Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.-Энд тэндхийн..." />
<meta name="keywords"
content="зохиолч, ч.галсан" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.-Энд тэндхийн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3de094ad416439c4a406469ef1446158.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3de094ad416439c4a406469ef1446158.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.-Энд тэндхийн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%A2%D1%83%D1%83%D0%BB">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/55c493c31c771d3ea17e7ff57e8ecd78.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%A2%D1%83%D1%83%D0%BB" class="uk-text-semi uk-link-text">Батсуурийн Туул</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 24, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/chgalsan')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/chgalsan&text=Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/chgalsan')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3de094ad416439c4a406469ef1446158.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3de094ad416439c4a406469ef1446158.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энд тэндхийн мэдээ харахаар танаас үрсэлгээ авч мод тарилаа гэсэн үг өгүүлбэр тааралдаад байхаар уулзъя гэж зорьж ирлээ. Сүүлийн үед та их завгүй байх шиг ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Надад завтай үе гэж ер байсангүй. Бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа. Завтай байснаа ер санахгүй байна. Би боддог юм, яасан ч их урт насалсан юм бэ, яасан ч их ажилласан юм бэ гэж. Хүн болсоор би хөдөлмөрлөөд, хөдөлмөрлөөд л байсан. Би бол “Хөдөл хөдөл-мөрлөөд хөдөл” гэсэн уриатай хүн байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Мод тарья гэсэн хүмүүсийн хүсэл эрмэлзэл энэ жил онцгой их байх шиг байна. Танд тэгж анзаарагдах юм уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мэдэгдэлгүй яах вэ<span class="twittersharelink">. Улаанбаатар хот 10 жилийн өмнө саарал хот байлаа. Одоо алаг цоог болж ногоорч эхэлж байна.</span> Арван найман жилийн өмнө манайхыг одоогийн буйран дээрээ ирэхэд шалбааг тогтчихсон, машины хөлд талхлагдсан газар байсан. Хажууд нь томоо гэгч нь хогийн овоо байлаа. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Хогийн овоо ямар билээ дээ, үнэр танар гэж жигтэйхэн. Бид 2004 оны наймдугаар сард нүүж ирээд, давын өмнө хогийг нь ачуултал нэг авгай хүрч ирээд хог хаях газаргүй болголоо гэж загнаж байсан юм даг. Хогийн машинаар хогийг нь олон удаа ачуулсан. Тэгээд мод суулгаж эхлэхэд шоолох хүн ч байсан. Өөр <span class="twittersharelink">нэг аманцар авгайгаар “Хөөе зөнөг минь, мод гэдэг чинь ууланд ургадаг болохоос хүн тарьдаггүй юм шүү дээ” гэж хэлүүлж хүртэл байлаа шүү дээ. </span>Хориод жилийн өмнө бас ч гэж зөнөг хэлж хэлүүлэхээргүй байсан юм байгаа биз дээ. Хариуд нь би<span class="twittersharelink"> “Мод гэдэг чинь ууланд ч ургадаг, хүн ч түүнийг тарьдаг юм. Чи хараарай”</span> гэтэл “Харж таарна ш дээ” гэчхээд яваад өгч билээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ газраа анхнаасаа мод үржүүлгийн газар болгоно гэсэн бодолтой авч байсан хэрэг үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Надад тийм бодол байгаагүй, худлаа хэлээд яах вэ. Эхэндээ Ар гүнтэд суурьших гэж үзээд больсон. Тэгээд 13 сая төгрөгөөр сууж байгаа газраа 2004 онд аваад, түүний дараа 20-30 сая төгрөгөөр үржүүлгийн газраа худалдаж авсан юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та чинь тэгвэл нүүж ирээд 17 жил. Мод тариад...?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мод тариад 13 жил болж байна. Анх мод яаж тарих ухаанаа олохгүй, зүгээр л Германчууд мод их тарьдаг болохоор дуурайсан хэрэг. Анх гурван нарс худалдаж авдаг юм. Тэр үед гурван ач хүүтэй байлаа. Гурван ачийгаа чандманалан суулгаад, монгол айл чандманалж бууна гэж ийм байдаг юм хэмээн үзүүлж, сууж байсан газарт нь нарсаа суулгасан. Одоо тэр модод тэнгэр тулсан модод болж дээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Говь хээрийн бүсээс үрсэлгээ захиалж авахаар ирэх юм уу. Хүмүүсийн ярихаар говьд хангайн мод ургах дургүй л гэлцэх юм. Моддынхоо ургаж байгаа эсэхэд санаа зовних юм уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Манайх гурван хүү, нэг охинтой. Отгон хүү маань тэр бүх зохицуулалтын ажлыг хариуцдаг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Модоо өгөхдөө хүмүүсээс гурван зүйлийг асууна. Хамгийн эхэнд мод тарих газартай юу, хоёрт усалгаагаа шийдсэн үү, гуравт нь хариуцах хүнтэй юу гэж асуудаг. Гурвуулаа байгаа гэвэл модоо өгдөг. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Манайхан модыг буруу тарьдаг улс.Нүхээ ухаж бэлдээд, модныхоо хялгасан үндсийг нар харуулалгүй шууд суулгах хэрэгтэй юм шүү дээ. </span>Говиос захиалга ирнэ ээ, тэгээд энэ зөвлөгөөгөө л хэлдэг. <span class="twittersharelink">Манай үрсэлгээгээр мод тариагүй аймаг сум гэж ховор</span>. Увс аймаг өөрөө томоохон мод үржүүлгийн газартай. Тэндээс мод авч байсныг санахгүй байна. Бусад бүх аймаг сумынхан манайхаас авдаг. Авах авахдаа бүр залж авна гээч. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/bec5b2e6077eff426b866f1fd623e4e2.jpg" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/bec5b2e6077eff426b866f1fd623e4e2.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Нэрт зохиолч, соён гэгээрүүлэгч Ч.Галсан хүү Г.Галтайхүүгийн хамт, Канарийн Аралд</span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тийм ёс төртэй ханддаг хүмүүс байдаг юм байжээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-“Хүний ийм сайхан модыг яаж зүгээр авах вэ” гээд жаал жуул гарын бэлэгтэй ирдэг хүмүүс байна аа. Гэтэл “Та мод өгдөг гэл үү. Би авмаар байна” гэж тулгадаг хүмүүстэй ч тааралдана.<span class="twittersharelink"> Ер нь мод тарина гэдэг бол хөгшрөлтийн эсрэг эм юм шүү дээ.</span> Үргэлжийн хөдөлгөөнтэй байлгана. Дээр нь ургаж байгаа эсэхийг ажиглаж суух хэчнээн сайхан. Анх мод тарьж байхдаа нэг сайхан шилмүүсээ үхүүлчихлээ хэмээн санаа зовж, нэг сайн морь алдсан хүн шиг гутарч байлаа. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та ер нь хэчнээн мод тарья гэсэн санаж байгаа вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Модоо нэг саяд хүргэхэд 37 мянга дутуу байлаа. <span class="twittersharelink">Энэ жил цаг оройтоод их шахуу ажиллаж байж, нэг саяд хүргэлээ. Одоо намраас 2 сая дахь модны ажил руугаа орно.</span> <span class="twittersharelink">Хүний зорилго гэдэг зүйл цаашлаад байдаг юм. Анх би таван ном бичье гэж боддог байлаа. Одоо 50 гаруй номтой болчихлоо. </span>Хэвлэгдээгүй өч төчнөөн бичмэл байна. Цаг үеэсээ түрүүлснийг нь дарчихсан.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"> Миний бодлоор би 60 ном бичнэ. Шүтдэг <span class="twittersharelink">Германы зохиолч Гёте 60 боть номтой. Нэг боть нь 3-4 кг, хатуу хавтастай, алт мөнгөн боронзоор чимсэн лут эд бий.</span> Би Гёте болтол хол. Ядахдаа 60 ном биччихье л гэж байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэдгээрээс хэд нь гадаад хэл дээр байна? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дөч нь.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та ихэвчлэн гадаад хэл дээр номоо хэвлүүлээд байх юм. Хэзээнээсээ би таны сураг чимээг алсаас сонсож, ном бүтээлийг чинь унших юм сан гэсэн хүсэлд автаж явлаа. Шинэ үеийн залуус ном их уншдаг болсныг та анзаарсан байх. Ном бүтээлээ монгол хэлээрээ хэвлүүлж, хүүхэд залуусын сайн ном уншъя гэсэн эрэлтэд нийцүүлэх тухайд ямар нэг юм бодол байх юм уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Германд хэвлүүлэх номууд маань дуусаагүй байна. Түүний ар дээр орчуулна гэхэд амар биш.<span class="twittersharelink"> “Аянгат цагийн тууж” гэж намайг дэлхийд гаргасан зохиолоо 1971 оны 8 дугаар сарын сүүлчээр 2-3-хан хоногийн дотор бичсэн.</span> Германд өндөр авсан тэр номоо дараагаар нь монгол руу орчуулах гэж 2-3 сар ядчихсан. Чанар нь дордчих вий гэж айгаад.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Миний ойлгохоор монголоороо бичээд, дараа нь гадаад хэл рүү орчуулах нь амар гэж ойлгоод байдаг. Гэтэл та шал эсрэг юм яриад байдаг?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол хэл миний хувьд гадаад хэл. Унаган хэл маань тува хэл. Би чинь тувагаар хэлд орж, нэгдүгээр ангид орж байж монгол хэл сурсан хүн. Нэгдүгээр ангид ороход нэг ч монгол үг мэдэхгүй, бүлтгэнээд зогсож байлаа шүү дээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та хаана нэгдүгээр ангид орсон юм?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сум. Тухайн үед Цэнгэл хайрхан гэдэг байв. 1951 оны 11 дүгээр сарын дундуур сургуульд орсон юм. Сургуульд орох нас болоогүй, ер нь шийтгэл хүртэж сургуульд орсон хүн юм шүү дээ. Миний том ах багш хүн. Ах маань ямар ч бэлтгэлгүй намайг морины ар дээр сундлаад авч явсан юм даг. Тухайн үед хулгана зурамтай хөөцөлдөж явсан хир дагь болчихсон хөвөнтэй дээлтэй минь аваад явчихаж билээ. <span class="twittersharelink">Анх сургуульд ороход надад их ч сонин байсан. Бас их ч аймшигтай байсан. Багш тулж ирээд юм асуудаг, би юу ч ойлгодоггүй. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тэр үед сургууль сайрын хар хүрэн чулуугаар эргэн тойрон гортиг татчихсан. Тэр гортиг дотор ороод, тувагаар ярьж болохгүй дүрэмтэй. Хүн юм асуухаар нь “Энэ юу гэсэн үг вэ” гээд өөдөөс нь тувагаараа асууна. </p><p style="text-align: justify;">Хоёр сарын өмнө сургуульд орсон таньдаг мэддэг хүүхдүүд түүнийг нь орчуулж өгнө. “Нэр чинь хэн бэ” гэхээр “Журук-Уваа” л гэнэ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таны тува нэр юм уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тийм, тийм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ямар утгатай юм?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хөдсөн маамуу. Айлын эрх хүүхэд чинь Журук гэдгийнхээ Р үсгийг ч сайн хэлж чадахгүй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Анхны хичээл дээр нэрээ хальт мульт хэлсэн чинь ангийн хүүхдүүд нирхийтэл инээлдэж байгаа юм. Түүнийг сонссон багш маань “Энэ нэр тэнцэхгүй. Монгол нэр олоод ир” гэсэн даалгавар өгөв. Миний анхны гэрийн даалгавар тэр болж байгаа юм. Тэгээд ээжийн ээж нэг эмгэн байлаа. Хөгшин ээж дээр очоод “Намайг монгол нэр олж ир гэлээ. Би ямар нэр олох вэ” гэсэн чинь бодож бодож “За чиний нэр Галдан болог” гэж хэлж байгаа юм. Галдан Бошигтоо бодож хэлж байгаа нь тэр. </p><p style="text-align: justify;">Өглөө боллоо. Хүүхдүүдтэй хамт хичээл рүүгээ явж байхдаа түлхэлцэж, наадалцаж байгаад нөгөө нэрээ мартчихсан. Хүүхэд юм чинь зүгээр явна гэж байхгүй шүү дээ. Ангид орж ирээд суутал хүүхдүүд чив чимээгүй болчихлоо. Дээшээ хартал өнөө багш гэдэг аймшигтай хүн чинь ороод ирчихсэн зогсож байна. Багш над руу хараад нэг юм асууж байна аа. Бодвол миний нэрийг ангийн журналд бичих гээд хүлээж байгаа бололтой.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Гал гал... гээд байдаг, ...дан гэдгээ санадаггүй. Сургуулийн манаач улаан нүдэн Галсан гуайтай яг өмнөхөн нь тааралдсан байсан юм. Гэтэл тэр хүний нэр санаанд ойрхон байсан юм шиг байгаа юм. Галсан гээд хэлтэл багш “Энэ нэр болно оо л” гэж байна. Ингэж л Галсан болсон юм даа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл Чина гэдэг нь ямар утгатай юм?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Чинаг юм шүү дээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид тэгвэл шал буруу дуудаад байдаг юм байна шүү дээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь Шынык юм. Тэр нь л явсаар Чинаг болчихгүй юу. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та чинь амьдралдаа таг харанхуйгаас хоёр хэл сурсан хүн юм аа даа. Герман хэл сурсан түүхээсээ яриач. Нэг бус удаа уншиж байсан юм байна? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-1962 онд Германд сурахаар арвуулаа явдаг юм. Нөгөөдүүл маань Зөвлөлтийн хоёрдугаар сургуулийн нэг ангийн сурагчид, дандаа дарга нарын хүүхдүүд. Герман хэлийг зургаан жил үзчихсэн. Би ангиасаа ганцаараа огт хэлгүй нь. Тэд чинь надад даналзаж байгаа юм. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тэр дундаас нэг охин “Бид яах вэ, зургаан жил герман хэл үзчихсэн. Харин тэр нэг хүүхэд, хаанаас ч гэлээ хөдөөгийн нэг аймаг сумаас ирсэн гэсэн. Хэл байтугай, нүүр гараа ч угааж сураагүй” гэхэд оюутан хариуцсан нарийн бичгийн дарга Н.Ширэндэв гэж их сайн хүн байсан. Тэр хүн “Охин минь үгээ бодож яриарай” гэснээ над руу хараад “Миний хүү тэгэх тусам сайн сураарай.<span class="twittersharelink"> Энэ ч ёстой нүүрэндээ галтай, нүдэндээ цогтой, хөөрхөн хүү байна. Тэгэх тусам сайн сурдаг юм шүү</span>” хэмээн хэлж байж билээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгээд толгой өөд таталгүй сурав уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэр охины тэгж хэлсэн нь маш сайн болсон. Би бүр голдоо ортол айсан байхгүй юу. Сурч чадалгүй хөөгдөх юм байна гэж. Эхэндээ ч эдний дайтай хэлтэй болчихвол болоо л гэж бодож байгаа юм. Тэгж айсандаа болоод шөнөө унтаж чадалгүй 4 цагт сэрчихсэн. Маргааш хичээл орно гэхээр зүрх түг түг цохилоод болдоггүй. Орныхоо хажуугийн гэрлийг асаагаад хэвтэнгээ толио үзлээ. Эхлээд юутай ч тоогоо цээжиллээ. Нэг, хоёр, гурав гээд. Дуудлагыг нь оросоор хадчихсан толь байсан юм. Маргааш нь шөнө 4 цагт сэрлээ. Нөгөөдөр нь мөн цагтаа сэрлээ. Ингэж л <span class="twittersharelink">би бүх насаараа 4 цагт сэрдэг болчихсон. Энэ дадал маань ч надад их сайнаар туссан. </span>Ингээд гурван сарын дараа гэхэд цайны герман хэлтэй болчихлоо. Сонсгол ч их сайтай байж.<span class="twittersharelink"> Би герман хэлийг үгээр биш, өгүүлбэрээр нь цээжилж сурсан. </span>Энд тэнд бичсэн бичгийг их уншина аа. “Зүлгэн дээр гишгэж болохгүй” гэх ч юм уу тиймэрхүү энгийн өгүүлбэрүүдээс сурахаа эхэлсэн. Хамгийн түрүүнд хориотой, болохгүй гэсэн хоёр үгийг сурч байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгдэг нь яаж байгаа юм?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Улс орныхоо шинж чанарыг ойлгосон гэсэн үг. <span class="twittersharelink">Би чинь хориотой ертөнцөд хөл тавьсан хүн юм байна шүү дээ хэмээн ухаараад, хориглосон юмнуудыг нь хийгээд хэрэгт орох вий гэхээс маш их айж байсан. </span>Тиймээс багш нар, сурах бичгээр хязгаарлалгүй 17 сая герман хүн болгон миний багш хэмээн ухаарч, амьдралд их ойроор сурч боловсорсон доо. </p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 585px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/61cf71d53bd0b3d1f6185450996b3db1.jpg" data-size="585.91549295775,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/61cf71d53bd0b3d1f6185450996b3db1.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true"> "Хадат"-д байрлах гэртээ</span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Их сайхан арга юм. Тэгээд хэр сурцтай байв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэгж байтал гурван сарын дараа улирлын дүн гарлаа. Тэгтэл өнөө хамт ирсэн хэдээсээ биш, анги дотроосоо нэгдүгээр байрт орчихдог юм. Анги гэдэг нь гучаад хүүхэдтэй, хар шар олон орныхон байсан гэсэн үг. Тэгээд институтын зардлаар хоёр долоо хоног өвлийн спортын төвд очиж амрах болдог юм. Их ч урам орсон. Багш нар ч их сайнаар ханддаг боллоо. Тэгээс эхэлсэн мөртлөө хамгийн их зүтгэлтэй хүүхэд гэж үнэлсэн шиг байгаа юм. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">За тэгээд институтээ онц дүнтэй дүүргэлээ, их сургуульд орлоо. Их сургуулиа ч онц дүнтэй төгслөө. Нэг өдөр “Карл Марксын их сургуулийн 1968 оны төгсөгчдийн нэрийн өмнөөс 15 минут үг хэлнэ үү” гэж их сургуулийн ректор надад ханддаг юм. Шөнөжингөө, улаан нүдэлж нөгөө үгээ бэлдлээ. Өглөө нь бичсэнээ аман дотроо бувтнасаар очтол Лайвцег хотын Захиргааны байрны хүндэтгэлийн танхимд төгсөгчдөд диплом гардуулах ёслол болов. Диплом гардуулсны дараа “Төгсөгчдийг төлөөлж Монголоос ирсэн Чинагийн Галсан үг хэлнэ” хэмээн зарлаж байна. Индэр дээр гараад дуржигнуулж өгсөн. Нөгөө бичсэн цаасаа ч харсангүй. </p><p style="text-align: justify;">Ийм тийм сонгодог зохиолыг монголоор орчуулна, Бетховены 9 дүгээр симфонийг Монголдоо нутагшуулна, улаан өндөгний туулайг монгол хүүхдүүдийн тоглодог тоглоом болгож “найзлуулна” гэхчлэн авч өглөө. Нэг харсан хүмүүс алга ташиж байна аа. Төгсгөлд нь “Та бүхэнд их баярлалаа.<span class="twittersharelink"> Та бүхний ачийг хэзээ хариулж чаддаг юм бол. Танай агуу их герман хэлийг гурван үгээр баяжуулсан цагт би багш нарынхаа ачийг, Германы ард түмний итгэлийг хариуллаа гэж үзнэ” гэсэн чинь дахиад л алга ташиж байна.</span> Сүүлд нь бодохоор ичээд байдаг юм. Сургуулийн захирал хүртэл алга ташиж, надтай гар барьсныг нь бодохоор ёстой ичмээр. Тэд юу гэж бодсон бол гэхээс хожим нүүр халуу оргидог сон. Тэд бодохдоо энэ хүү ийм том арга хэмжээнд оролцож үзээгүй юм болохоор сэтгэл нь их хөөрч, амлаг амлаг хөөрхий. Их хөөрөлд автаад, онгод нь орсон шиг байна гэж бодсон байх.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгээд яав. Нөгөө гурван үг юу болов?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэр өдрөөс яг 33 жилийн дараа 2001 онд Германы өөр нэг хотын хүндэтгэлийн танхимд хотын даргын Соёл эрхэлсэн орлогч бүсгүй надад шагнал гардуулсан юм. Шагнал гардуулахын өмнө нэг хүн шагнал олгох болсон үндэслэлийг танилцуулав аа. Чагнаж ээ байсан чинь тэр номынхоо төддүгээр хуудсанд тэгж бичсэн, тэр үг нь тийм утгатай, ийм үгийг шинээр зохиосон гэхчлэн уншиж байна шүү. Тэгсэн нэлээн юм хийчихжээ. Өмнө нь олгож байсан шагналуудын үндэслэлийг харахад дэлхийн уран зохиолд оруулсан хувь нэмрийг үнэлж, Германы уран зохиолыг урагшлуулахад жинтэй байр суурь хүлээсэн тул хэмээж байсан бол<span class="twittersharelink"> тэр удаа герман хэлийг хөгжүүлсний төлөө энэ шагналыг олгож байна гэсэн нь намайг уужруулахад хүргэсэн дээ. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тухайлбал ямар үг байх уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Би ганц үг хэлье. <span class="twittersharelink">Оорфайген буюу хацрыг нь алгадах гэдэг үгнээс поофайген буюу өгзөгийг нь алгадах гэдэг үгийг гаргаж ирсэн байх жишээний.</span> Түүнийг харсан германы уншигчид, зохиолчид, сонин сэтгүүлийн сурвалжлагчид “Өө энэ чинь ийм амархан байсан байна ш дээ. Бид юмыг эрдэг бол ойрхон л үг байсан байна. Наад үг чинь түүхэнд үлдэх үг боллоо” гэцгээж байсан юм даг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та түрүүнд шийтгэл хүлээж сургуульд орсон гээд хальт яриад өнгөрсөн. Яг юу болсон юм. Хоёул яриа хадуураад асуухаа мартах шахаж?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Би 4000 метрийн өндөрт өсөж өндийсөн хүн. Бичиг үсэг огт мэдэхгүй, жинхэнэ малчны гэрт төржээ. Миний ижий 9 хүүхэд тээж төрүүлснээс тавыг нь алдаад, дөрөв нь тогтож үлдсэн юм билээ. Тэр дотроо хамгийн хэнз нь би. Хэнз гэдэг нь манайхны ярьдгаар бол отгон нь гэсэн үг. Тэгэхдээ Тангад Галсангийн хэлсэн шиг энэрлээ энэрлээ гэхэд эрдэнээр тоглуулалгүй өсгөжээ. Биднийг ажилд маш сайн сургасан. Манайх уг үндсээрээ маш ажилсаг улсууд. Манайх өвөл болохоор голдуу ганц гэрээрээ өвөлжинө. Зуны дэлгэр цагт ах дүүсээрээ айлсаж буудаг байв. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тэр намар өвөлжөө рүүгээ нүүх гээд сумын ард дахь шугуйд тэмээ малаа амрааж 2-3 хонолоо. Тэгтэл ахад хэн нэгэн нь “Аавынх чинь сумын ойролцоо ирчихсэн байна” гээд хэлчихэж. Том ах бор морь унаад гол гатлаад бидэн дээр ирэв. Ээж цай чанах гэтэл ус алга. Тэгээд “Дүүг чинь усанд явуулсан юм. Алга болчихлоо. Чи хойноос нь яваад ир” гэж л дээ. Ах гол руу дөхөж явтал хүүхдийн дуу цангинаж байна гэнэ. Дөхөөд очтол би том алчуур зангидаад барьчихсан, хоёр дал руугаа ээлжилж цохиод бөөлж байх юм гэнэ. Хоёр хувин нь хоосон. Ах тулж ирээд “Хөөе чи” гэсэн чинь би давхийгээд цочсон юм биз дээ. Ах голын уснаас хувингаараа хутгаж аваад үг дуугүй алхахаар нь би араас нь дагав. Ах ээж дээр очоод бууж байна шүү, “Энэ чинь ямар цагийг мэдэж байна уу, бөөгийн цаг мөн үү. Энэ чинь эрдэм сурах цаг. Ийм дэмий юманд хүүхэд сургаж байхаар А үсэг таниулж, арав таван тоо нүдүүлж байхгүй бол болохгүй нь. Би одоо аваад явна” гээд сундалж аваад явчихсан. </p><p style="text-align: justify;">Сургуульд очтол багш эхлээд нэрийг минь, дараа нь өвөрт чинь юу байгаа юм гэж асуусан байгаа юм. Тэрийг нь хажуу дахь хүүхдүүд орчуулж өгч байгаа юм. Тэгээд бүсээ тайлаадахсан чинь шалан дээр нэг хатуу юм тог гээд унаж. Юу унасан гээч, хонины далаар хийсэн гаанс. Намайг таван настай байхад бөө шавиараа сонгож авч байсан юм. Тэр үед аав маань надад тэр гаансыг хийж өгч “хандив” өргөж байв. Бөө онгодоо оруулахын тулд элдэв янзын хүчтэй өвс ургамлаар тамхилна. Татаад дуусахаар түшээ нь нэмж өгөөд л байна, өгөөд л байна. Ухаан санаагаа мэнэртэл татна шүү дээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгээд тамхиа яасан?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Аравдугаар анги төгсөн төгстлөө татсан. Дан нууцаар. Арав төгсөхөд <span class="twittersharelink">“Та нар Монгол Улсын бүрэн эрхт иргэн боллоо” гэхэд надад эсрэгээрээ аймшигтай санагдсан.</span> Архи ууж болох нь, тамхи татаж болох нь, авгай авч болох нь, <span class="twittersharelink">юу ч хийж болох нь гэж бодсон чинь аймшигтай санагдаад тамхиа хаячихсан. Түүнээс хойш уруулдаа тамхи хүргээгүй.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-“Аянгат цагийн тууж”-аа биччихээд өөрийгөө тоож, хөөрөх сэтгэл төрж байв уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Ардчилсан Германы төрийн таван удаагийн шагналт, өвгөн багш байлаа. 1912 онд төрсөн, надаас 31-32 жилийн өмнө төрсөн хүн байсан юм. Зохиолоо явуулсан чинь хэдхэн хоногийн дараа “Чиний энэ тууж бол агуу том болжээ. Баяр хүргэе” гэсэн цахилгаан ирэв. Маш их баярласан, бас айсан, омогших сэтгэл ер төрөөгүй. Бидний хүмүүжил тэр юм. Би нэг зүйлийг ярья л даа, хамгийн анх олон улсын шагнал авахад баярлавал баярлахаар юм болж байгаа юм. 1992 онд 20 мянган ам.долларын шагнал авав аа. Тэр үед дэлгүүрийн лангуун дээр бор давс, гоймонгоос өөр хүнс байхгүй болчихсон байсан цаг. Тэр том шагналыг авчхаад айгаад, залбираад л байсан. </p><p style="text-align: justify;">Манай ээж намайг тэр том шагнал авлаа гэдгийг сонсоод дуугарахгүй байсан гэсэн. “Сонслоо, сонслоо” гээд мааниа уншаад байсан гэдэг. <span class="twittersharelink">Ер нь үндэсний цөөнх болж төрнө гэдэг эмгэнэлтэй бөгөөд баатарлаг хувь тавилан.</span></p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink"> Би өөрийгөө тува хүн гэж хэлэх эрхгүй цаг хүртэл байлаа. 1977 онд Ю.Цэдэнбал Улс төрийн товчооны гишүүдийн дунд “Монгол Улсад нэг ч тува байхгүй нөхөөр. Чи бол урианхай хөөн” гэж миний нүд рүү хуруугаараа чичлээд өрөөнөөсөө хөөж гаргаж байлаа. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4e79c21c23b3b7d9991b3befc4f88163.jpg" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4e79c21c23b3b7d9991b3befc4f88163.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Жил бүр Германд болдог уншигчдын уулзалт. 2018 он.</span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Танд энэ явдал хүндээр туссан уу. Хавь ойрын чинь олон хүн танаас урвасан уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Их л гомдсон, гомдчихоод “За яах вэ” гэж байгаа юм. Хүнийг дарж нэг, магтаж нэг урагшлуулдаг. Тэр үгний үр нөлөө ер тасраагүй. Урвах бол аль урьдын явдал даа, шал дэмий юмнаас болсон юм. Би 1968 онд МУИС-ийн багш болж мандаж явлаа. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Үнэндээ МУИС-ийн нэртэй боловч Улсын багшийн дээд сургууль, Хөдөө аж ахуйн дээд сургууль, Анагаахын дээд сургууль гээд нийт дөрвөн сургуульд хичээл заадаг байв. Тэр үед бусад багш 7 хоногт 18-20 цагийн хичээл ордог бол би 52 цагийн хичээл заадаг. <span class="twittersharelink">Тухайн үед Чинагийн Галсан шиг үнэ хүндтэй хүн Монголд байсангүй. </span></p><p style="text-align: justify;">Дээд сургуулиуд машинаар ирж авдаг, хичээлээ заачихаад оюутнууддаа “За чимээгүй сууна шүү. Үймэлдвэл багш нь хэрэгт орно” гэж хэлчхээд шатаар гүйгээд гараад ирэхэд машин хүлээж байдаг байсан. Тэр үед хамгийн сонин нь, өнөө шараа болгодог охинтойгоо их сургуулийн танхимд таарч хоёул тэврэлдэн уулзаж, дараагаар их сайн найзууд болж билээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хоёул их ч удаан ярилаа. Ингээд ярилцлагаа өндөрлөе. Эх орон гэж юу вэ, таны бодлоор?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Эх орон гэдэг бол давын өмнө газар нутаг юм.</span> <span class="twittersharelink">Өнгөрсөн хугацаанд Монголд юу өөрчлөгдөв, юу ч өөрчлөгдөөгүй. Бид зөвхөн хөгжлийн чигээ л өөрчилсөн. </span>Сэтгүүлчид надаас “Танд гомдолтой юм байна уу” гэсэн асуултыг ер асуудаггүй юм. Энэ олон жилд<span class="twittersharelink"> “Монгол эх орон минь би чиний төлөө зүтгэе” гээд байхад надад нэг удаа ч болов ямар нэгэн хариуцлагатай ажил өгч байсангүй. Би өөрөө л зүтгээд байлаа. Ядаж мод тарья гэхэд минь газар өгч болно доо</span> ...</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/зохиолч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зохиолч</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/ч.галсан" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ч.галсан</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/chgalsan')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/chgalsan&text=Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/chgalsan')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/chgalsan" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/chgalsan"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(14) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776426481.4472"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="229a3fb1-59c9-4a48-9a5e-491725d5cf68">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.185.80] ・ 2024.01.02</span>
<a onclick="addReply('229a3fb1-59c9-4a48-9a5e-491725d5cf68')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>❗❗❗❗❗❗</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="846737a3-757d-4ece-99cf-40c78849b0f3">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.161.6] ・ 2023.10.08</span>
<a onclick="addReply('846737a3-757d-4ece-99cf-40c78849b0f3')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Монгол нутагт төрж өсөж өдий хүрчхээд өсөрхүү урвагч Зардыханаас ялгаа алга даа.Оросын туванууд хүртэл өөрсдийгөө урианхай, Сүбээдэйн удам гэж байхад тува л гэх юм 1000жилийн өмнө урианхай буюу ойн иргэдийн нэг л шдээ</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="c60a8ef2-27ca-47ba-9471-3df85dad2199">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.126.90.143] ・ 2023.08.21</span>
<a onclick="addReply('c60a8ef2-27ca-47ba-9471-3df85dad2199')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Мод минь ургаад ирэхээр үнэхээр их баярлаж, ярьж, хааяа хацартаа наалдуулдаг. Ч. Галсан гуайд баярлалаа. Ном бичнэ, мод тарина гэдэг эгэ насны буян. Сайхан хүмүүсийн тухай сонсох, унших, тийм хүмүүстэй хммт байгаа мэт сэтгэгдэл төрөх үнэхээр гайхалтай сайхан. ТА минь их бүтээл туурвиж, урт наслаж, эрүүл энх саруул сайхан, аз жаргалаар дүүрэн байгаарай. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="54330a30-b6c7-4927-affb-87bc67214a30">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.126.90.143] ・ 2023.08.21</span>
<a onclick="addReply('54330a30-b6c7-4927-affb-87bc67214a30')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Би шинжлэх ухаанч, хөдөлмөрч, ажилсаг хүний тухай унших, тэднээс бага ч болсон юм мэдэж авах сонирхолтой хүн. Ч.Галсан тэр хүмүүсийн нэг. Би ч бас 500.0 мяган төг газар авч чадах хэмжээнд ойжуулсан. Тэнд мөн л жорлон, хогийн цэг байсаан. Хавь орчны айлууд баярладаг бас ажилсаг гэж гайхдаг. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7063fa04-bfec-4d90-91d6-5c759c58d3ae">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [64.119.22.42] ・ 2021.10.28</span>
<a onclick="addReply('7063fa04-bfec-4d90-91d6-5c759c58d3ae')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Монгол улс, монголчууд ийм мундаг хүнээ ашиглаж чадахгүй дүүрчихсэн улс юмаа. Ийм эгэлгүй баатар хүн бидний дунд амьдраад эх орноо гээд зүтгээд явж байгааг нь ярилцлагаас нь ойрд уншаад маш их бахархаж байна. Цэнгэл сум миний нагац нарын төрсөн газар нутаг, заавал очиж үзэх хүсэл төрлөө. Бахархах хүнтэй болгож өгсөн танд баярлалаа. Урт наслаарай гэж ерөөе.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7382bf9e-037a-4839-bb34-5864d0d9ae2f">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.55.188.101] ・ 2021.10.11</span>
<a onclick="addReply('7382bf9e-037a-4839-bb34-5864d0d9ae2f')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p> Та бол жинхэнэ агуу хүн байна. Таны зохиолыг уншиж байлаа. Тэгэхдээ таныг хонины хөх бууцнаас олдсон алт гэж мэдээгүй явжээ. Би ч гэсэн мод тарих дуртай. Өнөөдөр алимны 4 мод тарилаа. Ургах байгаад.даа гэж их айж байна даа. Танд аз жаргал ерөөе.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="749d8c5b-d9bb-4f01-af2c-1b52185e5e60">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.55.188.101] ・ 2021.10.11</span>
<a onclick="addReply('749d8c5b-d9bb-4f01-af2c-1b52185e5e60')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Ганбаатар</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7873ffb2-e9c3-4122-a13f-80fe99311e32">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.126.90.52] ・ 2021.06.28</span>
<a onclick="addReply('7873ffb2-e9c3-4122-a13f-80fe99311e32')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Эрхэм хүндэт буурал ах зохиолч Ч. ГАЛСАН гуай таньд болон танай гэр бүлд эрүүл энх, урт нас, Байгал эхийг дээдэлсэн буянтай сайхан үйлс, уран бүтээлийн өндөр амжилт болон хамгын сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7d16cf8f-81b2-404b-9a86-b87acb877b54">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.21.124.130] ・ 2021.06.25</span>
<a onclick="addReply('7d16cf8f-81b2-404b-9a86-b87acb877b54')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Өвгөн гүүш өндөр наслах болтугай
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="e3c6987f-e833-4d78-afed-58a3c2f7baf8">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [64.119.25.28] ・ 2021.06.24</span>
<a onclick="addReply('e3c6987f-e833-4d78-afed-58a3c2f7baf8')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Чингисийн үеийн монголчууд ийм бсн болов уу гэмээр золботой хийморьлог хүн дээ. Бөөгийн холбоос бас бсн л юм бн.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="6c89d9fa-3da8-4cd3-a4e7-90106ebfac45">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.9.40.51] ・ 2021.06.24</span>
<a onclick="addReply('6c89d9fa-3da8-4cd3-a4e7-90106ebfac45')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Мундаг хүн юмаа. Чадалтай хүний хүчийг ашиглаж дэмждэггүй юмаа гэхэд гадуурхаагүй бол их юм бүтээж, илүү их боломжуудыг нээх байжээ. Таны номын цагаан буян дэлгэрч эрүүл энх байж урт удаан наслах болтугай. Монголын төр ямар хүн болохыг тань мэддэг учраас хэн нэгэн сайн хүн тантай учирч дэмжих болтугай.Таныг дэлхий мэднэ, таныг Герман шүтэж байна шүү дээ. Тэр бол таны олон ялалтуудын нэгээхэн юм.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="ef16a91f-399b-4615-a4d6-52233dec4b9c">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [79.193.184.109] ・ 2021.06.24</span>
<a onclick="addReply('ef16a91f-399b-4615-a4d6-52233dec4b9c')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Lieber Galsan, gerne möchte ich das verstehen und bitte freundlich um eine Übersetzung.
