Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой..." /> <meta name="keywords" content="байгаль хамгаалал, тусгай хамгаалалттай газар, tnc" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/9e54c688b20cfbaa0580a14c6529a858.jpg" /> <meta property="og:title" content="Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/9e54c688b20cfbaa0580a14c6529a858.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">02 сарын 05, 2024</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel&text=Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/9e54c688b20cfbaa0580a14c6529a858.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/9e54c688b20cfbaa0580a14c6529a858.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p>Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой санхүүжилт яагаад чухал болох талаар ярилцлаа. Сонирхуулахад манай улс нийт газар нутгийнхаа 21 хувийг тусгай хамгаалалтад авсан бөгөөд цаашид 30 хувьд хүргэхээр төлөвлөж байгаа юм. </p></blockquote><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хан Хэнтийн тусгай хамгаалалтад авах гэж 45 хоногийн турш тайгаар морьтой явсан</span></strong></p><p>Би 1985 онд ОХУ-ын Эрхүү хотод тусгай хамгаалалттай газар нутгийн мэргэжлээр дүүргэсэн юм. Төгсөж ирсэн зунаа л ШУА-ын Газар зүйн хүрээлэнд ажилд орж байлаа. Тэр зуны турш Монгол Улсынхаа сайхан газар нутгуудаар явж ажилласнаа мартдаггүй.</p><p>Тэр үед тусгай хамгаалалттай газар нутаг, байгалийн нөөц газар гэж хоёр л ангилалтай байв.</p><p class="txt-block1">Үүнийг олон улсын жишигт нийцүүлж шинэ ангилалтай болгох, тусгай хамгаалалттай газрын хууль дүрэм, үндэсний хөтөлбөр батлуулах, сүлжээ бүрдүүлэх, нэгэнт тусгай хамгаалалтад авсан газрынхаа менежментийг нь хэрхэн хийх вэ зэрэг олон ажлын ард хамт олонтойгоо гарсан. </p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Бичлэг үзэх:</span></strong></p><p><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=476&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FPeaknews1%2Fvideos%2F895473522032323%2F&show_text=false&width=302&t=0" width="302" height="476" style="border:none;overflow:hidden;" scrolling="no"></iframe></p><p>Газар нутгийг <span class="twittersharelink">тусгай хамгаалалтад авна гэдэг газрын нэр хэлээд л батлагдчихдаг амар ажил биш.</span> Тухайн газар бүрт нь очиж хэмжилт хийнэ, тусгай хамгаалалтад авах үндэслэлийг нь боловсруулна гээд нүсэр ажил орно. Тэр үед одоогийнх нь шиг нарийвчлалтай программ байсангүй, газрын зураг дээр хэмжилтээ хийгээд бараг л 100 мянганы зурганы дөрвөлжин тоолоод талбайгаа бодож байлаа.</p><p>Тэр дундаас ганцхан түүхээс товчхон дурдъя.</p><p class="txt-block1">Монголчуудын сүсэг бишрэл гүн шингэсэн Бурхан Халдун орчим буюу Хан Хэнтийн тусгай хамгаалалттай бүсийг тогтоох гэж тавуулаа хөвч тайга дундуур 45 хоногийн турш морьтой хүртэл явж байлаа. Манай улсын тайгын эко системийг тэр чигээр нь хамгаалсан том газар шүү дээ. Энэ мэтээр сараар, хэдэн сараар хонон өнжин хөдөө гадаа ажилладаг байв.</p><p data-empty="true"><span class="fr-img-caption fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/3e4be9ba3c9e6ec9c675b06915f01373.jpg" data-size="650,342.46875" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/3e4be9ba3c9e6ec9c675b06915f01373.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Бурхан Халдун, Гэрэл зургийн эх сурвалж:<a href="https://travel.khentii.gov.mn/">https://travel.khentii.gov.mn/</a><br></span></span> </span></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах нь байгаль хамгааллын хамгийн дээд хэлбэр юм</span></strong></p><p>Надаас байгаль хамгаалах хамгийн сайн шийдэл юу вэ гэж асуувал газар нутгийг нь тусгай хамгаалалтад авах л гэж хариулна.</p><p>Тусгай хамгаалтад авсан, хамгаалаагүй зөнгөөр нь орхисон газар хоёрын хооронд асар их зөрүү харагддаг. Тэр нь жил ирэх тусам мэдрэгдэнэ, нүдэн дээр л харагдана. </p><p class="txt-block1">Хамгаалагдсан газруудын байгаль хэрхэн унаган төрхөөрөө хадгалагдаж, ургамал амьтан нь хэр их өсөж тоо толгой нь нэмэгддэг гэдгийг нутгийн иргэд маш сайн мэднэ. Яагаад гэвэл газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авч хамгаалаад орхиогүй цаана менежмент ажиллаж байгаа учраас тэр шүү дээ.</p><p>Яг үнэндээ эргээд харахад тусгай хамгаалалтад авсан газрууд л үлдэж. Хэрвээ анхаараагүй бол тусгай лиценз, алт хөтөлбөрийн хөлд үрэгдээд өнгөрөх байжээ.</p><p><img data-fr-image-pasted="true" src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/60bc4d7d9e99ab0bd04a518d6d1ec282.jpg" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/60bc4d7d9e99ab0bd04a518d6d1ec282.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fic fr-dii"><br></p><p>Тусгай хамгаалалтад аваагүй газар нутагт ашигт малтмалын лиценз ихээр олгогдсон, бэлчээр нутаг нь цөлжиж хуурайшсан байдалтай л угтахыг хараад халагламаар…</p><p>Бөөн цагаан нуур бол яг л үүний бодит жишээ юм. Намайг 1985 онд очиход хулс зэгс дүүрэн, заган шугуйтай үзэсгэлэнтэй газар байв. Бид олон жил энэ нуурыг улсын тусгай хамгаалалтад авах гэж хөөцөлдсөн ч Баянхонгор аймгийн зүгээс тогтоол шийдвэр гаргаагүй өдийг хүрчээ.</p><p><span class="fr-img-caption fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/71edf1d15e89f48200548397ac1e134f.jpg" data-size="650,410.84905660377" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/71edf1d15e89f48200548397ac1e134f.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Бөөн цагаан нуур, Гэрэл зургийн эх сурвалж: <a href="http://tour.bkh.gov.mn/">http://tour.bkh.gov.mn/</a><br></span></span> </span></p><p> Цагтаа Төв Азийн экосистемд чухал үүрэг гүйцэтгэж байсан энэ нуурын талбай багасчихсан, маш их бохирдсон, зарим хэсэг нь хатаж ширгэж экологийн доройтолд оржээ. Хэрвээ тэр үед хамгаалалтад оруулаад менежментийг нь зөв явуулж чадсан бол тэр л хэвээрээ үзэсгэлэнтэй сайхнаараа л үлдэх байлаа.</p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Тусгай хамгаалалт, зохистой ашиглалт хоёр зэрэг яригддаг</span></strong></p><p>Манайхан газрыг тусгай хамгаалалтад аваад л хүн, малын алийг нь ч оруулахгүй хашчихна гэж ойлгодог. Ерөөсөө <span class="twittersharelink">хамгаална гэдэг тодорхой хэмжээний газар нутгийг зохистой ашиглах тухай л асуудал яригддаг. </span></p><p>Хамгийн хатуу тусгай хамгаалалттай газарт үйлдвэрлэлийн зориулалтаар мод бэлтгэх, огтлох, ургамал түүх, амьтан агнах, уул уурхайн чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхлэхийг хориглодог. </p><p class="txt-block1">Үнэндээ малчид тусгай хамгаалалттай газарт уламжлалт мал аж ахуйгаа эрхлэн аж төрсөөр л яваа. Тэрхүү газрын 80 хувь нь малын бэлчээр, үлдсэн 20 хувь нь цэнгэг ус, гол мөрний урсац бүрэлдэх эх, ховор амьтдын тархац нутаг байдаг. </p><p>Мөн аялал жуулчлалын салбар нь байгалийн цогцолборт газрууд, дархан газрууд болон бусад бүх тусгай хамгаалалттай газруудыг түшиглэн үйл ажиллагаагаа явуулж, иргэд нь үр шимийг нь хүртэж л байгаа.</p><p>Харин<span class="twittersharelink"> ундны усны бүх эх үүсвэрийг тусгай хамгаалалттай газар нутагт хамгаалдаг бөгөөд гагцхүү уул уурхай, аж ахуйн зориулалттай үйл ажиллагааг л хориглодог.</span></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><br><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">The Nature Conservancy (TNC) байгууллагын ачаар…</span></strong></p><p>Манай улс<span class="twittersharelink"> нийт газар нутгийнхаа 21 хувийг тусгай хамгаалалтад авсан цаашид 30 хувьд хүргэхээр төлөвлөж байгаа.</span></p><p>Тусгай хамгаалалттай газар гэдэг зүгээр л зарлаад орхидог ажил биш. Ард нь судалгаа шинжилгээ, байгаль хамгаалал, нөхөн сэргээлт, биотехникийн хамгаалал зэргийг тасралтгүй хийж байх ёстой юм. Гэвч хангалттай санхүүжилтгүй учраас орхигддог. </p><p class="txt-block1">Улсаас боломжоороо мөнгө төсөвлөдөг ч судалгаа шинжилгээ, байгаль хамгаалагчийн цалин хөлс, хувцас хэрэглэлд мөнгө нь огт хүрдэггүй.</p><p>Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах талаар ойлголт тийм ч сайнгүй үед Дэлхийн байгаль хамгаалах сан гэж байгууллага анхны газар нутгийг хамгаалалтад авахад санхүүгийн хувьд маш их дэм тус болж байлаа. </p><p>Харин өдгөө<a href="" rel="noopener noreferrer" target="_blank">The Nature Conservancy (TNC)</a> байгууллагаас энэ ажилд маш том дэмжлэг үзүүлж байгаль хамгааллын байнгын санхүүжилтыг бий болгохоор ажилладагт гүнээ талархал илэрхийлмээр байна. </p><p><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/43618fb53098459ba399322d4372008d.jpg" data-size="650,432.68333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/43618fb53098459ba399322d4372008d.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Жаргалант хайрхан, Гэрэл зургийн эх сурвалж: TNC Mongolia</span></span></span></p><p>Байгаль хамгаалахад хамгийн их дутагдаж байгаа чухал зүйл болох санхүүжилт дээр тусалсны хүчинд л газар нутаг, амьтан ургамал тогтвортой хамгаалагдана. Энэ бол монголчууд бүгдээрээ талархах ёстой үнэлж баршгүй үнэ цэнтэй ажлын эхлэл.</p><p>The Nature Conservancy (<span class="twittersharelink">TNC) нь дэлхийн 70 гаруй улс оронд байгаль хамгаалах чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг ашгийн бус байгууллага юм. </span></p><p>Маш олон чиглэлээр үр дүнтэй ажилладаг, тухайлбал газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах, тусгай хамгаалалттай газар нутгийн сүлжээг өргөжүүлэх чиглэлд маш үр дүнтэй ажиллаж байна.</p><p class="txt-block1">The Nature Conservancy (TNC) байгууллагын хамгийн том ажлын нэг бол Монгол орны экологийн бүс нутгийн үнэлгээг гаргасан явдал юм. Ийнхүү үнэлгээ хийснээр Монгол Улсын нийт нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд экологийн хувьд чухал ач холбогдолтой газруудыг тодорхойлж, уул уурхай, түүнийг дагасан дэд бүтцийн хөгжлийг байгаль хамгаалах асуудалтай зохистой уялдуулж төлөвлөхөд шаардлагатай үндэсний хэмжээний нэгдсэн мэдээллийн сан бүрдсэн юм.