Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор..." />
<meta name="keywords"
content="бэлчээр, ногоон алт, тогтвортойхөгжил" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2c8b44b59bbe9d77948380a86c44892.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2c8b44b59bbe9d77948380a86c44892.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэх боломжтой</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">08 сарын 25, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h&text=Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэх боломжтой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2c8b44b59bbe9d77948380a86c44892.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2c8b44b59bbe9d77948380a86c44892.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.</p></blockquote><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор оношилж улмаар доройтлоос сэргийлэх, доройтсон бэлчээрийг сэргээн сайжруулах нөөц боломжоо бодитойгоор тооцдог боллоо. Энэхүү ажил бэлчээрийн судалгаа, бэлчээр зохион байгуулалт, бэлчээр ашиглагчид- малчдад хэрхэн бодит үр дүн үзүүлж байгаа талаар “Ногоон алт” төслийн бэлчээрийн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн, доктор Д.Булгамаатай ярилцлаа.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монголчууд улирал дагаж нүүдэллэн, бууриа сэлгэж ирсэн. Энэ нь байгальд ээлтэй гээд л ярьдаг шүү дээ. Гэтэл сүүлийн жилүүдэд бэлчээрийн доройтол гэж их ярих боллоо. Бэлчээр нутгийн асуудал хөндөгдөх шалтгааныг мэргэжлийн хүний хувьд та хэрхэн хардаг вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бэлчээр нутгаа хайрлах, зохистой ашиглах малчны ухаан, нүүдэлчдийн соёлын хамт хэдэн мянган жилийн турш хадгалагдаж уламжлагдаж ирсэн. Гэвч зах зээлийн нийгэмд шилжсэнээр малчид орлогоо нэмэгдүүлж амьжиргаагаа сайжруулах зорилгоор малынхаа тоог хяналтгүйгээр өсгөх болсон.</p><p style="text-align: justify;">Өвсний соргог, усны тунгалагийг дагаж нүүдэллэдэг малчид ховордож зах зээлээ даган төв суурин газраас холгүй амьдрах малчдын тоо өсөж их хэмжээний малын бөөгнөрөл үүссэнээс малын бэлчээр эрчимтэйгээр доройтож байгаа нь тун харамсалтай.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монгол Улсын хэмжээнд яг хэр их хэмжээний газар талхлагдаад байна вэ?</span> </strong></p><p style="text-align: justify;">-Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд төслийн дэмжлэгээр ус, цаг уур болон газрын харилцааны улсын сүлжээг түшиглэн бэхжүүлсэн Бэлчээрийн мониторингийн 2 том сүлжээ нь бэлчээрээ жил бүр оношилдог болсон. “Бэлчээрийн мониторингийн дүн мэдээ, үндэсний тайлан”-гаас үзэхэд Монгол орны нийт бэлчээрийн газрын 65 хувь өөрчлөгдөж доройтсон төлөвтэй байна. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Бэлчээр ашиглалтын одоогийн ачааллыг цаг алдалгүй бууруулж чадвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэн ургах бүрэн боломжтой.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Цөлжилтөд өртсөн газар нутаг гэхээр элс, цагаан тоосоор төсөөлдөг. Гэтэл харахад ногоон тал хэдий ч талхлагдсан бэлчээр нэмэгдсэн талаар судлаачид дурдах болсон. Цаанаа экосистем нь хэрхэн өөрчлөгдсөн байдаг юм бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бэлчээрийн доройтол, бэлчээрийн доройтлын шалтгаан саяхныг хүртэл маргаантай байлаа. Малын тоо хэт өссөнөөс бэлчээрийн доройтол эрчимжиж буйг малчид хүлээн зөвшөөрдөггүй, хур бороо орохгүйгээс л газар нутаг гандуухан байна гэдэг малчид цөөнгүй байсан. </p><p style="text-align: justify;">Сүүлийн жилүүдэд <span class="twittersharelink">идэмж сайтай, тэжээллэг өвс ургамлын гарц, төрөл зүйл жил ирэх тусам буурсаар байгааг малчид ойлгодог ярьдаг боллоо.</span></p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн доройтлын явц, шинж тэмдэг нь байгалийн бүс бүслүүрээс хамааран харилцан адилгүй байдаг, тухайлбал, ой хээрийн бүсэд нарийн өвс голлосон унаган ургамлын эзлэх хувь буурсаар тэжээлийн ач холбогдлоор муу, хөл газрын ургамлаар солигддог бол хээрийн бүсэд өнгөн хөрс суларч ус салхины элэгдэл эрчимжсэн байх жишээтэй. </p><p style="text-align: justify;">Эдгээр өөрчлөлтийг даган байгалийн зэрлэг амьтад болон шувуудыг амьдрах орчноор хангах, хөрсийг үндсээрээ барьж элэгдэл эвдрэлээс хамгаалах зэрэг үйлчилгээг алдахад хүрч байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ингэж талхлагдсан газар байгалийн жамаараа сэргэх үү? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Доройтсон бэлчээрийн сэргэлтийн талаарх туршилт судалгааны дүнгээс үзэхэд ашиглалтыг тохируулж ургамалд сэргэн ургах боломжийг олгосноор доройтсон бэлчээрийн дийлэнх хувь нь сэргэнэ. Харин унаган ургамал нь доройтлыг илэрхийлэгч зүйл ургамлаар солигдож хөрсний элэгдэл эвдрэл хүчтэй илэрч доройтсон бэлчээр байгалийн аясаар сэргэх боломжгүй. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Манайх шиг чийгийн хангамжаар муу, ургамал ургалтын хугацаа богино нөхцөлд доройтсон бэлчээрт үр цацаад сэргээнэ гэдэг экологийн болон эдийн засгийн хувьд боломжгүй, тиймээс бэлчээрийг хүчтэй доройтуулахаас сэргийлэх, мал бэлчээрлэлтийн ачааллыг даацад нь тохируулах зохицуулалтуудыг цаг алдалгүй нэвтрүүлэх шаардлагатай байна. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c7d5ebeaf76a0f3341b340ed493df683.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c7d5ebeaf76a0f3341b340ed493df683.jpg" data-test="true" data-test2="650"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бэлчээрийн мониторингийн улсын сүлжээг бэхжүүлэхэд ямар асуудлууд дээр голлон анхаарсан бэ?</span></strong></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">-Бид дараах 3 асуудал дээр голлон төвлөрөн ажилласан. Тодруулбал:</p><blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>Нэгдүгээрт: </strong>Бэлчээрийн мониторингийн арга зүйг олон улсын жишигт нийцүүлж шинэчлэн сайжруулах, үндэсний түвшинд нэгдсэн нэг арга зүйг нэвтрүүлсэн. Учир нь арга зүйн зөрүүгээс доройтолд орсон бэлчээрийн газрын хэмжээ, доройтлын түвшний талаарх зөрүүтэй дүн мэдээ нь ойлгомжгүй, ашиглахад бэрхшээлтэй байлаа.</p></blockquote><blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>Хоёрдугаарт: </strong>Мониторингийн анхдагч мэдээллийг боловсруулах, дүн шинжилгээ хийх онолын үндсэн зарчмууд, загваруудыг боловсруулан нэвтрүүлсэн. Тухайлбал, Монгол орны бэлчээрийн голлох төрлүүдээр экологийн чадавхид суурилсан лавлагаа мэдээллийн сантай болсноор доройтлын түвшинг болон сэргэх чадавхийг тодорхойлох боломжтой болсон.</p></blockquote><blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>Гуравдугаарт: </strong>Мониторингийн сүлжээг бэхжүүлэх зорилгын хүрээнд хээрийн судалгааны багаж хэрэгслээр хангах, холбогдох мэргэжилтнүүдийг сургаж чадавхижуулахад нэлээд сайн анхаарч ажилласаны дүнд тус 2 сүлжээний хувьд мониторингийн хөтөлбөрөө үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх, тогтвортой байдлыг хангах бүрэн чадавхи бүрдсэн. </p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Мониторингийн нэгдсэн арга зүйтэй болсны ач холбогдол нь юу вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бэлчээрээ оношлох нэгдсэн арга зүйтэй болсноор бэлчээрийн болон бусад холбогдох салбар, оролцогч талууд хоорондоо бэлчээрийн төлөв байдал, даац ачааллын талаарх мэдээлэл солилцох, хамтран ажиллах боломж нэмэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл бэлчээрийн асуудал хариуцсан тодорхой бүтэцгүй манай улсын хувьд энэхүү нэгдсэн арга зүй нь оролцогч талуудыг нэгтгэн зангидах гол арга хэрэгсэл болж байна.</p><p style="text-align: justify;">Экологийн чадавхид суурилсан энэхүү нэгдсэн арга зүйг нэвтрүүлснээр бэлчээр судлалын шинэ үеийн суурийг тавьсан гэж хэлж болно. </p><p style="text-align: justify;">Учир нь, <span class="twittersharelink">сүүлийн жилүүдэд доройтсон бэлчээрийг сэргэх чадавхиар үнэлэх, доройтсон бэлчээрийн сэргэх боломжийг тогтоох чиглэлээр ажиллах судлаачид болон хэвлүүлсэн бүтээлийн тоо эрс нэмэгдэж байна. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Нийтдээ хэчнээн аймаг сумдын бэлчээрийн мэдээлэл бүртгэгдсэн бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дээр дурьдсанчлан улсын хэмжээнд бэлчээрийн мониторингийн хоёр том сүлжээ ажиллаж байна. </p><p style="text-align: justify;">Эхнийх нь <span class="twittersharelink">Ус, цаг уурын улсын сүлжээний дэргэдэх бэлчээрийн экосистемийн төлөв байдлын мониторинг ба багийн түвшний 1550 цэгийг хамардаг. </span></p><p style="text-align: justify;">Одоогоор, 2011 оноос эдүгээ хүртэлх 10 жилийн мэдээлэл бүхий нэгдсэн сантай болсон байна. </p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн зураглалыг 2 жил тутамд, өвөл, хаврын даац ачааллын зураглалыг жил тутам гаргаж (http://irimhe.namem.gov.mn/ ; https://eic.mn/wedotinfo)., Бэлчээрийн төлөв байдлын үндэсний тайланг 3 жил тутамд гаргаж Засгийн газарт, олон нийтэд үйлчилдэг.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><em>Хоёрдугаарт,</em> Газрын харилцааны сүлжээний дэргэдэх Бэлчээр ашиглалтын нөлөөг хянах фотомониторингийн сүлжээ аймаг, сум, баг, бэлчээр ашиглагчдын хэсэг, түүний доторхи улирлын бэлчээрийг төлөөлөх 5100 цэгийг хамарч байна (www.gazar.gov.mn). Фотомониторингийн үр дүнд тулгуурлан бэлчээр ашиглалтын горим, ачаалал хэр тохиромжтойг, мөн бэлчээр ашиглалтын гэрээний хэрэгжилтийг хянадаг. <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2b743e5326d46bba63a063564300890.