Dankeschön. Mit freundlichen Grüßen Christiane Lucas</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="c7d99336-319c-4b03-b330-37f836d56193">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.9.46.207] ・ 2021.06.24</span>
<a onclick="addReply('c7d99336-319c-4b03-b330-37f836d56193')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Манай төрлөөс хамгийн нэр хүндтэй,эрхэм хүн та мөнөөс мөн билээ.Номын тань цагаан буян дэлгэрч байх болтугай,санасан бүхэн тань бүтэж арвижин дэлгэрч байхыг хүсэн ерөөе.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '39460';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '98f7c1f576091fc829dc9f1add7331b33c27e800fc7c0a1608d4ac9f87e15b193a5213d92782bf526905cff7fc6158696ddd1e1f5919c20cb6cf4120fe84c80a');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '98f7c1f576091fc829dc9f1add7331b33c27e800fc7c0a1608d4ac9f87e15b193a5213d92782bf526905cff7fc6158696ddd1e1f5919c20cb6cf4120fe84c80a');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '98f7c1f576091fc829dc9f1add7331b33c27e800fc7c0a1608d4ac9f87e15b193a5213d92782bf526905cff7fc6158696ddd1e1f5919c20cb6cf4120fe84c80a');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/biligt-guush-shagnaliig-orchuulagch-jnergui-khurtlee">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/1fd6776625f4d470da380190928e6839_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/1fd6776625f4d470da380190928e6839.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/biligt-guush-shagnaliig-orchuulagch-jnergui-khurtlee">
"Билигт гүүш" шагналыг орчуулагч Ж.Нэргүй хүртлээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
11 сарын 16, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/aldart-zokhiolch-joanne-roulingiin-tukha">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/9e895230bbca73f6410b8295ea7b68a5_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/9e895230bbca73f6410b8295ea7b68a5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">
Амьдралын түүх & Түүх </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/aldart-zokhiolch-joanne-roulingiin-tukha">
Алдарт зохиолч Жоанне Роулингийн тухай </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
12 сарын 20, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/zokhiolch-chgalsand-khudulmuriin-baatar-tsol-olgoloo">
<img src="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/92024cf6f65879162a9431bd59b236a9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/92024cf6f65879162a9431bd59b236a9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/zokhiolch-chgalsand-khudulmuriin-baatar-tsol-olgoloo">
Эх орондоо 1 сая мод тарьсан, "Аянгат цагийн тууж"-ийн зохиолч Ч.Галсан Хөдөлмөрийн баатар боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Альгирмаагийн Энэрэл </a> ・
12 сарын 28, 2023 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/delkhiin-yaruu-nairagchid-mongold-chuullaa">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a3e3b6969f8d34bc2a61266fed685ab5_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a3e3b6969f8d34bc2a61266fed685ab5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/delkhiin-yaruu-nairagchid-mongold-chuullaa">
Дэлхийн яруу найрагчид Монголд чууллаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 16, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/nobeliin-shagnalt-zokhiolch-oe-kenzaburogiin-tejeemel-iin-khar-olz-ba-khuukhduud">
<img src="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/e1d43d281abc61e7fabca642e4202339_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/e1d43d281abc61e7fabca642e4202339.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/book">
Ном </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/nobeliin-shagnalt-zokhiolch-oe-kenzaburogiin-tejeemel-iin-khar-olz-ba-khuukhduud">
Нобелийн шагналт зохиолч Оэ Кензабүрогийн "Тэжээмэл"-ийн "Хар олз ба хүүхдүүд" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир </a> ・
04 сарын 12, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nug4";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.-Энд тэндхийн..." />
<meta name="keywords"
content="зохиолч, ч.галсан" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.-Энд тэндхийн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3de094ad416439c4a406469ef1446158.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3de094ad416439c4a406469ef1446158.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.-Энд тэндхийн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%A2%D1%83%D1%83%D0%BB">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/55c493c31c771d3ea17e7ff57e8ecd78.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%A2%D1%83%D1%83%D0%BB" class="uk-text-semi uk-link-text">Батсуурийн Туул</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 24, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/chgalsan')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/chgalsan&text=Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/chgalsan')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3de094ad416439c4a406469ef1446158.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3de094ad416439c4a406469ef1446158.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энд тэндхийн мэдээ харахаар танаас үрсэлгээ авч мод тарилаа гэсэн үг өгүүлбэр тааралдаад байхаар уулзъя гэж зорьж ирлээ. Сүүлийн үед та их завгүй байх шиг ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Надад завтай үе гэж ер байсангүй. Бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа. Завтай байснаа ер санахгүй байна. Би боддог юм, яасан ч их урт насалсан юм бэ, яасан ч их ажилласан юм бэ гэж. Хүн болсоор би хөдөлмөрлөөд, хөдөлмөрлөөд л байсан. Би бол “Хөдөл хөдөл-мөрлөөд хөдөл” гэсэн уриатай хүн байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Мод тарья гэсэн хүмүүсийн хүсэл эрмэлзэл энэ жил онцгой их байх шиг байна. Танд тэгж анзаарагдах юм уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мэдэгдэлгүй яах вэ<span class="twittersharelink">. Улаанбаатар хот 10 жилийн өмнө саарал хот байлаа. Одоо алаг цоог болж ногоорч эхэлж байна.</span> Арван найман жилийн өмнө манайхыг одоогийн буйран дээрээ ирэхэд шалбааг тогтчихсон, машины хөлд талхлагдсан газар байсан. Хажууд нь томоо гэгч нь хогийн овоо байлаа. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Хогийн овоо ямар билээ дээ, үнэр танар гэж жигтэйхэн. Бид 2004 оны наймдугаар сард нүүж ирээд, давын өмнө хогийг нь ачуултал нэг авгай хүрч ирээд хог хаях газаргүй болголоо гэж загнаж байсан юм даг. Хогийн машинаар хогийг нь олон удаа ачуулсан. Тэгээд мод суулгаж эхлэхэд шоолох хүн ч байсан. Өөр <span class="twittersharelink">нэг аманцар авгайгаар “Хөөе зөнөг минь, мод гэдэг чинь ууланд ургадаг болохоос хүн тарьдаггүй юм шүү дээ” гэж хэлүүлж хүртэл байлаа шүү дээ. </span>Хориод жилийн өмнө бас ч гэж зөнөг хэлж хэлүүлэхээргүй байсан юм байгаа биз дээ. Хариуд нь би<span class="twittersharelink"> “Мод гэдэг чинь ууланд ч ургадаг, хүн ч түүнийг тарьдаг юм. Чи хараарай”</span> гэтэл “Харж таарна ш дээ” гэчхээд яваад өгч билээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ газраа анхнаасаа мод үржүүлгийн газар болгоно гэсэн бодолтой авч байсан хэрэг үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Надад тийм бодол байгаагүй, худлаа хэлээд яах вэ. Эхэндээ Ар гүнтэд суурьших гэж үзээд больсон. Тэгээд 13 сая төгрөгөөр сууж байгаа газраа 2004 онд аваад, түүний дараа 20-30 сая төгрөгөөр үржүүлгийн газраа худалдаж авсан юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та чинь тэгвэл нүүж ирээд 17 жил. Мод тариад...?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мод тариад 13 жил болж байна. Анх мод яаж тарих ухаанаа олохгүй, зүгээр л Германчууд мод их тарьдаг болохоор дуурайсан хэрэг. Анх гурван нарс худалдаж авдаг юм. Тэр үед гурван ач хүүтэй байлаа. Гурван ачийгаа чандманалан суулгаад, монгол айл чандманалж бууна гэж ийм байдаг юм хэмээн үзүүлж, сууж байсан газарт нь нарсаа суулгасан. Одоо тэр модод тэнгэр тулсан модод болж дээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Говь хээрийн бүсээс үрсэлгээ захиалж авахаар ирэх юм уу. Хүмүүсийн ярихаар говьд хангайн мод ургах дургүй л гэлцэх юм. Моддынхоо ургаж байгаа эсэхэд санаа зовних юм уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Манайх гурван хүү, нэг охинтой. Отгон хүү маань тэр бүх зохицуулалтын ажлыг хариуцдаг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Модоо өгөхдөө хүмүүсээс гурван зүйлийг асууна. Хамгийн эхэнд мод тарих газартай юу, хоёрт усалгаагаа шийдсэн үү, гуравт нь хариуцах хүнтэй юу гэж асуудаг. Гурвуулаа байгаа гэвэл модоо өгдөг. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Манайхан модыг буруу тарьдаг улс.Нүхээ ухаж бэлдээд, модныхоо хялгасан үндсийг нар харуулалгүй шууд суулгах хэрэгтэй юм шүү дээ. </span>Говиос захиалга ирнэ ээ, тэгээд энэ зөвлөгөөгөө л хэлдэг. <span class="twittersharelink">Манай үрсэлгээгээр мод тариагүй аймаг сум гэж ховор</span>. Увс аймаг өөрөө томоохон мод үржүүлгийн газартай. Тэндээс мод авч байсныг санахгүй байна. Бусад бүх аймаг сумынхан манайхаас авдаг. Авах авахдаа бүр залж авна гээч. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/bec5b2e6077eff426b866f1fd623e4e2.jpg" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/bec5b2e6077eff426b866f1fd623e4e2.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Нэрт зохиолч, соён гэгээрүүлэгч Ч.Галсан хүү Г.Галтайхүүгийн хамт, Канарийн Аралд</span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тийм ёс төртэй ханддаг хүмүүс байдаг юм байжээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-“Хүний ийм сайхан модыг яаж зүгээр авах вэ” гээд жаал жуул гарын бэлэгтэй ирдэг хүмүүс байна аа. Гэтэл “Та мод өгдөг гэл үү. Би авмаар байна” гэж тулгадаг хүмүүстэй ч тааралдана.<span class="twittersharelink"> Ер нь мод тарина гэдэг бол хөгшрөлтийн эсрэг эм юм шүү дээ.</span> Үргэлжийн хөдөлгөөнтэй байлгана. Дээр нь ургаж байгаа эсэхийг ажиглаж суух хэчнээн сайхан. Анх мод тарьж байхдаа нэг сайхан шилмүүсээ үхүүлчихлээ хэмээн санаа зовж, нэг сайн морь алдсан хүн шиг гутарч байлаа. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та ер нь хэчнээн мод тарья гэсэн санаж байгаа вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Модоо нэг саяд хүргэхэд 37 мянга дутуу байлаа. <span class="twittersharelink">Энэ жил цаг оройтоод их шахуу ажиллаж байж, нэг саяд хүргэлээ. Одоо намраас 2 сая дахь модны ажил руугаа орно.</span> <span class="twittersharelink">Хүний зорилго гэдэг зүйл цаашлаад байдаг юм. Анх би таван ном бичье гэж боддог байлаа. Одоо 50 гаруй номтой болчихлоо. </span>Хэвлэгдээгүй өч төчнөөн бичмэл байна. Цаг үеэсээ түрүүлснийг нь дарчихсан.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"> Миний бодлоор би 60 ном бичнэ. Шүтдэг <span class="twittersharelink">Германы зохиолч Гёте 60 боть номтой. Нэг боть нь 3-4 кг, хатуу хавтастай, алт мөнгөн боронзоор чимсэн лут эд бий.</span> Би Гёте болтол хол. Ядахдаа 60 ном биччихье л гэж байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэдгээрээс хэд нь гадаад хэл дээр байна? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дөч нь.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та ихэвчлэн гадаад хэл дээр номоо хэвлүүлээд байх юм. Хэзээнээсээ би таны сураг чимээг алсаас сонсож, ном бүтээлийг чинь унших юм сан гэсэн хүсэлд автаж явлаа. Шинэ үеийн залуус ном их уншдаг болсныг та анзаарсан байх. Ном бүтээлээ монгол хэлээрээ хэвлүүлж, хүүхэд залуусын сайн ном уншъя гэсэн эрэлтэд нийцүүлэх тухайд ямар нэг юм бодол байх юм уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Германд хэвлүүлэх номууд маань дуусаагүй байна. Түүний ар дээр орчуулна гэхэд амар биш.<span class="twittersharelink"> “Аянгат цагийн тууж” гэж намайг дэлхийд гаргасан зохиолоо 1971 оны 8 дугаар сарын сүүлчээр 2-3-хан хоногийн дотор бичсэн.</span> Германд өндөр авсан тэр номоо дараагаар нь монгол руу орчуулах гэж 2-3 сар ядчихсан. Чанар нь дордчих вий гэж айгаад.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Миний ойлгохоор монголоороо бичээд, дараа нь гадаад хэл рүү орчуулах нь амар гэж ойлгоод байдаг. Гэтэл та шал эсрэг юм яриад байдаг?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол хэл миний хувьд гадаад хэл. Унаган хэл маань тува хэл. Би чинь тувагаар хэлд орж, нэгдүгээр ангид орж байж монгол хэл сурсан хүн. Нэгдүгээр ангид ороход нэг ч монгол үг мэдэхгүй, бүлтгэнээд зогсож байлаа шүү дээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та хаана нэгдүгээр ангид орсон юм?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сум. Тухайн үед Цэнгэл хайрхан гэдэг байв. 1951 оны 11 дүгээр сарын дундуур сургуульд орсон юм. Сургуульд орох нас болоогүй, ер нь шийтгэл хүртэж сургуульд орсон хүн юм шүү дээ. Миний том ах багш хүн. Ах маань ямар ч бэлтгэлгүй намайг морины ар дээр сундлаад авч явсан юм даг. Тухайн үед хулгана зурамтай хөөцөлдөж явсан хир дагь болчихсон хөвөнтэй дээлтэй минь аваад явчихаж билээ. <span class="twittersharelink">Анх сургуульд ороход надад их ч сонин байсан. Бас их ч аймшигтай байсан. Багш тулж ирээд юм асуудаг, би юу ч ойлгодоггүй. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тэр үед сургууль сайрын хар хүрэн чулуугаар эргэн тойрон гортиг татчихсан. Тэр гортиг дотор ороод, тувагаар ярьж болохгүй дүрэмтэй. Хүн юм асуухаар нь “Энэ юу гэсэн үг вэ” гээд өөдөөс нь тувагаараа асууна. </p><p style="text-align: justify;">Хоёр сарын өмнө сургуульд орсон таньдаг мэддэг хүүхдүүд түүнийг нь орчуулж өгнө. “Нэр чинь хэн бэ” гэхээр “Журук-Уваа” л гэнэ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таны тува нэр юм уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тийм, тийм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ямар утгатай юм?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хөдсөн маамуу. Айлын эрх хүүхэд чинь Журук гэдгийнхээ Р үсгийг ч сайн хэлж чадахгүй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Анхны хичээл дээр нэрээ хальт мульт хэлсэн чинь ангийн хүүхдүүд нирхийтэл инээлдэж байгаа юм. Түүнийг сонссон багш маань “Энэ нэр тэнцэхгүй. Монгол нэр олоод ир” гэсэн даалгавар өгөв. Миний анхны гэрийн даалгавар тэр болж байгаа юм. Тэгээд ээжийн ээж нэг эмгэн байлаа. Хөгшин ээж дээр очоод “Намайг монгол нэр олж ир гэлээ. Би ямар нэр олох вэ” гэсэн чинь бодож бодож “За чиний нэр Галдан болог” гэж хэлж байгаа юм. Галдан Бошигтоо бодож хэлж байгаа нь тэр. </p><p style="text-align: justify;">Өглөө боллоо. Хүүхдүүдтэй хамт хичээл рүүгээ явж байхдаа түлхэлцэж, наадалцаж байгаад нөгөө нэрээ мартчихсан. Хүүхэд юм чинь зүгээр явна гэж байхгүй шүү дээ. Ангид орж ирээд суутал хүүхдүүд чив чимээгүй болчихлоо. Дээшээ хартал өнөө багш гэдэг аймшигтай хүн чинь ороод ирчихсэн зогсож байна. Багш над руу хараад нэг юм асууж байна аа. Бодвол миний нэрийг ангийн журналд бичих гээд хүлээж байгаа бололтой.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Гал гал... гээд байдаг, ...дан гэдгээ санадаггүй. Сургуулийн манаач улаан нүдэн Галсан гуайтай яг өмнөхөн нь тааралдсан байсан юм. Гэтэл тэр хүний нэр санаанд ойрхон байсан юм шиг байгаа юм. Галсан гээд хэлтэл багш “Энэ нэр болно оо л” гэж байна. Ингэж л Галсан болсон юм даа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл Чина гэдэг нь ямар утгатай юм?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Чинаг юм шүү дээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид тэгвэл шал буруу дуудаад байдаг юм байна шүү дээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь Шынык юм. Тэр нь л явсаар Чинаг болчихгүй юу. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та чинь амьдралдаа таг харанхуйгаас хоёр хэл сурсан хүн юм аа даа. Герман хэл сурсан түүхээсээ яриач. Нэг бус удаа уншиж байсан юм байна? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-1962 онд Германд сурахаар арвуулаа явдаг юм. Нөгөөдүүл маань Зөвлөлтийн хоёрдугаар сургуулийн нэг ангийн сурагчид, дандаа дарга нарын хүүхдүүд. Герман хэлийг зургаан жил үзчихсэн. Би ангиасаа ганцаараа огт хэлгүй нь. Тэд чинь надад даналзаж байгаа юм. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тэр дундаас нэг охин “Бид яах вэ, зургаан жил герман хэл үзчихсэн. Харин тэр нэг хүүхэд, хаанаас ч гэлээ хөдөөгийн нэг аймаг сумаас ирсэн гэсэн. Хэл байтугай, нүүр гараа ч угааж сураагүй” гэхэд оюутан хариуцсан нарийн бичгийн дарга Н.Ширэндэв гэж их сайн хүн байсан. Тэр хүн “Охин минь үгээ бодож яриарай” гэснээ над руу хараад “Миний хүү тэгэх тусам сайн сураарай.<span class="twittersharelink"> Энэ ч ёстой нүүрэндээ галтай, нүдэндээ цогтой, хөөрхөн хүү байна. Тэгэх тусам сайн сурдаг юм шүү</span>” хэмээн хэлж байж билээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгээд толгой өөд таталгүй сурав уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэр охины тэгж хэлсэн нь маш сайн болсон. Би бүр голдоо ортол айсан байхгүй юу. Сурч чадалгүй хөөгдөх юм байна гэж. Эхэндээ ч эдний дайтай хэлтэй болчихвол болоо л гэж бодож байгаа юм. Тэгж айсандаа болоод шөнөө унтаж чадалгүй 4 цагт сэрчихсэн. Маргааш хичээл орно гэхээр зүрх түг түг цохилоод болдоггүй. Орныхоо хажуугийн гэрлийг асаагаад хэвтэнгээ толио үзлээ. Эхлээд юутай ч тоогоо цээжиллээ. Нэг, хоёр, гурав гээд. Дуудлагыг нь оросоор хадчихсан толь байсан юм. Маргааш нь шөнө 4 цагт сэрлээ. Нөгөөдөр нь мөн цагтаа сэрлээ. Ингэж л <span class="twittersharelink">би бүх насаараа 4 цагт сэрдэг болчихсон. Энэ дадал маань ч надад их сайнаар туссан. </span>Ингээд гурван сарын дараа гэхэд цайны герман хэлтэй болчихлоо. Сонсгол ч их сайтай байж.