</p><p>Мөн сүүлийн жилүүдэд орон нутгийн тусгай хамгаалалтын газрыг иргэд нь өөрсдөө хамгаалж хамгаалсныхаа хишгийг хүртэх жишиг бий болсон. Тухайлбал Увс, Хөвсгөлд маш амжилттай хэрэгжиж байна.</p><p>Бид энэ<span class="twittersharelink"> сайхан газар нутгийг зөв сайхнаар нь авч үлдвэл эцсийн эцэст үр хойчид минь л үлдэнэ шүү дээ.</span> Тийм учраас эх байгальдаа ээлтэй хандаж, газар нутгаа хамгаалахад иргэн бүрийн оролцоо чухал.</p><p>Уншигч танд мэдээлэл олгох үүднээс дараах ойлголтыг тайлбарлая.</p><p class="title-blue">Улсын тусгай хамгаалалттай газар нутгийг дархан цаазат, байгалийн цогцолборт, байгалийн нөөц газар болон байгалийн дурсгалт газар хэмээн ангилдаг</p><p><strong><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Тусгай хамгаалалттай газар нутаг:</span></strong><span style="color: rgb(0, 0, 0);"> </span></p><p>Энэ бол хамгийн энгийнээр байгалийн бүс, бүслүүрийн онцлог, өвөрмөц тогтоц, ховор, ховордсон ургамал, амьтны нөөцийг нөхөн сэргээх, хамгаалах зорилготой юм. Мөн түүх,соёлын дурсгалт болон үзэсгэлэнт газрын хэв шинжийг хадгалах, хувьсч өөрчлөгдөх зүй тогтлыг судлах, танин мэдэх зорилготой.</p><p class="txt-block1">Хамгийн хатуу ангилал нь <strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">дархан цаазтай газар</span></strong> юм.</p><p>Байгалийн бүс, бүслүүрийн онцлог, хэв шинж унаган төрхөө хадгалсан, шинжлэх ухааны онцгой ач холбогдлыг нь харгалзан <span class="twittersharelink">байгаль орчны тэнцвэрт байдлыг хангах зорилгоор улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар нутгийг дархан цаазат газар гэдэг.</span></p><p>Манай улс 22 Дархан цаазат газартай.</p><p>Эдгээрийн хамгийн тод жишээ нь Монгол Улсын төдийгүй дэлхийн ууган дархан цаазтай газар бол Богд Хан уул юм шүү дээ. Та бүхний аялдаг Увс нуурын ай сав газар, Нөмрөг, Говийн их дархан цаазат газар, Говийн бага дархан цаазат газар, Монгол дагуур, Дорнод монгол зэрэг газрууд бий.</p><p data-empty="true"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/dbaeabda469f78ddec8162f64965370f.jpg" data-size="650,430.3" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/dbaeabda469f78ddec8162f64965370f.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгалийн цогцолбор газар:</span></strong></p><p>Байгалийг унаган төрхөөр нь хадгалах, аялал жуулчлал, түүх, соёл, шинжлэх ухааны болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдолтой газар нутгуудыг хамруулдаг. Бидний сайн мэдэх Горхи - Тэрэлжийн Байгалийн цогцолборт газар, Говь гурван сайханы Байгалийн цогцолборт газар, Хөвсгөлийн Байгалийн цогцолборт газрууд гээд 37 газар бий.</p><p>Сүүлийн жилүүдэд эдгээр газруудыг дагаж аялал жуулчлал хурдацтай хөгжсөн.</p><p data-empty="true"><span class="fr-img-caption fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/2fb34e659e0e21b841f8fa34623bf73c.jpg" data-size="650,367.25" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/2fb34e659e0e21b841f8fa34623bf73c.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Горхи - Тэрэлжийн Байгалийн цогцолборт газар</span></span></span></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгалийн нөөц газар гэж юу вэ:</span></strong></p><p>Нэрнээсээ л ойлгомжтой санагдаж байгаа биз. Байгалийн тодорхой нөөцүүдийг нөхөн сэргээх зорилгоор хамгаалтад авдаг. Доройтсон газар, эх ундарга нь багассан нуур усыг ширгээх, ой мод ургамлын нөөцийг дахин сэргээхэд чиглэсэн газар юм.</p><p>Тост, Тосон Бумбын нуруу, Лхачинвандад уул, Батхан уул гээд улсын хэмжээнд 19 байгалийн нөөц газар байдаг бөгөөд тэдгээр нь нийт газар нутгийн 1,28 хувийг эзэлдэг.</p><p><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/0df19a51959d4b4030098f631f65f23e.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/0df19a51959d4b4030098f631f65f23e.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгалийн дурсгалт газар:</span></strong></p><p>Байгалийн өвөрмөц тогтоц, түүх, соёлын ул мөрийг уламжлагдан хадгалагдсан байгалийн байдлаар нь өвлөн үлдээх зорилгоор улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар нутгийг байгалийн дурсгалт газар гэнэ.</p><p>Дотроо 2 ангилагддаг.</p><p><strong>1. Байгалийн дурсгалт газар.</strong> Өвөрмөц тогтоц, илэрц бүхий газар, хүрхрээ, хясаа, хавцал, агуй, хад цохио, явар, цонж, төгөл мод, рашаан булаг, баянбүрд, элсэн манхан, солир, солирын цар, өрх, галт уулын тогоо зэргийг хамруулна.</p><p><strong>2. Түүх, соёлын дурсгалт газар.</strong> Эртний хүний оромж, отог бууц, агуй, сүг зураг, хадны бичээс, буган ба хүн чулуун хөшөө, булш, бунхан, эртний хот суурины үлдэгдэл, балгас, хэрэм, цайз, суваг шуудуу, далан, эртний зэр зэвсэг хийж байсан орд, уламжлалт зан үйлтэй холбоотой уул, овоо, тахилга бүхий болон чухал үйл явдал болсон газар зэргийг хамруулна.</p><p>Монгол Улс гаднаас түрж орж ирсэн олон байгалийн мужуудын зааг дээр оршдог. Тэр газрууд нь хамгийн үзэсгэлэнтэй, экологийн хувьд ч эмзэг. Тэнд бид чухал газруудаа авч тусгай хамгаалалтад авч чадсан. </p><p>Монгол Улсын тусгай хамгаалалттай газрууд дэлхийн өв, шувуудад чухал газар, шим мандлын нөөц гээд олон улсын чухал сүлжээнд холбогдсон байдаг. Үүнээс хамгийн олон статусыг авч чадсан газар хоёрхон байдгийн нэг нь баруун талд орших Увс нуурын ай сав, зүүн талд орших Монгол Дагуур юм.</p><p><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/136fa884185064d304cdda32fc3ec99e.jpg" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/136fa884185064d304cdda32fc3ec99e.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Үүрэг нуур, Гэрэл зургийн эх сурвалж: TNC Mongolia</span></span></span></p><p><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/байгаль хамгаалал" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль хамгаалал</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/тусгай хамгаалалттай газар" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тусгай хамгаалалттай газар</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/tnc" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">tnc</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel&text=Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (2) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780704864.6869"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="c50e227b-4299-4c2f-999a-198b6d6d9d4c"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [59.153.115.132] ・ 2024.02.09</span> <a onclick="addReply('c50e227b-4299-4c2f-999a-198b6d6d9d4c')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>сайхан мэдээлэл байна. Баярлалааа</p> </div> </article> <hr> </div><div id="424b7cf1-ac22-48df-a93a-b2764f52ecf6"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [202.126.90.61] ・ 2024.02.06</span> <a onclick="addReply('424b7cf1-ac22-48df-a93a-b2764f52ecf6')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Байгаль хамгаалах тогтвортой санхүүжилтийн эх үүсвэр нь Тогтвортой аялал жуулчлал болдог. Энэ утгаараа Байгаль хамгаалал- Аялал жуулчлал хоёр нь хоорондоо нягт харилцан хамааралтай нэгнээ дэмждэг салбарын хувьд салгаж ойлгох боломжгүй. Сүүлийн үед цухас яригдах болсон БОАЖЯ-наас Аялал жуулчлалыг салгаж Соёлын яаманд өгөх тухай яриа нь туйлын буруу шийдвэр болно. </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '44142'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4e0b241dedfa3b02901cfc79f169409219527bb622ea9bb210d5f962ad905437ce81ffaf555e0cd6bf78cea93ec54d1bb548cdbaee3359aa832b7f76c43e06a3'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4e0b241dedfa3b02901cfc79f169409219527bb622ea9bb210d5f962ad905437ce81ffaf555e0cd6bf78cea93ec54d1bb548cdbaee3359aa832b7f76c43e06a3'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4e0b241dedfa3b02901cfc79f169409219527bb622ea9bb210d5f962ad905437ce81ffaf555e0cd6bf78cea93ec54d1bb548cdbaee3359aa832b7f76c43e06a3'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/aziin-ipotekiin-khoyordogch-zakh-zeeliin-kholboonii-gishuud-mongold-chuulna"> Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl"> Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund"> Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna"> Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui"> Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/gowiin"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/59cf89d5934dfa74e8e9ea204ce3b79f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/59cf89d5934dfa74e8e9ea204ce3b79f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/gowiin"> Говийн их дархан цаазат газрын хамгаалалтын захиргааг "Алтан гадас" одонгоор шагналаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 12 сарын 04, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/piik-media-grupp-tusgai"> <img src="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/0a49200192409072f36da6c114b051e3_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/0a49200192409072f36da6c114b051e3.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/piik-media-grupp-tusgai"> Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн талаарх мэдээлэл түгээх төслийн грантад “Пийк Медиа Групп ХХК” шалгарлаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 12 сарын 05, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-uriin-daramtaas-khurimtlal-ruu-shiljsen-sain-turshlagaa-khuwaaltslaa"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/fa9244318b8d5a49f43b90b8ec947e98_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/fa9244318b8d5a49f43b90b8ec947e98.