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2b743e5326d46bba63a063564300890.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br>-Малчин бүрийн бэлчээрт үнэлгээний зураглалыг гаргаж өгөх боломжтой юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Дундаа ашигладаг бэлчээрийн газар дээр нь үндэслэн малчдын хэсэг, бүлгийн түвшинд бэлчээрийн төлөв байдал, нөөцийг нь тодорхойлж зурагладаг. Бэлчээр ашиглалтын төлөвлөгөөгөө хэрхэн хэрэгжүүлж байгаа, бэлчээр ашиглалтын арга технологи бэлчээртээ хэрхэн нөлөөлж байгааг хянаж жил бүрийн 8-р сард мониторинг хийдэг. </p><p style="text-align: justify;">Бэлчээр ашиглалтын нөлөөг хянах фотомониторингийн 2020 оны дүнгээс үзэхэд бэлчээрийн зохистой ашиглалтыг нэвтрүүлснээр сүүлийн 5 жилд улсын хэмжээгээр 20,6 сая га бэлчээрийг сайжруулсан байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Ийнхүү бэлчээрийн чанар бүтээмж, түүнд үзүүлэх ашиглалтын нөлөөг хянах нь нэг талаас МАА-н үйлдвэрлэлийг, малчдыг хариуцлагажуулж байгаа, нөгөө талаас малчдаас зах зээлд нийлүүлж буй бүтээгдхүүнийг зохистой ашиглалт бүхий эрүүл бэлчээрээс гаралтай хариуцлагатай бүтээгдхүүн болохыг баталгаажуулснаар түүний борлуулалт, үнэ цэнийг нэмэгдүүлж байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгэхээр малын тоо толгой бус авах үр ашиг, тухайн бүтээгдэхүүний түүх үнэ цэнийг нь нэмэгдүүлэх нь ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Олон малтай л бол сайн малчин гэсэн өрөөсгөл ойлголт байсан. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Мянгат малчин тодруулдаг, банкны зээл авахад малын тоо толгой хардаг нь малын тоо хяналтгүйгээр өсөхөд нөлөөлж байна. </p><p style="text-align: justify;">Малын тоогоо өсгөсөн ч Монгол малын бүтээгдэхүүн, арьс шир, түүхий эд зах зээл дээр хямд, үүнийг дагаад малчин өрхийн орлого доогуур байгаа нь нууц биш. </p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр бид эртнээс өвлөж ирсэн <span class="twittersharelink">нүүдэлчин ахуйгаас хүртэх ашиг шимээ үнэ цэнтэй болгож, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах нь бэлчээрээ сайжруулах, бэлчээрийн зохистой ашиглалтаас эхэлнэ. </span></p><p style="text-align: justify;">Байгалийн эрүүл бэлчээрээс гаралтай, байгаль орчинд ээлтэй, хариуцлагатай бүтээгдэхүүн гэдгийг баталгаажуулж эх дэлхийдээ ээлтэй, хариуцлагатай гэдэг имижээр олон улсын зах зээлд танигдах л чухал.</p><p style="text-align: justify;">Ингэж чадвал монгол малын гаралтай бүтээгдхүүний өрсөлдөх чадвар нэмэгдэн эдийн засгаа солонгоруулах боломжийг нэмэгдүүлж чадна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">-<strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Та бүхний ажилласан Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд төсөл 17 жилийн турш хэрэгжүүлсэн үр дүнгээ олон нийтэд танилцуулах гэж байгаа, мөн та бүхний хамтарч буй Бэлчээрийн Үндэсний IV форумыг 9-р сарын 9-10-ны өдрүүдэд зохион байгуулна гэж дуулсан. Энэ талаар манай уншигчдад товчхон мэдээлэл өгөөч.</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэгэлгүй яахав баярлалаа. Төсөл маань хэрэгжээд 17 жил хэдийн өнгөрчээ. Оролцогч талуудын уйгагүй хичээл зүтгэлээр өнөөдөр бид төслөө маш амжилттай хэрэгжүүлж бэлчээр судлалын болоод МАА-н үйлдвэрлэлийн хөгжлийн нэгэн шинэ үеийн суурийг тавьсан олон үр дүн гаргасан байгааг харахад маш таатай байгаа. </p><p style="text-align: justify;">Хамгийн гол нь малчид хамтарч бэлчээрээ зүй зохистой ашиглах нь тэдний нүүдэлчин амьдралын хэв маягийг тэтгэдэг юм байна гэдгийг ойлгосон бол энгийн иргэд ч бэлчээр гэдэг бол зөвхөн хэдэн малчны л санаа зовох асуудал биш гэдгийг бага багаар ойлгож буй нь мэдрэгдэж байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ec74cd877e75c0e60649bfac672c8840.jpg" width="624" height="412" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,429.09090909091" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ec74cd877e75c0e60649bfac672c8840.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Манай төслийн хувьд Бэлчээр ашиглагчдын нэгдсэн холбоог бэхжүүлэх тал дээр багагүй ажлыг хийсэн бөгөөд 2021/0/9/09-ний өдөр Бэлчээрийн Үндэсний IV форумыг холбоотойгоо хамтран зохион байгуулж байна. Арга хэмжээ маань өнөөгийн нөхцөл байдалтай зохицон 100% виртуал хэлбэрээр явагдах ба www.responsiblenomads.mn хуудсаар шууд дамжуулагдана. Арга хэмжээний үеэр олон улсын болон дотоодын эрдэмтэн судлаачдын бэлчээрийн сэргэлтийн талаарх сүүлийн үеийн судалгаанууд танилцуулагдахаас гадна бэлчээрийг сонирхогч, ашиглагч, хэрэглэгч бүх талуудын нэгдсэн уулзалт болдог давуу талтай юм. Тодруулбал бэлчээрийг түшиглэн мал сүргээ өсгөж буй малчид, малчдын гаргасан түүхий эдийг бэлтгэн нийлүүлэгчид, мал аж ахуйн үйлдвэрлэл эрхлэгчид болон бэлчээр, мал аж ахуйг судалдаг эрдэмтэн, судлаачдын нэгдсэн уулзалт болдог гэсэн үг юм.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Харин 2021/09/10-ны өдөр Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд төслийн маань хэрэгжүүлсэн сайн туршлагуудыг олон нийттэй хуваалцах юм. Мал аж ахуй маань манай улсын хөгжлийн тулгуур 3 чулууны нэг төдийгүй малын гаралтай түүхий эдтэй холбогддоггүй, салангид амьдардаг нэг ч Монгол хүн байхгүй гэж би боддог. Тиймээс энэхүү арга хэмжээ маань уншигч та бүхэнд бүгдээрэнд нь хамаатай гэж ойлгож болно. Арга хэмжээг мөн л онлайнаар www.responsiblenomads.mn вэб хуудсаар болон Монголын үндэсний олон нийтийн телевизээр та бүхэнд дамжуулан хүргэх болно. Та бүхнийг манай онлайн арга хэмжээнүүдэд өргөнөөр оролцохыг урьж байна. Арга хэмжээний талаар болон манай төслийн үйл ажиллагааны мэдээллийг www.greenmongolia.mn сайт болон www.facebook.com/greenmongolia.mn фэйсбүүк хуудсуудаар авах боломжтой байгаа.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><em><br></em></p><p style="text-align: justify;"><em>Цаг гарган ярилцлага өгсөн танд баярлалаа, зохион байгуулж буй арга хэмжээнүүд болон цаашдынх нь ажилд амжилт хүсье!</em></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/бэлчээр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бэлчээр</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/ногоон алт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ногоон алт</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/тогтвортойхөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тогтвортойхөгжил</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h&text=Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэх боломжтой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776683451.2298"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="3e26d06e-3364-4a74-bee5-b9f32126150a">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.161.23] ・ 2021.08.27</span>
<a onclick="addReply('3e26d06e-3364-4a74-bee5-b9f32126150a')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Шудрага хэлэхэд илүү дутуу зүйл хэрэггүй.зуд хятад зах зээл.малчны эдийн засгийн боловсрол ухаан 3 шийднэ өөр юу ч биш.харин аль нь бидэнд ашигтай байх вэ гэдгийг ухаантай малчин ялгарч үлдэнэ.гай болж байгаа нь улс төр</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '40228';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'b94af56b55c2aad58be12dfe28e11dff97280d02bdfd6c61c26f38be59a8a2ecd12f6684fea295228d2e531000a70ac93d83da2b0b00e0c807994a7ba9a0a774');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'b94af56b55c2aad58be12dfe28e11dff97280d02bdfd6c61c26f38be59a8a2ecd12f6684fea295228d2e531000a70ac93d83da2b0b00e0c807994a7ba9a0a774');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'b94af56b55c2aad58be12dfe28e11dff97280d02bdfd6c61c26f38be59a8a2ecd12f6684fea295228d2e531000a70ac93d83da2b0b00e0c807994a7ba9a0a774');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/uur-amisgaliin-uurchlultiin-ur-nuluug-bagasgakh">
Уур амьсгалын өөрчлөлтийн үр нөлөөг багасгах </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj">
Малчид нөхөрлөл байгуулж бэлчээрээ хамгаалж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
03 сарын 14, 2024 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/kharaagui-irgediin-97-khuwi-ni-ajil-erkheldeggui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7f72ba05a3979b664c99bcbea0cf2829.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7f72ba05a3979b664c99bcbea0cf2829.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/kharaagui-irgediin-97-khuwi-ni-ajil-erkheldeggui">
Хараагүй иргэдийн 97 хувь нь ажил эрхэлдэггүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
04 сарын 12, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/3r-ireeduid-khereg-bolj-magadgui-gej-tuluwluud-em-awaad-khereggui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/210159884b351e79df9f3e14f87ef6ce.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/210159884b351e79df9f3e14f87ef6ce.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/3r-ireeduid-khereg-bolj-magadgui-gej-tuluwluud-em-awaad-khereggui">
#3R: Ирээдүйд хэрэг болж магадгүй гэсэн бодлоор эм аваад хэрэггүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
09 сарын 05, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/togtwortoi-khugjliin-zorilgo-neelttei-udurlug-esdugeer-sard-bolno">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c2c387f47c0d5dadeb71cf39b8661e9b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c2c387f47c0d5dadeb71cf39b8661e9b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/togtwortoi-khugjliin-zorilgo-neelttei-udurlug-esdugeer-sard-bolno">