<span class="twittersharelink"> Би герман хэлийг үгээр биш, өгүүлбэрээр нь цээжилж сурсан. </span>Энд тэнд бичсэн бичгийг их уншина аа. “Зүлгэн дээр гишгэж болохгүй” гэх ч юм уу тиймэрхүү энгийн өгүүлбэрүүдээс сурахаа эхэлсэн. Хамгийн түрүүнд хориотой, болохгүй гэсэн хоёр үгийг сурч байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгдэг нь яаж байгаа юм?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Улс орныхоо шинж чанарыг ойлгосон гэсэн үг. <span class="twittersharelink">Би чинь хориотой ертөнцөд хөл тавьсан хүн юм байна шүү дээ хэмээн ухаараад, хориглосон юмнуудыг нь хийгээд хэрэгт орох вий гэхээс маш их айж байсан. </span>Тиймээс багш нар, сурах бичгээр хязгаарлалгүй 17 сая герман хүн болгон миний багш хэмээн ухаарч, амьдралд их ойроор сурч боловсорсон доо. </p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 585px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/61cf71d53bd0b3d1f6185450996b3db1.jpg" data-size="585.91549295775,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/61cf71d53bd0b3d1f6185450996b3db1.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true"> "Хадат"-д байрлах гэртээ</span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Их сайхан арга юм. Тэгээд хэр сурцтай байв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэгж байтал гурван сарын дараа улирлын дүн гарлаа. Тэгтэл өнөө хамт ирсэн хэдээсээ биш, анги дотроосоо нэгдүгээр байрт орчихдог юм. Анги гэдэг нь гучаад хүүхэдтэй, хар шар олон орныхон байсан гэсэн үг. Тэгээд институтын зардлаар хоёр долоо хоног өвлийн спортын төвд очиж амрах болдог юм. Их ч урам орсон. Багш нар ч их сайнаар ханддаг боллоо. Тэгээс эхэлсэн мөртлөө хамгийн их зүтгэлтэй хүүхэд гэж үнэлсэн шиг байгаа юм. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">За тэгээд институтээ онц дүнтэй дүүргэлээ, их сургуульд орлоо. Их сургуулиа ч онц дүнтэй төгслөө. Нэг өдөр “Карл Марксын их сургуулийн 1968 оны төгсөгчдийн нэрийн өмнөөс 15 минут үг хэлнэ үү” гэж их сургуулийн ректор надад ханддаг юм. Шөнөжингөө, улаан нүдэлж нөгөө үгээ бэлдлээ. Өглөө нь бичсэнээ аман дотроо бувтнасаар очтол Лайвцег хотын Захиргааны байрны хүндэтгэлийн танхимд төгсөгчдөд диплом гардуулах ёслол болов. Диплом гардуулсны дараа “Төгсөгчдийг төлөөлж Монголоос ирсэн Чинагийн Галсан үг хэлнэ” хэмээн зарлаж байна. Индэр дээр гараад дуржигнуулж өгсөн. Нөгөө бичсэн цаасаа ч харсангүй. </p><p style="text-align: justify;">Ийм тийм сонгодог зохиолыг монголоор орчуулна, Бетховены 9 дүгээр симфонийг Монголдоо нутагшуулна, улаан өндөгний туулайг монгол хүүхдүүдийн тоглодог тоглоом болгож “найзлуулна” гэхчлэн авч өглөө. Нэг харсан хүмүүс алга ташиж байна аа. Төгсгөлд нь “Та бүхэнд их баярлалаа.<span class="twittersharelink"> Та бүхний ачийг хэзээ хариулж чаддаг юм бол. Танай агуу их герман хэлийг гурван үгээр баяжуулсан цагт би багш нарынхаа ачийг, Германы ард түмний итгэлийг хариуллаа гэж үзнэ” гэсэн чинь дахиад л алга ташиж байна.</span> Сүүлд нь бодохоор ичээд байдаг юм. Сургуулийн захирал хүртэл алга ташиж, надтай гар барьсныг нь бодохоор ёстой ичмээр. Тэд юу гэж бодсон бол гэхээс хожим нүүр халуу оргидог сон. Тэд бодохдоо энэ хүү ийм том арга хэмжээнд оролцож үзээгүй юм болохоор сэтгэл нь их хөөрч, амлаг амлаг хөөрхий. Их хөөрөлд автаад, онгод нь орсон шиг байна гэж бодсон байх.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгээд яав. Нөгөө гурван үг юу болов?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэр өдрөөс яг 33 жилийн дараа 2001 онд Германы өөр нэг хотын хүндэтгэлийн танхимд хотын даргын Соёл эрхэлсэн орлогч бүсгүй надад шагнал гардуулсан юм. Шагнал гардуулахын өмнө нэг хүн шагнал олгох болсон үндэслэлийг танилцуулав аа. Чагнаж ээ байсан чинь тэр номынхоо төддүгээр хуудсанд тэгж бичсэн, тэр үг нь тийм утгатай, ийм үгийг шинээр зохиосон гэхчлэн уншиж байна шүү. Тэгсэн нэлээн юм хийчихжээ. Өмнө нь олгож байсан шагналуудын үндэслэлийг харахад дэлхийн уран зохиолд оруулсан хувь нэмрийг үнэлж, Германы уран зохиолыг урагшлуулахад жинтэй байр суурь хүлээсэн тул хэмээж байсан бол<span class="twittersharelink"> тэр удаа герман хэлийг хөгжүүлсний төлөө энэ шагналыг олгож байна гэсэн нь намайг уужруулахад хүргэсэн дээ. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тухайлбал ямар үг байх уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Би ганц үг хэлье. <span class="twittersharelink">Оорфайген буюу хацрыг нь алгадах гэдэг үгнээс поофайген буюу өгзөгийг нь алгадах гэдэг үгийг гаргаж ирсэн байх жишээний.</span> Түүнийг харсан германы уншигчид, зохиолчид, сонин сэтгүүлийн сурвалжлагчид “Өө энэ чинь ийм амархан байсан байна ш дээ. Бид юмыг эрдэг бол ойрхон л үг байсан байна. Наад үг чинь түүхэнд үлдэх үг боллоо” гэцгээж байсан юм даг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та түрүүнд шийтгэл хүлээж сургуульд орсон гээд хальт яриад өнгөрсөн. Яг юу болсон юм. Хоёул яриа хадуураад асуухаа мартах шахаж?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Би 4000 метрийн өндөрт өсөж өндийсөн хүн. Бичиг үсэг огт мэдэхгүй, жинхэнэ малчны гэрт төржээ. Миний ижий 9 хүүхэд тээж төрүүлснээс тавыг нь алдаад, дөрөв нь тогтож үлдсэн юм билээ. Тэр дотроо хамгийн хэнз нь би. Хэнз гэдэг нь манайхны ярьдгаар бол отгон нь гэсэн үг. Тэгэхдээ Тангад Галсангийн хэлсэн шиг энэрлээ энэрлээ гэхэд эрдэнээр тоглуулалгүй өсгөжээ. Биднийг ажилд маш сайн сургасан. Манайх уг үндсээрээ маш ажилсаг улсууд. Манайх өвөл болохоор голдуу ганц гэрээрээ өвөлжинө. Зуны дэлгэр цагт ах дүүсээрээ айлсаж буудаг байв. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тэр намар өвөлжөө рүүгээ нүүх гээд сумын ард дахь шугуйд тэмээ малаа амрааж 2-3 хонолоо. Тэгтэл ахад хэн нэгэн нь “Аавынх чинь сумын ойролцоо ирчихсэн байна” гээд хэлчихэж. Том ах бор морь унаад гол гатлаад бидэн дээр ирэв. Ээж цай чанах гэтэл ус алга. Тэгээд “Дүүг чинь усанд явуулсан юм. Алга болчихлоо. Чи хойноос нь яваад ир” гэж л дээ. Ах гол руу дөхөж явтал хүүхдийн дуу цангинаж байна гэнэ. Дөхөөд очтол би том алчуур зангидаад барьчихсан, хоёр дал руугаа ээлжилж цохиод бөөлж байх юм гэнэ. Хоёр хувин нь хоосон. Ах тулж ирээд “Хөөе чи” гэсэн чинь би давхийгээд цочсон юм биз дээ. Ах голын уснаас хувингаараа хутгаж аваад үг дуугүй алхахаар нь би араас нь дагав. Ах ээж дээр очоод бууж байна шүү, “Энэ чинь ямар цагийг мэдэж байна уу, бөөгийн цаг мөн үү. Энэ чинь эрдэм сурах цаг. Ийм дэмий юманд хүүхэд сургаж байхаар А үсэг таниулж, арав таван тоо нүдүүлж байхгүй бол болохгүй нь. Би одоо аваад явна” гээд сундалж аваад явчихсан. </p><p style="text-align: justify;">Сургуульд очтол багш эхлээд нэрийг минь, дараа нь өвөрт чинь юу байгаа юм гэж асуусан байгаа юм. Тэрийг нь хажуу дахь хүүхдүүд орчуулж өгч байгаа юм. Тэгээд бүсээ тайлаадахсан чинь шалан дээр нэг хатуу юм тог гээд унаж. Юу унасан гээч, хонины далаар хийсэн гаанс. Намайг таван настай байхад бөө шавиараа сонгож авч байсан юм. Тэр үед аав маань надад тэр гаансыг хийж өгч “хандив” өргөж байв. Бөө онгодоо оруулахын тулд элдэв янзын хүчтэй өвс ургамлаар тамхилна. Татаад дуусахаар түшээ нь нэмж өгөөд л байна, өгөөд л байна. Ухаан санаагаа мэнэртэл татна шүү дээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгээд тамхиа яасан?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Аравдугаар анги төгсөн төгстлөө татсан. Дан нууцаар. Арав төгсөхөд <span class="twittersharelink">“Та нар Монгол Улсын бүрэн эрхт иргэн боллоо” гэхэд надад эсрэгээрээ аймшигтай санагдсан.</span> Архи ууж болох нь, тамхи татаж болох нь, авгай авч болох нь, <span class="twittersharelink">юу ч хийж болох нь гэж бодсон чинь аймшигтай санагдаад тамхиа хаячихсан. Түүнээс хойш уруулдаа тамхи хүргээгүй.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-“Аянгат цагийн тууж”-аа биччихээд өөрийгөө тоож, хөөрөх сэтгэл төрж байв уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Ардчилсан Германы төрийн таван удаагийн шагналт, өвгөн багш байлаа. 1912 онд төрсөн, надаас 31-32 жилийн өмнө төрсөн хүн байсан юм. Зохиолоо явуулсан чинь хэдхэн хоногийн дараа “Чиний энэ тууж бол агуу том болжээ. Баяр хүргэе” гэсэн цахилгаан ирэв. Маш их баярласан, бас айсан, омогших сэтгэл ер төрөөгүй. Бидний хүмүүжил тэр юм. Би нэг зүйлийг ярья л даа, хамгийн анх олон улсын шагнал авахад баярлавал баярлахаар юм болж байгаа юм. 1992 онд 20 мянган ам.долларын шагнал авав аа. Тэр үед дэлгүүрийн лангуун дээр бор давс, гоймонгоос өөр хүнс байхгүй болчихсон байсан цаг. Тэр том шагналыг авчхаад айгаад, залбираад л байсан. </p><p style="text-align: justify;">Манай ээж намайг тэр том шагнал авлаа гэдгийг сонсоод дуугарахгүй байсан гэсэн. “Сонслоо, сонслоо” гээд мааниа уншаад байсан гэдэг. <span class="twittersharelink">Ер нь үндэсний цөөнх болж төрнө гэдэг эмгэнэлтэй бөгөөд баатарлаг хувь тавилан.</span></p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink"> Би өөрийгөө тува хүн гэж хэлэх эрхгүй цаг хүртэл байлаа. 1977 онд Ю.Цэдэнбал Улс төрийн товчооны гишүүдийн дунд “Монгол Улсад нэг ч тува байхгүй нөхөөр. Чи бол урианхай хөөн” гэж миний нүд рүү хуруугаараа чичлээд өрөөнөөсөө хөөж гаргаж байлаа. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4e79c21c23b3b7d9991b3befc4f88163.jpg" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4e79c21c23b3b7d9991b3befc4f88163.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Жил бүр Германд болдог уншигчдын уулзалт. 2018 он.</span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Танд энэ явдал хүндээр туссан уу. Хавь ойрын чинь олон хүн танаас урвасан уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Их л гомдсон, гомдчихоод “За яах вэ” гэж байгаа юм. Хүнийг дарж нэг, магтаж нэг урагшлуулдаг. Тэр үгний үр нөлөө ер тасраагүй. Урвах бол аль урьдын явдал даа, шал дэмий юмнаас болсон юм. Би 1968 онд МУИС-ийн багш болж мандаж явлаа. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Үнэндээ МУИС-ийн нэртэй боловч Улсын багшийн дээд сургууль, Хөдөө аж ахуйн дээд сургууль, Анагаахын дээд сургууль гээд нийт дөрвөн сургуульд хичээл заадаг байв. Тэр үед бусад багш 7 хоногт 18-20 цагийн хичээл ордог бол би 52 цагийн хичээл заадаг. <span class="twittersharelink">Тухайн үед Чинагийн Галсан шиг үнэ хүндтэй хүн Монголд байсангүй. </span></p><p style="text-align: justify;">Дээд сургуулиуд машинаар ирж авдаг, хичээлээ заачихаад оюутнууддаа “За чимээгүй сууна шүү. Үймэлдвэл багш нь хэрэгт орно” гэж хэлчхээд шатаар гүйгээд гараад ирэхэд машин хүлээж байдаг байсан. Тэр үед хамгийн сонин нь, өнөө шараа болгодог охинтойгоо их сургуулийн танхимд таарч хоёул тэврэлдэн уулзаж, дараагаар их сайн найзууд болж билээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хоёул их ч удаан ярилаа. Ингээд ярилцлагаа өндөрлөе. Эх орон гэж юу вэ, таны бодлоор?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Эх орон гэдэг бол давын өмнө газар нутаг юм.</span> <span class="twittersharelink">Өнгөрсөн хугацаанд Монголд юу өөрчлөгдөв, юу ч өөрчлөгдөөгүй. Бид зөвхөн хөгжлийн чигээ л өөрчилсөн. </span>Сэтгүүлчид надаас “Танд гомдолтой юм байна уу” гэсэн асуултыг ер асуудаггүй юм. Энэ олон жилд<span class="twittersharelink"> “Монгол эх орон минь би чиний төлөө зүтгэе” гээд байхад надад нэг удаа ч болов ямар нэгэн хариуцлагатай ажил өгч байсангүй. Би өөрөө л зүтгээд байлаа. Ядаж мод тарья гэхэд минь газар өгч болно доо</span> ...</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/зохиолч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зохиолч</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/ч.галсан" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ч.галсан</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/chgalsan')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/chgalsan&text=Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/chgalsan')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/chgalsan" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/chgalsan"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(14) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776426481.4472"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="229a3fb1-59c9-4a48-9a5e-491725d5cf68">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.185.80] ・ 2024.01.02</span>
<a onclick="addReply('229a3fb1-59c9-4a48-9a5e-491725d5cf68')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>❗❗❗❗❗❗</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="846737a3-757d-4ece-99cf-40c78849b0f3">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.161.6] ・ 2023.10.08</span>
<a onclick="addReply('846737a3-757d-4ece-99cf-40c78849b0f3')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Монгол нутагт төрж өсөж өдий хүрчхээд өсөрхүү урвагч Зардыханаас ялгаа алга даа.Оросын туванууд хүртэл өөрсдийгөө урианхай, Сүбээдэйн удам гэж байхад тува л гэх юм 1000жилийн өмнө урианхай буюу ойн иргэдийн нэг л шдээ</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="c60a8ef2-27ca-47ba-9471-3df85dad2199">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.126.90.143] ・ 2023.08.21</span>
<a onclick="addReply('c60a8ef2-27ca-47ba-9471-3df85dad2199')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Мод минь ургаад ирэхээр үнэхээр их баярлаж, ярьж, хааяа хацартаа наалдуулдаг. Ч. Галсан гуайд баярлалаа. Ном бичнэ, мод тарина гэдэг эгэ насны буян. Сайхан хүмүүсийн тухай сонсох, унших, тийм хүмүүстэй хммт байгаа мэт сэтгэгдэл төрөх үнэхээр гайхалтай сайхан. ТА минь их бүтээл туурвиж, урт наслаж, эрүүл энх саруул сайхан, аз жаргалаар дүүрэн байгаарай. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="54330a30-b6c7-4927-affb-87bc67214a30">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.126.90.143] ・ 2023.08.21</span>
<a onclick="addReply('54330a30-b6c7-4927-affb-87bc67214a30')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Би шинжлэх ухаанч, хөдөлмөрч, ажилсаг хүний тухай унших, тэднээс бага ч болсон юм мэдэж авах сонирхолтой хүн. Ч.Галсан тэр хүмүүсийн нэг. Би ч бас 500.0 мяган төг газар авч чадах хэмжээнд ойжуулсан. Тэнд мөн л жорлон, хогийн цэг байсаан. Хавь орчны айлууд баярладаг бас ажилсаг гэж гайхдаг. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7063fa04-bfec-4d90-91d6-5c759c58d3ae">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [64.119.22.42] ・ 2021.10.28</span>
<a onclick="addReply('7063fa04-bfec-4d90-91d6-5c759c58d3ae')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Монгол улс, монголчууд ийм мундаг хүнээ ашиглаж чадахгүй дүүрчихсэн улс юмаа. Ийм эгэлгүй баатар хүн бидний дунд амьдраад эх орноо гээд зүтгээд явж байгааг нь ярилцлагаас нь ойрд уншаад маш их бахархаж байна. Цэнгэл сум миний нагац нарын төрсөн газар нутаг, заавал очиж үзэх хүсэл төрлөө. Бахархах хүнтэй болгож өгсөн танд баярлалаа. Урт наслаарай гэж ерөөе.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7382bf9e-037a-4839-bb34-5864d0d9ae2f">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.55.188.101] ・ 2021.10.11</span>
<a onclick="addReply('7382bf9e-037a-4839-bb34-5864d0d9ae2f')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p> Та бол жинхэнэ агуу хүн байна. Таны зохиолыг уншиж байлаа. Тэгэхдээ таныг хонины хөх бууцнаас олдсон алт гэж мэдээгүй явжээ. Би ч гэсэн мод тарих дуртай. Өнөөдөр алимны 4 мод тарилаа. Ургах байгаад.даа гэж их айж байна даа. Танд аз жаргал ерөөе.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="749d8c5b-d9bb-4f01-af2c-1b52185e5e60">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.55.188.101] ・ 2021.10.11</span>
<a onclick="addReply('749d8c5b-d9bb-4f01-af2c-1b52185e5e60')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Ганбаатар</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7873ffb2-e9c3-4122-a13f-80fe99311e32">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.126.90.52] ・ 2021.06.28</span>
<a onclick="addReply('7873ffb2-e9c3-4122-a13f-80fe99311e32')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Эрхэм хүндэт буурал ах зохиолч Ч. ГАЛСАН гуай таньд болон танай гэр бүлд эрүүл энх, урт нас, Байгал эхийг дээдэлсэн буянтай сайхан үйлс, уран бүтээлийн өндөр амжилт болон хамгын сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7d16cf8f-81b2-404b-9a86-b87acb877b54">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.21.124.130] ・ 2021.06.25</span>
<a onclick="addReply('7d16cf8f-81b2-404b-9a86-b87acb877b54')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Өвгөн гүүш өндөр наслах болтугай
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="e3c6987f-e833-4d78-afed-58a3c2f7baf8">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [64.119.25.28] ・ 2021.06.24</span>
<a onclick="addReply('e3c6987f-e833-4d78-afed-58a3c2f7baf8')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Чингисийн үеийн монголчууд ийм бсн болов уу гэмээр золботой хийморьлог хүн дээ. Бөөгийн холбоос бас бсн л юм бн.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="6c89d9fa-3da8-4cd3-a4e7-90106ebfac45">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.9.40.51] ・ 2021.06.24</span>
<a onclick="addReply('6c89d9fa-3da8-4cd3-a4e7-90106ebfac45')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Мундаг хүн юмаа. Чадалтай хүний хүчийг ашиглаж дэмждэггүй юмаа гэхэд гадуурхаагүй бол их юм бүтээж, илүү их боломжуудыг нээх байжээ. Таны номын цагаан буян дэлгэрч эрүүл энх байж урт удаан наслах болтугай. Монголын төр ямар хүн болохыг тань мэддэг учраас хэн нэгэн сайн хүн тантай учирч дэмжих болтугай.Таныг дэлхий мэднэ, таныг Герман шүтэж байна шүү дээ. Тэр бол таны олон ялалтуудын нэгээхэн юм.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="ef16a91f-399b-4615-a4d6-52233dec4b9c">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [79.193.184.109] ・ 2021.06.24</span>
<a onclick="addReply('ef16a91f-399b-4615-a4d6-52233dec4b9c')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Lieber Galsan, gerne möchte ich das verstehen und bitte freundlich um eine Übersetzung.