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-uriin-daramtaas-khurimtlal-ruu-shiljsen-sain-turshlagaa-khuwaaltslaa"> Малчид өрийн дарамтаас хуримтлал руу шилжсэн сайн туршлагаа хуваалцлаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 11 сарын 15, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/uur-amisgaliin-uurchlultiin-ur-nuluug-bagasgakh"> Уур амьсгалын өөрчлөлтийн үр нөлөөг багасгах </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj"> Малчид нөхөрлөл байгуулж бэлчээрээ хамгаалж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 03 сарын 14, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/tusgai-khamgaalalttai-gazriin-menejmentiig-bekhjuulekh-khurdasguur-khutulbur-ekhellee"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d54dab0caabb59759304567d67df0d39_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d54dab0caabb59759304567d67df0d39.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tusgai-khamgaalalttai-gazriin-menejmentiig-bekhjuulekh-khurdasguur-khutulbur-ekhellee"> Тусгай хамгаалалттай газрын менежментийг бэхжүүлэх хурдасгуур хөтөлбөр эхэллээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 05 сарын 22, 2026 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ny26"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой..." /> <meta name="keywords" content="байгаль хамгаалал, тусгай хамгаалалттай газар, tnc" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/9e54c688b20cfbaa0580a14c6529a858.jpg" /> <meta property="og:title" content="Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/9e54c688b20cfbaa0580a14c6529a858.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">02 сарын 05, 2024</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel&text=Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/9e54c688b20cfbaa0580a14c6529a858.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/9e54c688b20cfbaa0580a14c6529a858.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p>Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой санхүүжилт яагаад чухал болох талаар ярилцлаа. Сонирхуулахад манай улс нийт газар нутгийнхаа 21 хувийг тусгай хамгаалалтад авсан бөгөөд цаашид 30 хувьд хүргэхээр төлөвлөж байгаа юм. </p></blockquote><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хан Хэнтийн тусгай хамгаалалтад авах гэж 45 хоногийн турш тайгаар морьтой явсан</span></strong></p><p>Би 1985 онд ОХУ-ын Эрхүү хотод тусгай хамгаалалттай газар нутгийн мэргэжлээр дүүргэсэн юм. Төгсөж ирсэн зунаа л ШУА-ын Газар зүйн хүрээлэнд ажилд орж байлаа. Тэр зуны турш Монгол Улсынхаа сайхан газар нутгуудаар явж ажилласнаа мартдаггүй.</p><p>Тэр үед тусгай хамгаалалттай газар нутаг, байгалийн нөөц газар гэж хоёр л ангилалтай байв.</p><p class="txt-block1">Үүнийг олон улсын жишигт нийцүүлж шинэ ангилалтай болгох, тусгай хамгаалалттай газрын хууль дүрэм, үндэсний хөтөлбөр батлуулах, сүлжээ бүрдүүлэх, нэгэнт тусгай хамгаалалтад авсан газрынхаа менежментийг нь хэрхэн хийх вэ зэрэг олон ажлын ард хамт олонтойгоо гарсан. </p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Бичлэг үзэх:</span></strong></p><p><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=476&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FPeaknews1%2Fvideos%2F895473522032323%2F&show_text=false&width=302&t=0" width="302" height="476" style="border:none;overflow:hidden;" scrolling="no"></iframe></p><p>Газар нутгийг <span class="twittersharelink">тусгай хамгаалалтад авна гэдэг газрын нэр хэлээд л батлагдчихдаг амар ажил биш.</span> Тухайн газар бүрт нь очиж хэмжилт хийнэ, тусгай хамгаалалтад авах үндэслэлийг нь боловсруулна гээд нүсэр ажил орно. Тэр үед одоогийнх нь шиг нарийвчлалтай программ байсангүй, газрын зураг дээр хэмжилтээ хийгээд бараг л 100 мянганы зурганы дөрвөлжин тоолоод талбайгаа бодож байлаа.</p><p>Тэр дундаас ганцхан түүхээс товчхон дурдъя.</p><p class="txt-block1">Монголчуудын сүсэг бишрэл гүн шингэсэн Бурхан Халдун орчим буюу Хан Хэнтийн тусгай хамгаалалттай бүсийг тогтоох гэж тавуулаа хөвч тайга дундуур 45 хоногийн турш морьтой хүртэл явж байлаа. Манай улсын тайгын эко системийг тэр чигээр нь хамгаалсан том газар шүү дээ. Энэ мэтээр сараар, хэдэн сараар хонон өнжин хөдөө гадаа ажилладаг байв.</p><p data-empty="true"><span class="fr-img-caption fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/3e4be9ba3c9e6ec9c675b06915f01373.jpg" data-size="650,342.46875" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/3e4be9ba3c9e6ec9c675b06915f01373.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Бурхан Халдун, Гэрэл зургийн эх сурвалж:<a href="https://travel.khentii.gov.mn/">https://travel.khentii.gov.mn/</a><br></span></span> </span></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах нь байгаль хамгааллын хамгийн дээд хэлбэр юм</span></strong></p><p>Надаас байгаль хамгаалах хамгийн сайн шийдэл юу вэ гэж асуувал газар нутгийг нь тусгай хамгаалалтад авах л гэж хариулна.</p><p>Тусгай хамгаалтад авсан, хамгаалаагүй зөнгөөр нь орхисон газар хоёрын хооронд асар их зөрүү харагддаг. Тэр нь жил ирэх тусам мэдрэгдэнэ, нүдэн дээр л харагдана. </p><p class="txt-block1">Хамгаалагдсан газруудын байгаль хэрхэн унаган төрхөөрөө хадгалагдаж, ургамал амьтан нь хэр их өсөж тоо толгой нь нэмэгддэг гэдгийг нутгийн иргэд маш сайн мэднэ. Яагаад гэвэл газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авч хамгаалаад орхиогүй цаана менежмент ажиллаж байгаа учраас тэр шүү дээ.</p><p>Яг үнэндээ эргээд харахад тусгай хамгаалалтад авсан газрууд л үлдэж. Хэрвээ анхаараагүй бол тусгай лиценз, алт хөтөлбөрийн хөлд үрэгдээд өнгөрөх байжээ.</p><p><img data-fr-image-pasted="true" src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/60bc4d7d9e99ab0bd04a518d6d1ec282.jpg" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/60bc4d7d9e99ab0bd04a518d6d1ec282.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fic fr-dii"><br></p><p>Тусгай хамгаалалтад аваагүй газар нутагт ашигт малтмалын лиценз ихээр олгогдсон, бэлчээр нутаг нь цөлжиж хуурайшсан байдалтай л угтахыг хараад халагламаар…</p><p>Бөөн цагаан нуур бол яг л үүний бодит жишээ юм. Намайг 1985 онд очиход хулс зэгс дүүрэн, заган шугуйтай үзэсгэлэнтэй газар байв. Бид олон жил энэ нуурыг улсын тусгай хамгаалалтад авах гэж хөөцөлдсөн ч Баянхонгор аймгийн зүгээс тогтоол шийдвэр гаргаагүй өдийг хүрчээ.</p><p><span class="fr-img-caption fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/71edf1d15e89f48200548397ac1e134f.jpg" data-size="650,410.84905660377" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/71edf1d15e89f48200548397ac1e134f.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Бөөн цагаан нуур, Гэрэл зургийн эх сурвалж: <a href="http://tour.bkh.gov.mn/">http://tour.bkh.gov.mn/</a><br></span></span> </span></p><p> Цагтаа Төв Азийн экосистемд чухал үүрэг гүйцэтгэж байсан энэ нуурын талбай багасчихсан, маш их бохирдсон, зарим хэсэг нь хатаж ширгэж экологийн доройтолд оржээ. Хэрвээ тэр үед хамгаалалтад оруулаад менежментийг нь зөв явуулж чадсан бол тэр л хэвээрээ үзэсгэлэнтэй сайхнаараа л үлдэх байлаа.</p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Тусгай хамгаалалт, зохистой ашиглалт хоёр зэрэг яригддаг</span></strong></p><p>Манайхан газрыг тусгай хамгаалалтад аваад л хүн, малын алийг нь ч оруулахгүй хашчихна гэж ойлгодог. Ерөөсөө <span class="twittersharelink">хамгаална гэдэг тодорхой хэмжээний газар нутгийг зохистой ашиглах тухай л асуудал яригддаг. </span></p><p>Хамгийн хатуу тусгай хамгаалалттай газарт үйлдвэрлэлийн зориулалтаар мод бэлтгэх, огтлох, ургамал түүх, амьтан агнах, уул уурхайн чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхлэхийг хориглодог. </p><p class="txt-block1">Үнэндээ малчид тусгай хамгаалалттай газарт уламжлалт мал аж ахуйгаа эрхлэн аж төрсөөр л яваа. Тэрхүү газрын 80 хувь нь малын бэлчээр, үлдсэн 20 хувь нь цэнгэг ус, гол мөрний урсац бүрэлдэх эх, ховор амьтдын тархац нутаг байдаг. </p><p>Мөн аялал жуулчлалын салбар нь байгалийн цогцолборт газрууд, дархан газрууд болон бусад бүх тусгай хамгаалалттай газруудыг түшиглэн үйл ажиллагаагаа явуулж, иргэд нь үр шимийг нь хүртэж л байгаа.</p><p>Харин<span class="twittersharelink"> ундны усны бүх эх үүсвэрийг тусгай хамгаалалттай газар нутагт хамгаалдаг бөгөөд гагцхүү уул уурхай, аж ахуйн зориулалттай үйл ажиллагааг л хориглодог.</span></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><br><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">The Nature Conservancy (TNC) байгууллагын ачаар…</span></strong></p><p>Манай улс<span class="twittersharelink"> нийт газар нутгийнхаа 21 хувийг тусгай хамгаалалтад авсан цаашид 30 хувьд хүргэхээр төлөвлөж байгаа.</span></p><p>Тусгай хамгаалалттай газар гэдэг зүгээр л зарлаад орхидог ажил биш. Ард нь судалгаа шинжилгээ, байгаль хамгаалал, нөхөн сэргээлт, биотехникийн хамгаалал зэргийг тасралтгүй хийж байх ёстой юм. Гэвч хангалттай санхүүжилтгүй учраас орхигддог. </p><p class="txt-block1">Улсаас боломжоороо мөнгө төсөвлөдөг ч судалгаа шинжилгээ, байгаль хамгаалагчийн цалин хөлс, хувцас хэрэглэлд мөнгө нь огт хүрдэггүй.</p><p>Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах талаар ойлголт тийм ч сайнгүй үед Дэлхийн байгаль хамгаалах сан гэж байгууллага анхны газар нутгийг хамгаалалтад авахад санхүүгийн хувьд маш их дэм тус болж байлаа. </p><p>Харин өдгөө<a href="" rel="noopener noreferrer" target="_blank">The Nature Conservancy (TNC)</a> байгууллагаас энэ ажилд маш том дэмжлэг үзүүлж байгаль хамгааллын байнгын санхүүжилтыг бий болгохоор ажилладагт гүнээ талархал илэрхийлмээр байна. </p><p><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/43618fb53098459ba399322d4372008d.jpg" data-size="650,432.68333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/43618fb53098459ba399322d4372008d.