"Тогтвортой хөгжлийн зорилго" нээлттэй өдөрлөг есдүгээр сард болно </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
08 сарын 15, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/tdulguundusal-ekh-delkhiidee-eeltei-baikh-ni-khetsuu-daalgawar-bish-kheregleegee-l-khyanana-gesen-ug">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1bb796bae22507a54e9ed1d60590aa75.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1bb796bae22507a54e9ed1d60590aa75.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tdulguundusal-ekh-delkhiidee-eeltei-baikh-ni-khetsuu-daalgawar-bish-kheregleegee-l-khyanana-gesen-ug">
Т.Дөлгөөндусал: Эх дэлхийдээ ээлтэй байх нь хэцүү даалгавар биш хэрэглээгээ л хянана гэсэн үг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
08 сарын 12, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nv1g";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор..." />
<meta name="keywords"
content="бэлчээр, ногоон алт, тогтвортойхөгжил" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2c8b44b59bbe9d77948380a86c44892.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2c8b44b59bbe9d77948380a86c44892.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэх боломжтой</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">08 сарын 25, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h&text=Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэх боломжтой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2c8b44b59bbe9d77948380a86c44892.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2c8b44b59bbe9d77948380a86c44892.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.</p></blockquote><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор оношилж улмаар доройтлоос сэргийлэх, доройтсон бэлчээрийг сэргээн сайжруулах нөөц боломжоо бодитойгоор тооцдог боллоо. Энэхүү ажил бэлчээрийн судалгаа, бэлчээр зохион байгуулалт, бэлчээр ашиглагчид- малчдад хэрхэн бодит үр дүн үзүүлж байгаа талаар “Ногоон алт” төслийн бэлчээрийн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн, доктор Д.Булгамаатай ярилцлаа.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монголчууд улирал дагаж нүүдэллэн, бууриа сэлгэж ирсэн. Энэ нь байгальд ээлтэй гээд л ярьдаг шүү дээ. Гэтэл сүүлийн жилүүдэд бэлчээрийн доройтол гэж их ярих боллоо. Бэлчээр нутгийн асуудал хөндөгдөх шалтгааныг мэргэжлийн хүний хувьд та хэрхэн хардаг вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бэлчээр нутгаа хайрлах, зохистой ашиглах малчны ухаан, нүүдэлчдийн соёлын хамт хэдэн мянган жилийн турш хадгалагдаж уламжлагдаж ирсэн. Гэвч зах зээлийн нийгэмд шилжсэнээр малчид орлогоо нэмэгдүүлж амьжиргаагаа сайжруулах зорилгоор малынхаа тоог хяналтгүйгээр өсгөх болсон.</p><p style="text-align: justify;">Өвсний соргог, усны тунгалагийг дагаж нүүдэллэдэг малчид ховордож зах зээлээ даган төв суурин газраас холгүй амьдрах малчдын тоо өсөж их хэмжээний малын бөөгнөрөл үүссэнээс малын бэлчээр эрчимтэйгээр доройтож байгаа нь тун харамсалтай.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монгол Улсын хэмжээнд яг хэр их хэмжээний газар талхлагдаад байна вэ?</span> </strong></p><p style="text-align: justify;">-Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд төслийн дэмжлэгээр ус, цаг уур болон газрын харилцааны улсын сүлжээг түшиглэн бэхжүүлсэн Бэлчээрийн мониторингийн 2 том сүлжээ нь бэлчээрээ жил бүр оношилдог болсон. “Бэлчээрийн мониторингийн дүн мэдээ, үндэсний тайлан”-гаас үзэхэд Монгол орны нийт бэлчээрийн газрын 65 хувь өөрчлөгдөж доройтсон төлөвтэй байна. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Бэлчээр ашиглалтын одоогийн ачааллыг цаг алдалгүй бууруулж чадвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэн ургах бүрэн боломжтой.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Цөлжилтөд өртсөн газар нутаг гэхээр элс, цагаан тоосоор төсөөлдөг. Гэтэл харахад ногоон тал хэдий ч талхлагдсан бэлчээр нэмэгдсэн талаар судлаачид дурдах болсон. Цаанаа экосистем нь хэрхэн өөрчлөгдсөн байдаг юм бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бэлчээрийн доройтол, бэлчээрийн доройтлын шалтгаан саяхныг хүртэл маргаантай байлаа. Малын тоо хэт өссөнөөс бэлчээрийн доройтол эрчимжиж буйг малчид хүлээн зөвшөөрдөггүй, хур бороо орохгүйгээс л газар нутаг гандуухан байна гэдэг малчид цөөнгүй байсан. </p><p style="text-align: justify;">Сүүлийн жилүүдэд <span class="twittersharelink">идэмж сайтай, тэжээллэг өвс ургамлын гарц, төрөл зүйл жил ирэх тусам буурсаар байгааг малчид ойлгодог ярьдаг боллоо.</span></p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн доройтлын явц, шинж тэмдэг нь байгалийн бүс бүслүүрээс хамааран харилцан адилгүй байдаг, тухайлбал, ой хээрийн бүсэд нарийн өвс голлосон унаган ургамлын эзлэх хувь буурсаар тэжээлийн ач холбогдлоор муу, хөл газрын ургамлаар солигддог бол хээрийн бүсэд өнгөн хөрс суларч ус салхины элэгдэл эрчимжсэн байх жишээтэй. </p><p style="text-align: justify;">Эдгээр өөрчлөлтийг даган байгалийн зэрлэг амьтад болон шувуудыг амьдрах орчноор хангах, хөрсийг үндсээрээ барьж элэгдэл эвдрэлээс хамгаалах зэрэг үйлчилгээг алдахад хүрч байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ингэж талхлагдсан газар байгалийн жамаараа сэргэх үү? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Доройтсон бэлчээрийн сэргэлтийн талаарх туршилт судалгааны дүнгээс үзэхэд ашиглалтыг тохируулж ургамалд сэргэн ургах боломжийг олгосноор доройтсон бэлчээрийн дийлэнх хувь нь сэргэнэ. Харин унаган ургамал нь доройтлыг илэрхийлэгч зүйл ургамлаар солигдож хөрсний элэгдэл эвдрэл хүчтэй илэрч доройтсон бэлчээр байгалийн аясаар сэргэх боломжгүй. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Манайх шиг чийгийн хангамжаар муу, ургамал ургалтын хугацаа богино нөхцөлд доройтсон бэлчээрт үр цацаад сэргээнэ гэдэг экологийн болон эдийн засгийн хувьд боломжгүй, тиймээс бэлчээрийг хүчтэй доройтуулахаас сэргийлэх, мал бэлчээрлэлтийн ачааллыг даацад нь тохируулах зохицуулалтуудыг цаг алдалгүй нэвтрүүлэх шаардлагатай байна. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c7d5ebeaf76a0f3341b340ed493df683.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c7d5ebeaf76a0f3341b340ed493df683.jpg" data-test="true" data-test2="650"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бэлчээрийн мониторингийн улсын сүлжээг бэхжүүлэхэд ямар асуудлууд дээр голлон анхаарсан бэ?</span></strong></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">-Бид дараах 3 асуудал дээр голлон төвлөрөн ажилласан. Тодруулбал:</p><blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>Нэгдүгээрт: </strong>Бэлчээрийн мониторингийн арга зүйг олон улсын жишигт нийцүүлж шинэчлэн сайжруулах, үндэсний түвшинд нэгдсэн нэг арга зүйг нэвтрүүлсэн. Учир нь арга зүйн зөрүүгээс доройтолд орсон бэлчээрийн газрын хэмжээ, доройтлын түвшний талаарх зөрүүтэй дүн мэдээ нь ойлгомжгүй, ашиглахад бэрхшээлтэй байлаа.</p></blockquote><blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>Хоёрдугаарт: </strong>Мониторингийн анхдагч мэдээллийг боловсруулах, дүн шинжилгээ хийх онолын үндсэн зарчмууд, загваруудыг боловсруулан нэвтрүүлсэн. Тухайлбал, Монгол орны бэлчээрийн голлох төрлүүдээр экологийн чадавхид суурилсан лавлагаа мэдээллийн сантай болсноор доройтлын түвшинг болон сэргэх чадавхийг тодорхойлох боломжтой болсон.</p></blockquote><blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>Гуравдугаарт: </strong>Мониторингийн сүлжээг бэхжүүлэх зорилгын хүрээнд хээрийн судалгааны багаж хэрэгслээр хангах, холбогдох мэргэжилтнүүдийг сургаж чадавхижуулахад нэлээд сайн анхаарч ажилласаны дүнд тус 2 сүлжээний хувьд мониторингийн хөтөлбөрөө үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх, тогтвортой байдлыг хангах бүрэн чадавхи бүрдсэн. </p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Мониторингийн нэгдсэн арга зүйтэй болсны ач холбогдол нь юу вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бэлчээрээ оношлох нэгдсэн арга зүйтэй болсноор бэлчээрийн болон бусад холбогдох салбар, оролцогч талууд хоорондоо бэлчээрийн төлөв байдал, даац ачааллын талаарх мэдээлэл солилцох, хамтран ажиллах боломж нэмэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл бэлчээрийн асуудал хариуцсан тодорхой бүтэцгүй манай улсын хувьд энэхүү нэгдсэн арга зүй нь оролцогч талуудыг нэгтгэн зангидах гол арга хэрэгсэл болж байна.</p><p style="text-align: justify;">Экологийн чадавхид суурилсан энэхүү нэгдсэн арга зүйг нэвтрүүлснээр бэлчээр судлалын шинэ үеийн суурийг тавьсан гэж хэлж болно. </p><p style="text-align: justify;">Учир нь, <span class="twittersharelink">сүүлийн жилүүдэд доройтсон бэлчээрийг сэргэх чадавхиар үнэлэх, доройтсон бэлчээрийн сэргэх боломжийг тогтоох чиглэлээр ажиллах судлаачид болон хэвлүүлсэн бүтээлийн тоо эрс нэмэгдэж байна. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Нийтдээ хэчнээн аймаг сумдын бэлчээрийн мэдээлэл бүртгэгдсэн бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дээр дурьдсанчлан улсын хэмжээнд бэлчээрийн мониторингийн хоёр том сүлжээ ажиллаж байна. </p><p style="text-align: justify;">Эхнийх нь <span class="twittersharelink">Ус, цаг уурын улсын сүлжээний дэргэдэх бэлчээрийн экосистемийн төлөв байдлын мониторинг ба багийн түвшний 1550 цэгийг хамардаг. </span></p><p style="text-align: justify;">Одоогоор, 2011 оноос эдүгээ хүртэлх 10 жилийн мэдээлэл бүхий нэгдсэн сантай болсон байна. </p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн зураглалыг 2 жил тутамд, өвөл, хаврын даац ачааллын зураглалыг жил тутам гаргаж (http://irimhe.namem.gov.mn/ ; https://eic.mn/wedotinfo)., Бэлчээрийн төлөв байдлын үндэсний тайланг 3 жил тутамд гаргаж Засгийн газарт, олон нийтэд үйлчилдэг.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><em>Хоёрдугаарт,</em> Газрын харилцааны сүлжээний дэргэдэх Бэлчээр ашиглалтын нөлөөг хянах фотомониторингийн сүлжээ аймаг, сум, баг, бэлчээр ашиглагчдын хэсэг, түүний доторхи улирлын бэлчээрийг төлөөлөх 5100 цэгийг хамарч байна (www.gazar.gov.mn). Фотомониторингийн үр дүнд тулгуурлан бэлчээр ашиглалтын горим, ачаалал хэр тохиромжтойг, мөн бэлчээр ашиглалтын гэрээний хэрэгжилтийг хянадаг. <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2b743e5326d46bba63a063564300890.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2b743e5326d46bba63a063564300890.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br>-Малчин бүрийн бэлчээрт үнэлгээний зураглалыг гаргаж өгөх боломжтой юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Дундаа ашигладаг бэлчээрийн газар дээр нь үндэслэн малчдын хэсэг, бүлгийн түвшинд бэлчээрийн төлөв байдал, нөөцийг нь тодорхойлж зурагладаг. Бэлчээр ашиглалтын төлөвлөгөөгөө хэрхэн хэрэгжүүлж байгаа, бэлчээр ашиглалтын арга технологи бэлчээртээ хэрхэн нөлөөлж байгааг хянаж жил бүрийн 8-р сард мониторинг хийдэг. </p><p style="text-align: justify;">Бэлчээр ашиглалтын нөлөөг хянах фотомониторингийн 2020 оны дүнгээс үзэхэд бэлчээрийн зохистой ашиглалтыг нэвтрүүлснээр сүүлийн 5 жилд улсын хэмжээгээр 20,6 сая га бэлчээрийг сайжруулсан байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Ийнхүү бэлчээрийн чанар бүтээмж, түүнд үзүүлэх ашиглалтын нөлөөг хянах нь нэг талаас МАА-н үйлдвэрлэлийг, малчдыг хариуцлагажуулж байгаа, нөгөө талаас малчдаас зах зээлд нийлүүлж буй бүтээгдхүүнийг зохистой ашиглалт бүхий эрүүл бэлчээрээс гаралтай хариуцлагатай бүтээгдхүүн болохыг баталгаажуулснаар түүний борлуулалт, үнэ цэнийг нэмэгдүүлж байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгэхээр малын тоо толгой бус авах үр ашиг, тухайн бүтээгдэхүүний түүх үнэ цэнийг нь нэмэгдүүлэх нь ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Олон малтай л бол сайн малчин гэсэн өрөөсгөл ойлголт байсан. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Мянгат малчин тодруулдаг, банкны зээл авахад малын тоо толгой хардаг нь малын тоо хяналтгүйгээр өсөхөд нөлөөлж байна. </p><p style="text-align: justify;">Малын тоогоо өсгөсөн ч Монгол малын бүтээгдэхүүн, арьс шир, түүхий эд зах зээл дээр хямд, үүнийг дагаад малчин өрхийн орлого доогуур байгаа нь нууц биш. </p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр бид эртнээс өвлөж ирсэн <span class="twittersharelink">нүүдэлчин ахуйгаас хүртэх ашиг шимээ үнэ цэнтэй болгож, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах нь бэлчээрээ сайжруулах, бэлчээрийн зохистой ашиглалтаас эхэлнэ. </span></p><p style="text-align: justify;">Байгалийн эрүүл бэлчээрээс гаралтай, байгаль орчинд ээлтэй, хариуцлагатай бүтээгдэхүүн гэдгийг баталгаажуулж эх дэлхийдээ ээлтэй, хариуцлагатай гэдэг имижээр олон улсын зах зээлд танигдах л чухал.</p><p style="text-align: justify;">Ингэж чадвал монгол малын гаралтай бүтээгдхүүний өрсөлдөх чадвар нэмэгдэн эдийн засгаа солонгоруулах боломжийг нэмэгдүүлж чадна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">-<strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Та бүхний ажилласан Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд төсөл 17 жилийн турш хэрэгжүүлсэн үр дүнгээ олон нийтэд танилцуулах гэж байгаа, мөн та бүхний хамтарч буй Бэлчээрийн Үндэсний IV форумыг 9-р сарын 9-10-ны өдрүүдэд зохион байгуулна гэж дуулсан. Энэ талаар манай уншигчдад товчхон мэдээлэл өгөөч.</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэгэлгүй яахав баярлалаа. Төсөл маань хэрэгжээд 17 жил хэдийн өнгөрчээ. Оролцогч талуудын уйгагүй хичээл зүтгэлээр өнөөдөр бид төслөө маш амжилттай хэрэгжүүлж бэлчээр судлалын болоод МАА-н үйлдвэрлэлийн хөгжлийн нэгэн шинэ үеийн суурийг тавьсан олон үр дүн гаргасан байгааг харахад маш таатай байгаа. </p><p style="text-align: justify;">Хамгийн гол нь малчид хамтарч бэлчээрээ зүй зохистой ашиглах нь тэдний нүүдэлчин амьдралын хэв маягийг тэтгэдэг юм байна гэдгийг ойлгосон бол энгийн иргэд ч бэлчээр гэдэг бол зөвхөн хэдэн малчны л санаа зовох асуудал биш гэдгийг бага багаар ойлгож буй нь мэдрэгдэж байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ec74cd877e75c0e60649bfac672c8840.jpg" width="624" height="412" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,429.09090909091" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ec74cd877e75c0e60649bfac672c8840.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Манай төслийн хувьд Бэлчээр ашиглагчдын нэгдсэн холбоог бэхжүүлэх тал дээр багагүй ажлыг хийсэн бөгөөд 2021/0/9/09-ний өдөр Бэлчээрийн Үндэсний IV форумыг холбоотойгоо хамтран зохион байгуулж байна. Арга хэмжээ маань өнөөгийн нөхцөл байдалтай зохицон 100% виртуал хэлбэрээр явагдах ба www.responsiblenomads.mn хуудсаар шууд дамжуулагдана. Арга хэмжээний үеэр олон улсын болон дотоодын эрдэмтэн судлаачдын бэлчээрийн сэргэлтийн талаарх сүүлийн үеийн судалгаанууд танилцуулагдахаас гадна бэлчээрийг сонирхогч, ашиглагч, хэрэглэгч бүх талуудын нэгдсэн уулзалт болдог давуу талтай юм. Тодруулбал бэлчээрийг түшиглэн мал сүргээ өсгөж буй малчид, малчдын гаргасан түүхий эдийг бэлтгэн нийлүүлэгчид, мал аж ахуйн үйлдвэрлэл эрхлэгчид болон бэлчээр, мал аж ахуйг судалдаг эрдэмтэн, судлаачдын нэгдсэн уулзалт болдог гэсэн үг юм.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Харин 2021/09/10-ны өдөр Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд төслийн маань хэрэгжүүлсэн сайн туршлагуудыг олон нийттэй хуваалцах юм. Мал аж ахуй маань манай улсын хөгжлийн тулгуур 3 чулууны нэг төдийгүй малын гаралтай түүхий эдтэй холбогддоггүй, салангид амьдардаг нэг ч Монгол хүн байхгүй гэж би боддог. Тиймээс энэхүү арга хэмжээ маань уншигч та бүхэнд бүгдээрэнд нь хамаатай гэж ойлгож болно. Арга хэмжээг мөн л онлайнаар www.responsiblenomads.mn вэб хуудсаар болон Монголын үндэсний олон нийтийн телевизээр та бүхэнд дамжуулан хүргэх болно. Та бүхнийг манай онлайн арга хэмжээнүүдэд өргөнөөр оролцохыг урьж байна. Арга хэмжээний талаар болон манай төслийн үйл ажиллагааны мэдээллийг www.greenmongolia.mn сайт болон www.facebook.com/greenmongolia.mn фэйсбүүк хуудсуудаар авах боломжтой байгаа.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><em><br></em></p><p style="text-align: justify;"><em>Цаг гарган ярилцлага өгсөн танд баярлалаа, зохион байгуулж буй арга хэмжээнүүд болон цаашдынх нь ажилд амжилт хүсье!</em></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/бэлчээр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бэлчээр</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/ногоон алт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ногоон алт</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/тогтвортойхөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тогтвортойхөгжил</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h&text=Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэх боломжтой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776683451.2298"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="3e26d06e-3364-4a74-bee5-b9f32126150a">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.161.23] ・ 2021.08.27</span>
<a onclick="addReply('3e26d06e-3364-4a74-bee5-b9f32126150a')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Шудрага хэлэхэд илүү дутуу зүйл хэрэггүй.зуд хятад зах зээл.малчны эдийн засгийн боловсрол ухаан 3 шийднэ өөр юу ч биш.харин аль нь бидэнд ашигтай байх вэ гэдгийг ухаантай малчин ялгарч үлдэнэ.гай болж байгаа нь улс төр</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '40228';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'b94af56b55c2aad58be12dfe28e11dff97280d02bdfd6c61c26f38be59a8a2ecd12f6684fea295228d2e531000a70ac93d83da2b0b00e0c807994a7ba9a0a774');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'b94af56b55c2aad58be12dfe28e11dff97280d02bdfd6c61c26f38be59a8a2ecd12f6684fea295228d2e531000a70ac93d83da2b0b00e0c807994a7ba9a0a774');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'b94af56b55c2aad58be12dfe28e11dff97280d02bdfd6c61c26f38be59a8a2ecd12f6684fea295228d2e531000a70ac93d83da2b0b00e0c807994a7ba9a0a774');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/uur-amisgaliin-uurchlultiin-ur-nuluug-bagasgakh">
Уур амьсгалын өөрчлөлтийн үр нөлөөг багасгах </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj">
Малчид нөхөрлөл байгуулж бэлчээрээ хамгаалж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
03 сарын 14, 2024 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/kharaagui-irgediin-97-khuwi-ni-ajil-erkheldeggui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7f72ba05a3979b664c99bcbea0cf2829.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7f72ba05a3979b664c99bcbea0cf2829.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/kharaagui-irgediin-97-khuwi-ni-ajil-erkheldeggui">