Dankeschön. Mit freundlichen Grüßen Christiane Lucas</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="c7d99336-319c-4b03-b330-37f836d56193">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.9.46.207] ・ 2021.06.24</span>
<a onclick="addReply('c7d99336-319c-4b03-b330-37f836d56193')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Манай төрлөөс хамгийн нэр хүндтэй,эрхэм хүн та мөнөөс мөн билээ.Номын тань цагаан буян дэлгэрч байх болтугай,санасан бүхэн тань бүтэж арвижин дэлгэрч байхыг хүсэн ерөөе.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '39460';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '98f7c1f576091fc829dc9f1add7331b33c27e800fc7c0a1608d4ac9f87e15b193a5213d92782bf526905cff7fc6158696ddd1e1f5919c20cb6cf4120fe84c80a');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '98f7c1f576091fc829dc9f1add7331b33c27e800fc7c0a1608d4ac9f87e15b193a5213d92782bf526905cff7fc6158696ddd1e1f5919c20cb6cf4120fe84c80a');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '98f7c1f576091fc829dc9f1add7331b33c27e800fc7c0a1608d4ac9f87e15b193a5213d92782bf526905cff7fc6158696ddd1e1f5919c20cb6cf4120fe84c80a');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/biligt-guush-shagnaliig-orchuulagch-jnergui-khurtlee">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/1fd6776625f4d470da380190928e6839_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/1fd6776625f4d470da380190928e6839.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/biligt-guush-shagnaliig-orchuulagch-jnergui-khurtlee">
"Билигт гүүш" шагналыг орчуулагч Ж.Нэргүй хүртлээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
11 сарын 16, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/aldart-zokhiolch-joanne-roulingiin-tukha">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/9e895230bbca73f6410b8295ea7b68a5_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/9e895230bbca73f6410b8295ea7b68a5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">
Амьдралын түүх & Түүх </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/aldart-zokhiolch-joanne-roulingiin-tukha">
Алдарт зохиолч Жоанне Роулингийн тухай </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
12 сарын 20, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/zokhiolch-chgalsand-khudulmuriin-baatar-tsol-olgoloo">
<img src="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/92024cf6f65879162a9431bd59b236a9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/92024cf6f65879162a9431bd59b236a9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/zokhiolch-chgalsand-khudulmuriin-baatar-tsol-olgoloo">
Эх орондоо 1 сая мод тарьсан, "Аянгат цагийн тууж"-ийн зохиолч Ч.Галсан Хөдөлмөрийн баатар боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Альгирмаагийн Энэрэл </a> ・
12 сарын 28, 2023 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/delkhiin-yaruu-nairagchid-mongold-chuullaa">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a3e3b6969f8d34bc2a61266fed685ab5_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a3e3b6969f8d34bc2a61266fed685ab5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/delkhiin-yaruu-nairagchid-mongold-chuullaa">
Дэлхийн яруу найрагчид Монголд чууллаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 16, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/nobeliin-shagnalt-zokhiolch-oe-kenzaburogiin-tejeemel-iin-khar-olz-ba-khuukhduud">
<img src="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/e1d43d281abc61e7fabca642e4202339_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/e1d43d281abc61e7fabca642e4202339.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/book">
Ном </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/nobeliin-shagnalt-zokhiolch-oe-kenzaburogiin-tejeemel-iin-khar-olz-ba-khuukhduud">
Нобелийн шагналт зохиолч Оэ Кензабүрогийн "Тэжээмэл"-ийн "Хар олз ба хүүхдүүд" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир </a> ・
04 сарын 12, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nug4";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.-Энд тэндхийн..." />
<meta name="keywords"
content="зохиолч, ч.галсан" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.-Энд тэндхийн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3de094ad416439c4a406469ef1446158.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3de094ad416439c4a406469ef1446158.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.-Энд тэндхийн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%A2%D1%83%D1%83%D0%BB">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/55c493c31c771d3ea17e7ff57e8ecd78.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%A2%D1%83%D1%83%D0%BB" class="uk-text-semi uk-link-text">Батсуурийн Туул</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">06 сарын 24, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/chgalsan')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/chgalsan&text=Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/chgalsan')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3de094ad416439c4a406469ef1446158.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/3de094ad416439c4a406469ef1446158.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энд тэндхийн мэдээ харахаар танаас үрсэлгээ авч мод тарилаа гэсэн үг өгүүлбэр тааралдаад байхаар уулзъя гэж зорьж ирлээ. Сүүлийн үед та их завгүй байх шиг ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Надад завтай үе гэж ер байсангүй. Бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа. Завтай байснаа ер санахгүй байна. Би боддог юм, яасан ч их урт насалсан юм бэ, яасан ч их ажилласан юм бэ гэж. Хүн болсоор би хөдөлмөрлөөд, хөдөлмөрлөөд л байсан. Би бол “Хөдөл хөдөл-мөрлөөд хөдөл” гэсэн уриатай хүн байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Мод тарья гэсэн хүмүүсийн хүсэл эрмэлзэл энэ жил онцгой их байх шиг байна. Танд тэгж анзаарагдах юм уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мэдэгдэлгүй яах вэ<span class="twittersharelink">. Улаанбаатар хот 10 жилийн өмнө саарал хот байлаа. Одоо алаг цоог болж ногоорч эхэлж байна.</span> Арван найман жилийн өмнө манайхыг одоогийн буйран дээрээ ирэхэд шалбааг тогтчихсон, машины хөлд талхлагдсан газар байсан. Хажууд нь томоо гэгч нь хогийн овоо байлаа. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Хогийн овоо ямар билээ дээ, үнэр танар гэж жигтэйхэн. Бид 2004 оны наймдугаар сард нүүж ирээд, давын өмнө хогийг нь ачуултал нэг авгай хүрч ирээд хог хаях газаргүй болголоо гэж загнаж байсан юм даг. Хогийн машинаар хогийг нь олон удаа ачуулсан. Тэгээд мод суулгаж эхлэхэд шоолох хүн ч байсан. Өөр <span class="twittersharelink">нэг аманцар авгайгаар “Хөөе зөнөг минь, мод гэдэг чинь ууланд ургадаг болохоос хүн тарьдаггүй юм шүү дээ” гэж хэлүүлж хүртэл байлаа шүү дээ. </span>Хориод жилийн өмнө бас ч гэж зөнөг хэлж хэлүүлэхээргүй байсан юм байгаа биз дээ. Хариуд нь би<span class="twittersharelink"> “Мод гэдэг чинь ууланд ч ургадаг, хүн ч түүнийг тарьдаг юм. Чи хараарай”</span> гэтэл “Харж таарна ш дээ” гэчхээд яваад өгч билээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Энэ газраа анхнаасаа мод үржүүлгийн газар болгоно гэсэн бодолтой авч байсан хэрэг үү?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Надад тийм бодол байгаагүй, худлаа хэлээд яах вэ. Эхэндээ Ар гүнтэд суурьших гэж үзээд больсон. Тэгээд 13 сая төгрөгөөр сууж байгаа газраа 2004 онд аваад, түүний дараа 20-30 сая төгрөгөөр үржүүлгийн газраа худалдаж авсан юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та чинь тэгвэл нүүж ирээд 17 жил. Мод тариад...?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мод тариад 13 жил болж байна. Анх мод яаж тарих ухаанаа олохгүй, зүгээр л Германчууд мод их тарьдаг болохоор дуурайсан хэрэг. Анх гурван нарс худалдаж авдаг юм. Тэр үед гурван ач хүүтэй байлаа. Гурван ачийгаа чандманалан суулгаад, монгол айл чандманалж бууна гэж ийм байдаг юм хэмээн үзүүлж, сууж байсан газарт нь нарсаа суулгасан. Одоо тэр модод тэнгэр тулсан модод болж дээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Говь хээрийн бүсээс үрсэлгээ захиалж авахаар ирэх юм уу. Хүмүүсийн ярихаар говьд хангайн мод ургах дургүй л гэлцэх юм. Моддынхоо ургаж байгаа эсэхэд санаа зовних юм уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Манайх гурван хүү, нэг охинтой. Отгон хүү маань тэр бүх зохицуулалтын ажлыг хариуцдаг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Модоо өгөхдөө хүмүүсээс гурван зүйлийг асууна. Хамгийн эхэнд мод тарих газартай юу, хоёрт усалгаагаа шийдсэн үү, гуравт нь хариуцах хүнтэй юу гэж асуудаг. Гурвуулаа байгаа гэвэл модоо өгдөг. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Манайхан модыг буруу тарьдаг улс.Нүхээ ухаж бэлдээд, модныхоо хялгасан үндсийг нар харуулалгүй шууд суулгах хэрэгтэй юм шүү дээ. </span>Говиос захиалга ирнэ ээ, тэгээд энэ зөвлөгөөгөө л хэлдэг. <span class="twittersharelink">Манай үрсэлгээгээр мод тариагүй аймаг сум гэж ховор</span>. Увс аймаг өөрөө томоохон мод үржүүлгийн газартай. Тэндээс мод авч байсныг санахгүй байна. Бусад бүх аймаг сумынхан манайхаас авдаг. Авах авахдаа бүр залж авна гээч. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/bec5b2e6077eff426b866f1fd623e4e2.jpg" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/bec5b2e6077eff426b866f1fd623e4e2.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Нэрт зохиолч, соён гэгээрүүлэгч Ч.Галсан хүү Г.Галтайхүүгийн хамт, Канарийн Аралд</span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тийм ёс төртэй ханддаг хүмүүс байдаг юм байжээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-“Хүний ийм сайхан модыг яаж зүгээр авах вэ” гээд жаал жуул гарын бэлэгтэй ирдэг хүмүүс байна аа. Гэтэл “Та мод өгдөг гэл үү. Би авмаар байна” гэж тулгадаг хүмүүстэй ч тааралдана.<span class="twittersharelink"> Ер нь мод тарина гэдэг бол хөгшрөлтийн эсрэг эм юм шүү дээ.</span> Үргэлжийн хөдөлгөөнтэй байлгана. Дээр нь ургаж байгаа эсэхийг ажиглаж суух хэчнээн сайхан. Анх мод тарьж байхдаа нэг сайхан шилмүүсээ үхүүлчихлээ хэмээн санаа зовж, нэг сайн морь алдсан хүн шиг гутарч байлаа. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та ер нь хэчнээн мод тарья гэсэн санаж байгаа вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Модоо нэг саяд хүргэхэд 37 мянга дутуу байлаа. <span class="twittersharelink">Энэ жил цаг оройтоод их шахуу ажиллаж байж, нэг саяд хүргэлээ. Одоо намраас 2 сая дахь модны ажил руугаа орно.</span> <span class="twittersharelink">Хүний зорилго гэдэг зүйл цаашлаад байдаг юм. Анх би таван ном бичье гэж боддог байлаа. Одоо 50 гаруй номтой болчихлоо. </span>Хэвлэгдээгүй өч төчнөөн бичмэл байна. Цаг үеэсээ түрүүлснийг нь дарчихсан.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"> Миний бодлоор би 60 ном бичнэ. Шүтдэг <span class="twittersharelink">Германы зохиолч Гёте 60 боть номтой. Нэг боть нь 3-4 кг, хатуу хавтастай, алт мөнгөн боронзоор чимсэн лут эд бий.</span> Би Гёте болтол хол. Ядахдаа 60 ном биччихье л гэж байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэдгээрээс хэд нь гадаад хэл дээр байна? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дөч нь.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та ихэвчлэн гадаад хэл дээр номоо хэвлүүлээд байх юм. Хэзээнээсээ би таны сураг чимээг алсаас сонсож, ном бүтээлийг чинь унших юм сан гэсэн хүсэлд автаж явлаа. Шинэ үеийн залуус ном их уншдаг болсныг та анзаарсан байх. Ном бүтээлээ монгол хэлээрээ хэвлүүлж, хүүхэд залуусын сайн ном уншъя гэсэн эрэлтэд нийцүүлэх тухайд ямар нэг юм бодол байх юм уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Германд хэвлүүлэх номууд маань дуусаагүй байна. Түүний ар дээр орчуулна гэхэд амар биш.<span class="twittersharelink"> “Аянгат цагийн тууж” гэж намайг дэлхийд гаргасан зохиолоо 1971 оны 8 дугаар сарын сүүлчээр 2-3-хан хоногийн дотор бичсэн.</span> Германд өндөр авсан тэр номоо дараагаар нь монгол руу орчуулах гэж 2-3 сар ядчихсан. Чанар нь дордчих вий гэж айгаад.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Миний ойлгохоор монголоороо бичээд, дараа нь гадаад хэл рүү орчуулах нь амар гэж ойлгоод байдаг. Гэтэл та шал эсрэг юм яриад байдаг?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол хэл миний хувьд гадаад хэл. Унаган хэл маань тува хэл. Би чинь тувагаар хэлд орж, нэгдүгээр ангид орж байж монгол хэл сурсан хүн. Нэгдүгээр ангид ороход нэг ч монгол үг мэдэхгүй, бүлтгэнээд зогсож байлаа шүү дээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та хаана нэгдүгээр ангид орсон юм?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сум. Тухайн үед Цэнгэл хайрхан гэдэг байв. 1951 оны 11 дүгээр сарын дундуур сургуульд орсон юм. Сургуульд орох нас болоогүй, ер нь шийтгэл хүртэж сургуульд орсон хүн юм шүү дээ. Миний том ах багш хүн. Ах маань ямар ч бэлтгэлгүй намайг морины ар дээр сундлаад авч явсан юм даг. Тухайн үед хулгана зурамтай хөөцөлдөж явсан хир дагь болчихсон хөвөнтэй дээлтэй минь аваад явчихаж билээ. <span class="twittersharelink">Анх сургуульд ороход надад их ч сонин байсан. Бас их ч аймшигтай байсан. Багш тулж ирээд юм асуудаг, би юу ч ойлгодоггүй. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тэр үед сургууль сайрын хар хүрэн чулуугаар эргэн тойрон гортиг татчихсан. Тэр гортиг дотор ороод, тувагаар ярьж болохгүй дүрэмтэй. Хүн юм асуухаар нь “Энэ юу гэсэн үг вэ” гээд өөдөөс нь тувагаараа асууна. </p><p style="text-align: justify;">Хоёр сарын өмнө сургуульд орсон таньдаг мэддэг хүүхдүүд түүнийг нь орчуулж өгнө. “Нэр чинь хэн бэ” гэхээр “Журук-Уваа” л гэнэ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Таны тува нэр юм уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тийм, тийм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ямар утгатай юм?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Хөдсөн маамуу. Айлын эрх хүүхэд чинь Журук гэдгийнхээ Р үсгийг ч сайн хэлж чадахгүй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Анхны хичээл дээр нэрээ хальт мульт хэлсэн чинь ангийн хүүхдүүд нирхийтэл инээлдэж байгаа юм. Түүнийг сонссон багш маань “Энэ нэр тэнцэхгүй. Монгол нэр олоод ир” гэсэн даалгавар өгөв. Миний анхны гэрийн даалгавар тэр болж байгаа юм. Тэгээд ээжийн ээж нэг эмгэн байлаа. Хөгшин ээж дээр очоод “Намайг монгол нэр олж ир гэлээ. Би ямар нэр олох вэ” гэсэн чинь бодож бодож “За чиний нэр Галдан болог” гэж хэлж байгаа юм. Галдан Бошигтоо бодож хэлж байгаа нь тэр. </p><p style="text-align: justify;">Өглөө боллоо. Хүүхдүүдтэй хамт хичээл рүүгээ явж байхдаа түлхэлцэж, наадалцаж байгаад нөгөө нэрээ мартчихсан. Хүүхэд юм чинь зүгээр явна гэж байхгүй шүү дээ. Ангид орж ирээд суутал хүүхдүүд чив чимээгүй болчихлоо. Дээшээ хартал өнөө багш гэдэг аймшигтай хүн чинь ороод ирчихсэн зогсож байна. Багш над руу хараад нэг юм асууж байна аа. Бодвол миний нэрийг ангийн журналд бичих гээд хүлээж байгаа бололтой.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Гал гал... гээд байдаг, ...дан гэдгээ санадаггүй. Сургуулийн манаач улаан нүдэн Галсан гуайтай яг өмнөхөн нь тааралдсан байсан юм. Гэтэл тэр хүний нэр санаанд ойрхон байсан юм шиг байгаа юм. Галсан гээд хэлтэл багш “Энэ нэр болно оо л” гэж байна. Ингэж л Галсан болсон юм даа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгвэл Чина гэдэг нь ямар утгатай юм?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Чинаг юм шүү дээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид тэгвэл шал буруу дуудаад байдаг юм байна шүү дээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Уг нь Шынык юм. Тэр нь л явсаар Чинаг болчихгүй юу. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та чинь амьдралдаа таг харанхуйгаас хоёр хэл сурсан хүн юм аа даа. Герман хэл сурсан түүхээсээ яриач. Нэг бус удаа уншиж байсан юм байна? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-1962 онд Германд сурахаар арвуулаа явдаг юм. Нөгөөдүүл маань Зөвлөлтийн хоёрдугаар сургуулийн нэг ангийн сурагчид, дандаа дарга нарын хүүхдүүд. Герман хэлийг зургаан жил үзчихсэн. Би ангиасаа ганцаараа огт хэлгүй нь. Тэд чинь надад даналзаж байгаа юм. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тэр дундаас нэг охин “Бид яах вэ, зургаан жил герман хэл үзчихсэн. Харин тэр нэг хүүхэд, хаанаас ч гэлээ хөдөөгийн нэг аймаг сумаас ирсэн гэсэн. Хэл байтугай, нүүр гараа ч угааж сураагүй” гэхэд оюутан хариуцсан нарийн бичгийн дарга Н.Ширэндэв гэж их сайн хүн байсан. Тэр хүн “Охин минь үгээ бодож яриарай” гэснээ над руу хараад “Миний хүү тэгэх тусам сайн сураарай.<span class="twittersharelink"> Энэ ч ёстой нүүрэндээ галтай, нүдэндээ цогтой, хөөрхөн хүү байна. Тэгэх тусам сайн сурдаг юм шүү</span>” хэмээн хэлж байж билээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгээд толгой өөд таталгүй сурав уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэр охины тэгж хэлсэн нь маш сайн болсон. Би бүр голдоо ортол айсан байхгүй юу. Сурч чадалгүй хөөгдөх юм байна гэж. Эхэндээ ч эдний дайтай хэлтэй болчихвол болоо л гэж бодож байгаа юм. Тэгж айсандаа болоод шөнөө унтаж чадалгүй 4 цагт сэрчихсэн. Маргааш хичээл орно гэхээр зүрх түг түг цохилоод болдоггүй. Орныхоо хажуугийн гэрлийг асаагаад хэвтэнгээ толио үзлээ. Эхлээд юутай ч тоогоо цээжиллээ. Нэг, хоёр, гурав гээд. Дуудлагыг нь оросоор хадчихсан толь байсан юм. Маргааш нь шөнө 4 цагт сэрлээ. Нөгөөдөр нь мөн цагтаа сэрлээ. Ингэж л <span class="twittersharelink">би бүх насаараа 4 цагт сэрдэг болчихсон. Энэ дадал маань ч надад их сайнаар туссан. </span>Ингээд гурван сарын дараа гэхэд цайны герман хэлтэй болчихлоо. Сонсгол ч их сайтай байж.<span class="twittersharelink"> Би герман хэлийг үгээр биш, өгүүлбэрээр нь цээжилж сурсан. </span>Энд тэнд бичсэн бичгийг их уншина аа. “Зүлгэн дээр гишгэж болохгүй” гэх ч юм уу тиймэрхүү энгийн өгүүлбэрүүдээс сурахаа эхэлсэн. Хамгийн түрүүнд хориотой, болохгүй гэсэн хоёр үгийг сурч байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгдэг нь яаж байгаа юм?