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Жаргалант хайрхан, Гэрэл зургийн эх сурвалж: TNC Mongolia</span></span></span></p><p>Байгаль хамгаалахад хамгийн их дутагдаж байгаа чухал зүйл болох санхүүжилт дээр тусалсны хүчинд л газар нутаг, амьтан ургамал тогтвортой хамгаалагдана. Энэ бол монголчууд бүгдээрээ талархах ёстой үнэлж баршгүй үнэ цэнтэй ажлын эхлэл.</p><p>The Nature Conservancy (<span class="twittersharelink">TNC) нь дэлхийн 70 гаруй улс оронд байгаль хамгаалах чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг ашгийн бус байгууллага юм. </span></p><p>Маш олон чиглэлээр үр дүнтэй ажилладаг, тухайлбал газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах, тусгай хамгаалалттай газар нутгийн сүлжээг өргөжүүлэх чиглэлд маш үр дүнтэй ажиллаж байна.</p><p class="txt-block1">The Nature Conservancy (TNC) байгууллагын хамгийн том ажлын нэг бол Монгол орны экологийн бүс нутгийн үнэлгээг гаргасан явдал юм. Ийнхүү үнэлгээ хийснээр Монгол Улсын нийт нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд экологийн хувьд чухал ач холбогдолтой газруудыг тодорхойлж, уул уурхай, түүнийг дагасан дэд бүтцийн хөгжлийг байгаль хамгаалах асуудалтай зохистой уялдуулж төлөвлөхөд шаардлагатай үндэсний хэмжээний нэгдсэн мэдээллийн сан бүрдсэн юм.</p><p>Мөн сүүлийн жилүүдэд орон нутгийн тусгай хамгаалалтын газрыг иргэд нь өөрсдөө хамгаалж хамгаалсныхаа хишгийг хүртэх жишиг бий болсон. Тухайлбал Увс, Хөвсгөлд маш амжилттай хэрэгжиж байна.</p><p>Бид энэ<span class="twittersharelink"> сайхан газар нутгийг зөв сайхнаар нь авч үлдвэл эцсийн эцэст үр хойчид минь л үлдэнэ шүү дээ.</span> Тийм учраас эх байгальдаа ээлтэй хандаж, газар нутгаа хамгаалахад иргэн бүрийн оролцоо чухал.</p><p>Уншигч танд мэдээлэл олгох үүднээс дараах ойлголтыг тайлбарлая.</p><p class="title-blue">Улсын тусгай хамгаалалттай газар нутгийг дархан цаазат, байгалийн цогцолборт, байгалийн нөөц газар болон байгалийн дурсгалт газар хэмээн ангилдаг</p><p><strong><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Тусгай хамгаалалттай газар нутаг:</span></strong><span style="color: rgb(0, 0, 0);"> </span></p><p>Энэ бол хамгийн энгийнээр байгалийн бүс, бүслүүрийн онцлог, өвөрмөц тогтоц, ховор, ховордсон ургамал, амьтны нөөцийг нөхөн сэргээх, хамгаалах зорилготой юм. Мөн түүх,соёлын дурсгалт болон үзэсгэлэнт газрын хэв шинжийг хадгалах, хувьсч өөрчлөгдөх зүй тогтлыг судлах, танин мэдэх зорилготой.</p><p class="txt-block1">Хамгийн хатуу ангилал нь <strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">дархан цаазтай газар</span></strong> юм.</p><p>Байгалийн бүс, бүслүүрийн онцлог, хэв шинж унаган төрхөө хадгалсан, шинжлэх ухааны онцгой ач холбогдлыг нь харгалзан <span class="twittersharelink">байгаль орчны тэнцвэрт байдлыг хангах зорилгоор улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар нутгийг дархан цаазат газар гэдэг.</span></p><p>Манай улс 22 Дархан цаазат газартай.</p><p>Эдгээрийн хамгийн тод жишээ нь Монгол Улсын төдийгүй дэлхийн ууган дархан цаазтай газар бол Богд Хан уул юм шүү дээ. Та бүхний аялдаг Увс нуурын ай сав газар, Нөмрөг, Говийн их дархан цаазат газар, Говийн бага дархан цаазат газар, Монгол дагуур, Дорнод монгол зэрэг газрууд бий.</p><p data-empty="true"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/dbaeabda469f78ddec8162f64965370f.jpg" data-size="650,430.3" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/dbaeabda469f78ddec8162f64965370f.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгалийн цогцолбор газар:</span></strong></p><p>Байгалийг унаган төрхөөр нь хадгалах, аялал жуулчлал, түүх, соёл, шинжлэх ухааны болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдолтой газар нутгуудыг хамруулдаг. Бидний сайн мэдэх Горхи - Тэрэлжийн Байгалийн цогцолборт газар, Говь гурван сайханы Байгалийн цогцолборт газар, Хөвсгөлийн Байгалийн цогцолборт газрууд гээд 37 газар бий.</p><p>Сүүлийн жилүүдэд эдгээр газруудыг дагаж аялал жуулчлал хурдацтай хөгжсөн.</p><p data-empty="true"><span class="fr-img-caption fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/2fb34e659e0e21b841f8fa34623bf73c.jpg" data-size="650,367.25" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/2fb34e659e0e21b841f8fa34623bf73c.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Горхи - Тэрэлжийн Байгалийн цогцолборт газар</span></span></span></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгалийн нөөц газар гэж юу вэ:</span></strong></p><p>Нэрнээсээ л ойлгомжтой санагдаж байгаа биз. Байгалийн тодорхой нөөцүүдийг нөхөн сэргээх зорилгоор хамгаалтад авдаг. Доройтсон газар, эх ундарга нь багассан нуур усыг ширгээх, ой мод ургамлын нөөцийг дахин сэргээхэд чиглэсэн газар юм.</p><p>Тост, Тосон Бумбын нуруу, Лхачинвандад уул, Батхан уул гээд улсын хэмжээнд 19 байгалийн нөөц газар байдаг бөгөөд тэдгээр нь нийт газар нутгийн 1,28 хувийг эзэлдэг.</p><p><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/0df19a51959d4b4030098f631f65f23e.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/0df19a51959d4b4030098f631f65f23e.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгалийн дурсгалт газар:</span></strong></p><p>Байгалийн өвөрмөц тогтоц, түүх, соёлын ул мөрийг уламжлагдан хадгалагдсан байгалийн байдлаар нь өвлөн үлдээх зорилгоор улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар нутгийг байгалийн дурсгалт газар гэнэ.</p><p>Дотроо 2 ангилагддаг.</p><p><strong>1. Байгалийн дурсгалт газар.</strong> Өвөрмөц тогтоц, илэрц бүхий газар, хүрхрээ, хясаа, хавцал, агуй, хад цохио, явар, цонж, төгөл мод, рашаан булаг, баянбүрд, элсэн манхан, солир, солирын цар, өрх, галт уулын тогоо зэргийг хамруулна.</p><p><strong>2. Түүх, соёлын дурсгалт газар.</strong> Эртний хүний оромж, отог бууц, агуй, сүг зураг, хадны бичээс, буган ба хүн чулуун хөшөө, булш, бунхан, эртний хот суурины үлдэгдэл, балгас, хэрэм, цайз, суваг шуудуу, далан, эртний зэр зэвсэг хийж байсан орд, уламжлалт зан үйлтэй холбоотой уул, овоо, тахилга бүхий болон чухал үйл явдал болсон газар зэргийг хамруулна.</p><p>Монгол Улс гаднаас түрж орж ирсэн олон байгалийн мужуудын зааг дээр оршдог. Тэр газрууд нь хамгийн үзэсгэлэнтэй, экологийн хувьд ч эмзэг. Тэнд бид чухал газруудаа авч тусгай хамгаалалтад авч чадсан. </p><p>Монгол Улсын тусгай хамгаалалттай газрууд дэлхийн өв, шувуудад чухал газар, шим мандлын нөөц гээд олон улсын чухал сүлжээнд холбогдсон байдаг. Үүнээс хамгийн олон статусыг авч чадсан газар хоёрхон байдгийн нэг нь баруун талд орших Увс нуурын ай сав, зүүн талд орших Монгол Дагуур юм.</p><p><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/136fa884185064d304cdda32fc3ec99e.jpg" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/136fa884185064d304cdda32fc3ec99e.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Үүрэг нуур, Гэрэл зургийн эх сурвалж: TNC Mongolia</span></span></span></p><p><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/байгаль хамгаалал" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль хамгаалал</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/тусгай хамгаалалттай газар" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тусгай хамгаалалттай газар</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/tnc" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">tnc</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel&text=Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (2) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780704864.6869"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="c50e227b-4299-4c2f-999a-198b6d6d9d4c"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [59.153.115.132] ・ 2024.02.09</span> <a onclick="addReply('c50e227b-4299-4c2f-999a-198b6d6d9d4c')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>сайхан мэдээлэл байна. Баярлалааа</p> </div> </article> <hr> </div><div id="424b7cf1-ac22-48df-a93a-b2764f52ecf6"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [202.126.90.61] ・ 2024.02.06</span> <a onclick="addReply('424b7cf1-ac22-48df-a93a-b2764f52ecf6')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Байгаль хамгаалах тогтвортой санхүүжилтийн эх үүсвэр нь Тогтвортой аялал жуулчлал болдог. Энэ утгаараа Байгаль хамгаалал- Аялал жуулчлал хоёр нь хоорондоо нягт харилцан хамааралтай нэгнээ дэмждэг салбарын хувьд салгаж ойлгох боломжгүй. Сүүлийн үед цухас яригдах болсон БОАЖЯ-наас Аялал жуулчлалыг салгаж Соёлын яаманд өгөх тухай яриа нь туйлын буруу шийдвэр болно. </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '44142'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4e0b241dedfa3b02901cfc79f169409219527bb622ea9bb210d5f962ad905437ce81ffaf555e0cd6bf78cea93ec54d1bb548cdbaee3359aa832b7f76c43e06a3'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4e0b241dedfa3b02901cfc79f169409219527bb622ea9bb210d5f962ad905437ce81ffaf555e0cd6bf78cea93ec54d1bb548cdbaee3359aa832b7f76c43e06a3'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4e0b241dedfa3b02901cfc79f169409219527bb622ea9bb210d5f962ad905437ce81ffaf555e0cd6bf78cea93ec54d1bb548cdbaee3359aa832b7f76c43e06a3'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/aziin-ipotekiin-khoyordogch-zakh-zeeliin-kholboonii-gishuud-mongold-chuulna"> Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl"> Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund"> Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna"> Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui"> Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/gowiin"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/59cf89d5934dfa74e8e9ea204ce3b79f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/59cf89d5934dfa74e8e9ea204ce3b79f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/gowiin"> Говийн их дархан цаазат газрын хамгаалалтын захиргааг "Алтан гадас" одонгоор шагналаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 12 сарын 04, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/piik-media-grupp-tusgai"> <img src="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/0a49200192409072f36da6c114b051e3_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/0a49200192409072f36da6c114b051e3.