Хараагүй иргэдийн 97 хувь нь ажил эрхэлдэггүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
04 сарын 12, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/3r-ireeduid-khereg-bolj-magadgui-gej-tuluwluud-em-awaad-khereggui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/210159884b351e79df9f3e14f87ef6ce.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/210159884b351e79df9f3e14f87ef6ce.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/3r-ireeduid-khereg-bolj-magadgui-gej-tuluwluud-em-awaad-khereggui">
#3R: Ирээдүйд хэрэг болж магадгүй гэсэн бодлоор эм аваад хэрэггүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
09 сарын 05, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/togtwortoi-khugjliin-zorilgo-neelttei-udurlug-esdugeer-sard-bolno">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c2c387f47c0d5dadeb71cf39b8661e9b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c2c387f47c0d5dadeb71cf39b8661e9b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/togtwortoi-khugjliin-zorilgo-neelttei-udurlug-esdugeer-sard-bolno">
"Тогтвортой хөгжлийн зорилго" нээлттэй өдөрлөг есдүгээр сард болно </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
08 сарын 15, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/tdulguundusal-ekh-delkhiidee-eeltei-baikh-ni-khetsuu-daalgawar-bish-kheregleegee-l-khyanana-gesen-ug">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1bb796bae22507a54e9ed1d60590aa75.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1bb796bae22507a54e9ed1d60590aa75.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tdulguundusal-ekh-delkhiidee-eeltei-baikh-ni-khetsuu-daalgawar-bish-kheregleegee-l-khyanana-gesen-ug">
Т.Дөлгөөндусал: Эх дэлхийдээ ээлтэй байх нь хэцүү даалгавар биш хэрэглээгээ л хянана гэсэн үг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
08 сарын 12, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nv1g";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор..." />
<meta name="keywords"
content="бэлчээр, ногоон алт, тогтвортойхөгжил" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2c8b44b59bbe9d77948380a86c44892.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2c8b44b59bbe9d77948380a86c44892.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэх боломжтой</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">08 сарын 25, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h&text=Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэх боломжтой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2c8b44b59bbe9d77948380a86c44892.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2c8b44b59bbe9d77948380a86c44892.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.</p></blockquote><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор оношилж улмаар доройтлоос сэргийлэх, доройтсон бэлчээрийг сэргээн сайжруулах нөөц боломжоо бодитойгоор тооцдог боллоо. Энэхүү ажил бэлчээрийн судалгаа, бэлчээр зохион байгуулалт, бэлчээр ашиглагчид- малчдад хэрхэн бодит үр дүн үзүүлж байгаа талаар “Ногоон алт” төслийн бэлчээрийн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн, доктор Д.Булгамаатай ярилцлаа.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монголчууд улирал дагаж нүүдэллэн, бууриа сэлгэж ирсэн. Энэ нь байгальд ээлтэй гээд л ярьдаг шүү дээ. Гэтэл сүүлийн жилүүдэд бэлчээрийн доройтол гэж их ярих боллоо. Бэлчээр нутгийн асуудал хөндөгдөх шалтгааныг мэргэжлийн хүний хувьд та хэрхэн хардаг вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бэлчээр нутгаа хайрлах, зохистой ашиглах малчны ухаан, нүүдэлчдийн соёлын хамт хэдэн мянган жилийн турш хадгалагдаж уламжлагдаж ирсэн. Гэвч зах зээлийн нийгэмд шилжсэнээр малчид орлогоо нэмэгдүүлж амьжиргаагаа сайжруулах зорилгоор малынхаа тоог хяналтгүйгээр өсгөх болсон.</p><p style="text-align: justify;">Өвсний соргог, усны тунгалагийг дагаж нүүдэллэдэг малчид ховордож зах зээлээ даган төв суурин газраас холгүй амьдрах малчдын тоо өсөж их хэмжээний малын бөөгнөрөл үүссэнээс малын бэлчээр эрчимтэйгээр доройтож байгаа нь тун харамсалтай.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><br></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монгол Улсын хэмжээнд яг хэр их хэмжээний газар талхлагдаад байна вэ?</span> </strong></p><p style="text-align: justify;">-Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд төслийн дэмжлэгээр ус, цаг уур болон газрын харилцааны улсын сүлжээг түшиглэн бэхжүүлсэн Бэлчээрийн мониторингийн 2 том сүлжээ нь бэлчээрээ жил бүр оношилдог болсон. “Бэлчээрийн мониторингийн дүн мэдээ, үндэсний тайлан”-гаас үзэхэд Монгол орны нийт бэлчээрийн газрын 65 хувь өөрчлөгдөж доройтсон төлөвтэй байна. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Бэлчээр ашиглалтын одоогийн ачааллыг цаг алдалгүй бууруулж чадвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэн ургах бүрэн боломжтой.</span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Цөлжилтөд өртсөн газар нутаг гэхээр элс, цагаан тоосоор төсөөлдөг. Гэтэл харахад ногоон тал хэдий ч талхлагдсан бэлчээр нэмэгдсэн талаар судлаачид дурдах болсон. Цаанаа экосистем нь хэрхэн өөрчлөгдсөн байдаг юм бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бэлчээрийн доройтол, бэлчээрийн доройтлын шалтгаан саяхныг хүртэл маргаантай байлаа. Малын тоо хэт өссөнөөс бэлчээрийн доройтол эрчимжиж буйг малчид хүлээн зөвшөөрдөггүй, хур бороо орохгүйгээс л газар нутаг гандуухан байна гэдэг малчид цөөнгүй байсан. </p><p style="text-align: justify;">Сүүлийн жилүүдэд <span class="twittersharelink">идэмж сайтай, тэжээллэг өвс ургамлын гарц, төрөл зүйл жил ирэх тусам буурсаар байгааг малчид ойлгодог ярьдаг боллоо.</span></p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн доройтлын явц, шинж тэмдэг нь байгалийн бүс бүслүүрээс хамааран харилцан адилгүй байдаг, тухайлбал, ой хээрийн бүсэд нарийн өвс голлосон унаган ургамлын эзлэх хувь буурсаар тэжээлийн ач холбогдлоор муу, хөл газрын ургамлаар солигддог бол хээрийн бүсэд өнгөн хөрс суларч ус салхины элэгдэл эрчимжсэн байх жишээтэй. </p><p style="text-align: justify;">Эдгээр өөрчлөлтийг даган байгалийн зэрлэг амьтад болон шувуудыг амьдрах орчноор хангах, хөрсийг үндсээрээ барьж элэгдэл эвдрэлээс хамгаалах зэрэг үйлчилгээг алдахад хүрч байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ингэж талхлагдсан газар байгалийн жамаараа сэргэх үү? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Доройтсон бэлчээрийн сэргэлтийн талаарх туршилт судалгааны дүнгээс үзэхэд ашиглалтыг тохируулж ургамалд сэргэн ургах боломжийг олгосноор доройтсон бэлчээрийн дийлэнх хувь нь сэргэнэ. Харин унаган ургамал нь доройтлыг илэрхийлэгч зүйл ургамлаар солигдож хөрсний элэгдэл эвдрэл хүчтэй илэрч доройтсон бэлчээр байгалийн аясаар сэргэх боломжгүй. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Манайх шиг чийгийн хангамжаар муу, ургамал ургалтын хугацаа богино нөхцөлд доройтсон бэлчээрт үр цацаад сэргээнэ гэдэг экологийн болон эдийн засгийн хувьд боломжгүй, тиймээс бэлчээрийг хүчтэй доройтуулахаас сэргийлэх, мал бэлчээрлэлтийн ачааллыг даацад нь тохируулах зохицуулалтуудыг цаг алдалгүй нэвтрүүлэх шаардлагатай байна. </p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c7d5ebeaf76a0f3341b340ed493df683.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c7d5ebeaf76a0f3341b340ed493df683.jpg" data-test="true" data-test2="650"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бэлчээрийн мониторингийн улсын сүлжээг бэхжүүлэхэд ямар асуудлууд дээр голлон анхаарсан бэ?</span></strong></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">-Бид дараах 3 асуудал дээр голлон төвлөрөн ажилласан. Тодруулбал:</p><blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>Нэгдүгээрт: </strong>Бэлчээрийн мониторингийн арга зүйг олон улсын жишигт нийцүүлж шинэчлэн сайжруулах, үндэсний түвшинд нэгдсэн нэг арга зүйг нэвтрүүлсэн. Учир нь арга зүйн зөрүүгээс доройтолд орсон бэлчээрийн газрын хэмжээ, доройтлын түвшний талаарх зөрүүтэй дүн мэдээ нь ойлгомжгүй, ашиглахад бэрхшээлтэй байлаа.</p></blockquote><blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>Хоёрдугаарт: </strong>Мониторингийн анхдагч мэдээллийг боловсруулах, дүн шинжилгээ хийх онолын үндсэн зарчмууд, загваруудыг боловсруулан нэвтрүүлсэн. Тухайлбал, Монгол орны бэлчээрийн голлох төрлүүдээр экологийн чадавхид суурилсан лавлагаа мэдээллийн сантай болсноор доройтлын түвшинг болон сэргэх чадавхийг тодорхойлох боломжтой болсон.</p></blockquote><blockquote><p style="text-align: justify;"><strong>Гуравдугаарт: </strong>Мониторингийн сүлжээг бэхжүүлэх зорилгын хүрээнд хээрийн судалгааны багаж хэрэгслээр хангах, холбогдох мэргэжилтнүүдийг сургаж чадавхижуулахад нэлээд сайн анхаарч ажилласаны дүнд тус 2 сүлжээний хувьд мониторингийн хөтөлбөрөө үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх, тогтвортой байдлыг хангах бүрэн чадавхи бүрдсэн. </p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Мониторингийн нэгдсэн арга зүйтэй болсны ач холбогдол нь юу вэ? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бэлчээрээ оношлох нэгдсэн арга зүйтэй болсноор бэлчээрийн болон бусад холбогдох салбар, оролцогч талууд хоорондоо бэлчээрийн төлөв байдал, даац ачааллын талаарх мэдээлэл солилцох, хамтран ажиллах боломж нэмэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл бэлчээрийн асуудал хариуцсан тодорхой бүтэцгүй манай улсын хувьд энэхүү нэгдсэн арга зүй нь оролцогч талуудыг нэгтгэн зангидах гол арга хэрэгсэл болж байна.</p><p style="text-align: justify;">Экологийн чадавхид суурилсан энэхүү нэгдсэн арга зүйг нэвтрүүлснээр бэлчээр судлалын шинэ үеийн суурийг тавьсан гэж хэлж болно. </p><p style="text-align: justify;">Учир нь, <span class="twittersharelink">сүүлийн жилүүдэд доройтсон бэлчээрийг сэргэх чадавхиар үнэлэх, доройтсон бэлчээрийн сэргэх боломжийг тогтоох чиглэлээр ажиллах судлаачид болон хэвлүүлсэн бүтээлийн тоо эрс нэмэгдэж байна. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Нийтдээ хэчнээн аймаг сумдын бэлчээрийн мэдээлэл бүртгэгдсэн бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дээр дурьдсанчлан улсын хэмжээнд бэлчээрийн мониторингийн хоёр том сүлжээ ажиллаж байна. </p><p style="text-align: justify;">Эхнийх нь <span class="twittersharelink">Ус, цаг уурын улсын сүлжээний дэргэдэх бэлчээрийн экосистемийн төлөв байдлын мониторинг ба багийн түвшний 1550 цэгийг хамардаг. </span></p><p style="text-align: justify;">Одоогоор, 2011 оноос эдүгээ хүртэлх 10 жилийн мэдээлэл бүхий нэгдсэн сантай болсон байна. </p><p style="text-align: justify;">Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн зураглалыг 2 жил тутамд, өвөл, хаврын даац ачааллын зураглалыг жил тутам гаргаж (http://irimhe.namem.gov.mn/ ; https://eic.mn/wedotinfo)., Бэлчээрийн төлөв байдлын үндэсний тайланг 3 жил тутамд гаргаж Засгийн газарт, олон нийтэд үйлчилдэг.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><em>Хоёрдугаарт,</em> Газрын харилцааны сүлжээний дэргэдэх Бэлчээр ашиглалтын нөлөөг хянах фотомониторингийн сүлжээ аймаг, сум, баг, бэлчээр ашиглагчдын хэсэг, түүний доторхи улирлын бэлчээрийг төлөөлөх 5100 цэгийг хамарч байна (www.gazar.gov.mn). Фотомониторингийн үр дүнд тулгуурлан бэлчээр ашиглалтын горим, ачаалал хэр тохиромжтойг, мөн бэлчээр ашиглалтын гэрээний хэрэгжилтийг хянадаг. <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2b743e5326d46bba63a063564300890.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a2b743e5326d46bba63a063564300890.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br>-Малчин бүрийн бэлчээрт үнэлгээний зураглалыг гаргаж өгөх боломжтой юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Дундаа ашигладаг бэлчээрийн газар дээр нь үндэслэн малчдын хэсэг, бүлгийн түвшинд бэлчээрийн төлөв байдал, нөөцийг нь тодорхойлж зурагладаг. Бэлчээр ашиглалтын төлөвлөгөөгөө хэрхэн хэрэгжүүлж байгаа, бэлчээр ашиглалтын арга технологи бэлчээртээ хэрхэн нөлөөлж байгааг хянаж жил бүрийн 8-р сард мониторинг хийдэг. </p><p style="text-align: justify;">Бэлчээр ашиглалтын нөлөөг хянах фотомониторингийн 2020 оны дүнгээс үзэхэд бэлчээрийн зохистой ашиглалтыг нэвтрүүлснээр сүүлийн 5 жилд улсын хэмжээгээр 20,6 сая га бэлчээрийг сайжруулсан байна. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Ийнхүү бэлчээрийн чанар бүтээмж, түүнд үзүүлэх ашиглалтын нөлөөг хянах нь нэг талаас МАА-н үйлдвэрлэлийг, малчдыг хариуцлагажуулж байгаа, нөгөө талаас малчдаас зах зээлд нийлүүлж буй бүтээгдхүүнийг зохистой ашиглалт бүхий эрүүл бэлчээрээс гаралтай хариуцлагатай бүтээгдхүүн болохыг баталгаажуулснаар түүний борлуулалт, үнэ цэнийг нэмэгдүүлж байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгэхээр малын тоо толгой бус авах үр ашиг, тухайн бүтээгдэхүүний түүх үнэ цэнийг нь нэмэгдүүлэх нь ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Олон малтай л бол сайн малчин гэсэн өрөөсгөл ойлголт байсан. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Мянгат малчин тодруулдаг, банкны зээл авахад малын тоо толгой хардаг нь малын тоо хяналтгүйгээр өсөхөд нөлөөлж байна. </p><p style="text-align: justify;">Малын тоогоо өсгөсөн ч Монгол малын бүтээгдэхүүн, арьс шир, түүхий эд зах зээл дээр хямд, үүнийг дагаад малчин өрхийн орлого доогуур байгаа нь нууц биш. </p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр бид эртнээс өвлөж ирсэн <span class="twittersharelink">нүүдэлчин ахуйгаас хүртэх ашиг шимээ үнэ цэнтэй болгож, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах нь бэлчээрээ сайжруулах, бэлчээрийн зохистой ашиглалтаас эхэлнэ. </span></p><p style="text-align: justify;">Байгалийн эрүүл бэлчээрээс гаралтай, байгаль орчинд ээлтэй, хариуцлагатай бүтээгдэхүүн гэдгийг баталгаажуулж эх дэлхийдээ ээлтэй, хариуцлагатай гэдэг имижээр олон улсын зах зээлд танигдах л чухал.</p><p style="text-align: justify;">Ингэж чадвал монгол малын гаралтай бүтээгдхүүний өрсөлдөх чадвар нэмэгдэн эдийн засгаа солонгоруулах боломжийг нэмэгдүүлж чадна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">-<strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Та бүхний ажилласан Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд төсөл 17 жилийн турш хэрэгжүүлсэн үр дүнгээ олон нийтэд танилцуулах гэж байгаа, мөн та бүхний хамтарч буй Бэлчээрийн Үндэсний IV форумыг 9-р сарын 9-10-ны өдрүүдэд зохион байгуулна гэж дуулсан. Энэ талаар манай уншигчдад товчхон мэдээлэл өгөөч.</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэгэлгүй яахав баярлалаа. Төсөл маань хэрэгжээд 17 жил хэдийн өнгөрчээ. Оролцогч талуудын уйгагүй хичээл зүтгэлээр өнөөдөр бид төслөө маш амжилттай хэрэгжүүлж бэлчээр судлалын болоод МАА-н үйлдвэрлэлийн хөгжлийн нэгэн шинэ үеийн суурийг тавьсан олон үр дүн гаргасан байгааг харахад маш таатай байгаа. </p><p style="text-align: justify;">Хамгийн гол нь малчид хамтарч бэлчээрээ зүй зохистой ашиглах нь тэдний нүүдэлчин амьдралын хэв маягийг тэтгэдэг юм байна гэдгийг ойлгосон бол энгийн иргэд ч бэлчээр гэдэг бол зөвхөн хэдэн малчны л санаа зовох асуудал биш гэдгийг бага багаар ойлгож буй нь мэдрэгдэж байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ec74cd877e75c0e60649bfac672c8840.jpg" width="624" height="412" class="fr-fic fr-dii" data-size="650,429.09090909091" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/ec74cd877e75c0e60649bfac672c8840.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Манай төслийн хувьд Бэлчээр ашиглагчдын нэгдсэн холбоог бэхжүүлэх тал дээр багагүй ажлыг хийсэн бөгөөд 2021/0/9/09-ний өдөр Бэлчээрийн Үндэсний IV форумыг холбоотойгоо хамтран зохион байгуулж байна. Арга хэмжээ маань өнөөгийн нөхцөл байдалтай зохицон 100% виртуал хэлбэрээр явагдах ба www.responsiblenomads.mn хуудсаар шууд дамжуулагдана. Арга хэмжээний үеэр олон улсын болон дотоодын эрдэмтэн судлаачдын бэлчээрийн сэргэлтийн талаарх сүүлийн үеийн судалгаанууд танилцуулагдахаас гадна бэлчээрийг сонирхогч, ашиглагч, хэрэглэгч бүх талуудын нэгдсэн уулзалт болдог давуу талтай юм. Тодруулбал бэлчээрийг түшиглэн мал сүргээ өсгөж буй малчид, малчдын гаргасан түүхий эдийг бэлтгэн нийлүүлэгчид, мал аж ахуйн үйлдвэрлэл эрхлэгчид болон бэлчээр, мал аж ахуйг судалдаг эрдэмтэн, судлаачдын нэгдсэн уулзалт болдог гэсэн үг юм.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Харин 2021/09/10-ны өдөр Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд төслийн маань хэрэгжүүлсэн сайн туршлагуудыг олон нийттэй хуваалцах юм. Мал аж ахуй маань манай улсын хөгжлийн тулгуур 3 чулууны нэг төдийгүй малын гаралтай түүхий эдтэй холбогддоггүй, салангид амьдардаг нэг ч Монгол хүн байхгүй гэж би боддог. Тиймээс энэхүү арга хэмжээ маань уншигч та бүхэнд бүгдээрэнд нь хамаатай гэж ойлгож болно. Арга хэмжээг мөн л онлайнаар www.responsiblenomads.mn вэб хуудсаар болон Монголын үндэсний олон нийтийн телевизээр та бүхэнд дамжуулан хүргэх болно. Та бүхнийг манай онлайн арга хэмжээнүүдэд өргөнөөр оролцохыг урьж байна. Арга хэмжээний талаар болон манай төслийн үйл ажиллагааны мэдээллийг www.greenmongolia.mn сайт болон www.facebook.com/greenmongolia.mn фэйсбүүк хуудсуудаар авах боломжтой байгаа.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><em><br></em></p><p style="text-align: justify;"><em>Цаг гарган ярилцлага өгсөн танд баярлалаа, зохион байгуулж буй арга хэмжээнүүд болон цаашдынх нь ажилд амжилт хүсье!</em></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/бэлчээр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бэлчээр</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/ногоон алт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">ногоон алт</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/тогтвортойхөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тогтвортойхөгжил</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h&text=Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэх боломжтой')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/dbulgamaa-t-h"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(1) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776683451.2298"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="3e26d06e-3364-4a74-bee5-b9f32126150a">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.161.23] ・ 2021.08.27</span>
