Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос... | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын..." /> <meta name="keywords" content="сонгуулийн ерөнхий хороо, сонгууль" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос... | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fe6686b0ba0c425a0cb3d453d12ee281.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос... | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fe6686b0ba0c425a0cb3d453d12ee281.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос...</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 08, 2022</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos&text=Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос...')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fe6686b0ba0c425a0cb3d453d12ee281.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fe6686b0ba0c425a0cb3d453d12ee281.jpeg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.</p><p style="text-align: justify;">Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг 8, Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын сонгуулийг 7 удаа, Улсын Их Хурлын нөхөн болон дахин сонгуулийг 11 удаа, нийт 34 удаагийн сонгуулийг зохион байгуулжээ.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос сонирхолтой мэдээллийг хүргэж байна.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх ардчилсан сонгуулийн үндсийг тавьсан нь: </span></strong>1990 оны ардчилсан сонгуулийн үр дүнд түүхэндээ анх удаа бүх нийтийн сайн дурын үндсэн дээр яс үндэс, угсаа гарал, шашин шүтлэг, нас хүйс,үзэл бодол үл харгалзан хэн нэгэн урьдчилан томилогдсон хүнийг бус олон намаас дэвшүүлсэн төлөөллийг чөлөөтэй, шууд, нууц санал хураалтаар сонгох жинхэнэ ардчилсан сонгуулийн үндсийг тавьжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны ардчилсан сонгууль:</span></strong> 1990 оны 7 дугаар сарын 29-ний өдөр анхны ардчилсан сонгуулийг зохион байгуулжээ. Монгол Улсын Засгийн газар 2015 онд жил бүрийн энэ өдрийг “Ардчилсан сонгуулийн өдөр” болгон тэмдэглэх шийдвэр гаргасан байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны хэрэглэсэн хосолмол тогтолцоо: </span></strong>1990 оны сонгуулийн үр дүнд Ардын Их Хурал, Улсын Бага Хурал гэсэн 2 танхим бүхий парламентыг сонгохын зэрэгцээ Ардын Их Хурлын депутатуудыг 1 мандат бүхий 430 тойргоос буюу мажоритар тогтолцоогоор, Монгол Улсын анхны байнгын ажиллагаатай парламент болох Улсын Бага Хурлаар сонгуульд оролцохоор бүртгүүлсэн намуудын төлөө санал өгөх буюу пропорционал тогтолцоогоор, парламентаа сонгохдоо хосолмол, холимог тогтолцоог анх удаа хэрэглэсэн байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны хэрэглэсэн пропорционал тогтолцоо: </span></strong>1990 онд явагдсан АИХ-ын сонгуулиар улс төрийн намуудын нэрээр санал хураалт явуулж, энэхүү саналын дүнг үндэслэн Улсын Бага Хурлын 53 гишүүний тухайн улс төрийн намд оногдох суудлын тоог хуваарилснаар УБХ-ыг бүрдүүлэхэд, анх удаа пропорционал тогтолцоог хэрэглэжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны суурь хууль:</span></strong> 1992 онд батлагдсан Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хууль. </p><p style="text-align: justify;">Хамгийн анх хуулийн төсөл санаачлагчид: 1992 онд батлагдсан Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулийг хэлэлцүүлэх,батлуулахад Улсын Бага Хурлын дарга Р. Гончигдорж, нарийн бичгийн дарга Б. Чимэд, Төрийн байгууллагын байнгын хорооны дарга Д. Лүндээжанцан, Улсын Бага Хурлын гишүүн Ж. Бямбадорж, Улсын Бага Хурлын зөвлөхүүдийг танхимын дарга С.Төмөр, Улсын Бага Хурлын Тамгын газрын зөвлөх Б.Энэбиш зэрэг олон хүмүүс оролцож сар гаруйн хугацааг зарцуулжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх “Байнгын” гэх үгийг хуульчилсан нь: </span></strong>Монгол Улсын Их Хурлыг сонгуулийн тухай 1992 оны 4 дүгээр сарын 4-ний өдөр батлагдсан хуульд “Сонгуулийн Ерөнхий Хороо нь Монгол Улсын Их Хурлын болон Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг улсын хэмжээгээр эрхлэн явуулах үүрэгтэй байнгын байгууллага мөн” гэж байнгын үйл ажиллагаатай гэдгийг анх удаа хуульчилсан байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны дарга:</span></strong> Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны анхны даргаар Улаанбаатар Хотын Налайхын районы АДХГЗ-ны даргаар ажиллаж байсан С.Лхагвасүрэн томилогджээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны нарийн бичгийн дарга:</span></strong> Улсын Бага Хурлын Тамгын газрын ажилтан Д.Баяндүүрэн томилогджээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны гишүүд: </span></strong>Цагдаагийн ерөнхий газрын дэд дарга Ч.Амарболд, Хууль зүйн яамны дэд сайд Н.Ринчиндорж, Улсын Бага Хурлын Тамгын газрын орлогч дарга Л.Хангай , мөн Бага Хурлын ажилтан Ж.Элбэгсайхан, Улсын дээд шүүхийн ажилтан Б.Дангаасүрэн, Сангийн яамны мэргэжилтэн Б.Авирмэд, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Ж.Цогтсайхан,Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын зааварлагч Н.Батболд, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Д.Балжир, Улсын прокурорын хэлтсийн дарга О.Баяраа, МУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийн багш Т.Тажебакед, Удирдлагын академийн дэд захирал Ц.Гунгаанямбуу, Нийслэлийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Г.Маналжав нар томилогджээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны олон мандаттай сонгууль: </span></strong>1992 онд явагдсан Улсын Их Хурлын сонгууль олон мандаттай тойргоор зохион байгуулагджээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны бие даан нэр дэвшин сонгогдох эрх: </span></strong>1992 оны хуулиар баталгаажуулжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны барьцаа: </span></strong>Нэр дэвшигч бүр дэвшиж буй тойргийн хороондоо тухайн үеийн /1992он/ ханшаар 1000 төгрөгийн барьцаа болгон өгөх зохицуулалттай байв. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны нэг мандаттай сонгууль: </span></strong>Улсын Их Хурлын 1996 оны ээлжит сонгуулийг нэг мандаттай тойргоор зохион байгуулжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны эмэгтэй гишүүн: </span></strong>Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны гишүүнээр 1996 онд томилогдсон Дүгэржавын Мөнхгэрэл анхны эмэгтэй гишүүн юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны элссэн холбоо: </span></strong>1998 онд Ази тивийн 20 улсын сонгуулийн төв байгууллага Азийн сонгуулийн Холбоо байгуулахад Монгол Улсын сонгуулийн Холбоо байгуулахад Монгол Улсын Сонгуулийн Ерөнхий Хороо гишүүнээр элсэв.