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/piik-media-grupp-tusgai"> Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн талаарх мэдээлэл түгээх төслийн грантад “Пийк Медиа Групп ХХК” шалгарлаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 12 сарын 05, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-uriin-daramtaas-khurimtlal-ruu-shiljsen-sain-turshlagaa-khuwaaltslaa"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/fa9244318b8d5a49f43b90b8ec947e98_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/fa9244318b8d5a49f43b90b8ec947e98.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-uriin-daramtaas-khurimtlal-ruu-shiljsen-sain-turshlagaa-khuwaaltslaa"> Малчид өрийн дарамтаас хуримтлал руу шилжсэн сайн туршлагаа хуваалцлаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 11 сарын 15, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/uur-amisgaliin-uurchlultiin-ur-nuluug-bagasgakh"> Уур амьсгалын өөрчлөлтийн үр нөлөөг багасгах </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj"> Малчид нөхөрлөл байгуулж бэлчээрээ хамгаалж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 03 сарын 14, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/tusgai-khamgaalalttai-gazriin-menejmentiig-bekhjuulekh-khurdasguur-khutulbur-ekhellee"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d54dab0caabb59759304567d67df0d39_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d54dab0caabb59759304567d67df0d39.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tusgai-khamgaalalttai-gazriin-menejmentiig-bekhjuulekh-khurdasguur-khutulbur-ekhellee"> Тусгай хамгаалалттай газрын менежментийг бэхжүүлэх хурдасгуур хөтөлбөр эхэллээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 05 сарын 22, 2026 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ny26"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой..." /> <meta name="keywords" content="байгаль хамгаалал, тусгай хамгаалалттай газар, tnc" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/9e54c688b20cfbaa0580a14c6529a858.jpg" /> <meta property="og:title" content="Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/9e54c688b20cfbaa0580a14c6529a858.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/yariltslaga"> Ярилцлага </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">02 сарын 05, 2024</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel&text=Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/9e54c688b20cfbaa0580a14c6529a858.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/9e54c688b20cfbaa0580a14c6529a858.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p>Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой санхүүжилт яагаад чухал болох талаар ярилцлаа. Сонирхуулахад манай улс нийт газар нутгийнхаа 21 хувийг тусгай хамгаалалтад авсан бөгөөд цаашид 30 хувьд хүргэхээр төлөвлөж байгаа юм. </p></blockquote><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Хан Хэнтийн тусгай хамгаалалтад авах гэж 45 хоногийн турш тайгаар морьтой явсан</span></strong></p><p>Би 1985 онд ОХУ-ын Эрхүү хотод тусгай хамгаалалттай газар нутгийн мэргэжлээр дүүргэсэн юм. Төгсөж ирсэн зунаа л ШУА-ын Газар зүйн хүрээлэнд ажилд орж байлаа. Тэр зуны турш Монгол Улсынхаа сайхан газар нутгуудаар явж ажилласнаа мартдаггүй.</p><p>Тэр үед тусгай хамгаалалттай газар нутаг, байгалийн нөөц газар гэж хоёр л ангилалтай байв.</p><p class="txt-block1">Үүнийг олон улсын жишигт нийцүүлж шинэ ангилалтай болгох, тусгай хамгаалалттай газрын хууль дүрэм, үндэсний хөтөлбөр батлуулах, сүлжээ бүрдүүлэх, нэгэнт тусгай хамгаалалтад авсан газрынхаа менежментийг нь хэрхэн хийх вэ зэрэг олон ажлын ард хамт олонтойгоо гарсан. </p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Бичлэг үзэх:</span></strong></p><p><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=476&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FPeaknews1%2Fvideos%2F895473522032323%2F&show_text=false&width=302&t=0" width="302" height="476" style="border:none;overflow:hidden;" scrolling="no"></iframe></p><p>Газар нутгийг <span class="twittersharelink">тусгай хамгаалалтад авна гэдэг газрын нэр хэлээд л батлагдчихдаг амар ажил биш.</span> Тухайн газар бүрт нь очиж хэмжилт хийнэ, тусгай хамгаалалтад авах үндэслэлийг нь боловсруулна гээд нүсэр ажил орно. Тэр үед одоогийнх нь шиг нарийвчлалтай программ байсангүй, газрын зураг дээр хэмжилтээ хийгээд бараг л 100 мянганы зурганы дөрвөлжин тоолоод талбайгаа бодож байлаа.</p><p>Тэр дундаас ганцхан түүхээс товчхон дурдъя.</p><p class="txt-block1">Монголчуудын сүсэг бишрэл гүн шингэсэн Бурхан Халдун орчим буюу Хан Хэнтийн тусгай хамгаалалттай бүсийг тогтоох гэж тавуулаа хөвч тайга дундуур 45 хоногийн турш морьтой хүртэл явж байлаа. Манай улсын тайгын эко системийг тэр чигээр нь хамгаалсан том газар шүү дээ. Энэ мэтээр сараар, хэдэн сараар хонон өнжин хөдөө гадаа ажилладаг байв.</p><p data-empty="true"><span class="fr-img-caption fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/3e4be9ba3c9e6ec9c675b06915f01373.jpg" data-size="650,342.46875" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/3e4be9ba3c9e6ec9c675b06915f01373.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Бурхан Халдун, Гэрэл зургийн эх сурвалж:<a href="https://travel.khentii.gov.mn/">https://travel.khentii.gov.mn/</a><br></span></span> </span></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах нь байгаль хамгааллын хамгийн дээд хэлбэр юм</span></strong></p><p>Надаас байгаль хамгаалах хамгийн сайн шийдэл юу вэ гэж асуувал газар нутгийг нь тусгай хамгаалалтад авах л гэж хариулна.</p><p>Тусгай хамгаалтад авсан, хамгаалаагүй зөнгөөр нь орхисон газар хоёрын хооронд асар их зөрүү харагддаг. Тэр нь жил ирэх тусам мэдрэгдэнэ, нүдэн дээр л харагдана. </p><p class="txt-block1">Хамгаалагдсан газруудын байгаль хэрхэн унаган төрхөөрөө хадгалагдаж, ургамал амьтан нь хэр их өсөж тоо толгой нь нэмэгддэг гэдгийг нутгийн иргэд маш сайн мэднэ. Яагаад гэвэл газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авч хамгаалаад орхиогүй цаана менежмент ажиллаж байгаа учраас тэр шүү дээ.</p><p>Яг үнэндээ эргээд харахад тусгай хамгаалалтад авсан газрууд л үлдэж. Хэрвээ анхаараагүй бол тусгай лиценз, алт хөтөлбөрийн хөлд үрэгдээд өнгөрөх байжээ.</p><p><img data-fr-image-pasted="true" src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/60bc4d7d9e99ab0bd04a518d6d1ec282.jpg" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/60bc4d7d9e99ab0bd04a518d6d1ec282.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fic fr-dii"><br></p><p>Тусгай хамгаалалтад аваагүй газар нутагт ашигт малтмалын лиценз ихээр олгогдсон, бэлчээр нутаг нь цөлжиж хуурайшсан байдалтай л угтахыг хараад халагламаар…</p><p>Бөөн цагаан нуур бол яг л үүний бодит жишээ юм. Намайг 1985 онд очиход хулс зэгс дүүрэн, заган шугуйтай үзэсгэлэнтэй газар байв. Бид олон жил энэ нуурыг улсын тусгай хамгаалалтад авах гэж хөөцөлдсөн ч Баянхонгор аймгийн зүгээс тогтоол шийдвэр гаргаагүй өдийг хүрчээ.</p><p><span class="fr-img-caption fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/71edf1d15e89f48200548397ac1e134f.jpg" data-size="650,410.84905660377" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/71edf1d15e89f48200548397ac1e134f.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Бөөн цагаан нуур, Гэрэл зургийн эх сурвалж: <a href="http://tour.bkh.gov.mn/">http://tour.bkh.gov.mn/</a><br></span></span> </span></p><p> Цагтаа Төв Азийн экосистемд чухал үүрэг гүйцэтгэж байсан энэ нуурын талбай багасчихсан, маш их бохирдсон, зарим хэсэг нь хатаж ширгэж экологийн доройтолд оржээ. Хэрвээ тэр үед хамгаалалтад оруулаад менежментийг нь зөв явуулж чадсан бол тэр л хэвээрээ үзэсгэлэнтэй сайхнаараа л үлдэх байлаа.</p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Тусгай хамгаалалт, зохистой ашиглалт хоёр зэрэг яригддаг</span></strong></p><p>Манайхан газрыг тусгай хамгаалалтад аваад л хүн, малын алийг нь ч оруулахгүй хашчихна гэж ойлгодог. Ерөөсөө <span class="twittersharelink">хамгаална гэдэг тодорхой хэмжээний газар нутгийг зохистой ашиглах тухай л асуудал яригддаг. </span></p><p>Хамгийн хатуу тусгай хамгаалалттай газарт үйлдвэрлэлийн зориулалтаар мод бэлтгэх, огтлох, ургамал түүх, амьтан агнах, уул уурхайн чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхлэхийг хориглодог. </p><p class="txt-block1">Үнэндээ малчид тусгай хамгаалалттай газарт уламжлалт мал аж ахуйгаа эрхлэн аж төрсөөр л яваа. Тэрхүү газрын 80 хувь нь малын бэлчээр, үлдсэн 20 хувь нь цэнгэг ус, гол мөрний урсац бүрэлдэх эх, ховор амьтдын тархац нутаг байдаг. </p><p>Мөн аялал жуулчлалын салбар нь байгалийн цогцолборт газрууд, дархан газрууд болон бусад бүх тусгай хамгаалалттай газруудыг түшиглэн үйл ажиллагаагаа явуулж, иргэд нь үр шимийг нь хүртэж л байгаа.