<a onclick="addReply('3e26d06e-3364-4a74-bee5-b9f32126150a')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Шудрага хэлэхэд илүү дутуу зүйл хэрэггүй.зуд хятад зах зээл.малчны эдийн засгийн боловсрол ухаан 3 шийднэ өөр юу ч биш.харин аль нь бидэнд ашигтай байх вэ гэдгийг ухаантай малчин ялгарч үлдэнэ.гай болж байгаа нь улс төр</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '40228';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'b94af56b55c2aad58be12dfe28e11dff97280d02bdfd6c61c26f38be59a8a2ecd12f6684fea295228d2e531000a70ac93d83da2b0b00e0c807994a7ba9a0a774');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'b94af56b55c2aad58be12dfe28e11dff97280d02bdfd6c61c26f38be59a8a2ecd12f6684fea295228d2e531000a70ac93d83da2b0b00e0c807994a7ba9a0a774');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'b94af56b55c2aad58be12dfe28e11dff97280d02bdfd6c61c26f38be59a8a2ecd12f6684fea295228d2e531000a70ac93d83da2b0b00e0c807994a7ba9a0a774');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/09cd291960a92716ba60714246e91189.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/uur-amisgaliin-uurchlultiin-ur-nuluug-bagasgakh">
Уур амьсгалын өөрчлөлтийн үр нөлөөг багасгах </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/malchid-belcheeree-khamgaalj">
Малчид нөхөрлөл байгуулж бэлчээрээ хамгаалж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
03 сарын 14, 2024 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/kharaagui-irgediin-97-khuwi-ni-ajil-erkheldeggui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7f72ba05a3979b664c99bcbea0cf2829.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7f72ba05a3979b664c99bcbea0cf2829.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/life">
Амьдрал </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/kharaagui-irgediin-97-khuwi-ni-ajil-erkheldeggui">
Хараагүй иргэдийн 97 хувь нь ажил эрхэлдэггүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
04 сарын 12, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/3r-ireeduid-khereg-bolj-magadgui-gej-tuluwluud-em-awaad-khereggui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/210159884b351e79df9f3e14f87ef6ce.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/210159884b351e79df9f3e14f87ef6ce.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/3r-ireeduid-khereg-bolj-magadgui-gej-tuluwluud-em-awaad-khereggui">
#3R: Ирээдүйд хэрэг болж магадгүй гэсэн бодлоор эм аваад хэрэггүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
09 сарын 05, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/togtwortoi-khugjliin-zorilgo-neelttei-udurlug-esdugeer-sard-bolno">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c2c387f47c0d5dadeb71cf39b8661e9b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/c2c387f47c0d5dadeb71cf39b8661e9b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/togtwortoi-khugjliin-zorilgo-neelttei-udurlug-esdugeer-sard-bolno">
"Тогтвортой хөгжлийн зорилго" нээлттэй өдөрлөг есдүгээр сард болно </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
08 сарын 15, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/tdulguundusal-ekh-delkhiidee-eeltei-baikh-ni-khetsuu-daalgawar-bish-kheregleegee-l-khyanana-gesen-ug">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1bb796bae22507a54e9ed1d60590aa75.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1bb796bae22507a54e9ed1d60590aa75.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tdulguundusal-ekh-delkhiidee-eeltei-baikh-ni-khetsuu-daalgawar-bish-kheregleegee-l-khyanana-gesen-ug">
Т.Дөлгөөндусал: Эх дэлхийдээ ээлтэй байх нь хэцүү даалгавар биш хэрэглээгээ л хянана гэсэн үг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
08 сарын 12, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nv1g";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'b94af56b55c2aad58be12dfe28e11dff97280d02bdfd6c61c26f38be59a8a2ecd12f6684fea295228d2e531000a70ac93d83da2b0b00e0c807994a7ba9a0a774',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.MTg2MGQ3MjI0ZmJjN2FmNWUzYTFjNjU5NzdlMDMwMzcxZmI0MjRiNTFiOGNmNTk1YmYyYmIxMmE2NDA1NzUwMcbObfWvy3G4VwgjiqHOv8C51aVKF8lRHnnrZHomdxdN',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1779275451',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.MjM5ZDUzYzU3NWIyMTEwODQxMDc0ZTM5MTllZTFkYWViMzdmODIwM2IzNTY5NTcxYzdiYzVhMDU4NTc3MzY1My40sHx+X3zOwt0mncX0tCgDF0lbkyjVCdz3Zyp9cAaIBbOfwdGoV35X/17rCDZDGuOs2eSXyRxhkf8Ls7eBcWo=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1779275451',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'b94af56b55c2aad58be12dfe28e11dff97280d02bdfd6c61c26f38be59a8a2ecd12f6684fea295228d2e531000a70ac93d83da2b0b00e0c807994a7ba9a0a774'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.MTg2MGQ3MjI0ZmJjN2FmNWUzYTFjNjU5NzdlMDMwMzcxZmI0MjRiNTFiOGNmNTk1YmYyYmIxMmE2NDA1NzUwMcbObfWvy3G4VwgjiqHOv8C51aVKF8lRHnnrZHomdxdN'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1779275451'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.MjM5ZDUzYzU3NWIyMTEwODQxMDc0ZTM5MTllZTFkYWViMzdmODIwM2IzNTY5NTcxYzdiYzVhMDU4NTc3MzY1My40sHx+X3zOwt0mncX0tCgDF0lbkyjVCdz3Zyp9cAaIBbOfwdGoV35X/17rCDZDGuOs2eSXyRxhkf8Ls7eBcWo='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1779275451'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн... | Peak News
Д.Булгамаа: Ачааллыг цаг алдалгүй бууруулвал доройтсон бэлчээрийн 80 гаруй хувь нь байгалийн аясаар сэргэх боломжтой
Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэндийн төсөл”-ийн санхүүжилтээр бэлчээрийн мониторингийн үндэсний сүлжээг бэхжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хэрэгжүүлсэн юм.
Ингэснээр хаагуур, хэдий хэмжээний бэлчээр хэрхэн доройтож буйг бодитойгоор оношилж улмаар доройтлоос сэргийлэх, доройтсон бэлчээрийг сэргээн сайжруулах нөөц боломжоо бодитойгоор тооцдог боллоо. Энэхүү ажил бэлчээрийн судалгаа, бэлчээр зохион байгуулалт, бэлчээр ашиглагчид- малчдад хэрхэн бодит үр дүн үзүүлж байгаа талаар “Ногоон алт” төслийн бэлчээрийн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн, доктор Д.Булгамаатай ярилцлаа.
-Монголчууд улирал дагаж нүүдэллэн, бууриа сэлгэж ирсэн. Энэ нь байгальд ээлтэй гээд л ярьдаг шүү дээ. Гэтэл сүүлийн жилүүдэд бэлчээрийн доройтол гэж их ярих боллоо. Бэлчээр нутгийн асуудал хөндөгдөх шалтгааныг мэргэжлийн хүний хувьд та хэрхэн хардаг вэ?
-Бэлчээр нутгаа хайрлах, зохистой ашиглах малчны ухаан, нүүдэлчдийн соёлын хамт хэдэн мянган жилийн турш хадгалагдаж уламжлагдаж ирсэн. Гэвч зах зээлийн нийгэмд шилжсэнээр малчид орлогоо нэмэгдүүлж амьжиргаагаа сайжруулах зорилгоор малынхаа тоог хяналтгүйгээр өсгөх болсон.
Өвсний соргог, усны тунгалагийг дагаж нүүдэллэдэг малчид ховордож зах зээлээ даган төв суурин газраас холгүй амьдрах малчдын тоо өсөж их хэмжээний малын бөөгнөрөл үүссэнээс малын бэлчээр эрчимтэйгээр доройтож байгаа нь тун харамсалтай.
-Монгол Улсын хэмжээнд яг хэр их хэмжээний газар талхлагдаад байна вэ?
-Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд төслийн дэмжлэгээр ус, цаг уур болон газрын харилцааны улсын сүлжээг түшиглэн бэхжүүлсэн Бэлчээрийн мониторингийн 2 том сүлжээ нь бэлчээрээ жил бүр оношилдог болсон. “Бэлчээрийн мониторингийн дүн мэдээ, үндэсний тайлан”-гаас үзэхэд Монгол орны нийт бэлчээрийн газрын 65 хувь өөрчлөгдөж доройтсон төлөвтэй байна.
-Цөлжилтөд өртсөн газар нутаг гэхээр элс, цагаан тоосоор төсөөлдөг. Гэтэл харахад ногоон тал хэдий ч талхлагдсан бэлчээр нэмэгдсэн талаар судлаачид дурдах болсон. Цаанаа экосистем нь хэрхэн өөрчлөгдсөн байдаг юм бол?
-Бэлчээрийн доройтол, бэлчээрийн доройтлын шалтгаан саяхныг хүртэл маргаантай байлаа. Малын тоо хэт өссөнөөс бэлчээрийн доройтол эрчимжиж буйг малчид хүлээн зөвшөөрдөггүй, хур бороо орохгүйгээс л газар нутаг гандуухан байна гэдэг малчид цөөнгүй байсан.
Сүүлийн жилүүдэд
Бэлчээрийн доройтлын явц, шинж тэмдэг нь байгалийн бүс бүслүүрээс хамааран харилцан адилгүй байдаг, тухайлбал, ой хээрийн бүсэд нарийн өвс голлосон унаган ургамлын эзлэх хувь буурсаар тэжээлийн ач холбогдлоор муу, хөл газрын ургамлаар солигддог бол хээрийн бүсэд өнгөн хөрс суларч ус салхины элэгдэл эрчимжсэн байх жишээтэй.
Эдгээр өөрчлөлтийг даган байгалийн зэрлэг амьтад болон шувуудыг амьдрах орчноор хангах, хөрсийг үндсээрээ барьж элэгдэл эвдрэлээс хамгаалах зэрэг үйлчилгээг алдахад хүрч байна.
-Ингэж талхлагдсан газар байгалийн жамаараа сэргэх үү?
-Доройтсон бэлчээрийн сэргэлтийн талаарх туршилт судалгааны дүнгээс үзэхэд ашиглалтыг тохируулж ургамалд сэргэн ургах боломжийг олгосноор доройтсон бэлчээрийн дийлэнх хувь нь сэргэнэ. Харин унаган ургамал нь доройтлыг илэрхийлэгч зүйл ургамлаар солигдож хөрсний элэгдэл эвдрэл хүчтэй илэрч доройтсон бэлчээр байгалийн аясаар сэргэх боломжгүй.
Манайх шиг чийгийн хангамжаар муу, ургамал ургалтын хугацаа богино нөхцөлд доройтсон бэлчээрт үр цацаад сэргээнэ гэдэг экологийн болон эдийн засгийн хувьд боломжгүй, тиймээс бэлчээрийг хүчтэй доройтуулахаас сэргийлэх, мал бэлчээрлэлтийн ачааллыг даацад нь тохируулах зохицуулалтуудыг цаг алдалгүй нэвтрүүлэх шаардлагатай байна.
-Бэлчээрийн мониторингийн улсын сүлжээг бэхжүүлэхэд ямар асуудлууд дээр голлон анхаарсан бэ?
-Бид дараах 3 асуудал дээр голлон төвлөрөн ажилласан. Тодруулбал:
Нэгдүгээрт: Бэлчээрийн мониторингийн арга зүйг олон улсын жишигт нийцүүлж шинэчлэн сайжруулах, үндэсний түвшинд нэгдсэн нэг арга зүйг нэвтрүүлсэн. Учир нь арга зүйн зөрүүгээс доройтолд орсон бэлчээрийн газрын хэмжээ, доройтлын түвшний талаарх зөрүүтэй дүн мэдээ нь ойлгомжгүй, ашиглахад бэрхшээлтэй байлаа.