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх сонгогчийн хуруунд бэхэн тэмдэглэгээ хийсэн нь:</span></strong> Сонгуулийн Ерөнхий Хороо Улсын Их Хурлын 2000 оны ээлжит сонгуульд оролцож, санал өгсөн сонгогч бүрийн хуруунд тусгай зориулалтын бэхээр тэмдэг тавих ажлыг эхлүүлжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны шагнал: </span></strong>“Сонгуулийн байгууллагын тэргүүний ажилтан” цол тэмдгийг 2002 онд бий болгож,Р.Гончигдорж, Н.Багабанди, С.Лхагвасүрэн, Д.Лүндээжанцан, Ч.Амарболд, Г.Маналжав нарыг шагнажээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх сонгогчдын нэрийн жагсаалтыг цахим сүлжээнд байршуулсан нь:</span></strong> Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны санаачилгаар 2008 онд анх удаа сонгогчдийн нэрийн жагсаалтыг цахим сүлжээнд байршуулахад Ажлын хэсгийн ахлагчаар Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны нарийн бичгийн дарга Б.Баярсайхан ажиллажээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх улсын бүртгэлийн байгууллагад шилжүүлсэн нь:</span></strong> Монгол Улс 2010 онд иргэний бүртгэлийн мэдээллийн санг шинэчилсэн бөгөөд түүнийг үндэслэн сонгогчдын нэрийн жагсаалт үйлдэх, давхардлыг арилгах, сонгогчийг бүртгэх чиг үүргийг бүхэлд нь улсын бүртгэлийн байгууллагад шилжүүлэн хуульчилжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх нэр дэвшигчийг бүртгэхээс татгалзсан нь: </span></strong>Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулинд 2011 онд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, нэр дэвшигчийг бүртгэхээс татгалзах тухай нарийвчилсан зохицуулалтыг тусгажээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх автомат тоолох хэрэгсэл ашигласан нь:</span></strong> Монгол Улс 2012 онд Улсын Их Хурлын болон Орон нутгийн сонгуулийн санал хураалт, дүн гаргах ажиллагаанд анх удаа автомат тоолох хэрэгсэл ашиглажээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх гадаадад байгаа сонгогчдыхоо саналыг авсан нь:</span></strong> Гадаадын улс орнуудад ажиллаж, амьдарч буй Монгол иргэдийн сонгуульд оролцож, санал өгөх боломжийг бүрдүүлж, 2012 онд анх удаа санал авчээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх биеийн давхцаахгүй өгөгдлийн бүртгэл ашигласан нь: </span></strong>Монгол Улсын Ерөнхийлөгч 2013 оны ээлжит сонгуулиар сонгогчдын бүртгэлийн ажиллагаанд биеийн давхцахгүй өгөгдлийг бүртгэл буюу хурууны хээгээр таниулах технологийг амжилттай нэвтрүүлжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх сонгуулийн дүнг дэлгэцээр дамжуулсан нь: </span></strong>Сонгуулийн ирц, оролцоо, нэгдсэн дүнг олон нийтэд нээлттэй, ил тод, түргэн шуурхай дамжуулах, мэдээлэх зорилгоор Сонгуулийн автоматжуулсан системийн тухай хуулийг баталж, 2016 онд анх удаа сонгуулийн дүнг нэгдсэн төв сервесээс улс орон даяар шууд дэлгэцээр дамжуулан нийтэд үзүүлжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны хоёрдугаар шатны санал хураалт: </span></strong>2017 оны 7 дугаар сарын 7-ны өдөр анх удаа Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хоёрдугаар шатны санал хураалтыг зохион байгуулжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх ирц бүртгэлийн нэгдсэн цахим систем нэвтрүүлсэн нь</span></strong>: Үндэсний статистикийн мэдээллийн санд тулгуурлан сонсогчдын насны ангиллаар ирц бүртгэлийн нэгдсэн цахим системийг Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн 2021 оны ээлжит сонгуулиар анх нэвтрүүлжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/сонгуулийн ерөнхий хороо" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгуулийн ерөнхий хороо</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/сонгууль" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгууль</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos&text=Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос...')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776456481.9575"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '41981'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3143f0ebc7c6f9440987964a25e215cda00c355b83bf47dc2bb4d2de7b68a05bf2fb458a6a8a9e178814dea9c187809261f8af6b3e6d037d2ead7c3603394635'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3143f0ebc7c6f9440987964a25e215cda00c355b83bf47dc2bb4d2de7b68a05bf2fb458a6a8a9e178814dea9c187809261f8af6b3e6d037d2ead7c3603394635'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3143f0ebc7c6f9440987964a25e215cda00c355b83bf47dc2bb4d2de7b68a05bf2fb458a6a8a9e178814dea9c187809261f8af6b3e6d037d2ead7c3603394635'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-songuuliin-tukhai-khuulid-oruulsan-nemelt-uurchlult-ontslog-zokhitsuulaltuud"> <img src="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/b1005cc18f8fe61ff8458f2268b3899a.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/b1005cc18f8fe61ff8458f2268b3899a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-songuuliin-tukhai-khuulid-oruulsan-nemelt-uurchlult-ontslog-zokhitsuulaltuud"> УИХ-ын сонгуулийн тухай хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлт, онцлог зохицуулалтууд </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Д.ЭРДЭНЭТУЯА </a> ・ 07 сарын 07, 2023 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/sekh-songogchdiin-neriin-jagsaaltiig-ene-sariin-23-nd"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/636f0849cbecd954234e94971ac9ba5e.JPG" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/636f0849cbecd954234e94971ac9ba5e.JPG" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/sekh-songogchdiin-neriin-jagsaaltiig-ene-sariin-23-nd"> СЕХ: Сонгогчдын нэрийн жагсаалтыг энэ сарын 23-нд эцэслэж, хэсгийн хороодод хүргүүлнэ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 06 сарын 20, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ene-sariin-25-nd-niit-62-toirogt-songuuliin-nemelt-sanal-khuraalt-bolno"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/6a1b3c65014237372d070b709410e743.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/6a1b3c65014237372d070b709410e743.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ene-sariin-25-nd-niit-62-toirogt-songuuliin-nemelt-sanal-khuraalt-bolno"> Энэ сарын 25-нд нийт 62 тойрогт сонгуулийн нэмэлт санал хураалт болно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 10 сарын 22, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/09-07-12-48"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/86cef9403d9f0daafc6f9beda88e42ac.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/86cef9403d9f0daafc6f9beda88e42ac.