</p><p>Харин<span class="twittersharelink"> ундны усны бүх эх үүсвэрийг тусгай хамгаалалттай газар нутагт хамгаалдаг бөгөөд гагцхүү уул уурхай, аж ахуйн зориулалттай үйл ажиллагааг л хориглодог.</span></p><p class="uk-text-uppercase" style="text-align: center;"><br><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">The Nature Conservancy (TNC) байгууллагын ачаар…</span></strong></p><p>Манай улс<span class="twittersharelink"> нийт газар нутгийнхаа 21 хувийг тусгай хамгаалалтад авсан цаашид 30 хувьд хүргэхээр төлөвлөж байгаа.</span></p><p>Тусгай хамгаалалттай газар гэдэг зүгээр л зарлаад орхидог ажил биш. Ард нь судалгаа шинжилгээ, байгаль хамгаалал, нөхөн сэргээлт, биотехникийн хамгаалал зэргийг тасралтгүй хийж байх ёстой юм. Гэвч хангалттай санхүүжилтгүй учраас орхигддог. </p><p class="txt-block1">Улсаас боломжоороо мөнгө төсөвлөдөг ч судалгаа шинжилгээ, байгаль хамгаалагчийн цалин хөлс, хувцас хэрэглэлд мөнгө нь огт хүрдэггүй.</p><p>Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах талаар ойлголт тийм ч сайнгүй үед Дэлхийн байгаль хамгаалах сан гэж байгууллага анхны газар нутгийг хамгаалалтад авахад санхүүгийн хувьд маш их дэм тус болж байлаа. </p><p>Харин өдгөө<a href="" rel="noopener noreferrer" target="_blank">The Nature Conservancy (TNC)</a> байгууллагаас энэ ажилд маш том дэмжлэг үзүүлж байгаль хамгааллын байнгын санхүүжилтыг бий болгохоор ажилладагт гүнээ талархал илэрхийлмээр байна. </p><p><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/43618fb53098459ba399322d4372008d.jpg" data-size="650,432.68333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/43618fb53098459ba399322d4372008d.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Жаргалант хайрхан, Гэрэл зургийн эх сурвалж: TNC Mongolia</span></span></span></p><p>Байгаль хамгаалахад хамгийн их дутагдаж байгаа чухал зүйл болох санхүүжилт дээр тусалсны хүчинд л газар нутаг, амьтан ургамал тогтвортой хамгаалагдана. Энэ бол монголчууд бүгдээрээ талархах ёстой үнэлж баршгүй үнэ цэнтэй ажлын эхлэл.</p><p>The Nature Conservancy (<span class="twittersharelink">TNC) нь дэлхийн 70 гаруй улс оронд байгаль хамгаалах чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг ашгийн бус байгууллага юм. </span></p><p>Маш олон чиглэлээр үр дүнтэй ажилладаг, тухайлбал газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах, тусгай хамгаалалттай газар нутгийн сүлжээг өргөжүүлэх чиглэлд маш үр дүнтэй ажиллаж байна.</p><p class="txt-block1">The Nature Conservancy (TNC) байгууллагын хамгийн том ажлын нэг бол Монгол орны экологийн бүс нутгийн үнэлгээг гаргасан явдал юм. Ийнхүү үнэлгээ хийснээр Монгол Улсын нийт нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд экологийн хувьд чухал ач холбогдолтой газруудыг тодорхойлж, уул уурхай, түүнийг дагасан дэд бүтцийн хөгжлийг байгаль хамгаалах асуудалтай зохистой уялдуулж төлөвлөхөд шаардлагатай үндэсний хэмжээний нэгдсэн мэдээллийн сан бүрдсэн юм.</p><p>Мөн сүүлийн жилүүдэд орон нутгийн тусгай хамгаалалтын газрыг иргэд нь өөрсдөө хамгаалж хамгаалсныхаа хишгийг хүртэх жишиг бий болсон. Тухайлбал Увс, Хөвсгөлд маш амжилттай хэрэгжиж байна.</p><p>Бид энэ<span class="twittersharelink"> сайхан газар нутгийг зөв сайхнаар нь авч үлдвэл эцсийн эцэст үр хойчид минь л үлдэнэ шүү дээ.</span> Тийм учраас эх байгальдаа ээлтэй хандаж, газар нутгаа хамгаалахад иргэн бүрийн оролцоо чухал.</p><p>Уншигч танд мэдээлэл олгох үүднээс дараах ойлголтыг тайлбарлая.</p><p class="title-blue">Улсын тусгай хамгаалалттай газар нутгийг дархан цаазат, байгалийн цогцолборт, байгалийн нөөц газар болон байгалийн дурсгалт газар хэмээн ангилдаг</p><p><strong><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Тусгай хамгаалалттай газар нутаг:</span></strong><span style="color: rgb(0, 0, 0);"> </span></p><p>Энэ бол хамгийн энгийнээр байгалийн бүс, бүслүүрийн онцлог, өвөрмөц тогтоц, ховор, ховордсон ургамал, амьтны нөөцийг нөхөн сэргээх, хамгаалах зорилготой юм. Мөн түүх,соёлын дурсгалт болон үзэсгэлэнт газрын хэв шинжийг хадгалах, хувьсч өөрчлөгдөх зүй тогтлыг судлах, танин мэдэх зорилготой.</p><p class="txt-block1">Хамгийн хатуу ангилал нь <strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">дархан цаазтай газар</span></strong> юм.</p><p>Байгалийн бүс, бүслүүрийн онцлог, хэв шинж унаган төрхөө хадгалсан, шинжлэх ухааны онцгой ач холбогдлыг нь харгалзан <span class="twittersharelink">байгаль орчны тэнцвэрт байдлыг хангах зорилгоор улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар нутгийг дархан цаазат газар гэдэг.</span></p><p>Манай улс 22 Дархан цаазат газартай.</p><p>Эдгээрийн хамгийн тод жишээ нь Монгол Улсын төдийгүй дэлхийн ууган дархан цаазтай газар бол Богд Хан уул юм шүү дээ. Та бүхний аялдаг Увс нуурын ай сав газар, Нөмрөг, Говийн их дархан цаазат газар, Говийн бага дархан цаазат газар, Монгол дагуур, Дорнод монгол зэрэг газрууд бий.</p><p data-empty="true"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/dbaeabda469f78ddec8162f64965370f.jpg" data-size="650,430.3" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/dbaeabda469f78ddec8162f64965370f.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгалийн цогцолбор газар:</span></strong></p><p>Байгалийг унаган төрхөөр нь хадгалах, аялал жуулчлал, түүх, соёл, шинжлэх ухааны болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдолтой газар нутгуудыг хамруулдаг. Бидний сайн мэдэх Горхи - Тэрэлжийн Байгалийн цогцолборт газар, Говь гурван сайханы Байгалийн цогцолборт газар, Хөвсгөлийн Байгалийн цогцолборт газрууд гээд 37 газар бий.</p><p>Сүүлийн жилүүдэд эдгээр газруудыг дагаж аялал жуулчлал хурдацтай хөгжсөн.</p><p data-empty="true"><span class="fr-img-caption fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/2fb34e659e0e21b841f8fa34623bf73c.jpg" data-size="650,367.25" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/2fb34e659e0e21b841f8fa34623bf73c.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Горхи - Тэрэлжийн Байгалийн цогцолборт газар</span></span></span></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгалийн нөөц газар гэж юу вэ:</span></strong></p><p>Нэрнээсээ л ойлгомжтой санагдаж байгаа биз. Байгалийн тодорхой нөөцүүдийг нөхөн сэргээх зорилгоор хамгаалтад авдаг. Доройтсон газар, эх ундарга нь багассан нуур усыг ширгээх, ой мод ургамлын нөөцийг дахин сэргээхэд чиглэсэн газар юм.</p><p>Тост, Тосон Бумбын нуруу, Лхачинвандад уул, Батхан уул гээд улсын хэмжээнд 19 байгалийн нөөц газар байдаг бөгөөд тэдгээр нь нийт газар нутгийн 1,28 хувийг эзэлдэг.</p><p><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/0df19a51959d4b4030098f631f65f23e.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/0df19a51959d4b4030098f631f65f23e.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Байгалийн дурсгалт газар:</span></strong></p><p>Байгалийн өвөрмөц тогтоц, түүх, соёлын ул мөрийг уламжлагдан хадгалагдсан байгалийн байдлаар нь өвлөн үлдээх зорилгоор улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар нутгийг байгалийн дурсгалт газар гэнэ.</p><p>Дотроо 2 ангилагддаг.</p><p><strong>1. Байгалийн дурсгалт газар.</strong> Өвөрмөц тогтоц, илэрц бүхий газар, хүрхрээ, хясаа, хавцал, агуй, хад цохио, явар, цонж, төгөл мод, рашаан булаг, баянбүрд, элсэн манхан, солир, солирын цар, өрх, галт уулын тогоо зэргийг хамруулна.</p><p><strong>2. Түүх, соёлын дурсгалт газар.</strong> Эртний хүний оромж, отог бууц, агуй, сүг зураг, хадны бичээс, буган ба хүн чулуун хөшөө, булш, бунхан, эртний хот суурины үлдэгдэл, балгас, хэрэм, цайз, суваг шуудуу, далан, эртний зэр зэвсэг хийж байсан орд, уламжлалт зан үйлтэй холбоотой уул, овоо, тахилга бүхий болон чухал үйл явдал болсон газар зэргийг хамруулна.</p><p>Монгол Улс гаднаас түрж орж ирсэн олон байгалийн мужуудын зааг дээр оршдог. Тэр газрууд нь хамгийн үзэсгэлэнтэй, экологийн хувьд ч эмзэг. Тэнд бид чухал газруудаа авч тусгай хамгаалалтад авч чадсан. </p><p>Монгол Улсын тусгай хамгаалалттай газрууд дэлхийн өв, шувуудад чухал газар, шим мандлын нөөц гээд олон улсын чухал сүлжээнд холбогдсон байдаг. Үүнээс хамгийн олон статусыг авч чадсан газар хоёрхон байдгийн нэг нь баруун талд орших Увс нуурын ай сав, зүүн талд орших Монгол Дагуур юм.</p><p><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/136fa884185064d304cdda32fc3ec99e.jpg" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/136fa884185064d304cdda32fc3ec99e.