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Улс орныхоо шинж чанарыг ойлгосон гэсэн үг. <span class="twittersharelink">Би чинь хориотой ертөнцөд хөл тавьсан хүн юм байна шүү дээ хэмээн ухаараад, хориглосон юмнуудыг нь хийгээд хэрэгт орох вий гэхээс маш их айж байсан. </span>Тиймээс багш нар, сурах бичгээр хязгаарлалгүй 17 сая герман хүн болгон миний багш хэмээн ухаарч, амьдралд их ойроор сурч боловсорсон доо. </p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 585px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/61cf71d53bd0b3d1f6185450996b3db1.jpg" data-size="585.91549295775,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/61cf71d53bd0b3d1f6185450996b3db1.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true"> "Хадат"-д байрлах гэртээ</span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Их сайхан арга юм. Тэгээд хэр сурцтай байв?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэгж байтал гурван сарын дараа улирлын дүн гарлаа. Тэгтэл өнөө хамт ирсэн хэдээсээ биш, анги дотроосоо нэгдүгээр байрт орчихдог юм. Анги гэдэг нь гучаад хүүхэдтэй, хар шар олон орныхон байсан гэсэн үг. Тэгээд институтын зардлаар хоёр долоо хоног өвлийн спортын төвд очиж амрах болдог юм. Их ч урам орсон. Багш нар ч их сайнаар ханддаг боллоо. Тэгээс эхэлсэн мөртлөө хамгийн их зүтгэлтэй хүүхэд гэж үнэлсэн шиг байгаа юм. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">За тэгээд институтээ онц дүнтэй дүүргэлээ, их сургуульд орлоо. Их сургуулиа ч онц дүнтэй төгслөө. Нэг өдөр “Карл Марксын их сургуулийн 1968 оны төгсөгчдийн нэрийн өмнөөс 15 минут үг хэлнэ үү” гэж их сургуулийн ректор надад ханддаг юм. Шөнөжингөө, улаан нүдэлж нөгөө үгээ бэлдлээ. Өглөө нь бичсэнээ аман дотроо бувтнасаар очтол Лайвцег хотын Захиргааны байрны хүндэтгэлийн танхимд төгсөгчдөд диплом гардуулах ёслол болов. Диплом гардуулсны дараа “Төгсөгчдийг төлөөлж Монголоос ирсэн Чинагийн Галсан үг хэлнэ” хэмээн зарлаж байна. Индэр дээр гараад дуржигнуулж өгсөн. Нөгөө бичсэн цаасаа ч харсангүй. </p><p style="text-align: justify;">Ийм тийм сонгодог зохиолыг монголоор орчуулна, Бетховены 9 дүгээр симфонийг Монголдоо нутагшуулна, улаан өндөгний туулайг монгол хүүхдүүдийн тоглодог тоглоом болгож “найзлуулна” гэхчлэн авч өглөө. Нэг харсан хүмүүс алга ташиж байна аа. Төгсгөлд нь “Та бүхэнд их баярлалаа.<span class="twittersharelink"> Та бүхний ачийг хэзээ хариулж чаддаг юм бол. Танай агуу их герман хэлийг гурван үгээр баяжуулсан цагт би багш нарынхаа ачийг, Германы ард түмний итгэлийг хариуллаа гэж үзнэ” гэсэн чинь дахиад л алга ташиж байна.</span> Сүүлд нь бодохоор ичээд байдаг юм. Сургуулийн захирал хүртэл алга ташиж, надтай гар барьсныг нь бодохоор ёстой ичмээр. Тэд юу гэж бодсон бол гэхээс хожим нүүр халуу оргидог сон. Тэд бодохдоо энэ хүү ийм том арга хэмжээнд оролцож үзээгүй юм болохоор сэтгэл нь их хөөрч, амлаг амлаг хөөрхий. Их хөөрөлд автаад, онгод нь орсон шиг байна гэж бодсон байх.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгээд яав. Нөгөө гурван үг юу болов?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэр өдрөөс яг 33 жилийн дараа 2001 онд Германы өөр нэг хотын хүндэтгэлийн танхимд хотын даргын Соёл эрхэлсэн орлогч бүсгүй надад шагнал гардуулсан юм. Шагнал гардуулахын өмнө нэг хүн шагнал олгох болсон үндэслэлийг танилцуулав аа. Чагнаж ээ байсан чинь тэр номынхоо төддүгээр хуудсанд тэгж бичсэн, тэр үг нь тийм утгатай, ийм үгийг шинээр зохиосон гэхчлэн уншиж байна шүү. Тэгсэн нэлээн юм хийчихжээ. Өмнө нь олгож байсан шагналуудын үндэслэлийг харахад дэлхийн уран зохиолд оруулсан хувь нэмрийг үнэлж, Германы уран зохиолыг урагшлуулахад жинтэй байр суурь хүлээсэн тул хэмээж байсан бол<span class="twittersharelink"> тэр удаа герман хэлийг хөгжүүлсний төлөө энэ шагналыг олгож байна гэсэн нь намайг уужруулахад хүргэсэн дээ. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тухайлбал ямар үг байх уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Би ганц үг хэлье. <span class="twittersharelink">Оорфайген буюу хацрыг нь алгадах гэдэг үгнээс поофайген буюу өгзөгийг нь алгадах гэдэг үгийг гаргаж ирсэн байх жишээний.</span> Түүнийг харсан германы уншигчид, зохиолчид, сонин сэтгүүлийн сурвалжлагчид “Өө энэ чинь ийм амархан байсан байна ш дээ. Бид юмыг эрдэг бол ойрхон л үг байсан байна. Наад үг чинь түүхэнд үлдэх үг боллоо” гэцгээж байсан юм даг. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та түрүүнд шийтгэл хүлээж сургуульд орсон гээд хальт яриад өнгөрсөн. Яг юу болсон юм. Хоёул яриа хадуураад асуухаа мартах шахаж?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Би 4000 метрийн өндөрт өсөж өндийсөн хүн. Бичиг үсэг огт мэдэхгүй, жинхэнэ малчны гэрт төржээ. Миний ижий 9 хүүхэд тээж төрүүлснээс тавыг нь алдаад, дөрөв нь тогтож үлдсэн юм билээ. Тэр дотроо хамгийн хэнз нь би. Хэнз гэдэг нь манайхны ярьдгаар бол отгон нь гэсэн үг. Тэгэхдээ Тангад Галсангийн хэлсэн шиг энэрлээ энэрлээ гэхэд эрдэнээр тоглуулалгүй өсгөжээ. Биднийг ажилд маш сайн сургасан. Манайх уг үндсээрээ маш ажилсаг улсууд. Манайх өвөл болохоор голдуу ганц гэрээрээ өвөлжинө. Зуны дэлгэр цагт ах дүүсээрээ айлсаж буудаг байв. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тэр намар өвөлжөө рүүгээ нүүх гээд сумын ард дахь шугуйд тэмээ малаа амрааж 2-3 хонолоо. Тэгтэл ахад хэн нэгэн нь “Аавынх чинь сумын ойролцоо ирчихсэн байна” гээд хэлчихэж. Том ах бор морь унаад гол гатлаад бидэн дээр ирэв. Ээж цай чанах гэтэл ус алга. Тэгээд “Дүүг чинь усанд явуулсан юм. Алга болчихлоо. Чи хойноос нь яваад ир” гэж л дээ. Ах гол руу дөхөж явтал хүүхдийн дуу цангинаж байна гэнэ. Дөхөөд очтол би том алчуур зангидаад барьчихсан, хоёр дал руугаа ээлжилж цохиод бөөлж байх юм гэнэ. Хоёр хувин нь хоосон. Ах тулж ирээд “Хөөе чи” гэсэн чинь би давхийгээд цочсон юм биз дээ. Ах голын уснаас хувингаараа хутгаж аваад үг дуугүй алхахаар нь би араас нь дагав. Ах ээж дээр очоод бууж байна шүү, “Энэ чинь ямар цагийг мэдэж байна уу, бөөгийн цаг мөн үү. Энэ чинь эрдэм сурах цаг. Ийм дэмий юманд хүүхэд сургаж байхаар А үсэг таниулж, арав таван тоо нүдүүлж байхгүй бол болохгүй нь. Би одоо аваад явна” гээд сундалж аваад явчихсан. </p><p style="text-align: justify;">Сургуульд очтол багш эхлээд нэрийг минь, дараа нь өвөрт чинь юу байгаа юм гэж асуусан байгаа юм. Тэрийг нь хажуу дахь хүүхдүүд орчуулж өгч байгаа юм. Тэгээд бүсээ тайлаадахсан чинь шалан дээр нэг хатуу юм тог гээд унаж. Юу унасан гээч, хонины далаар хийсэн гаанс. Намайг таван настай байхад бөө шавиараа сонгож авч байсан юм. Тэр үед аав маань надад тэр гаансыг хийж өгч “хандив” өргөж байв. Бөө онгодоо оруулахын тулд элдэв янзын хүчтэй өвс ургамлаар тамхилна. Татаад дуусахаар түшээ нь нэмж өгөөд л байна, өгөөд л байна. Ухаан санаагаа мэнэртэл татна шүү дээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгээд тамхиа яасан?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Аравдугаар анги төгсөн төгстлөө татсан. Дан нууцаар. Арав төгсөхөд <span class="twittersharelink">“Та нар Монгол Улсын бүрэн эрхт иргэн боллоо” гэхэд надад эсрэгээрээ аймшигтай санагдсан.</span> Архи ууж болох нь, тамхи татаж болох нь, авгай авч болох нь, <span class="twittersharelink">юу ч хийж болох нь гэж бодсон чинь аймшигтай санагдаад тамхиа хаячихсан. Түүнээс хойш уруулдаа тамхи хүргээгүй.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-“Аянгат цагийн тууж”-аа биччихээд өөрийгөө тоож, хөөрөх сэтгэл төрж байв уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Ардчилсан Германы төрийн таван удаагийн шагналт, өвгөн багш байлаа. 1912 онд төрсөн, надаас 31-32 жилийн өмнө төрсөн хүн байсан юм. Зохиолоо явуулсан чинь хэдхэн хоногийн дараа “Чиний энэ тууж бол агуу том болжээ. Баяр хүргэе” гэсэн цахилгаан ирэв. Маш их баярласан, бас айсан, омогших сэтгэл ер төрөөгүй. Бидний хүмүүжил тэр юм. Би нэг зүйлийг ярья л даа, хамгийн анх олон улсын шагнал авахад баярлавал баярлахаар юм болж байгаа юм. 1992 онд 20 мянган ам.долларын шагнал авав аа. Тэр үед дэлгүүрийн лангуун дээр бор давс, гоймонгоос өөр хүнс байхгүй болчихсон байсан цаг. Тэр том шагналыг авчхаад айгаад, залбираад л байсан. </p><p style="text-align: justify;">Манай ээж намайг тэр том шагнал авлаа гэдгийг сонсоод дуугарахгүй байсан гэсэн. “Сонслоо, сонслоо” гээд мааниа уншаад байсан гэдэг. <span class="twittersharelink">Ер нь үндэсний цөөнх болж төрнө гэдэг эмгэнэлтэй бөгөөд баатарлаг хувь тавилан.</span></p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink"> Би өөрийгөө тува хүн гэж хэлэх эрхгүй цаг хүртэл байлаа. 1977 онд Ю.Цэдэнбал Улс төрийн товчооны гишүүдийн дунд “Монгол Улсад нэг ч тува байхгүй нөхөөр. Чи бол урианхай хөөн” гэж миний нүд рүү хуруугаараа чичлээд өрөөнөөсөө хөөж гаргаж байлаа. </span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4e79c21c23b3b7d9991b3befc4f88163.jpg" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4e79c21c23b3b7d9991b3befc4f88163.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Жил бүр Германд болдог уншигчдын уулзалт. 2018 он.</span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Танд энэ явдал хүндээр туссан уу. Хавь ойрын чинь олон хүн танаас урвасан уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Их л гомдсон, гомдчихоод “За яах вэ” гэж байгаа юм. Хүнийг дарж нэг, магтаж нэг урагшлуулдаг. Тэр үгний үр нөлөө ер тасраагүй. Урвах бол аль урьдын явдал даа, шал дэмий юмнаас болсон юм. Би 1968 онд МУИС-ийн багш болж мандаж явлаа. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Үнэндээ МУИС-ийн нэртэй боловч Улсын багшийн дээд сургууль, Хөдөө аж ахуйн дээд сургууль, Анагаахын дээд сургууль гээд нийт дөрвөн сургуульд хичээл заадаг байв. Тэр үед бусад багш 7 хоногт 18-20 цагийн хичээл ордог бол би 52 цагийн хичээл заадаг. <span class="twittersharelink">Тухайн үед Чинагийн Галсан шиг үнэ хүндтэй хүн Монголд байсангүй. </span></p><p style="text-align: justify;">Дээд сургуулиуд машинаар ирж авдаг, хичээлээ заачихаад оюутнууддаа “За чимээгүй сууна шүү. Үймэлдвэл багш нь хэрэгт орно” гэж хэлчхээд шатаар гүйгээд гараад ирэхэд машин хүлээж байдаг байсан. Тэр үед хамгийн сонин нь, өнөө шараа болгодог охинтойгоо их сургуулийн танхимд таарч хоёул тэврэлдэн уулзаж, дараагаар их сайн найзууд болж билээ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Хоёул их ч удаан ярилаа. Ингээд ярилцлагаа өндөрлөе. Эх орон гэж юу вэ, таны бодлоор?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-<span class="twittersharelink">Эх орон гэдэг бол давын өмнө газар нутаг юм.</span> <span class="twittersharelink">Өнгөрсөн хугацаанд Монголд юу өөрчлөгдөв, юу ч өөрчлөгдөөгүй. Бид зөвхөн хөгжлийн чигээ л өөрчилсөн. </span>Сэтгүүлчид надаас “Танд гомдолтой юм байна уу” гэсэн асуултыг ер асуудаггүй юм. Энэ олон жилд<span class="twittersharelink"> “Монгол эх орон минь би чиний төлөө зүтгэе” гээд байхад надад нэг удаа ч болов ямар нэгэн хариуцлагатай ажил өгч байсангүй. Би өөрөө л зүтгээд байлаа. Ядаж мод тарья гэхэд минь газар өгч болно доо</span> ...</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/зохиолч" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зохиолч</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/ч.галсан" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ч.галсан</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/chgalsan')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/chgalsan&text=Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/chgalsan')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/chgalsan" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/chgalsan"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(14) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776426481.4472"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="229a3fb1-59c9-4a48-9a5e-491725d5cf68">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.185.80] ・ 2024.01.02</span>
<a onclick="addReply('229a3fb1-59c9-4a48-9a5e-491725d5cf68')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>❗❗❗❗❗❗</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="846737a3-757d-4ece-99cf-40c78849b0f3">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.161.6] ・ 2023.10.08</span>
<a onclick="addReply('846737a3-757d-4ece-99cf-40c78849b0f3')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Монгол нутагт төрж өсөж өдий хүрчхээд өсөрхүү урвагч Зардыханаас ялгаа алга даа.Оросын туванууд хүртэл өөрсдийгөө урианхай, Сүбээдэйн удам гэж байхад тува л гэх юм 1000жилийн өмнө урианхай буюу ойн иргэдийн нэг л шдээ</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="c60a8ef2-27ca-47ba-9471-3df85dad2199">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.126.90.143] ・ 2023.08.21</span>
<a onclick="addReply('c60a8ef2-27ca-47ba-9471-3df85dad2199')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Мод минь ургаад ирэхээр үнэхээр их баярлаж, ярьж, хааяа хацартаа наалдуулдаг. Ч. Галсан гуайд баярлалаа. Ном бичнэ, мод тарина гэдэг эгэ насны буян. Сайхан хүмүүсийн тухай сонсох, унших, тийм хүмүүстэй хммт байгаа мэт сэтгэгдэл төрөх үнэхээр гайхалтай сайхан. ТА минь их бүтээл туурвиж, урт наслаж, эрүүл энх саруул сайхан, аз жаргалаар дүүрэн байгаарай. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="54330a30-b6c7-4927-affb-87bc67214a30">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.126.90.143] ・ 2023.08.21</span>
<a onclick="addReply('54330a30-b6c7-4927-affb-87bc67214a30')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Би шинжлэх ухаанч, хөдөлмөрч, ажилсаг хүний тухай унших, тэднээс бага ч болсон юм мэдэж авах сонирхолтой хүн. Ч.Галсан тэр хүмүүсийн нэг. Би ч бас 500.0 мяган төг газар авч чадах хэмжээнд ойжуулсан. Тэнд мөн л жорлон, хогийн цэг байсаан. Хавь орчны айлууд баярладаг бас ажилсаг гэж гайхдаг. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7063fa04-bfec-4d90-91d6-5c759c58d3ae">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [64.119.22.42] ・ 2021.10.28</span>
<a onclick="addReply('7063fa04-bfec-4d90-91d6-5c759c58d3ae')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Монгол улс, монголчууд ийм мундаг хүнээ ашиглаж чадахгүй дүүрчихсэн улс юмаа. Ийм эгэлгүй баатар хүн бидний дунд амьдраад эх орноо гээд зүтгээд явж байгааг нь ярилцлагаас нь ойрд уншаад маш их бахархаж байна. Цэнгэл сум миний нагац нарын төрсөн газар нутаг, заавал очиж үзэх хүсэл төрлөө. Бахархах хүнтэй болгож өгсөн танд баярлалаа. Урт наслаарай гэж ерөөе.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7382bf9e-037a-4839-bb34-5864d0d9ae2f">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.55.188.101] ・ 2021.10.11</span>
<a onclick="addReply('7382bf9e-037a-4839-bb34-5864d0d9ae2f')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p> Та бол жинхэнэ агуу хүн байна. Таны зохиолыг уншиж байлаа. Тэгэхдээ таныг хонины хөх бууцнаас олдсон алт гэж мэдээгүй явжээ. Би ч гэсэн мод тарих дуртай. Өнөөдөр алимны 4 мод тарилаа. Ургах байгаад.даа гэж их айж байна даа. Танд аз жаргал ерөөе.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="749d8c5b-d9bb-4f01-af2c-1b52185e5e60">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.55.188.101] ・ 2021.10.11</span>
<a onclick="addReply('749d8c5b-d9bb-4f01-af2c-1b52185e5e60')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Ганбаатар</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7873ffb2-e9c3-4122-a13f-80fe99311e32">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.126.90.52] ・ 2021.06.28</span>
<a onclick="addReply('7873ffb2-e9c3-4122-a13f-80fe99311e32')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Эрхэм хүндэт буурал ах зохиолч Ч. ГАЛСАН гуай таньд болон танай гэр бүлд эрүүл энх, урт нас, Байгал эхийг дээдэлсэн буянтай сайхан үйлс, уран бүтээлийн өндөр амжилт болон хамгын сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе. </p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7d16cf8f-81b2-404b-9a86-b87acb877b54">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.21.124.130] ・ 2021.06.25</span>
<a onclick="addReply('7d16cf8f-81b2-404b-9a86-b87acb877b54')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Өвгөн гүүш өндөр наслах болтугай
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="e3c6987f-e833-4d78-afed-58a3c2f7baf8">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [64.119.25.28] ・ 2021.06.24</span>
<a onclick="addReply('e3c6987f-e833-4d78-afed-58a3c2f7baf8')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Чингисийн үеийн монголчууд ийм бсн болов уу гэмээр золботой хийморьлог хүн дээ. Бөөгийн холбоос бас бсн л юм бн.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="6c89d9fa-3da8-4cd3-a4e7-90106ebfac45">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.9.40.51] ・ 2021.06.24</span>
<a onclick="addReply('6c89d9fa-3da8-4cd3-a4e7-90106ebfac45')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Мундаг хүн юмаа. Чадалтай хүний хүчийг ашиглаж дэмждэггүй юмаа гэхэд гадуурхаагүй бол их юм бүтээж, илүү их боломжуудыг нээх байжээ. Таны номын цагаан буян дэлгэрч эрүүл энх байж урт удаан наслах болтугай. Монголын төр ямар хүн болохыг тань мэддэг учраас хэн нэгэн сайн хүн тантай учирч дэмжих болтугай.Таныг дэлхий мэднэ, таныг Герман шүтэж байна шүү дээ. Тэр бол таны олон ялалтуудын нэгээхэн юм.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="ef16a91f-399b-4615-a4d6-52233dec4b9c">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [79.193.184.109] ・ 2021.06.24</span>
<a onclick="addReply('ef16a91f-399b-4615-a4d6-52233dec4b9c')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Lieber Galsan, gerne möchte ich das verstehen und bitte freundlich um eine Übersetzung.