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/09-07-12-48"> УИХ-ын гишүүний нөхөн сонгуульд нэр дэвшүүлэхээр 17 хүний баримт бичгийг ирүүлээд байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 09 сарын 07, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/songuuli2021-8-10"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/bda6e433381787fb9dbfd7e88a9b76b9.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/bda6e433381787fb9dbfd7e88a9b76b9.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/songuuli2021-8-10"> Нөхөн сонгуульд есөн нам, нэг эвсэл оролцоно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 08 сарын 10, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nwe5"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос... | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын..." /> <meta name="keywords" content="сонгуулийн ерөнхий хороо, сонгууль" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос... | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fe6686b0ba0c425a0cb3d453d12ee281.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос... | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fe6686b0ba0c425a0cb3d453d12ee281.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос...</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 08, 2022</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos&text=Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос...')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fe6686b0ba0c425a0cb3d453d12ee281.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fe6686b0ba0c425a0cb3d453d12ee281.jpeg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.</p><p style="text-align: justify;">Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг 8, Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын сонгуулийг 7 удаа, Улсын Их Хурлын нөхөн болон дахин сонгуулийг 11 удаа, нийт 34 удаагийн сонгуулийг зохион байгуулжээ.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос сонирхолтой мэдээллийг хүргэж байна.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх ардчилсан сонгуулийн үндсийг тавьсан нь: </span></strong>1990 оны ардчилсан сонгуулийн үр дүнд түүхэндээ анх удаа бүх нийтийн сайн дурын үндсэн дээр яс үндэс, угсаа гарал, шашин шүтлэг, нас хүйс,үзэл бодол үл харгалзан хэн нэгэн урьдчилан томилогдсон хүнийг бус олон намаас дэвшүүлсэн төлөөллийг чөлөөтэй, шууд, нууц санал хураалтаар сонгох жинхэнэ ардчилсан сонгуулийн үндсийг тавьжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны ардчилсан сонгууль:</span></strong> 1990 оны 7 дугаар сарын 29-ний өдөр анхны ардчилсан сонгуулийг зохион байгуулжээ. Монгол Улсын Засгийн газар 2015 онд жил бүрийн энэ өдрийг “Ардчилсан сонгуулийн өдөр” болгон тэмдэглэх шийдвэр гаргасан байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны хэрэглэсэн хосолмол тогтолцоо: </span></strong>1990 оны сонгуулийн үр дүнд Ардын Их Хурал, Улсын Бага Хурал гэсэн 2 танхим бүхий парламентыг сонгохын зэрэгцээ Ардын Их Хурлын депутатуудыг 1 мандат бүхий 430 тойргоос буюу мажоритар тогтолцоогоор, Монгол Улсын анхны байнгын ажиллагаатай парламент болох Улсын Бага Хурлаар сонгуульд оролцохоор бүртгүүлсэн намуудын төлөө санал өгөх буюу пропорционал тогтолцоогоор, парламентаа сонгохдоо хосолмол, холимог тогтолцоог анх удаа хэрэглэсэн байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны хэрэглэсэн пропорционал тогтолцоо: </span></strong>1990 онд явагдсан АИХ-ын сонгуулиар улс төрийн намуудын нэрээр санал хураалт явуулж, энэхүү саналын дүнг үндэслэн Улсын Бага Хурлын 53 гишүүний тухайн улс төрийн намд оногдох суудлын тоог хуваарилснаар УБХ-ыг бүрдүүлэхэд, анх удаа пропорционал тогтолцоог хэрэглэжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны суурь хууль:</span></strong> 1992 онд батлагдсан Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хууль. </p><p style="text-align: justify;">Хамгийн анх хуулийн төсөл санаачлагчид: 1992 онд батлагдсан Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулийг хэлэлцүүлэх,батлуулахад Улсын Бага Хурлын дарга Р. Гончигдорж, нарийн бичгийн дарга Б. Чимэд, Төрийн байгууллагын байнгын хорооны дарга Д. Лүндээжанцан, Улсын Бага Хурлын гишүүн Ж. Бямбадорж, Улсын Бага Хурлын зөвлөхүүдийг танхимын дарга С.Төмөр, Улсын Бага Хурлын Тамгын газрын зөвлөх Б.Энэбиш зэрэг олон хүмүүс оролцож сар гаруйн хугацааг зарцуулжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх “Байнгын” гэх үгийг хуульчилсан нь: </span></strong>Монгол Улсын Их Хурлыг сонгуулийн тухай 1992 оны 4 дүгээр сарын 4-ний өдөр батлагдсан хуульд “Сонгуулийн Ерөнхий Хороо нь Монгол Улсын Их Хурлын болон Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг улсын хэмжээгээр эрхлэн явуулах үүрэгтэй байнгын байгууллага мөн” гэж байнгын үйл ажиллагаатай гэдгийг анх удаа хуульчилсан байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны дарга:</span></strong> Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны анхны даргаар Улаанбаатар Хотын Налайхын районы АДХГЗ-ны даргаар ажиллаж байсан С.Лхагвасүрэн томилогджээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны нарийн бичгийн дарга:</span></strong> Улсын Бага Хурлын Тамгын газрын ажилтан Д.Баяндүүрэн томилогджээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны гишүүд: </span></strong>Цагдаагийн ерөнхий газрын дэд дарга Ч.Амарболд, Хууль зүйн яамны дэд сайд Н.Ринчиндорж, Улсын Бага Хурлын Тамгын газрын орлогч дарга Л.Хангай , мөн Бага Хурлын ажилтан Ж.Элбэгсайхан, Улсын дээд шүүхийн ажилтан Б.Дангаасүрэн, Сангийн яамны мэргэжилтэн Б.Авирмэд, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Ж.Цогтсайхан,Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын зааварлагч Н.Батболд, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Д.Балжир, Улсын прокурорын хэлтсийн дарга О.Баяраа, МУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийн багш Т.Тажебакед, Удирдлагын академийн дэд захирал Ц.Гунгаанямбуу, Нийслэлийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Г.Маналжав нар томилогджээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны олон мандаттай сонгууль: </span></strong>1992 онд явагдсан Улсын Их Хурлын сонгууль олон мандаттай тойргоор зохион байгуулагджээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны бие даан нэр дэвшин сонгогдох эрх: </span></strong>1992 оны хуулиар баталгаажуулжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны барьцаа: </span></strong>Нэр дэвшигч бүр дэвшиж буй тойргийн хороондоо тухайн үеийн /1992он/ ханшаар 1000 төгрөгийн барьцаа болгон өгөх зохицуулалттай байв. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны нэг мандаттай сонгууль: </span></strong>Улсын Их Хурлын 1996 оны ээлжит сонгуулийг нэг мандаттай тойргоор зохион байгуулжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны эмэгтэй гишүүн: </span></strong>Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны гишүүнээр 1996 онд томилогдсон Дүгэржавын Мөнхгэрэл анхны эмэгтэй гишүүн юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны элссэн холбоо: </span></strong>1998 онд Ази тивийн 20 улсын сонгуулийн төв байгууллага Азийн сонгуулийн Холбоо байгуулахад Монгол Улсын сонгуулийн Холбоо байгуулахад Монгол Улсын Сонгуулийн Ерөнхий Хороо гишүүнээр элсэв.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх сонгогчийн хуруунд бэхэн тэмдэглэгээ хийсэн нь:</span></strong> Сонгуулийн Ерөнхий Хороо Улсын Их Хурлын 2000 оны ээлжит сонгуульд оролцож, санал өгсөн сонгогч бүрийн хуруунд тусгай зориулалтын бэхээр тэмдэг тавих ажлыг эхлүүлжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны шагнал: </span></strong>“Сонгуулийн байгууллагын тэргүүний ажилтан” цол тэмдгийг 2002 онд бий болгож,Р.Гончигдорж, Н.Багабанди, С.Лхагвасүрэн, Д.Лүндээжанцан, Ч.Амарболд, Г.Маналжав нарыг шагнажээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх сонгогчдын нэрийн жагсаалтыг цахим сүлжээнд байршуулсан нь:</span></strong> Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны санаачилгаар 2008 онд анх удаа сонгогчдийн нэрийн жагсаалтыг цахим сүлжээнд байршуулахад Ажлын хэсгийн ахлагчаар Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны нарийн бичгийн дарга Б.Баярсайхан ажиллажээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх улсын бүртгэлийн байгууллагад шилжүүлсэн нь:</span></strong> Монгол Улс 2010 онд иргэний бүртгэлийн мэдээллийн санг шинэчилсэн бөгөөд түүнийг үндэслэн сонгогчдын нэрийн жагсаалт үйлдэх, давхардлыг арилгах, сонгогчийг бүртгэх чиг үүргийг бүхэлд нь улсын бүртгэлийн байгууллагад шилжүүлэн хуульчилжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх нэр дэвшигчийг бүртгэхээс татгалзсан нь: </span></strong>Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулинд 2011 онд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, нэр дэвшигчийг бүртгэхээс татгалзах тухай нарийвчилсан зохицуулалтыг тусгажээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх автомат тоолох хэрэгсэл ашигласан нь:</span></strong> Монгол Улс 2012 онд Улсын Их Хурлын болон Орон нутгийн сонгуулийн санал хураалт, дүн гаргах ажиллагаанд анх удаа автомат тоолох хэрэгсэл ашиглажээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх гадаадад байгаа сонгогчдыхоо саналыг авсан нь:</span></strong> Гадаадын улс орнуудад ажиллаж, амьдарч буй Монгол иргэдийн сонгуульд оролцож, санал өгөх боломжийг бүрдүүлж, 2012 онд анх удаа санал авчээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх биеийн давхцаахгүй өгөгдлийн бүртгэл ашигласан нь: </span></strong>Монгол Улсын Ерөнхийлөгч 2013 оны ээлжит сонгуулиар сонгогчдын бүртгэлийн ажиллагаанд биеийн давхцахгүй өгөгдлийг бүртгэл буюу хурууны хээгээр таниулах технологийг амжилттай нэвтрүүлжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх сонгуулийн дүнг дэлгэцээр дамжуулсан нь: </span></strong>Сонгуулийн ирц, оролцоо, нэгдсэн дүнг олон нийтэд нээлттэй, ил тод, түргэн шуурхай дамжуулах, мэдээлэх зорилгоор Сонгуулийн автоматжуулсан системийн тухай хуулийг баталж, 2016 онд анх удаа сонгуулийн дүнг нэгдсэн төв сервесээс улс орон даяар шууд дэлгэцээр дамжуулан нийтэд үзүүлжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны хоёрдугаар шатны санал хураалт: </span></strong>2017 оны 7 дугаар сарын 7-ны өдөр анх удаа Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хоёрдугаар шатны санал хураалтыг зохион байгуулжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх ирц бүртгэлийн нэгдсэн цахим систем нэвтрүүлсэн нь</span></strong>: Үндэсний статистикийн мэдээллийн санд тулгуурлан сонсогчдын насны ангиллаар ирц бүртгэлийн нэгдсэн цахим системийг Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн 2021 оны ээлжит сонгуулиар анх нэвтрүүлжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/сонгуулийн ерөнхий хороо" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгуулийн ерөнхий хороо</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/сонгууль" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгууль</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos&text=Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос...')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776456481.9575"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '41981'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3143f0ebc7c6f9440987964a25e215cda00c355b83bf47dc2bb4d2de7b68a05bf2fb458a6a8a9e178814dea9c187809261f8af6b3e6d037d2ead7c3603394635'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3143f0ebc7c6f9440987964a25e215cda00c355b83bf47dc2bb4d2de7b68a05bf2fb458a6a8a9e178814dea9c187809261f8af6b3e6d037d2ead7c3603394635'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3143f0ebc7c6f9440987964a25e215cda00c355b83bf47dc2bb4d2de7b68a05bf2fb458a6a8a9e178814dea9c187809261f8af6b3e6d037d2ead7c3603394635'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-songuuliin-tukhai-khuulid-oruulsan-nemelt-uurchlult-ontslog-zokhitsuulaltuud"> <img src="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/b1005cc18f8fe61ff8458f2268b3899a.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/b1005cc18f8fe61ff8458f2268b3899a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-songuuliin-tukhai-khuulid-oruulsan-nemelt-uurchlult-ontslog-zokhitsuulaltuud"> УИХ-ын сонгуулийн тухай хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлт, онцлог зохицуулалтууд </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Д.ЭРДЭНЭТУЯА </a> ・ 07 сарын 07, 2023 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/sekh-songogchdiin-neriin-jagsaaltiig-ene-sariin-23-nd"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/636f0849cbecd954234e94971ac9ba5e.JPG" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/636f0849cbecd954234e94971ac9ba5e.JPG" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/sekh-songogchdiin-neriin-jagsaaltiig-ene-sariin-23-nd"> СЕХ: Сонгогчдын нэрийн жагсаалтыг энэ сарын 23-нд эцэслэж, хэсгийн хороодод хүргүүлнэ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 06 сарын 20, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ene-sariin-25-nd-niit-62-toirogt-songuuliin-nemelt-sanal-khuraalt-bolno"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/6a1b3c65014237372d070b709410e743.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/6a1b3c65014237372d070b709410e743.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ene-sariin-25-nd-niit-62-toirogt-songuuliin-nemelt-sanal-khuraalt-bolno"> Энэ сарын 25-нд нийт 62 тойрогт сонгуулийн нэмэлт санал хураалт болно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 10 сарын 22, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/09-07-12-48"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/86cef9403d9f0daafc6f9beda88e42ac.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/86cef9403d9f0daafc6f9beda88e42ac.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/09-07-12-48"> УИХ-ын гишүүний нөхөн сонгуульд нэр дэвшүүлэхээр 17 хүний баримт бичгийг ирүүлээд байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 09 сарын 07, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/songuuli2021-8-10"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/bda6e433381787fb9dbfd7e88a9b76b9.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/bda6e433381787fb9dbfd7e88a9b76b9.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/songuuli2021-8-10"> Нөхөн сонгуульд есөн нам, нэг эвсэл оролцоно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 08 сарын 10, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nwe5"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос... | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын..." /> <meta name="keywords" content="сонгуулийн ерөнхий хороо, сонгууль" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос... | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fe6686b0ba0c425a0cb3d453d12ee281.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос... | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fe6686b0ba0c425a0cb3d453d12ee281.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос...</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">04 сарын 08, 2022</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos&text=Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос...')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fe6686b0ba0c425a0cb3d453d12ee281.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/fe6686b0ba0c425a0cb3d453d12ee281.jpeg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.</p><p style="text-align: justify;">Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг 8, Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын сонгуулийг 7 удаа, Улсын Их Хурлын нөхөн болон дахин сонгуулийг 11 удаа, нийт 34 удаагийн сонгуулийг зохион байгуулжээ.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос сонирхолтой мэдээллийг хүргэж байна.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх ардчилсан сонгуулийн үндсийг тавьсан нь: </span></strong>1990 оны ардчилсан сонгуулийн үр дүнд түүхэндээ анх удаа бүх нийтийн сайн дурын үндсэн дээр яс үндэс, угсаа гарал, шашин шүтлэг, нас хүйс,үзэл бодол үл харгалзан хэн нэгэн урьдчилан томилогдсон хүнийг бус олон намаас дэвшүүлсэн төлөөллийг чөлөөтэй, шууд, нууц санал хураалтаар сонгох жинхэнэ ардчилсан сонгуулийн үндсийг тавьжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны ардчилсан сонгууль:</span></strong> 1990 оны 7 дугаар сарын 29-ний өдөр анхны ардчилсан сонгуулийг зохион байгуулжээ. Монгол Улсын Засгийн газар 2015 онд жил бүрийн энэ өдрийг “Ардчилсан сонгуулийн өдөр” болгон тэмдэглэх шийдвэр гаргасан байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны хэрэглэсэн хосолмол тогтолцоо: </span></strong>1990 оны сонгуулийн үр дүнд Ардын Их Хурал, Улсын Бага Хурал гэсэн 2 танхим бүхий парламентыг сонгохын зэрэгцээ Ардын Их Хурлын депутатуудыг 1 мандат бүхий 430 тойргоос буюу мажоритар тогтолцоогоор, Монгол Улсын анхны байнгын ажиллагаатай парламент болох Улсын Бага Хурлаар сонгуульд оролцохоор бүртгүүлсэн намуудын төлөө санал өгөх буюу пропорционал тогтолцоогоор, парламентаа сонгохдоо хосолмол, холимог тогтолцоог анх удаа хэрэглэсэн байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны хэрэглэсэн пропорционал тогтолцоо: </span></strong>1990 онд явагдсан АИХ-ын сонгуулиар улс төрийн намуудын нэрээр санал хураалт явуулж, энэхүү саналын дүнг үндэслэн Улсын Бага Хурлын 53 гишүүний тухайн улс төрийн намд оногдох суудлын тоог хуваарилснаар УБХ-ыг бүрдүүлэхэд, анх удаа пропорционал тогтолцоог хэрэглэжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны суурь хууль:</span></strong> 1992 онд батлагдсан Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хууль. </p><p style="text-align: justify;">Хамгийн анх хуулийн төсөл санаачлагчид: 1992 онд батлагдсан Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулийг хэлэлцүүлэх,батлуулахад Улсын Бага Хурлын дарга Р. Гончигдорж, нарийн бичгийн дарга Б. Чимэд, Төрийн байгууллагын байнгын хорооны дарга Д. Лүндээжанцан, Улсын Бага Хурлын гишүүн Ж. Бямбадорж, Улсын Бага Хурлын зөвлөхүүдийг танхимын дарга С.Төмөр, Улсын Бага Хурлын Тамгын газрын зөвлөх Б.Энэбиш зэрэг олон хүмүүс оролцож сар гаруйн хугацааг зарцуулжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх “Байнгын” гэх үгийг хуульчилсан нь: </span></strong>Монгол Улсын Их Хурлыг сонгуулийн тухай 1992 оны 4 дүгээр сарын 4-ний өдөр батлагдсан хуульд “Сонгуулийн Ерөнхий Хороо нь Монгол Улсын Их Хурлын болон Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг улсын хэмжээгээр эрхлэн явуулах үүрэгтэй байнгын байгууллага мөн” гэж байнгын үйл ажиллагаатай гэдгийг анх удаа хуульчилсан байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны дарга:</span></strong> Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны анхны даргаар Улаанбаатар Хотын Налайхын районы АДХГЗ-ны даргаар ажиллаж байсан С.Лхагвасүрэн томилогджээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны нарийн бичгийн дарга:</span></strong> Улсын Бага Хурлын Тамгын газрын ажилтан Д.Баяндүүрэн томилогджээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны гишүүд: </span></strong>Цагдаагийн ерөнхий газрын дэд дарга Ч.Амарболд, Хууль зүйн яамны дэд сайд Н.Ринчиндорж, Улсын Бага Хурлын Тамгын газрын орлогч дарга Л.Хангай , мөн Бага Хурлын ажилтан Ж.Элбэгсайхан, Улсын дээд шүүхийн ажилтан Б.Дангаасүрэн, Сангийн яамны мэргэжилтэн Б.Авирмэд, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Ж.Цогтсайхан,Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын зааварлагч Н.Батболд, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Д.Балжир, Улсын прокурорын хэлтсийн дарга О.Баяраа, МУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийн багш Т.Тажебакед, Удирдлагын академийн дэд захирал Ц.Гунгаанямбуу, Нийслэлийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Г.Маналжав нар томилогджээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны олон мандаттай сонгууль: </span></strong>1992 онд явагдсан Улсын Их Хурлын сонгууль олон мандаттай тойргоор зохион байгуулагджээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны бие даан нэр дэвшин сонгогдох эрх: </span></strong>1992 оны хуулиар баталгаажуулжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны барьцаа: </span></strong>Нэр дэвшигч бүр дэвшиж буй тойргийн хороондоо тухайн үеийн /1992он/ ханшаар 1000 төгрөгийн барьцаа болгон өгөх зохицуулалттай байв. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны нэг мандаттай сонгууль: </span></strong>Улсын Их Хурлын 1996 оны ээлжит сонгуулийг нэг мандаттай тойргоор зохион байгуулжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны эмэгтэй гишүүн: </span></strong>Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны гишүүнээр 1996 онд томилогдсон Дүгэржавын Мөнхгэрэл анхны эмэгтэй гишүүн юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны элссэн холбоо: </span></strong>1998 онд Ази тивийн 20 улсын сонгуулийн төв байгууллага Азийн сонгуулийн Холбоо байгуулахад Монгол Улсын сонгуулийн Холбоо байгуулахад Монгол Улсын Сонгуулийн Ерөнхий Хороо гишүүнээр элсэв.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх сонгогчийн хуруунд бэхэн тэмдэглэгээ хийсэн нь:</span></strong> Сонгуулийн Ерөнхий Хороо Улсын Их Хурлын 2000 оны ээлжит сонгуульд оролцож, санал өгсөн сонгогч бүрийн хуруунд тусгай зориулалтын бэхээр тэмдэг тавих ажлыг эхлүүлжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны шагнал: </span></strong>“Сонгуулийн байгууллагын тэргүүний ажилтан” цол тэмдгийг 2002 онд бий болгож,Р.Гончигдорж, Н.Багабанди, С.Лхагвасүрэн, Д.Лүндээжанцан, Ч.Амарболд, Г.Маналжав нарыг шагнажээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх сонгогчдын нэрийн жагсаалтыг цахим сүлжээнд байршуулсан нь:</span></strong> Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны санаачилгаар 2008 онд анх удаа сонгогчдийн нэрийн жагсаалтыг цахим сүлжээнд байршуулахад Ажлын хэсгийн ахлагчаар Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны нарийн бичгийн дарга Б.Баярсайхан ажиллажээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх улсын бүртгэлийн байгууллагад шилжүүлсэн нь:</span></strong> Монгол Улс 2010 онд иргэний бүртгэлийн мэдээллийн санг шинэчилсэн бөгөөд түүнийг үндэслэн сонгогчдын нэрийн жагсаалт үйлдэх, давхардлыг арилгах, сонгогчийг бүртгэх чиг үүргийг бүхэлд нь улсын бүртгэлийн байгууллагад шилжүүлэн хуульчилжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх нэр дэвшигчийг бүртгэхээс татгалзсан нь: </span></strong>Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулинд 2011 онд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, нэр дэвшигчийг бүртгэхээс татгалзах тухай нарийвчилсан зохицуулалтыг тусгажээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх автомат тоолох хэрэгсэл ашигласан нь:</span></strong> Монгол Улс 2012 онд Улсын Их Хурлын болон Орон нутгийн сонгуулийн санал хураалт, дүн гаргах ажиллагаанд анх удаа автомат тоолох хэрэгсэл ашиглажээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх гадаадад байгаа сонгогчдыхоо саналыг авсан нь:</span></strong> Гадаадын улс орнуудад ажиллаж, амьдарч буй Монгол иргэдийн сонгуульд оролцож, санал өгөх боломжийг бүрдүүлж, 2012 онд анх удаа санал авчээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх биеийн давхцаахгүй өгөгдлийн бүртгэл ашигласан нь: </span></strong>Монгол Улсын Ерөнхийлөгч 2013 оны ээлжит сонгуулиар сонгогчдын бүртгэлийн ажиллагаанд биеийн давхцахгүй өгөгдлийг бүртгэл буюу хурууны хээгээр таниулах технологийг амжилттай нэвтрүүлжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх сонгуулийн дүнг дэлгэцээр дамжуулсан нь: </span></strong>Сонгуулийн ирц, оролцоо, нэгдсэн дүнг олон нийтэд нээлттэй, ил тод, түргэн шуурхай дамжуулах, мэдээлэх зорилгоор Сонгуулийн автоматжуулсан системийн тухай хуулийг баталж, 2016 онд анх удаа сонгуулийн дүнг нэгдсэн төв сервесээс улс орон даяар шууд дэлгэцээр дамжуулан нийтэд үзүүлжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анхны хоёрдугаар шатны санал хураалт: </span></strong>2017 оны 7 дугаар сарын 7-ны өдөр анх удаа Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хоёрдугаар шатны санал хураалтыг зохион байгуулжээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хамгийн анх ирц бүртгэлийн нэгдсэн цахим систем нэвтрүүлсэн нь</span></strong>: Үндэсний статистикийн мэдээллийн санд тулгуурлан сонсогчдын насны ангиллаар ирц бүртгэлийн нэгдсэн цахим системийг Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн 2021 оны ээлжит сонгуулиар анх нэвтрүүлжээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/сонгуулийн ерөнхий хороо" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгуулийн ерөнхий хороо</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/сонгууль" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">сонгууль</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos&text=Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос...')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/ardchilsan-songuuliin-tuukhen-towchoonoos"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776456481.9575"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '41981'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3143f0ebc7c6f9440987964a25e215cda00c355b83bf47dc2bb4d2de7b68a05bf2fb458a6a8a9e178814dea9c187809261f8af6b3e6d037d2ead7c3603394635'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3143f0ebc7c6f9440987964a25e215cda00c355b83bf47dc2bb4d2de7b68a05bf2fb458a6a8a9e178814dea9c187809261f8af6b3e6d037d2ead7c3603394635'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '3143f0ebc7c6f9440987964a25e215cda00c355b83bf47dc2bb4d2de7b68a05bf2fb458a6a8a9e178814dea9c187809261f8af6b3e6d037d2ead7c3603394635'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-songuuliin-tukhai-khuulid-oruulsan-nemelt-uurchlult-ontslog-zokhitsuulaltuud"> <img src="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/b1005cc18f8fe61ff8458f2268b3899a.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/b1005cc18f8fe61ff8458f2268b3899a.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-songuuliin-tukhai-khuulid-oruulsan-nemelt-uurchlult-ontslog-zokhitsuulaltuud"> УИХ-ын сонгуулийн тухай хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлт, онцлог зохицуулалтууд </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Д.ЭРДЭНЭТУЯА </a> ・ 07 сарын 07, 2023 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/sekh-songogchdiin-neriin-jagsaaltiig-ene-sariin-23-nd"> <img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/636f0849cbecd954234e94971ac9ba5e.JPG" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/636f0849cbecd954234e94971ac9ba5e.JPG" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/sekh-songogchdiin-neriin-jagsaaltiig-ene-sariin-23-nd"> СЕХ: Сонгогчдын нэрийн жагсаалтыг энэ сарын 23-нд эцэслэж, хэсгийн хороодод хүргүүлнэ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Л.Дэлгэрмаа </a> ・ 06 сарын 20, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ene-sariin-25-nd-niit-62-toirogt-songuuliin-nemelt-sanal-khuraalt-bolno"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/6a1b3c65014237372d070b709410e743.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/6a1b3c65014237372d070b709410e743.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ene-sariin-25-nd-niit-62-toirogt-songuuliin-nemelt-sanal-khuraalt-bolno"> Энэ сарын 25-нд нийт 62 тойрогт сонгуулийн нэмэлт санал хураалт болно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 10 сарын 22, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/09-07-12-48"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/86cef9403d9f0daafc6f9beda88e42ac.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/86cef9403d9f0daafc6f9beda88e42ac.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/09-07-12-48"> УИХ-ын гишүүний нөхөн сонгуульд нэр дэвшүүлэхээр 17 хүний баримт бичгийг ирүүлээд байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 09 сарын 07, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/songuuli2021-8-10"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/bda6e433381787fb9dbfd7e88a9b76b9.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/bda6e433381787fb9dbfd7e88a9b76b9.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics"> Улс төр </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/songuuli2021-8-10"> Нөхөн сонгуульд есөн нам, нэг эвсэл оролцоно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 08 сарын 10, 2021 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nwe5"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => '3143f0ebc7c6f9440987964a25e215cda00c355b83bf47dc2bb4d2de7b68a05bf2fb458a6a8a9e178814dea9c187809261f8af6b3e6d037d2ead7c3603394635', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.N2Y1N2ExNzA5MWQxNzIwMzM0NzU4NDBiYjJlNzNkMWM0OTFhYjE3MjMwNGJjNzBjYjE0Njc5NTVkMDdjODM0ZHDz8+Y2lS52GDCVfvtT3bdqHfktgRKsrU38buQ4447b', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1779048481', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.MmNhMGQ0MDhjY2RmMWNlMzRmYWRmYWI0MGNmODI2ZTQyN2E1MzE4MDc2M2ZiZDU1ZDVlOGFjM2NjNzEyMjRkYeZzvlrFLQ6rmFCDoWIRbt1ndBdDgOSl+0z+F7mHkgCZofZSGqcCOxl4KXaXo+mA+vL+BcNldXd7MgyxVTMcITY=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1779048481', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = '3143f0ebc7c6f9440987964a25e215cda00c355b83bf47dc2bb4d2de7b68a05bf2fb458a6a8a9e178814dea9c187809261f8af6b3e6d037d2ead7c3603394635' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.N2Y1N2ExNzA5MWQxNzIwMzM0NzU4NDBiYjJlNzNkMWM0OTFhYjE3MjMwNGJjNzBjYjE0Njc5NTVkMDdjODM0ZHDz8+Y2lS52GDCVfvtT3bdqHfktgRKsrU38buQ4447b' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1779048481' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.MmNhMGQ0MDhjY2RmMWNlMzRmYWRmYWI0MGNmODI2ZTQyN2E1MzE4MDc2M2ZiZDU1ZDVlOGFjM2NjNzEyMjRkYeZzvlrFLQ6rmFCDoWIRbt1ndBdDgOSl+0z+F7mHkgCZofZSGqcCOxl4KXaXo+mA+vL+BcNldXd7MgyxVTMcITY=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1779048481' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Х.Оргил
04 сарын 08, 2022
Сонгуулийн төв байгууллага үүсч байгуулагдсаны 30 жил, сонгуулийн үйл ажиллагаанд автоматжуулсан систем нэвтрүүлсний 10 жилийн энэ өдрүүдэд тохиож байна.
Сонирхуулахад өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 8, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг 8, Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын сонгуулийг 7 удаа, Улсын Их Хурлын нөхөн болон дахин сонгуулийг 11 удаа, нийт 34 удаагийн сонгуулийг зохион байгуулжээ.
Ардчилсан сонгуулийн түүхэн товчооноос сонирхолтой мэдээллийг хүргэж байна.
Хамгийн анх ардчилсан сонгуулийн үндсийг тавьсан нь: 1990 оны ардчилсан сонгуулийн үр дүнд түүхэндээ анх удаа бүх нийтийн сайн дурын үндсэн дээр яс үндэс, угсаа гарал, шашин шүтлэг, нас хүйс,үзэл бодол үл харгалзан хэн нэгэн урьдчилан томилогдсон хүнийг бус олон намаас дэвшүүлсэн төлөөллийг чөлөөтэй, шууд, нууц санал хураалтаар сонгох жинхэнэ ардчилсан сонгуулийн үндсийг тавьжээ.
Хамгийн анхны ардчилсан сонгууль: 1990 оны 7 дугаар сарын 29-ний өдөр анхны ардчилсан сонгуулийг зохион байгуулжээ. Монгол Улсын Засгийн газар 2015 онд жил бүрийн энэ өдрийг “Ардчилсан сонгуулийн өдөр” болгон тэмдэглэх шийдвэр гаргасан байна.
Хамгийн анхны хэрэглэсэн хосолмол тогтолцоо: 1990 оны сонгуулийн үр дүнд Ардын Их Хурал, Улсын Бага Хурал гэсэн 2 танхим бүхий парламентыг сонгохын зэрэгцээ Ардын Их Хурлын депутатуудыг 1 мандат бүхий 430 тойргоос буюу мажоритар тогтолцоогоор, Монгол Улсын анхны байнгын ажиллагаатай парламент болох Улсын Бага Хурлаар сонгуульд оролцохоор бүртгүүлсэн намуудын төлөө санал өгөх буюу пропорционал тогтолцоогоор, парламентаа сонгохдоо хосолмол, холимог тогтолцоог анх удаа хэрэглэсэн байна.
Хамгийн анхны хэрэглэсэн пропорционал тогтолцоо: 1990 онд явагдсан АИХ-ын сонгуулиар улс төрийн намуудын нэрээр санал хураалт явуулж, энэхүү саналын дүнг үндэслэн Улсын Бага Хурлын 53 гишүүний тухайн улс төрийн намд оногдох суудлын тоог хуваарилснаар УБХ-ыг бүрдүүлэхэд, анх удаа пропорционал тогтолцоог хэрэглэжээ.
Хамгийн анхны суурь хууль: 1992 онд батлагдсан Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хууль.
Хамгийн анх хуулийн төсөл санаачлагчид: 1992 онд батлагдсан Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулийг хэлэлцүүлэх,батлуулахад Улсын Бага Хурлын дарга Р. Гончигдорж, нарийн бичгийн дарга Б. Чимэд, Төрийн байгууллагын байнгын хорооны дарга Д. Лүндээжанцан, Улсын Бага Хурлын гишүүн Ж. Бямбадорж, Улсын Бага Хурлын зөвлөхүүдийг танхимын дарга С.Төмөр, Улсын Бага Хурлын Тамгын газрын зөвлөх Б.Энэбиш зэрэг олон хүмүүс оролцож сар гаруйн хугацааг зарцуулжээ.
Хамгийн анх “Байнгын” гэх үгийг хуульчилсан нь: Монгол Улсын Их Хурлыг сонгуулийн тухай 1992 оны 4 дүгээр сарын 4-ний өдөр батлагдсан хуульд “Сонгуулийн Ерөнхий Хороо нь Монгол Улсын Их Хурлын болон Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг улсын хэмжээгээр эрхлэн явуулах үүрэгтэй байнгын байгууллага мөн” гэж байнгын үйл ажиллагаатай гэдгийг анх удаа хуульчилсан байна.