Хоёрдугаарт: Мониторингийн анхдагч мэдээллийг боловсруулах, дүн шинжилгээ хийх онолын үндсэн зарчмууд, загваруудыг боловсруулан нэвтрүүлсэн. Тухайлбал, Монгол орны бэлчээрийн голлох төрлүүдээр экологийн чадавхид суурилсан лавлагаа мэдээллийн сантай болсноор доройтлын түвшинг болон сэргэх чадавхийг тодорхойлох боломжтой болсон.
Гуравдугаарт: Мониторингийн сүлжээг бэхжүүлэх зорилгын хүрээнд хээрийн судалгааны багаж хэрэгслээр хангах, холбогдох мэргэжилтнүүдийг сургаж чадавхижуулахад нэлээд сайн анхаарч ажилласаны дүнд тус 2 сүлжээний хувьд мониторингийн хөтөлбөрөө үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх, тогтвортой байдлыг хангах бүрэн чадавхи бүрдсэн.
-Мониторингийн нэгдсэн арга зүйтэй болсны ач холбогдол нь юу вэ?
-Бэлчээрээ оношлох нэгдсэн арга зүйтэй болсноор бэлчээрийн болон бусад холбогдох салбар, оролцогч талууд хоорондоо бэлчээрийн төлөв байдал, даац ачааллын талаарх мэдээлэл солилцох, хамтран ажиллах боломж нэмэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл бэлчээрийн асуудал хариуцсан тодорхой бүтэцгүй манай улсын хувьд энэхүү нэгдсэн арга зүй нь оролцогч талуудыг нэгтгэн зангидах гол арга хэрэгсэл болж байна.
Экологийн чадавхид суурилсан энэхүү нэгдсэн арга зүйг нэвтрүүлснээр бэлчээр судлалын шинэ үеийн суурийг тавьсан гэж хэлж болно.
Учир нь,
-Нийтдээ хэчнээн аймаг сумдын бэлчээрийн мэдээлэл бүртгэгдсэн бол?
-Дээр дурьдсанчлан улсын хэмжээнд бэлчээрийн мониторингийн хоёр том сүлжээ ажиллаж байна.
Эхнийх нь
Одоогоор, 2011 оноос эдүгээ хүртэлх 10 жилийн мэдээлэл бүхий нэгдсэн сантай болсон байна.
Бэлчээрийн сэргэх чадавхийн зураглалыг 2 жил тутамд, өвөл, хаврын даац ачааллын зураглалыг жил тутам гаргаж (http://irimhe.namem.gov.mn/ ; https://eic.mn/wedotinfo)., Бэлчээрийн төлөв байдлын үндэсний тайланг 3 жил тутамд гаргаж Засгийн газарт, олон нийтэд үйлчилдэг.
Хоёрдугаарт, Газрын харилцааны сүлжээний дэргэдэх Бэлчээр ашиглалтын нөлөөг хянах фотомониторингийн сүлжээ аймаг, сум, баг, бэлчээр ашиглагчдын хэсэг, түүний доторхи улирлын бэлчээрийг төлөөлөх 5100 цэгийг хамарч байна (www.gazar.gov.mn). Фотомониторингийн үр дүнд тулгуурлан бэлчээр ашиглалтын горим, ачаалал хэр тохиромжтойг, мөн бэлчээр ашиглалтын гэрээний хэрэгжилтийг хянадаг.
Дундаа ашигладаг бэлчээрийн газар дээр нь үндэслэн малчдын хэсэг, бүлгийн түвшинд бэлчээрийн төлөв байдал, нөөцийг нь тодорхойлж зурагладаг. Бэлчээр ашиглалтын төлөвлөгөөгөө хэрхэн хэрэгжүүлж байгаа, бэлчээр ашиглалтын арга технологи бэлчээртээ хэрхэн нөлөөлж байгааг хянаж жил бүрийн 8-р сард мониторинг хийдэг.
Бэлчээр ашиглалтын нөлөөг хянах фотомониторингийн 2020 оны дүнгээс үзэхэд бэлчээрийн зохистой ашиглалтыг нэвтрүүлснээр сүүлийн 5 жилд улсын хэмжээгээр 20,6 сая га бэлчээрийг сайжруулсан байна.
Ийнхүү бэлчээрийн чанар бүтээмж, түүнд үзүүлэх ашиглалтын нөлөөг хянах нь нэг талаас МАА-н үйлдвэрлэлийг, малчдыг хариуцлагажуулж байгаа, нөгөө талаас малчдаас зах зээлд нийлүүлж буй бүтээгдхүүнийг зохистой ашиглалт бүхий эрүүл бэлчээрээс гаралтай хариуцлагатай бүтээгдхүүн болохыг баталгаажуулснаар түүний борлуулалт, үнэ цэнийг нэмэгдүүлж байгаа юм.
-Тэгэхээр малын тоо толгой бус авах үр ашиг, тухайн бүтээгдэхүүний түүх үнэ цэнийг нь нэмэгдүүлэх нь ээ?
-Олон малтай л бол сайн малчин гэсэн өрөөсгөл ойлголт байсан.
Мянгат малчин тодруулдаг, банкны зээл авахад малын тоо толгой хардаг нь малын тоо хяналтгүйгээр өсөхөд нөлөөлж байна.
Малын тоогоо өсгөсөн ч Монгол малын бүтээгдэхүүн, арьс шир, түүхий эд зах зээл дээр хямд, үүнийг дагаад малчин өрхийн орлого доогуур байгаа нь нууц биш.
Тэгэхээр бид эртнээс өвлөж ирсэн
Байгалийн эрүүл бэлчээрээс гаралтай, байгаль орчинд ээлтэй, хариуцлагатай бүтээгдэхүүн гэдгийг баталгаажуулж эх дэлхийдээ ээлтэй, хариуцлагатай гэдэг имижээр олон улсын зах зээлд танигдах л чухал.
Ингэж чадвал монгол малын гаралтай бүтээгдхүүний өрсөлдөх чадвар нэмэгдэн эдийн засгаа солонгоруулах боломжийг нэмэгдүүлж чадна.
-Та бүхний ажилласан Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд төсөл 17 жилийн турш хэрэгжүүлсэн үр дүнгээ олон нийтэд танилцуулах гэж байгаа, мөн та бүхний хамтарч буй Бэлчээрийн Үндэсний IV форумыг 9-р сарын 9-10-ны өдрүүдэд зохион байгуулна гэж дуулсан. Энэ талаар манай уншигчдад товчхон мэдээлэл өгөөч.
-Тэгэлгүй яахав баярлалаа. Төсөл маань хэрэгжээд 17 жил хэдийн өнгөрчээ. Оролцогч талуудын уйгагүй хичээл зүтгэлээр өнөөдөр бид төслөө маш амжилттай хэрэгжүүлж бэлчээр судлалын болоод МАА-н үйлдвэрлэлийн хөгжлийн нэгэн шинэ үеийн суурийг тавьсан олон үр дүн гаргасан байгааг харахад маш таатай байгаа.
Хамгийн гол нь малчид хамтарч бэлчээрээ зүй зохистой ашиглах нь тэдний нүүдэлчин амьдралын хэв маягийг тэтгэдэг юм байна гэдгийг ойлгосон бол энгийн иргэд ч бэлчээр гэдэг бол зөвхөн хэдэн малчны л санаа зовох асуудал биш гэдгийг бага багаар ойлгож буй нь мэдрэгдэж байгаа.
Манай төслийн хувьд Бэлчээр ашиглагчдын нэгдсэн холбоог бэхжүүлэх тал дээр багагүй ажлыг хийсэн бөгөөд 2021/0/9/09-ний өдөр Бэлчээрийн Үндэсний IV форумыг холбоотойгоо хамтран зохион байгуулж байна. Арга хэмжээ маань өнөөгийн нөхцөл байдалтай зохицон 100% виртуал хэлбэрээр явагдах ба www.responsiblenomads.mn хуудсаар шууд дамжуулагдана. Арга хэмжээний үеэр олон улсын болон дотоодын эрдэмтэн судлаачдын бэлчээрийн сэргэлтийн талаарх сүүлийн үеийн судалгаанууд танилцуулагдахаас гадна бэлчээрийг сонирхогч, ашиглагч, хэрэглэгч бүх талуудын нэгдсэн уулзалт болдог давуу талтай юм. Тодруулбал бэлчээрийг түшиглэн мал сүргээ өсгөж буй малчид, малчдын гаргасан түүхий эдийг бэлтгэн нийлүүлэгчид, мал аж ахуйн үйлдвэрлэл эрхлэгчид болон бэлчээр, мал аж ахуйг судалдаг эрдэмтэн, судлаачдын нэгдсэн уулзалт болдог гэсэн үг юм.
Харин 2021/09/10-ны өдөр Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд төслийн маань хэрэгжүүлсэн сайн туршлагуудыг олон нийттэй хуваалцах юм. Мал аж ахуй маань манай улсын хөгжлийн тулгуур 3 чулууны нэг төдийгүй малын гаралтай түүхий эдтэй холбогддоггүй, салангид амьдардаг нэг ч Монгол хүн байхгүй гэж би боддог. Тиймээс энэхүү арга хэмжээ маань уншигч та бүхэнд бүгдээрэнд нь хамаатай гэж ойлгож болно. Арга хэмжээг мөн л онлайнаар www.responsiblenomads.mn вэб хуудсаар болон Монголын үндэсний олон нийтийн телевизээр та бүхэнд дамжуулан хүргэх болно. Та бүхнийг манай онлайн арга хэмжээнүүдэд өргөнөөр оролцохыг урьж байна. Арга хэмжээний талаар болон манай төслийн үйл ажиллагааны мэдээллийг www.greenmongolia.mn сайт болон www.facebook.com/greenmongolia.mn фэйсбүүк хуудсуудаар авах боломжтой байгаа.
Цаг гарган ярилцлага өгсөн танд баярлалаа, зохион байгуулж буй арга хэмжээнүүд болон цаашдынх нь ажилд амжилт хүсье!
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг
Сэтгэгдэл бичих (1)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [66.181.161.23] ・ 2021.08.27 Хариулах
Шудрага хэлэхэд илүү дутуу зүйл хэрэггүй.зуд хятад зах зээл.малчны эдийн засгийн боловсрол ухаан 3 шийднэ өөр юу ч биш.харин аль нь бидэнд ашигтай байх вэ гэдгийг ухаантай малчин ялгарч үлдэнэ.гай болж байгаа нь улс төр