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Үүрэг нуур, Гэрэл зургийн эх сурвалж: TNC Mongolia</span></span></span></p><p><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/байгаль хамгаалал" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль хамгаалал</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/тусгай хамгаалалттай газар" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тусгай хамгаалалттай газар</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/tnc" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">tnc</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel&text=Байгаль хамгаалах хамгийн дээд хэлбэр нь газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах юм')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/b-oyungerel"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (2) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780704864.6869"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="c50e227b-4299-4c2f-999a-198b6d6d9d4c"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [59.153.115.132] ・ 2024.02.09</span> <a onclick="addReply('c50e227b-4299-4c2f-999a-198b6d6d9d4c')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>сайхан мэдээлэл байна. Баярлалааа</p> </div> </article> <hr> </div><div id="424b7cf1-ac22-48df-a93a-b2764f52ecf6"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [202.126.90.61] ・ 2024.02.06</span> <a onclick="addReply('424b7cf1-ac22-48df-a93a-b2764f52ecf6')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Байгаль хамгаалах тогтвортой санхүүжилтийн эх үүсвэр нь Тогтвортой аялал жуулчлал болдог. Энэ утгаараа Байгаль хамгаалал- Аялал жуулчлал хоёр нь хоорондоо нягт харилцан хамааралтай нэгнээ дэмждэг салбарын хувьд салгаж ойлгох боломжгүй. Сүүлийн үед цухас яригдах болсон БОАЖЯ-наас Аялал жуулчлалыг салгаж Соёлын яаманд өгөх тухай яриа нь туйлын буруу шийдвэр болно. </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '44142'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4e0b241dedfa3b02901cfc79f169409219527bb622ea9bb210d5f962ad905437ce81ffaf555e0cd6bf78cea93ec54d1bb548cdbaee3359aa832b7f76c43e06a3'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4e0b241dedfa3b02901cfc79f169409219527bb622ea9bb210d5f962ad905437ce81ffaf555e0cd6bf78cea93ec54d1bb548cdbaee3359aa832b7f76c43e06a3'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '4e0b241dedfa3b02901cfc79f169409219527bb622ea9bb210d5f962ad905437ce81ffaf555e0cd6bf78cea93ec54d1bb548cdbaee3359aa832b7f76c43e06a3'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/aziin-ipotekiin-khoyordogch-zakh-zeeliin-kholboonii-gishuud-mongold-chuulna"> Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl"> Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund"> Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna"> Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui"> Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/gowiin"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/59cf89d5934dfa74e8e9ea204ce3b79f_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/59cf89d5934dfa74e8e9ea204ce3b79f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/gowiin"> Говийн их дархан цаазат газрын хамгаалалтын захиргааг "Алтан гадас" одонгоор шагналаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 12 сарын 04, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/piik-media-grupp-tusgai"> <img src="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/0a49200192409072f36da6c114b051e3_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/df67faf8-cd50-4792-b387-379daa97c72d/0a49200192409072f36da6c114b051e3.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/piik-media-grupp-tusgai"> Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн талаарх мэдээлэл түгээх төслийн грантад “Пийк Медиа Групп ХХК” шалгарлаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 12 сарын 05, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-uriin-daramtaas-khurimtlal-ruu-shiljsen-sain-turshlagaa-khuwaaltslaa"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/fa9244318b8d5a49f43b90b8ec947e98_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/fa9244318b8d5a49f43b90b8ec947e98.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-uriin-daramtaas-khurimtlal-ruu-shiljsen-sain-turshlagaa-khuwaaltslaa"> Малчид өрийн дарамтаас хуримтлал руу шилжсэн сайн туршлагаа хуваалцлаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 11 сарын 15, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/uur-amisgaliin-uurchlultiin-ur-nuluug-bagasgakh"> Уур амьсгалын өөрчлөлтийн үр нөлөөг багасгах </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj"> Малчид нөхөрлөл байгуулж бэлчээрээ хамгаалж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 03 сарын 14, 2024 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/tusgai-khamgaalalttai-gazriin-menejmentiig-bekhjuulekh-khurdasguur-khutulbur-ekhellee"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d54dab0caabb59759304567d67df0d39_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/d54dab0caabb59759304567d67df0d39.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tusgai-khamgaalalttai-gazriin-menejmentiig-bekhjuulekh-khurdasguur-khutulbur-ekhellee"> Тусгай хамгаалалттай газрын менежментийг бэхжүүлэх хурдасгуур хөтөлбөр эхэллээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 05 сарын 22, 2026 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/ny26"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => '4e0b241dedfa3b02901cfc79f169409219527bb622ea9bb210d5f962ad905437ce81ffaf555e0cd6bf78cea93ec54d1bb548cdbaee3359aa832b7f76c43e06a3', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.OWZmZWJkNjAxOThiMTVhMmM2YmM1YjhhMTliOTQzYmVhZDJlNGU1OGYxZGRmMTVkYzhjNzZjOGUxNTRhYWVhOfk2Eef+X7AORjaC8gifU5+SaZHiImBLsSHeUuoFoLu1', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1783296864', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.NzZlNTVjYWNjNjhkY2MzMTVkZDJjMTFmZGYxNmQ4MTZlZmY1NDUyOTdiNzZmZWY1ZTJhNzU1OTUxMGJmMDUxY80yJDYFgYgMwKoVWRt/tz9OESQL4jZxSTJFMXKUnXb7P4bU3wtI0wliJ0NdEImT9RqRX9CuORJePVlK+gcsM0A=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1783296864', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = '4e0b241dedfa3b02901cfc79f169409219527bb622ea9bb210d5f962ad905437ce81ffaf555e0cd6bf78cea93ec54d1bb548cdbaee3359aa832b7f76c43e06a3' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.OWZmZWJkNjAxOThiMTVhMmM2YmM1YjhhMTliOTQzYmVhZDJlNGU1OGYxZGRmMTVkYzhjNzZjOGUxNTRhYWVhOfk2Eef+X7AORjaC8gifU5+SaZHiImBLsSHeUuoFoLu1' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1783296864' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.NzZlNTVjYWNjNjhkY2MzMTVkZDJjMTFmZGYxNmQ4MTZlZmY1NDUyOTdiNzZmZWY1ZTJhNzU1OTUxMGJmMDUxY80yJDYFgYgMwKoVWRt/tz9OESQL4jZxSTJFMXKUnXb7P4bU3wtI0wliJ0NdEImT9RqRX9CuORJePVlK+gcsM0A=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1783296864' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Peak.mn
02 сарын 05, 2024
Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн зөвлөх, ШУ-ны доктор Б.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа. Тэрбээр мэргэжлээрээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай судлаач юм. Энэ удаа бид тусгай хамгаалалтай газрын талаарх ойлголт, тусгай хамгаалалттай газруудад тогтвортой санхүүжилт яагаад чухал болох талаар ярилцлаа. Сонирхуулахад манай улс нийт газар нутгийнхаа 21 хувийг тусгай хамгаалалтад авсан бөгөөд цаашид 30 хувьд хүргэхээр төлөвлөж байгаа юм.
Хан Хэнтийн тусгай хамгаалалтад авах гэж 45 хоногийн турш тайгаар морьтой явсан
Би 1985 онд ОХУ-ын Эрхүү хотод тусгай хамгаалалттай газар нутгийн мэргэжлээр дүүргэсэн юм. Төгсөж ирсэн зунаа л ШУА-ын Газар зүйн хүрээлэнд ажилд орж байлаа. Тэр зуны турш Монгол Улсынхаа сайхан газар нутгуудаар явж ажилласнаа мартдаггүй.
Тэр үед тусгай хамгаалалттай газар нутаг, байгалийн нөөц газар гэж хоёр л ангилалтай байв.
Үүнийг олон улсын жишигт нийцүүлж шинэ ангилалтай болгох, тусгай хамгаалалттай газрын хууль дүрэм, үндэсний хөтөлбөр батлуулах, сүлжээ бүрдүүлэх, нэгэнт тусгай хамгаалалтад авсан газрынхаа менежментийг нь хэрхэн хийх вэ зэрэг олон ажлын ард хамт олонтойгоо гарсан.
Бичлэг үзэх:
Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авна гэдэг газрын нэр хэлээд л батлагдчихдаг амар ажил биш. Тухайн газар бүрт нь очиж хэмжилт хийнэ, тусгай хамгаалалтад авах үндэслэлийг нь боловсруулна гээд нүсэр ажил орно. Тэр үед одоогийнх нь шиг нарийвчлалтай программ байсангүй, газрын зураг дээр хэмжилтээ хийгээд бараг л 100 мянганы зурганы дөрвөлжин тоолоод талбайгаа бодож байлаа.
Тэр дундаас ганцхан түүхээс товчхон дурдъя.
Монголчуудын сүсэг бишрэл гүн шингэсэн Бурхан Халдун орчим буюу Хан Хэнтийн тусгай хамгаалалттай бүсийг тогтоох гэж тавуулаа хөвч тайга дундуур 45 хоногийн турш морьтой хүртэл явж байлаа. Манай улсын тайгын эко системийг тэр чигээр нь хамгаалсан том газар шүү дээ. Энэ мэтээр сараар, хэдэн сараар хонон өнжин хөдөө гадаа ажилладаг байв.
Бурхан Халдун, Гэрэл зургийн эх сурвалж:https://travel.khentii.gov.mn/
Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах нь байгаль хамгааллын хамгийн дээд хэлбэр юм
Надаас байгаль хамгаалах хамгийн сайн шийдэл юу вэ гэж асуувал газар нутгийг нь тусгай хамгаалалтад авах л гэж хариулна.
Тусгай хамгаалтад авсан, хамгаалаагүй зөнгөөр нь орхисон газар хоёрын хооронд асар их зөрүү харагддаг. Тэр нь жил ирэх тусам мэдрэгдэнэ, нүдэн дээр л харагдана.
Хамгаалагдсан газруудын байгаль хэрхэн унаган төрхөөрөө хадгалагдаж, ургамал амьтан нь хэр их өсөж тоо толгой нь нэмэгддэг гэдгийг нутгийн иргэд маш сайн мэднэ. Яагаад гэвэл газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авч хамгаалаад орхиогүй цаана менежмент ажиллаж байгаа учраас тэр шүү дээ.
Яг үнэндээ эргээд харахад тусгай хамгаалалтад авсан газрууд л үлдэж. Хэрвээ анхаараагүй бол тусгай лиценз, алт хөтөлбөрийн хөлд үрэгдээд өнгөрөх байжээ.

Тусгай хамгаалалтад аваагүй газар нутагт ашигт малтмалын лиценз ихээр олгогдсон, бэлчээр нутаг нь цөлжиж хуурайшсан байдалтай л угтахыг хараад халагламаар…
Бөөн цагаан нуур бол яг л үүний бодит жишээ юм. Намайг 1985 онд очиход хулс зэгс дүүрэн, заган шугуйтай үзэсгэлэнтэй газар байв. Бид олон жил энэ нуурыг улсын тусгай хамгаалалтад авах гэж хөөцөлдсөн ч Баянхонгор аймгийн зүгээс тогтоол шийдвэр гаргаагүй өдийг хүрчээ.
Бөөн цагаан нуур, Гэрэл зургийн эх сурвалж: http://tour.bkh.gov.mn/
Цагтаа Төв Азийн экосистемд чухал үүрэг гүйцэтгэж байсан энэ нуурын талбай багасчихсан, маш их бохирдсон, зарим хэсэг нь хатаж ширгэж экологийн доройтолд оржээ. Хэрвээ тэр үед хамгаалалтад оруулаад менежментийг нь зөв явуулж чадсан бол тэр л хэвээрээ үзэсгэлэнтэй сайхнаараа л үлдэх байлаа.