Dankeschön. Mit freundlichen Grüßen Christiane Lucas</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="c7d99336-319c-4b03-b330-37f836d56193">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.9.46.207] ・ 2021.06.24</span>
<a onclick="addReply('c7d99336-319c-4b03-b330-37f836d56193')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Манай төрлөөс хамгийн нэр хүндтэй,эрхэм хүн та мөнөөс мөн билээ.Номын тань цагаан буян дэлгэрч байх болтугай,санасан бүхэн тань бүтэж арвижин дэлгэрч байхыг хүсэн ерөөе.</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '39460';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '98f7c1f576091fc829dc9f1add7331b33c27e800fc7c0a1608d4ac9f87e15b193a5213d92782bf526905cff7fc6158696ddd1e1f5919c20cb6cf4120fe84c80a');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '98f7c1f576091fc829dc9f1add7331b33c27e800fc7c0a1608d4ac9f87e15b193a5213d92782bf526905cff7fc6158696ddd1e1f5919c20cb6cf4120fe84c80a');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '98f7c1f576091fc829dc9f1add7331b33c27e800fc7c0a1608d4ac9f87e15b193a5213d92782bf526905cff7fc6158696ddd1e1f5919c20cb6cf4120fe84c80a');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/biligt-guush-shagnaliig-orchuulagch-jnergui-khurtlee">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/1fd6776625f4d470da380190928e6839_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/1fd6776625f4d470da380190928e6839.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/biligt-guush-shagnaliig-orchuulagch-jnergui-khurtlee">
"Билигт гүүш" шагналыг орчуулагч Ж.Нэргүй хүртлээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
11 сарын 16, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/aldart-zokhiolch-joanne-roulingiin-tukha">
<img src="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/9e895230bbca73f6410b8295ea7b68a5_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b658c976-96cb-48ea-8d4f-a3fd5d5e2e3f/9e895230bbca73f6410b8295ea7b68a5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">
Амьдралын түүх & Түүх </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/aldart-zokhiolch-joanne-roulingiin-tukha">
Алдарт зохиолч Жоанне Роулингийн тухай </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
peak.mn </a> ・
12 сарын 20, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/zokhiolch-chgalsand-khudulmuriin-baatar-tsol-olgoloo">
<img src="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/92024cf6f65879162a9431bd59b236a9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/92024cf6f65879162a9431bd59b236a9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/zokhiolch-chgalsand-khudulmuriin-baatar-tsol-olgoloo">
Эх орондоо 1 сая мод тарьсан, "Аянгат цагийн тууж"-ийн зохиолч Ч.Галсан Хөдөлмөрийн баатар боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Альгирмаагийн Энэрэл </a> ・
12 сарын 28, 2023 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/delkhiin-yaruu-nairagchid-mongold-chuullaa">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a3e3b6969f8d34bc2a61266fed685ab5_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a3e3b6969f8d34bc2a61266fed685ab5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/delkhiin-yaruu-nairagchid-mongold-chuullaa">
Дэлхийн яруу найрагчид Монголд чууллаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
08 сарын 16, 2017 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/nobeliin-shagnalt-zokhiolch-oe-kenzaburogiin-tejeemel-iin-khar-olz-ba-khuukhduud">
<img src="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/e1d43d281abc61e7fabca642e4202339_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/e1d43d281abc61e7fabca642e4202339.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/book">
Ном </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/nobeliin-shagnalt-zokhiolch-oe-kenzaburogiin-tejeemel-iin-khar-olz-ba-khuukhduud">
Нобелийн шагналт зохиолч Оэ Кензабүрогийн "Тэжээмэл"-ийн "Хар олз ба хүүхдүүд" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир </a> ・
04 сарын 12, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nug4";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '98f7c1f576091fc829dc9f1add7331b33c27e800fc7c0a1608d4ac9f87e15b193a5213d92782bf526905cff7fc6158696ddd1e1f5919c20cb6cf4120fe84c80a',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.MzkxZGU0ZDkzMDk4YTE1NzlmMDlhZWU5Njk5YmMyMjYzN2QzYjc2ZjYxYmY5MmQzODkzMGJmNjZhMjk4NjQ4ZfCgF0dJsAULGZask3Eka+xCBbu99RKoMCcRfkpSY/Sf',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1779018481',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.NWRjZDZkMGM0YzQ3NzZiNzllMDg5ZjUyNDNkZDY0NjE3ZDAzYjNmZGNjOWY3YzA0M2ZlYjljN2U0Yzk0M2RjNNDDfvOkZlfaCLRbipSypwTeMiaf0tDAe5tfmr3+pEzCe2GcOzdyevV0BPQFHKcVLQOHZ8LPHVrP6WosneyuFjQ=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1779018481',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '98f7c1f576091fc829dc9f1add7331b33c27e800fc7c0a1608d4ac9f87e15b193a5213d92782bf526905cff7fc6158696ddd1e1f5919c20cb6cf4120fe84c80a'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.MzkxZGU0ZDkzMDk4YTE1NzlmMDlhZWU5Njk5YmMyMjYzN2QzYjc2ZjYxYmY5MmQzODkzMGJmNjZhMjk4NjQ4ZfCgF0dJsAULGZask3Eka+xCBbu99RKoMCcRfkpSY/Sf'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1779018481'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.NWRjZDZkMGM0YzQ3NzZiNzllMDg5ZjUyNDNkZDY0NjE3ZDAzYjNmZGNjOWY3YzA0M2ZlYjljN2U0Yzk0M2RjNNDDfvOkZlfaCLRbipSypwTeMiaf0tDAe5tfmr3+pEzCe2GcOzdyevV0BPQFHKcVLQOHZ8LPHVrP6WosneyuFjQ='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1779018481'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа | Peak News
Ч.Галсан: Надад завтай үе гэж байсангүй, бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа
Зохиолч, яруу найрагч Чинагийн Галсантай ярилцлаа. Энэхүү эрхэмийг би тодорхойлж, олон долоон үг ярилцлагынхаа эхэнд бичиж үл зүрхлэв. Зүгээр л “Модны өвөө” гэмээр ч юм шиг. Бид хэрхэн хөөрөлдсөнийг доорх ярилцлагаас сонирхоно биз ээ.
-Энд тэндхийн мэдээ харахаар танаас үрсэлгээ авч мод тарилаа гэсэн үг өгүүлбэр тааралдаад байхаар уулзъя гэж зорьж ирлээ. Сүүлийн үед та их завгүй байх шиг ээ?
-Надад завтай үе гэж ер байсангүй. Бүх насаараа л гүйн хар алхаагаар амьдарлаа. Завтай байснаа ер санахгүй байна. Би боддог юм, яасан ч их урт насалсан юм бэ, яасан ч их ажилласан юм бэ гэж. Хүн болсоор би хөдөлмөрлөөд, хөдөлмөрлөөд л байсан. Би бол “Хөдөл хөдөл-мөрлөөд хөдөл” гэсэн уриатай хүн байгаа юм.
-Мод тарья гэсэн хүмүүсийн хүсэл эрмэлзэл энэ жил онцгой их байх шиг байна. Танд тэгж анзаарагдах юм уу?
-Мэдэгдэлгүй яах вэ Арван найман жилийн өмнө манайхыг одоогийн буйран дээрээ ирэхэд шалбааг тогтчихсон, машины хөлд талхлагдсан газар байсан. Хажууд нь томоо гэгч нь хогийн овоо байлаа.
Хогийн овоо ямар билээ дээ, үнэр танар гэж жигтэйхэн. Бид 2004 оны наймдугаар сард нүүж ирээд, давын өмнө хогийг нь ачуултал нэг авгай хүрч ирээд хог хаях газаргүй болголоо гэж загнаж байсан юм даг. Хогийн машинаар хогийг нь олон удаа ачуулсан. Тэгээд мод суулгаж эхлэхэд шоолох хүн ч байсан. Өөр Хориод жилийн өмнө бас ч гэж зөнөг хэлж хэлүүлэхээргүй байсан юм байгаа биз дээ. Хариуд нь би гэтэл “Харж таарна ш дээ” гэчхээд яваад өгч билээ.
-Энэ газраа анхнаасаа мод үржүүлгийн газар болгоно гэсэн бодолтой авч байсан хэрэг үү?
-Надад тийм бодол байгаагүй, худлаа хэлээд яах вэ. Эхэндээ Ар гүнтэд суурьших гэж үзээд больсон. Тэгээд 13 сая төгрөгөөр сууж байгаа газраа 2004 онд аваад, түүний дараа 20-30 сая төгрөгөөр үржүүлгийн газраа худалдаж авсан юм.
-Та чинь тэгвэл нүүж ирээд 17 жил. Мод тариад...?
-Мод тариад 13 жил болж байна. Анх мод яаж тарих ухаанаа олохгүй, зүгээр л Германчууд мод их тарьдаг болохоор дуурайсан хэрэг. Анх гурван нарс худалдаж авдаг юм. Тэр үед гурван ач хүүтэй байлаа. Гурван ачийгаа чандманалан суулгаад, монгол айл чандманалж бууна гэж ийм байдаг юм хэмээн үзүүлж, сууж байсан газарт нь нарсаа суулгасан. Одоо тэр модод тэнгэр тулсан модод болж дээ.
-Говь хээрийн бүсээс үрсэлгээ захиалж авахаар ирэх юм уу. Хүмүүсийн ярихаар говьд хангайн мод ургах дургүй л гэлцэх юм. Моддынхоо ургаж байгаа эсэхэд санаа зовних юм уу?
-Манайх гурван хүү, нэг охинтой. Отгон хүү маань тэр бүх зохицуулалтын ажлыг хариуцдаг.
Модоо өгөхдөө хүмүүсээс гурван зүйлийг асууна. Хамгийн эхэнд мод тарих газартай юу, хоёрт усалгаагаа шийдсэн үү, гуравт нь хариуцах хүнтэй юу гэж асуудаг. Гурвуулаа байгаа гэвэл модоо өгдөг.
Говиос захиалга ирнэ ээ, тэгээд энэ зөвлөгөөгөө л хэлдэг. . Увс аймаг өөрөө томоохон мод үржүүлгийн газартай. Тэндээс мод авч байсныг санахгүй байна. Бусад бүх аймаг сумынхан манайхаас авдаг. Авах авахдаа бүр залж авна гээч.
Нэрт зохиолч, соён гэгээрүүлэгч Ч.Галсан хүү Г.Галтайхүүгийн хамт, Канарийн Аралд
-Тийм ёс төртэй ханддаг хүмүүс байдаг юм байжээ?
-“Хүний ийм сайхан модыг яаж зүгээр авах вэ” гээд жаал жуул гарын бэлэгтэй ирдэг хүмүүс байна аа. Гэтэл “Та мод өгдөг гэл үү. Би авмаар байна” гэж тулгадаг хүмүүстэй ч тааралдана. Үргэлжийн хөдөлгөөнтэй байлгана. Дээр нь ургаж байгаа эсэхийг ажиглаж суух хэчнээн сайхан. Анх мод тарьж байхдаа нэг сайхан шилмүүсээ үхүүлчихлээ хэмээн санаа зовж, нэг сайн морь алдсан хүн шиг гутарч байлаа.
-Та ер нь хэчнээн мод тарья гэсэн санаж байгаа вэ?
-Модоо нэг саяд хүргэхэд 37 мянга дутуу байлаа. Хэвлэгдээгүй өч төчнөөн бичмэл байна. Цаг үеэсээ түрүүлснийг нь дарчихсан.
Миний бодлоор би 60 ном бичнэ. Шүтдэг Би Гёте болтол хол. Ядахдаа 60 ном биччихье л гэж байгаа юм.
-Тэдгээрээс хэд нь гадаад хэл дээр байна?
-Дөч нь.
-Та ихэвчлэн гадаад хэл дээр номоо хэвлүүлээд байх юм. Хэзээнээсээ би таны сураг чимээг алсаас сонсож, ном бүтээлийг чинь унших юм сан гэсэн хүсэлд автаж явлаа. Шинэ үеийн залуус ном их уншдаг болсныг та анзаарсан байх. Ном бүтээлээ монгол хэлээрээ хэвлүүлж, хүүхэд залуусын сайн ном уншъя гэсэн эрэлтэд нийцүүлэх тухайд ямар нэг юм бодол байх юм уу?
-Германд хэвлүүлэх номууд маань дуусаагүй байна. Түүний ар дээр орчуулна гэхэд амар биш. Германд өндөр авсан тэр номоо дараагаар нь монгол руу орчуулах гэж 2-3 сар ядчихсан. Чанар нь дордчих вий гэж айгаад.
-Миний ойлгохоор монголоороо бичээд, дараа нь гадаад хэл рүү орчуулах нь амар гэж ойлгоод байдаг. Гэтэл та шал эсрэг юм яриад байдаг?
-Монгол хэл миний хувьд гадаад хэл. Унаган хэл маань тува хэл. Би чинь тувагаар хэлд орж, нэгдүгээр ангид орж байж монгол хэл сурсан хүн. Нэгдүгээр ангид ороход нэг ч монгол үг мэдэхгүй, бүлтгэнээд зогсож байлаа шүү дээ.
-Та хаана нэгдүгээр ангид орсон юм?
-Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сум. Тухайн үед Цэнгэл хайрхан гэдэг байв. 1951 оны 11 дүгээр сарын дундуур сургуульд орсон юм. Сургуульд орох нас болоогүй, ер нь шийтгэл хүртэж сургуульд орсон хүн юм шүү дээ. Миний том ах багш хүн. Ах маань ямар ч бэлтгэлгүй намайг морины ар дээр сундлаад авч явсан юм даг. Тухайн үед хулгана зурамтай хөөцөлдөж явсан хир дагь болчихсон хөвөнтэй дээлтэй минь аваад явчихаж билээ.
Тэр үед сургууль сайрын хар хүрэн чулуугаар эргэн тойрон гортиг татчихсан. Тэр гортиг дотор ороод, тувагаар ярьж болохгүй дүрэмтэй. Хүн юм асуухаар нь “Энэ юу гэсэн үг вэ” гээд өөдөөс нь тувагаараа асууна.
Хоёр сарын өмнө сургуульд орсон таньдаг мэддэг хүүхдүүд түүнийг нь орчуулж өгнө. “Нэр чинь хэн бэ” гэхээр “Журук-Уваа” л гэнэ.
-Таны тува нэр юм уу?
-Тийм, тийм.
-Ямар утгатай юм?
-Хөдсөн маамуу. Айлын эрх хүүхэд чинь Журук гэдгийнхээ Р үсгийг ч сайн хэлж чадахгүй.
Анхны хичээл дээр нэрээ хальт мульт хэлсэн чинь ангийн хүүхдүүд нирхийтэл инээлдэж байгаа юм. Түүнийг сонссон багш маань “Энэ нэр тэнцэхгүй. Монгол нэр олоод ир” гэсэн даалгавар өгөв. Миний анхны гэрийн даалгавар тэр болж байгаа юм. Тэгээд ээжийн ээж нэг эмгэн байлаа. Хөгшин ээж дээр очоод “Намайг монгол нэр олж ир гэлээ. Би ямар нэр олох вэ” гэсэн чинь бодож бодож “За чиний нэр Галдан болог” гэж хэлж байгаа юм. Галдан Бошигтоо бодож хэлж байгаа нь тэр.
Өглөө боллоо. Хүүхдүүдтэй хамт хичээл рүүгээ явж байхдаа түлхэлцэж, наадалцаж байгаад нөгөө нэрээ мартчихсан. Хүүхэд юм чинь зүгээр явна гэж байхгүй шүү дээ. Ангид орж ирээд суутал хүүхдүүд чив чимээгүй болчихлоо. Дээшээ хартал өнөө багш гэдэг аймшигтай хүн чинь ороод ирчихсэн зогсож байна. Багш над руу хараад нэг юм асууж байна аа. Бодвол миний нэрийг ангийн журналд бичих гээд хүлээж байгаа бололтой.
Гал гал... гээд байдаг, ...дан гэдгээ санадаггүй. Сургуулийн манаач улаан нүдэн Галсан гуайтай яг өмнөхөн нь тааралдсан байсан юм. Гэтэл тэр хүний нэр санаанд ойрхон байсан юм шиг байгаа юм. Галсан гээд хэлтэл багш “Энэ нэр болно оо л” гэж байна. Ингэж л Галсан болсон юм даа.
-Тэгвэл Чина гэдэг нь ямар утгатай юм?
-Чинаг юм шүү дээ.
-Бид тэгвэл шал буруу дуудаад байдаг юм байна шүү дээ?
-Уг нь Шынык юм. Тэр нь л явсаар Чинаг болчихгүй юу.
-Та чинь амьдралдаа таг харанхуйгаас хоёр хэл сурсан хүн юм аа даа. Герман хэл сурсан түүхээсээ яриач. Нэг бус удаа уншиж байсан юм байна?
-1962 онд Германд сурахаар арвуулаа явдаг юм. Нөгөөдүүл маань Зөвлөлтийн хоёрдугаар сургуулийн нэг ангийн сурагчид, дандаа дарга нарын хүүхдүүд. Герман хэлийг зургаан жил үзчихсэн. Би ангиасаа ганцаараа огт хэлгүй нь. Тэд чинь надад даналзаж байгаа юм.
Тэр дундаас нэг охин “Бид яах вэ, зургаан жил герман хэл үзчихсэн. Харин тэр нэг хүүхэд, хаанаас ч гэлээ хөдөөгийн нэг аймаг сумаас ирсэн гэсэн. Хэл байтугай, нүүр гараа ч угааж сураагүй” гэхэд оюутан хариуцсан нарийн бичгийн дарга Н.Ширэндэв гэж их сайн хүн байсан. Тэр хүн “Охин минь үгээ бодож яриарай” гэснээ над руу хараад “Миний хүү тэгэх тусам сайн сураарай.” хэмээн хэлж байж билээ.
-Тэгээд толгой өөд таталгүй сурав уу?
-Тэр охины тэгж хэлсэн нь маш сайн болсон. Би бүр голдоо ортол айсан байхгүй юу. Сурч чадалгүй хөөгдөх юм байна гэж. Эхэндээ ч эдний дайтай хэлтэй болчихвол болоо л гэж бодож байгаа юм. Тэгж айсандаа болоод шөнөө унтаж чадалгүй 4 цагт сэрчихсэн. Маргааш хичээл орно гэхээр зүрх түг түг цохилоод болдоггүй. Орныхоо хажуугийн гэрлийг асаагаад хэвтэнгээ толио үзлээ. Эхлээд юутай ч тоогоо цээжиллээ. Нэг, хоёр, гурав гээд. Дуудлагыг нь оросоор хадчихсан толь байсан юм. Маргааш нь шөнө 4 цагт сэрлээ. Нөгөөдөр нь мөн цагтаа сэрлээ. Ингэж л Ингээд гурван сарын дараа гэхэд цайны герман хэлтэй болчихлоо. Сонсгол ч их сайтай байж.Энд тэнд бичсэн бичгийг их уншина аа. “Зүлгэн дээр гишгэж болохгүй” гэх ч юм уу тиймэрхүү энгийн өгүүлбэрүүдээс сурахаа эхэлсэн. Хамгийн түрүүнд хориотой, болохгүй гэсэн хоёр үгийг сурч байгаа юм.
-Тэгдэг нь яаж байгаа юм?
-Улс орныхоо шинж чанарыг ойлгосон гэсэн үг. Тиймээс багш нар, сурах бичгээр хязгаарлалгүй 17 сая герман хүн болгон миний багш хэмээн ухаарч, амьдралд их ойроор сурч боловсорсон доо.
"Хадат"-д байрлах гэртээ
-Их сайхан арга юм. Тэгээд хэр сурцтай байв?
-Тэгж байтал гурван сарын дараа улирлын дүн гарлаа. Тэгтэл өнөө хамт ирсэн хэдээсээ биш, анги дотроосоо нэгдүгээр байрт орчихдог юм. Анги гэдэг нь гучаад хүүхэдтэй, хар шар олон орныхон байсан гэсэн үг. Тэгээд институтын зардлаар хоёр долоо хоног өвлийн спортын төвд очиж амрах болдог юм. Их ч урам орсон. Багш нар ч их сайнаар ханддаг боллоо. Тэгээс эхэлсэн мөртлөө хамгийн их зүтгэлтэй хүүхэд гэж үнэлсэн шиг байгаа юм.
За тэгээд институтээ онц дүнтэй дүүргэлээ, их сургуульд орлоо. Их сургуулиа ч онц дүнтэй төгслөө. Нэг өдөр “Карл Марксын их сургуулийн 1968 оны төгсөгчдийн нэрийн өмнөөс 15 минут үг хэлнэ үү” гэж их сургуулийн ректор надад ханддаг юм. Шөнөжингөө, улаан нүдэлж нөгөө үгээ бэлдлээ. Өглөө нь бичсэнээ аман дотроо бувтнасаар очтол Лайвцег хотын Захиргааны байрны хүндэтгэлийн танхимд төгсөгчдөд диплом гардуулах ёслол болов. Диплом гардуулсны дараа “Төгсөгчдийг төлөөлж Монголоос ирсэн Чинагийн Галсан үг хэлнэ” хэмээн зарлаж байна. Индэр дээр гараад дуржигнуулж өгсөн. Нөгөө бичсэн цаасаа ч харсангүй.
Ийм тийм сонгодог зохиолыг монголоор орчуулна, Бетховены 9 дүгээр симфонийг Монголдоо нутагшуулна, улаан өндөгний туулайг монгол хүүхдүүдийн тоглодог тоглоом болгож “найзлуулна” гэхчлэн авч өглөө. Нэг харсан хүмүүс алга ташиж байна аа. Төгсгөлд нь “Та бүхэнд их баярлалаа. Сүүлд нь бодохоор ичээд байдаг юм. Сургуулийн захирал хүртэл алга ташиж, надтай гар барьсныг нь бодохоор ёстой ичмээр. Тэд юу гэж бодсон бол гэхээс хожим нүүр халуу оргидог сон. Тэд бодохдоо энэ хүү ийм том арга хэмжээнд оролцож үзээгүй юм болохоор сэтгэл нь их хөөрч, амлаг амлаг хөөрхий. Их хөөрөлд автаад, онгод нь орсон шиг байна гэж бодсон байх.
-Тэгээд яав. Нөгөө гурван үг юу болов?
-Тэр өдрөөс яг 33 жилийн дараа 2001 онд Германы өөр нэг хотын хүндэтгэлийн танхимд хотын даргын Соёл эрхэлсэн орлогч бүсгүй надад шагнал гардуулсан юм. Шагнал гардуулахын өмнө нэг хүн шагнал олгох болсон үндэслэлийг танилцуулав аа. Чагнаж ээ байсан чинь тэр номынхоо төддүгээр хуудсанд тэгж бичсэн, тэр үг нь тийм утгатай, ийм үгийг шинээр зохиосон гэхчлэн уншиж байна шүү. Тэгсэн нэлээн юм хийчихжээ. Өмнө нь олгож байсан шагналуудын үндэслэлийг харахад дэлхийн уран зохиолд оруулсан хувь нэмрийг үнэлж, Германы уран зохиолыг урагшлуулахад жинтэй байр суурь хүлээсэн тул хэмээж байсан бол
-Тухайлбал ямар үг байх уу?
-Би ганц үг хэлье. Түүнийг харсан германы уншигчид, зохиолчид, сонин сэтгүүлийн сурвалжлагчид “Өө энэ чинь ийм амархан байсан байна ш дээ. Бид юмыг эрдэг бол ойрхон л үг байсан байна. Наад үг чинь түүхэнд үлдэх үг боллоо” гэцгээж байсан юм даг.
-Та түрүүнд шийтгэл хүлээж сургуульд орсон гээд хальт яриад өнгөрсөн. Яг юу болсон юм. Хоёул яриа хадуураад асуухаа мартах шахаж?
-Би 4000 метрийн өндөрт өсөж өндийсөн хүн. Бичиг үсэг огт мэдэхгүй, жинхэнэ малчны гэрт төржээ. Миний ижий 9 хүүхэд тээж төрүүлснээс тавыг нь алдаад, дөрөв нь тогтож үлдсэн юм билээ. Тэр дотроо хамгийн хэнз нь би. Хэнз гэдэг нь манайхны ярьдгаар бол отгон нь гэсэн үг. Тэгэхдээ Тангад Галсангийн хэлсэн шиг энэрлээ энэрлээ гэхэд эрдэнээр тоглуулалгүй өсгөжээ. Биднийг ажилд маш сайн сургасан. Манайх уг үндсээрээ маш ажилсаг улсууд. Манайх өвөл болохоор голдуу ганц гэрээрээ өвөлжинө. Зуны дэлгэр цагт ах дүүсээрээ айлсаж буудаг байв.
Тэр намар өвөлжөө рүүгээ нүүх гээд сумын ард дахь шугуйд тэмээ малаа амрааж 2-3 хонолоо. Тэгтэл ахад хэн нэгэн нь “Аавынх чинь сумын ойролцоо ирчихсэн байна” гээд хэлчихэж. Том ах бор морь унаад гол гатлаад бидэн дээр ирэв. Ээж цай чанах гэтэл ус алга. Тэгээд “Дүүг чинь усанд явуулсан юм. Алга болчихлоо. Чи хойноос нь яваад ир” гэж л дээ. Ах гол руу дөхөж явтал хүүхдийн дуу цангинаж байна гэнэ. Дөхөөд очтол би том алчуур зангидаад барьчихсан, хоёр дал руугаа ээлжилж цохиод бөөлж байх юм гэнэ. Хоёр хувин нь хоосон. Ах тулж ирээд “Хөөе чи” гэсэн чинь би давхийгээд цочсон юм биз дээ. Ах голын уснаас хувингаараа хутгаж аваад үг дуугүй алхахаар нь би араас нь дагав. Ах ээж дээр очоод бууж байна шүү, “Энэ чинь ямар цагийг мэдэж байна уу, бөөгийн цаг мөн үү. Энэ чинь эрдэм сурах цаг. Ийм дэмий юманд хүүхэд сургаж байхаар А үсэг таниулж, арав таван тоо нүдүүлж байхгүй бол болохгүй нь. Би одоо аваад явна” гээд сундалж аваад явчихсан.
Сургуульд очтол багш эхлээд нэрийг минь, дараа нь өвөрт чинь юу байгаа юм гэж асуусан байгаа юм. Тэрийг нь хажуу дахь хүүхдүүд орчуулж өгч байгаа юм. Тэгээд бүсээ тайлаадахсан чинь шалан дээр нэг хатуу юм тог гээд унаж. Юу унасан гээч, хонины далаар хийсэн гаанс. Намайг таван настай байхад бөө шавиараа сонгож авч байсан юм. Тэр үед аав маань надад тэр гаансыг хийж өгч “хандив” өргөж байв. Бөө онгодоо оруулахын тулд элдэв янзын хүчтэй өвс ургамлаар тамхилна. Татаад дуусахаар түшээ нь нэмж өгөөд л байна, өгөөд л байна. Ухаан санаагаа мэнэртэл татна шүү дээ.
-Тэгээд тамхиа яасан?
-Аравдугаар анги төгсөн төгстлөө татсан. Дан нууцаар. Арав төгсөхөд Архи ууж болох нь, тамхи татаж болох нь, авгай авч болох нь,
-“Аянгат цагийн тууж”-аа биччихээд өөрийгөө тоож, хөөрөх сэтгэл төрж байв уу?
-Ардчилсан Германы төрийн таван удаагийн шагналт, өвгөн багш байлаа. 1912 онд төрсөн, надаас 31-32 жилийн өмнө төрсөн хүн байсан юм. Зохиолоо явуулсан чинь хэдхэн хоногийн дараа “Чиний энэ тууж бол агуу том болжээ. Баяр хүргэе” гэсэн цахилгаан ирэв. Маш их баярласан, бас айсан, омогших сэтгэл ер төрөөгүй. Бидний хүмүүжил тэр юм. Би нэг зүйлийг ярья л даа, хамгийн анх олон улсын шагнал авахад баярлавал баярлахаар юм болж байгаа юм. 1992 онд 20 мянган ам.долларын шагнал авав аа. Тэр үед дэлгүүрийн лангуун дээр бор давс, гоймонгоос өөр хүнс байхгүй болчихсон байсан цаг. Тэр том шагналыг авчхаад айгаад, залбираад л байсан.
Манай ээж намайг тэр том шагнал авлаа гэдгийг сонсоод дуугарахгүй байсан гэсэн. “Сонслоо, сонслоо” гээд мааниа уншаад байсан гэдэг.
Жил бүр Германд болдог уншигчдын уулзалт. 2018 он.
-Танд энэ явдал хүндээр туссан уу. Хавь ойрын чинь олон хүн танаас урвасан уу?
-Их л гомдсон, гомдчихоод “За яах вэ” гэж байгаа юм. Хүнийг дарж нэг, магтаж нэг урагшлуулдаг. Тэр үгний үр нөлөө ер тасраагүй. Урвах бол аль урьдын явдал даа, шал дэмий юмнаас болсон юм. Би 1968 онд МУИС-ийн багш болж мандаж явлаа.
Үнэндээ МУИС-ийн нэртэй боловч Улсын багшийн дээд сургууль, Хөдөө аж ахуйн дээд сургууль, Анагаахын дээд сургууль гээд нийт дөрвөн сургуульд хичээл заадаг байв. Тэр үед бусад багш 7 хоногт 18-20 цагийн хичээл ордог бол би 52 цагийн хичээл заадаг.
Дээд сургуулиуд машинаар ирж авдаг, хичээлээ заачихаад оюутнууддаа “За чимээгүй сууна шүү. Үймэлдвэл багш нь хэрэгт орно” гэж хэлчхээд шатаар гүйгээд гараад ирэхэд машин хүлээж байдаг байсан. Тэр үед хамгийн сонин нь, өнөө шараа болгодог охинтойгоо их сургуулийн танхимд таарч хоёул тэврэлдэн уулзаж, дараагаар их сайн найзууд болж билээ.
-Хоёул их ч удаан ярилаа. Ингээд ярилцлагаа өндөрлөе. Эх орон гэж юу вэ, таны бодлоор?
- Сэтгүүлчид надаас “Танд гомдолтой юм байна уу” гэсэн асуултыг ер асуудаггүй юм. Энэ олон жилд ...
Батсуурийн Туул
Нэрт зохиолч, соён гэгээрүүлэгч Ч.Галсан хүү Г.Галтайхүүгийн хамт, Канарийн Аралд
"Хадат"-д байрлах гэртээ
Жил бүр Германд болдог уншигчдын уулзалт. 2018 он.
Сэтгэгдэл бичих (14)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [66.181.185.80] ・ 2024.01.02 Хариулах
❗❗❗❗❗❗
Зочин [66.181.161.6] ・ 2023.10.08 Хариулах
Монгол нутагт төрж өсөж өдий хүрчхээд өсөрхүү урвагч Зардыханаас ялгаа алга даа.Оросын туванууд хүртэл өөрсдийгөө урианхай, Сүбээдэйн удам гэж байхад тува л гэх юм 1000жилийн өмнө урианхай буюу ойн иргэдийн нэг л шдээ
Зочин [202.126.90.143] ・ 2023.08.21 Хариулах
Мод минь ургаад ирэхээр үнэхээр их баярлаж, ярьж, хааяа хацартаа наалдуулдаг. Ч. Галсан гуайд баярлалаа. Ном бичнэ, мод тарина гэдэг эгэ насны буян. Сайхан хүмүүсийн тухай сонсох, унших, тийм хүмүүстэй хммт байгаа мэт сэтгэгдэл төрөх үнэхээр гайхалтай сайхан. ТА минь их бүтээл туурвиж, урт наслаж, эрүүл энх саруул сайхан, аз жаргалаар дүүрэн байгаарай.
Зочин [202.126.90.143] ・ 2023.08.21 Хариулах
Би шинжлэх ухаанч, хөдөлмөрч, ажилсаг хүний тухай унших, тэднээс бага ч болсон юм мэдэж авах сонирхолтой хүн. Ч.Галсан тэр хүмүүсийн нэг. Би ч бас 500.0 мяган төг газар авч чадах хэмжээнд ойжуулсан. Тэнд мөн л жорлон, хогийн цэг байсаан. Хавь орчны айлууд баярладаг бас ажилсаг гэж гайхдаг.
Зочин [64.119.22.42] ・ 2021.10.28 Хариулах
Монгол улс, монголчууд ийм мундаг хүнээ ашиглаж чадахгүй дүүрчихсэн улс юмаа. Ийм эгэлгүй баатар хүн бидний дунд амьдраад эх орноо гээд зүтгээд явж байгааг нь ярилцлагаас нь ойрд уншаад маш их бахархаж байна. Цэнгэл сум миний нагац нарын төрсөн газар нутаг, заавал очиж үзэх хүсэл төрлөө. Бахархах хүнтэй болгож өгсөн танд баярлалаа. Урт наслаарай гэж ерөөе.
Зочин [202.55.188.101] ・ 2021.10.11 Хариулах
Та бол жинхэнэ агуу хүн байна. Таны зохиолыг уншиж байлаа. Тэгэхдээ таныг хонины хөх бууцнаас олдсон алт гэж мэдээгүй явжээ. Би ч гэсэн мод тарих дуртай. Өнөөдөр алимны 4 мод тарилаа. Ургах байгаад.даа гэж их айж байна даа. Танд аз жаргал ерөөе.
Зочин [202.55.188.101] ・ 2021.10.11 Хариулах
Ганбаатар
Зочин [202.126.90.52] ・ 2021.06.28 Хариулах
Эрхэм хүндэт буурал ах зохиолч Ч. ГАЛСАН гуай таньд болон танай гэр бүлд эрүүл энх, урт нас, Байгал эхийг дээдэлсэн буянтай сайхан үйлс, уран бүтээлийн өндөр амжилт болон хамгын сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе.
Зочин [202.21.124.130] ・ 2021.06.25 Хариулах
Өвгөн гүүш өндөр наслах болтугай
Зочин [64.119.25.28] ・ 2021.06.24 Хариулах
Чингисийн үеийн монголчууд ийм бсн болов уу гэмээр золботой хийморьлог хүн дээ. Бөөгийн холбоос бас бсн л юм бн.
Зочин [202.9.40.51] ・ 2021.06.24 Хариулах
Мундаг хүн юмаа. Чадалтай хүний хүчийг ашиглаж дэмждэггүй юмаа гэхэд гадуурхаагүй бол их юм бүтээж, илүү их боломжуудыг нээх байжээ. Таны номын цагаан буян дэлгэрч эрүүл энх байж урт удаан наслах болтугай. Монголын төр ямар хүн болохыг тань мэддэг учраас хэн нэгэн сайн хүн тантай учирч дэмжих болтугай.Таныг дэлхий мэднэ, таныг Герман шүтэж байна шүү дээ. Тэр бол таны олон ялалтуудын нэгээхэн юм.
Зочин [79.193.184.109] ・ 2021.06.24 Хариулах
Lieber Galsan, gerne möchte ich das verstehen und bitte freundlich um eine Übersetzung. Dankeschön. Mit freundlichen Grüßen Christiane Lucas
Зочин [202.9.46.207] ・ 2021.06.24 Хариулах
Манай төрлөөс хамгийн нэр хүндтэй,эрхэм хүн та мөнөөс мөн билээ.Номын тань цагаан буян дэлгэрч байх болтугай,санасан бүхэн тань бүтэж арвижин дэлгэрч байхыг хүсэн ерөөе.
Санал болгох
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Холбоотой мэдээ
Нийгэм
"Билигт гүүш" шагналыг орчуулагч Ж.Нэргүй хүртлээ
Peak.mn ・ 11 сарын 16, 2025
Амьдралын түүх & Түүх
Алдарт зохиолч Жоанне Роулингийн тухай
peak.mn ・ 12 сарын 20, 2018
Нийгэм
Эх орондоо 1 сая мод тарьсан, "Аянгат цагийн тууж"-ийн зохиолч Ч.Галсан Хөдөлмөрийн баатар боллоо
Альгирмаагийн Энэрэл ・ 12 сарын 28, 2023
Нийгэм
Дэлхийн яруу найрагчид Монголд чууллаа
Цэдэнбалын Цэрэндолгор ・ 08 сарын 16, 2017
Ном
Нобелийн шагналт зохиолч Оэ Кензабүрогийн "Тэжээмэл"-ийн "Хар олз ба хүүхдүүд"
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир ・ 04 сарын 12, 2018
Үндсэн категори
Бусад
Үйлчилгээ
Холбоо барих
Мэдээ
77191977
Редакц
99126085
Имэйл
contact@peak.mn
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.