Хамгийн анхны дарга: Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны анхны даргаар Улаанбаатар Хотын Налайхын районы АДХГЗ-ны даргаар ажиллаж байсан С.Лхагвасүрэн томилогджээ.
Хамгийн анхны нарийн бичгийн дарга: Улсын Бага Хурлын Тамгын газрын ажилтан Д.Баяндүүрэн томилогджээ.
Хамгийн анхны гишүүд: Цагдаагийн ерөнхий газрын дэд дарга Ч.Амарболд, Хууль зүйн яамны дэд сайд Н.Ринчиндорж, Улсын Бага Хурлын Тамгын газрын орлогч дарга Л.Хангай , мөн Бага Хурлын ажилтан Ж.Элбэгсайхан, Улсын дээд шүүхийн ажилтан Б.Дангаасүрэн, Сангийн яамны мэргэжилтэн Б.Авирмэд, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Ж.Цогтсайхан,Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын зааварлагч Н.Батболд, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Д.Балжир, Улсын прокурорын хэлтсийн дарга О.Баяраа, МУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийн багш Т.Тажебакед, Удирдлагын академийн дэд захирал Ц.Гунгаанямбуу, Нийслэлийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Г.Маналжав нар томилогджээ.
Хамгийн анхны олон мандаттай сонгууль: 1992 онд явагдсан Улсын Их Хурлын сонгууль олон мандаттай тойргоор зохион байгуулагджээ.
Хамгийн анхны бие даан нэр дэвшин сонгогдох эрх: 1992 оны хуулиар баталгаажуулжээ.
Хамгийн анхны барьцаа: Нэр дэвшигч бүр дэвшиж буй тойргийн хороондоо тухайн үеийн /1992он/ ханшаар 1000 төгрөгийн барьцаа болгон өгөх зохицуулалттай байв.
Хамгийн анхны нэг мандаттай сонгууль: Улсын Их Хурлын 1996 оны ээлжит сонгуулийг нэг мандаттай тойргоор зохион байгуулжээ.
Хамгийн анхны эмэгтэй гишүүн: Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны гишүүнээр 1996 онд томилогдсон Дүгэржавын Мөнхгэрэл анхны эмэгтэй гишүүн юм.
Хамгийн анхны элссэн холбоо: 1998 онд Ази тивийн 20 улсын сонгуулийн төв байгууллага Азийн сонгуулийн Холбоо байгуулахад Монгол Улсын сонгуулийн Холбоо байгуулахад Монгол Улсын Сонгуулийн Ерөнхий Хороо гишүүнээр элсэв.
Хамгийн анх сонгогчийн хуруунд бэхэн тэмдэглэгээ хийсэн нь: Сонгуулийн Ерөнхий Хороо Улсын Их Хурлын 2000 оны ээлжит сонгуульд оролцож, санал өгсөн сонгогч бүрийн хуруунд тусгай зориулалтын бэхээр тэмдэг тавих ажлыг эхлүүлжээ.
Хамгийн анхны шагнал: “Сонгуулийн байгууллагын тэргүүний ажилтан” цол тэмдгийг 2002 онд бий болгож,Р.Гончигдорж, Н.Багабанди, С.Лхагвасүрэн, Д.Лүндээжанцан, Ч.Амарболд, Г.Маналжав нарыг шагнажээ.
Хамгийн анх сонгогчдын нэрийн жагсаалтыг цахим сүлжээнд байршуулсан нь: Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны санаачилгаар 2008 онд анх удаа сонгогчдийн нэрийн жагсаалтыг цахим сүлжээнд байршуулахад Ажлын хэсгийн ахлагчаар Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны нарийн бичгийн дарга Б.Баярсайхан ажиллажээ.
Хамгийн анх улсын бүртгэлийн байгууллагад шилжүүлсэн нь: Монгол Улс 2010 онд иргэний бүртгэлийн мэдээллийн санг шинэчилсэн бөгөөд түүнийг үндэслэн сонгогчдын нэрийн жагсаалт үйлдэх, давхардлыг арилгах, сонгогчийг бүртгэх чиг үүргийг бүхэлд нь улсын бүртгэлийн байгууллагад шилжүүлэн хуульчилжээ.
Хамгийн анх нэр дэвшигчийг бүртгэхээс татгалзсан нь: Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулинд 2011 онд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, нэр дэвшигчийг бүртгэхээс татгалзах тухай нарийвчилсан зохицуулалтыг тусгажээ.
Хамгийн анх автомат тоолох хэрэгсэл ашигласан нь: Монгол Улс 2012 онд Улсын Их Хурлын болон Орон нутгийн сонгуулийн санал хураалт, дүн гаргах ажиллагаанд анх удаа автомат тоолох хэрэгсэл ашиглажээ.
Хамгийн анх гадаадад байгаа сонгогчдыхоо саналыг авсан нь: Гадаадын улс орнуудад ажиллаж, амьдарч буй Монгол иргэдийн сонгуульд оролцож, санал өгөх боломжийг бүрдүүлж, 2012 онд анх удаа санал авчээ.
Хамгийн анх биеийн давхцаахгүй өгөгдлийн бүртгэл ашигласан нь: Монгол Улсын Ерөнхийлөгч 2013 оны ээлжит сонгуулиар сонгогчдын бүртгэлийн ажиллагаанд биеийн давхцахгүй өгөгдлийг бүртгэл буюу хурууны хээгээр таниулах технологийг амжилттай нэвтрүүлжээ.
Хамгийн анх сонгуулийн дүнг дэлгэцээр дамжуулсан нь: Сонгуулийн ирц, оролцоо, нэгдсэн дүнг олон нийтэд нээлттэй, ил тод, түргэн шуурхай дамжуулах, мэдээлэх зорилгоор Сонгуулийн автоматжуулсан системийн тухай хуулийг баталж, 2016 онд анх удаа сонгуулийн дүнг нэгдсэн төв сервесээс улс орон даяар шууд дэлгэцээр дамжуулан нийтэд үзүүлжээ.
Хамгийн анхны хоёрдугаар шатны санал хураалт: 2017 оны 7 дугаар сарын 7-ны өдөр анх удаа Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хоёрдугаар шатны санал хураалтыг зохион байгуулжээ.
Хамгийн анх ирц бүртгэлийн нэгдсэн цахим систем нэвтрүүлсэн нь: Үндэсний статистикийн мэдээллийн санд тулгуурлан сонсогчдын насны ангиллаар ирц бүртгэлийн нэгдсэн цахим системийг Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн 2021 оны ээлжит сонгуулиар анх нэвтрүүлжээ.
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Б.Баясгалан ・ 10 сарын 22, 2020
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.