Тусгай хамгаалалт, зохистой ашиглалт хоёр зэрэг яригддаг
Манайхан газрыг тусгай хамгаалалтад аваад л хүн, малын алийг нь ч оруулахгүй хашчихна гэж ойлгодог. Ерөөсөө хамгаална гэдэг тодорхой хэмжээний газар нутгийг зохистой ашиглах тухай л асуудал яригддаг.
Хамгийн хатуу тусгай хамгаалалттай газарт үйлдвэрлэлийн зориулалтаар мод бэлтгэх, огтлох, ургамал түүх, амьтан агнах, уул уурхайн чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхлэхийг хориглодог.
Үнэндээ малчид тусгай хамгаалалттай газарт уламжлалт мал аж ахуйгаа эрхлэн аж төрсөөр л яваа. Тэрхүү газрын 80 хувь нь малын бэлчээр, үлдсэн 20 хувь нь цэнгэг ус, гол мөрний урсац бүрэлдэх эх, ховор амьтдын тархац нутаг байдаг.
Мөн аялал жуулчлалын салбар нь байгалийн цогцолборт газрууд, дархан газрууд болон бусад бүх тусгай хамгаалалттай газруудыг түшиглэн үйл ажиллагаагаа явуулж, иргэд нь үр шимийг нь хүртэж л байгаа.
Харин ундны усны бүх эх үүсвэрийг тусгай хамгаалалттай газар нутагт хамгаалдаг бөгөөд гагцхүү уул уурхай, аж ахуйн зориулалттай үйл ажиллагааг л хориглодог.
The Nature Conservancy (TNC) байгууллагын ачаар…
Манай улс нийт газар нутгийнхаа 21 хувийг тусгай хамгаалалтад авсан цаашид 30 хувьд хүргэхээр төлөвлөж байгаа.
Тусгай хамгаалалттай газар гэдэг зүгээр л зарлаад орхидог ажил биш. Ард нь судалгаа шинжилгээ, байгаль хамгаалал, нөхөн сэргээлт, биотехникийн хамгаалал зэргийг тасралтгүй хийж байх ёстой юм. Гэвч хангалттай санхүүжилтгүй учраас орхигддог.
Улсаас боломжоороо мөнгө төсөвлөдөг ч судалгаа шинжилгээ, байгаль хамгаалагчийн цалин хөлс, хувцас хэрэглэлд мөнгө нь огт хүрдэггүй.
Газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах талаар ойлголт тийм ч сайнгүй үед Дэлхийн байгаль хамгаалах сан гэж байгууллага анхны газар нутгийг хамгаалалтад авахад санхүүгийн хувьд маш их дэм тус болж байлаа.
Харин өдгөөThe Nature Conservancy (TNC) байгууллагаас энэ ажилд маш том дэмжлэг үзүүлж байгаль хамгааллын байнгын санхүүжилтыг бий болгохоор ажилладагт гүнээ талархал илэрхийлмээр байна.
Жаргалант хайрхан, Гэрэл зургийн эх сурвалж: TNC Mongolia
Байгаль хамгаалахад хамгийн их дутагдаж байгаа чухал зүйл болох санхүүжилт дээр тусалсны хүчинд л газар нутаг, амьтан ургамал тогтвортой хамгаалагдана. Энэ бол монголчууд бүгдээрээ талархах ёстой үнэлж баршгүй үнэ цэнтэй ажлын эхлэл.
The Nature Conservancy (TNC) нь дэлхийн 70 гаруй улс оронд байгаль хамгаалах чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг ашгийн бус байгууллага юм.
Маш олон чиглэлээр үр дүнтэй ажилладаг, тухайлбал газар нутгийг тусгай хамгаалалтад авах, тусгай хамгаалалттай газар нутгийн сүлжээг өргөжүүлэх чиглэлд маш үр дүнтэй ажиллаж байна.
The Nature Conservancy (TNC) байгууллагын хамгийн том ажлын нэг бол Монгол орны экологийн бүс нутгийн үнэлгээг гаргасан явдал юм. Ийнхүү үнэлгээ хийснээр Монгол Улсын нийт нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд экологийн хувьд чухал ач холбогдолтой газруудыг тодорхойлж, уул уурхай, түүнийг дагасан дэд бүтцийн хөгжлийг байгаль хамгаалах асуудалтай зохистой уялдуулж төлөвлөхөд шаардлагатай үндэсний хэмжээний нэгдсэн мэдээллийн сан бүрдсэн юм.
Мөн сүүлийн жилүүдэд орон нутгийн тусгай хамгаалалтын газрыг иргэд нь өөрсдөө хамгаалж хамгаалсныхаа хишгийг хүртэх жишиг бий болсон. Тухайлбал Увс, Хөвсгөлд маш амжилттай хэрэгжиж байна.
Бид энэ сайхан газар нутгийг зөв сайхнаар нь авч үлдвэл эцсийн эцэст үр хойчид минь л үлдэнэ шүү дээ. Тийм учраас эх байгальдаа ээлтэй хандаж, газар нутгаа хамгаалахад иргэн бүрийн оролцоо чухал.
Уншигч танд мэдээлэл олгох үүднээс дараах ойлголтыг тайлбарлая.
Улсын тусгай хамгаалалттай газар нутгийг дархан цаазат, байгалийн цогцолборт, байгалийн нөөц газар болон байгалийн дурсгалт газар хэмээн ангилдаг
Тусгай хамгаалалттай газар нутаг:
Энэ бол хамгийн энгийнээр байгалийн бүс, бүслүүрийн онцлог, өвөрмөц тогтоц, ховор, ховордсон ургамал, амьтны нөөцийг нөхөн сэргээх, хамгаалах зорилготой юм. Мөн түүх,соёлын дурсгалт болон үзэсгэлэнт газрын хэв шинжийг хадгалах, хувьсч өөрчлөгдөх зүй тогтлыг судлах, танин мэдэх зорилготой.
Хамгийн хатуу ангилал нь дархан цаазтай газар юм.
Байгалийн бүс, бүслүүрийн онцлог, хэв шинж унаган төрхөө хадгалсан, шинжлэх ухааны онцгой ач холбогдлыг нь харгалзан байгаль орчны тэнцвэрт байдлыг хангах зорилгоор улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар нутгийг дархан цаазат газар гэдэг.
Манай улс 22 Дархан цаазат газартай.
Эдгээрийн хамгийн тод жишээ нь Монгол Улсын төдийгүй дэлхийн ууган дархан цаазтай газар бол Богд Хан уул юм шүү дээ. Та бүхний аялдаг Увс нуурын ай сав газар, Нөмрөг, Говийн их дархан цаазат газар, Говийн бага дархан цаазат газар, Монгол дагуур, Дорнод монгол зэрэг газрууд бий.

Байгалийн цогцолбор газар:
Байгалийг унаган төрхөөр нь хадгалах, аялал жуулчлал, түүх, соёл, шинжлэх ухааны болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдолтой газар нутгуудыг хамруулдаг. Бидний сайн мэдэх Горхи - Тэрэлжийн Байгалийн цогцолборт газар, Говь гурван сайханы Байгалийн цогцолборт газар, Хөвсгөлийн Байгалийн цогцолборт газрууд гээд 37 газар бий.
Сүүлийн жилүүдэд эдгээр газруудыг дагаж аялал жуулчлал хурдацтай хөгжсөн.
Горхи - Тэрэлжийн Байгалийн цогцолборт газар
Байгалийн нөөц газар гэж юу вэ:
Нэрнээсээ л ойлгомжтой санагдаж байгаа биз. Байгалийн тодорхой нөөцүүдийг нөхөн сэргээх зорилгоор хамгаалтад авдаг. Доройтсон газар, эх ундарга нь багассан нуур усыг ширгээх, ой мод ургамлын нөөцийг дахин сэргээхэд чиглэсэн газар юм.
Тост, Тосон Бумбын нуруу, Лхачинвандад уул, Батхан уул гээд улсын хэмжээнд 19 байгалийн нөөц газар байдаг бөгөөд тэдгээр нь нийт газар нутгийн 1,28 хувийг эзэлдэг.

Байгалийн дурсгалт газар:
Байгалийн өвөрмөц тогтоц, түүх, соёлын ул мөрийг уламжлагдан хадгалагдсан байгалийн байдлаар нь өвлөн үлдээх зорилгоор улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар нутгийг байгалийн дурсгалт газар гэнэ.
Дотроо 2 ангилагддаг.
1. Байгалийн дурсгалт газар. Өвөрмөц тогтоц, илэрц бүхий газар, хүрхрээ, хясаа, хавцал, агуй, хад цохио, явар, цонж, төгөл мод, рашаан булаг, баянбүрд, элсэн манхан, солир, солирын цар, өрх, галт уулын тогоо зэргийг хамруулна.
2. Түүх, соёлын дурсгалт газар. Эртний хүний оромж, отог бууц, агуй, сүг зураг, хадны бичээс, буган ба хүн чулуун хөшөө, булш, бунхан, эртний хот суурины үлдэгдэл, балгас, хэрэм, цайз, суваг шуудуу, далан, эртний зэр зэвсэг хийж байсан орд, уламжлалт зан үйлтэй холбоотой уул, овоо, тахилга бүхий болон чухал үйл явдал болсон газар зэргийг хамруулна.
Монгол Улс гаднаас түрж орж ирсэн олон байгалийн мужуудын зааг дээр оршдог. Тэр газрууд нь хамгийн үзэсгэлэнтэй, экологийн хувьд ч эмзэг. Тэнд бид чухал газруудаа авч тусгай хамгаалалтад авч чадсан.
Монгол Улсын тусгай хамгаалалттай газрууд дэлхийн өв, шувуудад чухал газар, шим мандлын нөөц гээд олон улсын чухал сүлжээнд холбогдсон байдаг. Үүнээс хамгийн олон статусыг авч чадсан газар хоёрхон байдгийн нэг нь баруун талд орших Увс нуурын ай сав, зүүн талд орших Монгол Дагуур юм.
Үүрэг нуур, Гэрэл зургийн эх сурвалж: TNC Mongolia
Peak.mn ・ 11 сарын 15, 2025
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих (2)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [59.153.115.132] ・ 2024.02.09 Хариулах
сайхан мэдээлэл байна. Баярлалааа
Зочин [202.126.90.61] ・ 2024.02.06 Хариулах
Байгаль хамгаалах тогтвортой санхүүжилтийн эх үүсвэр нь Тогтвортой аялал жуулчлал болдог. Энэ утгаараа Байгаль хамгаалал- Аялал жуулчлал хоёр нь хоорондоо нягт харилцан хамааралтай нэгнээ дэмждэг салбарын хувьд салгаж ойлгох боломжгүй. Сүүлийн үед цухас яригдах болсон БОАЖЯ-наас Аялал жуулчлалыг салгаж Соёлын яаманд өгөх тухай яриа нь туйлын буруу шийдвэр болно.
Санал болгох
1 Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна
2 Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл
3 Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ
4 Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна
5 Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй