Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин..." />
<meta name="keywords"
content="жендэр, эмэгтэйчүүд" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6fd10fc7def59c496a17224288618f81.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6fd10fc7def59c496a17224288618f81.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">01 сарын 21, 2022</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba&text=Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6fd10fc7def59c496a17224288618f81.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6fd10fc7def59c496a17224288618f81.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;">Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин улсын судар”-аас монголчилсон нь: “Шарагчин туулай жилийн наймдугаар сар. Шарагчин хонин өдөр. </p><p style="text-align: justify;">Монголын элч Чхаггойө нарын арван гурван хүн, Зүүн Жин улсын найман хүн ирсний нэг нь эмэгтэй хүн байлаа” гэжээ. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Дундад зуунд монголчууд бүсгүй хүнийг ухаан богино хэмээн ад шоо үзэх нь бүү хэл, төрийн хэрэгт эрчүүдээс яавч дутахгүй байр суурь олгож байсны жишээ баримт үүгээр дуусахгүй буй заа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Дээр өгүүлсэн явдлаас даруй 700 жилийн дараа буюу 1924 онд Зөвлөлт Орос улс Александра Коллонтайг Норвеги улсад суух элчин сайдаар томилсон нь түүхэн дэх анхны эмэгтэй элчин сайд гэгддэг. (Үүнээс өмнө иймэрхүү жишээ ганц нэг байдгийн илүү тодорхой нь 1632 онд Катарина Стопиа хэмээх швед эмэгтэй Орос улсад суух элчин сайд нөхрөө дагаж тус улсад очоод удалгүй нөхөр нь нас барсан тул Шведийн парламентын зөвшөөрлөөр элчин сайдын албыг хүлээн авч хоёр жил хашсан бий). </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Яг 800 жилийн өмнө тийнхүү эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байсан Монгол улс харин энэ өдрүүдэд, нийт элчин сайдууд дундаа эмэгтэй дипломатчидын эзлэх хувь хэмжээгээр дэлхийд дээгүүрт орох болсон төдийгүй түүхэндээ анх удаа хамгийн олон эмэгтэй элчин сайдтай болов. </p><p style="text-align: justify;">Э.Сарантогосыг БНСУ-д, Д.Гэрэлмааг Швейцарьт суух элчин сайдад томилсноор Монгол улсаас хилийн чанадад суух 31 бүрэн эрхэт төлөөлөгчийн 6 нь бүсгүй хүн болвай. Цаана нь Италид Ц.Нарантунгалаг, Кубад Ш.Батцэцэг, Болгарт Л.Саянаа, Францад У.Нямхүү буй. Дипломат ажлын зузаан туршлагатай, мэргэжлийн, гадаад хэлний мэдлэг, харилцааны чадвар өндөр, нягт чамбай эдгээр хүүхнүүдийн хэнийг нь ч “Энэ ч дээ” гэж голохын нөхцөл алга” гэж учир мэдэх хүний хэлэхийг сонсоход урамтай сайхан байна. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Зургаа гэдэг бага тоо мэт боловч нийт элчин сайдуудынхаа эгнээнд эзлэх хувь хэмжээгээр бол (бараг 20 хувь) аргагүй өндөр юм аа. Дэлхийд шүү. </span></p><p style="text-align: justify;">Арабын Нэгдсэн Эмират улсын Засгийн газрын дэргэдэх Дипломатын академийн (AGDA) өнгөрсөн онд хийсэн судалгааны дүнг үзвэл өнөөдөр эмэгтэй элчин сайдуудынхаа тоогоор дэлхийд Швед (48.1%), Канад (46.3%), Норвеги (44%) тэргүүлж байна. </p><p style="text-align: justify;">Шведийн 104 элчин сайдын 50 нь, Канадын 95 элчин сайдын 44 нь, Норвегийн 75 элчин сайдын 33 нь эмэгтэй гэх мэт. </p><p style="text-align: justify;">Эмэгтэйчүүдийнх нь нийгэмд эзлэх байр суурь хэзээнээс өндөр улс л даа. Цаашилбал АНУ 30.9%, Европын холбоо 23.4%, Франц 21.2% гэж явсаар манай Монгол хэрвээ 20 хувь гэж үзвэл дэлхийн 200 шахам орноос 21 дүгээрт жагсах нь баттай харагдана (энэ судалгаанд гэхдээ багтаагүй). </p><p style="text-align: justify;">Хятад хөрш 10.2 хувьтай 34-т, Орос нь 0.7 хувьтай 40-д л цохиж явна. </p><p style="text-align: justify;">Хятадын 176 элчин сайдын 18 нь, Оросын 149 элчин сайдын 3 нь эмэгтэй аж. Өнгөрсөн гурван жилд эмэгтэй элчин сайдууд нь цөөрсөн орнууд байна, АНУ, Франц, Европын холбоо, Япон, Өмнөд Солонгос гэхчлэн. Манай Монгол хэрвээ энэ судалгаанд хамрагдсан бол өссөнийг харуулсан нэмэх тэмдэгтэй орох нь байна. </p><p style="text-align: justify;">Бүхэлдээ бол дэлхий дахинд эмэгтэйчүүдийг дипломат албанд татан оролцуулах явдал нэгэнт чиг хандлага болжээ. </p><p style="text-align: justify;">Энэ нь хүйсийн тэгш байдлыг хангахдаа ч нарийндаа биш, маргаан, үл ойлголцлоос урьдчилан сэргийлэх, зохицуулах, харилцаан дахь төвөгтэй байдлыг арилгах, намжаах гэх мэт байгалиас заяасан олон чадварыг нь чухалчилж буй хэрэг. </p><p style="text-align: justify;">“Уран бэрийн нүүдэл” гэж монгол хүн ярьдаг бол XIX зууны үеийн Францын нэртэй улс төрч, ерөнхий сайд асан Жорж Клөмансо <span class="twittersharelink">“Дипломат алба гэдэг бол дан ганц эрчүүдэд найдаж хариуцуулбал маш гоомой болох тийм чухал ажил</span>” гэжээ. Бүр саяхны юм яривал нэг сар гаруйн өмнө У.Хүрэлсүхийг Москвад айлчлахад Төрийн Думын Дээд танхимын дарга Валентина Матвиенко түүнд “Гадаад харилцааны асуудлыг эмэгтэй хүнд мэдүүлсэн нь их ухаалаг, зөв шийдвэр болсныг тэмдэглэмээр байна. Би эрэгтэй хүнийг хүндэлдэг, гэхдээ дипломат ажлыг эрхлэн явуулахдаа эмэгтэй хүн илүү байдаг юм аа” гэж билээ. </p><p style="text-align: justify;">Гэхдээ а<span class="twittersharelink">ль ч газрын дипломат албаны өндөрлөгт эмэгтэйчүүдийн хүрсэн зам тийм дардан байдаггүй.</span><br>Одоо 40 гаруй хэдэн эмэгтэй элчин сайдтай буй АНУ гэхэд л анхны бүсгүй элчин сайдаа энүүхэн 1949 онд л томилж байжээ. </p><p style="text-align: justify;">Төрийн департамент эмэгтэй ажилтнуудаа гэрлэвэл ажлаа өгөхийг шаарддаг ёс 1974 онд л халагдсан гэвэл ямар вэ? Үүнийг би хэлээгүй, АНУ-ын ази гаралтай анхны элчин сайд (Балбад сууж байсан) эмэгтэй Жулиа Чан Блох хэлсэн байна. “Нэг бол амьдралаа, үгүй бол ажлаа сонго!” гэдэг байжээ. 1976 онд АНУ-ын Дээд шүүх Төрийн департаментыг дипломат албанд элсэх шалгалт, томилолт, зэрэг дэв ахиулах, шагналын систем хэрэгжүүлэхдээ хүйсээр ялгаварлан гадуурхаж байгааг тогтоож (Palmer v. Baker), энэ явдлыг арилгуулах эрхийн акт гаргаж байв. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Зуу хүрэхгүй жилийн түүхтэй АНУ-ын дипломат алба эмэгтэй элчин сайдтай болтлоо 25 жил, ази гаралтай хүнийг элчин сайдаар томилтлоо 65 жил, энэ албаны толгойд эмэгтэй хүн гаргатлаа (Мадлэн Олбрайт) чилийсэн 72 жилийг туулжээ.</p><p style="text-align: justify;">АНУ төдийгүй дээр дурьдсан Швед, Канад, Норвеги тэргүүтэн ч өдий хэмжээнд хүртлээ ихийг л үзсэн байж таарна. </p><p style="text-align: justify;">Марзан юм ч их байдгийн нэг жишээ Франц, Итали, Испани, ОХУ зэрэг олон оронд улсаа төлөөлөн сууж байсан Исландын луглагар дипломатч эмэгтэй Берглинд Асгейрсдоттир дурсахдаа “Дипломат албанд, залуу байхад хурал уулзалтанд эрчүүдийн дунд би ганц эмэгтэй сууж байх нь ердийн хэрэг байв. 1982 онд манай ерөнхий сайд Германд айлчиллаа. Германы канцлер биднийг эхнэртэйгээ хүлээж авсан юм. Сайдуудтайгаа мөр зэрэгцээд уулзалтанд явж ороход намайг нэг сайдынх нь эхнэр гэж бодсон нь илт, эхнэрүүдийн ширээ рүү урьж билээ” гэжээ.</p><p style="text-align: justify;">Манай хойд хөршид Гадаад хэргийн яам нь эмэгтэй хүнийг эгнээндээ авахдаа хэзээний дургүйгээрээ алдартай. Эдуард Шеварднадзе 1985 онд сайд болоод яамны шинэ боловсон хүчний асуудлаар хуралдаж, охид бүсгүйчүүдийг хэр олноор авч байгаа тухай асуусанд хариуцсан хүн нь “Ноднин жилийнхээс даруй хоёр дахин олон эмэгтэй авсан” гэж нүүр бардам хэлжээ. Тэгээд тэр ноднин нь хэдэн бүсгүй авч вэ гээд үзсэн чинь ердөө ганцхан хүн авсан байж гэнэ. Үүнийг бас би зохиогоогүй, энэ яаманд одоо хүртэл ярьдаг яриа гэнэ. </p><p style="text-align: justify;">2002 онд болсон элчин сайд нарын зөвлөгөөн дээр ерөнхийлөгч В.Путин “Оросын дипломат албанд эмэгтэйчүүдийн тоо цөөн байгаа нь энэ улсын гадаад бодлогын сул тал болоход хүрлээ” гэж байв. Улмаар 2004 онд дипломат албанд дотоодын 26 их дээд сургуулийн 189 төгсөгч авсны 54 хувь нь охид байсан нь урьд хожид үзэгдээгүй явдал гэгдэж, шагшаан шуугиан болсон гэнэ. Ямар ч байсан манай их хөрш одоогоор гурван эмэгтэй элчин сайдтай (Индонез, Болгар, Кабо Вэрдэ), ер нь бол түүхэндээ хэчнээн эмэгтэй элчин сайдтай улс вэ гэхээр гарын арван хуруунд хүрэхгүй л юм. </p><p style="text-align: justify;">Дээр нэр гарсан В.Матвиенко бээр улс төрийн ажлаар нэрд гарсан боловч үнэндээ мэргэжлийн дипломатч, элчин сайд хүн гэдгийг монгол бид байтугай орос нь ч бараг мэдэхгүй. <span class="twittersharelink">1991-1994 онд Мальта улсад элчин сайд байжээ. Чухам түүний хүчин зүтгэлээр оросуудын жуулчлан очих хамгийн дуртай газрын нэг нь эгнэгт энэ улс болсон түүхтэй. </span></p><p style="text-align: justify;">Хожим 1997-98 онд Грект ганцхан жил ажиллахдаа хоёр орны хооронд хүмүүнлэг, соёл, жуулчлалын гүнзгий бөх хэлхээ холбоо тогтоосны зэрэгцээ мань Грек НАТО-гийн гишүүн улс атал эднийд Оросын зэвсэг, тэр дундаа зенит пуужингийн цогцолбор худалдаж чадсан явдал мөн түүний гавьяа гэнэм. </p><p style="text-align: justify;">Мальтад байхдаа В.Матвиенкогийн хийсэн нэг ажил их дурсамжтай юм. </p><p style="text-align: justify;">Түүнийг очиход ЭСЯ-ны байшинг тойроод жигтэйхэн өндөр дүлий хана байж гэнэ. Шинэ элчин сайд тэр ханыг даруй буулган хог дээр хаяжээ. Хана үгүй болсонд нүд нь онгойж, хараа нь цэлийгээд ирсэн айл саахалтынхан энэ сайхан үйлд нь талархсаны тэмдэг болгон тус тусын бага жижиг хашааг мөн буулгаж, оронд нь ваартай цэцэг зайгүй өржээ.</p><p style="text-align: justify;">Шинэ Орос улс Өрнөдтэй шинэ харилцаа эсгэж эхэлсэн үе юм. Одоо ингээд боджээ байхад, дипломат албаны ажил бол хана нураах ажил юм уу даа. Үл ойлголцлын, хүнд суртлын, явцуу эрх ашгийн гэх мэт өдий төдий хана энд тэндгүй бий. </p><p style="text-align: justify;">Тэр ханануудыг нурааж, монгол хүний ашиг сонирхол хэрэгжих зам харгуйг цэлийтэл нээнэ вий хэмээн элчин сайд бүсгүйчүүддээ эргэлзээгүй итгэнэм.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><a href="https://www.facebook.com/batamgalan.buyanjargal" rel="noopener noreferrer" target="_blank"><em>Б.Бат-Амгалан</em></a>гийн бичвэрээс зөвшөөрөлтэйгээр нийтлэв</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/жендэр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">жендэр</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/эмэгтэйчүүд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эмэгтэйчүүд</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba&text=Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780757714.1344"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '41453';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0e5f0ce4f68119f2d3967cf3a832223d3b9e7294b0a21842596b93565252821213493b0c6c5953e48673ea4e05e12f642107b6bd373331f7bbd0836421a5e9bc');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0e5f0ce4f68119f2d3967cf3a832223d3b9e7294b0a21842596b93565252821213493b0c6c5953e48673ea4e05e12f642107b6bd373331f7bbd0836421a5e9bc');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0e5f0ce4f68119f2d3967cf3a832223d3b9e7294b0a21842596b93565252821213493b0c6c5953e48673ea4e05e12f642107b6bd373331f7bbd0836421a5e9bc');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/aziin-ipotekiin-khoyordogch-zakh-zeeliin-kholboonii-gishuud-mongold-chuulna">
Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdee-uiluulakhguin-tuld-efirt-tewren-garch-medeegee-khurgejee">
<img src="https://www.peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6d632c3fbabae73935b4b541e4477064.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://www.peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6d632c3fbabae73935b4b541e4477064.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdee-uiluulakhguin-tuld-efirt-tewren-garch-medeegee-khurgejee">
Хүүхдээ уйлуулахгүйн тулд эфирт тэврэн гарч мэдээгээ хүргэжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 04, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/news22l29">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4ab0e05aaf68c0257a029e2bef4b958b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4ab0e05aaf68c0257a029e2bef4b958b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/news22l29">
Эмэгтэй хүн харваснаар шагайн харвааны өв соёл устах аюултай гэв </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
01 сарын 05, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/prwo685415">
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/dd461922f8662cd69c7b67c51b27b4c7.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/dd461922f8662cd69c7b67c51b27b4c7.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/prwo685415">
Улс орны хөгжилд баялаг бүтээгч, бизнес эрхлэгч эмэгтэйчүүдийн оролцоог нэмэгдүүлнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Дэлгэрмаа </a> ・
08 сарын 29, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/khuwtsaslalt-manikyurt-khuis-khamaarakhaa-bolij">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/ffe13fdd793b415e6b4398b2617d1cca.gif" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/ffe13fdd793b415e6b4398b2617d1cca.gif" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/beauty">
Гоо сайхан & Загвар </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khuwtsaslalt-manikyurt-khuis-khamaarakhaa-bolij">
Хувцаслалт, маникюрт хүйс хамаарахаа больж, эрчүүдийн дунд маникюр тренд боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
06 сарын 08, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/ulsiin-tsetserlegiin-khurt">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/9bbf19dc61ce9d2087afeeaab97c477e.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/9bbf19dc61ce9d2087afeeaab97c477.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ulsiin-tsetserlegiin-khurt">
Улсын цэцэрлэгийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэхийг шаардаж тайван жагсаал зохион байгуулав </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
03 сарын 08, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvzh";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин..." />
<meta name="keywords"
content="жендэр, эмэгтэйчүүд" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6fd10fc7def59c496a17224288618f81.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6fd10fc7def59c496a17224288618f81.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">01 сарын 21, 2022</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba&text=Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6fd10fc7def59c496a17224288618f81.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6fd10fc7def59c496a17224288618f81.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;">Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин улсын судар”-аас монголчилсон нь: “Шарагчин туулай жилийн наймдугаар сар. Шарагчин хонин өдөр. </p><p style="text-align: justify;">Монголын элч Чхаггойө нарын арван гурван хүн, Зүүн Жин улсын найман хүн ирсний нэг нь эмэгтэй хүн байлаа” гэжээ. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Дундад зуунд монголчууд бүсгүй хүнийг ухаан богино хэмээн ад шоо үзэх нь бүү хэл, төрийн хэрэгт эрчүүдээс яавч дутахгүй байр суурь олгож байсны жишээ баримт үүгээр дуусахгүй буй заа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Дээр өгүүлсэн явдлаас даруй 700 жилийн дараа буюу 1924 онд Зөвлөлт Орос улс Александра Коллонтайг Норвеги улсад суух элчин сайдаар томилсон нь түүхэн дэх анхны эмэгтэй элчин сайд гэгддэг. (Үүнээс өмнө иймэрхүү жишээ ганц нэг байдгийн илүү тодорхой нь 1632 онд Катарина Стопиа хэмээх швед эмэгтэй Орос улсад суух элчин сайд нөхрөө дагаж тус улсад очоод удалгүй нөхөр нь нас барсан тул Шведийн парламентын зөвшөөрлөөр элчин сайдын албыг хүлээн авч хоёр жил хашсан бий). </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Яг 800 жилийн өмнө тийнхүү эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байсан Монгол улс харин энэ өдрүүдэд, нийт элчин сайдууд дундаа эмэгтэй дипломатчидын эзлэх хувь хэмжээгээр дэлхийд дээгүүрт орох болсон төдийгүй түүхэндээ анх удаа хамгийн олон эмэгтэй элчин сайдтай болов. </p><p style="text-align: justify;">Э.Сарантогосыг БНСУ-д, Д.Гэрэлмааг Швейцарьт суух элчин сайдад томилсноор Монгол улсаас хилийн чанадад суух 31 бүрэн эрхэт төлөөлөгчийн 6 нь бүсгүй хүн болвай. Цаана нь Италид Ц.Нарантунгалаг, Кубад Ш.Батцэцэг, Болгарт Л.Саянаа, Францад У.Нямхүү буй. Дипломат ажлын зузаан туршлагатай, мэргэжлийн, гадаад хэлний мэдлэг, харилцааны чадвар өндөр, нягт чамбай эдгээр хүүхнүүдийн хэнийг нь ч “Энэ ч дээ” гэж голохын нөхцөл алга” гэж учир мэдэх хүний хэлэхийг сонсоход урамтай сайхан байна. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Зургаа гэдэг бага тоо мэт боловч нийт элчин сайдуудынхаа эгнээнд эзлэх хувь хэмжээгээр бол (бараг 20 хувь) аргагүй өндөр юм аа. Дэлхийд шүү. </span></p><p style="text-align: justify;">Арабын Нэгдсэн Эмират улсын Засгийн газрын дэргэдэх Дипломатын академийн (AGDA) өнгөрсөн онд хийсэн судалгааны дүнг үзвэл өнөөдөр эмэгтэй элчин сайдуудынхаа тоогоор дэлхийд Швед (48.1%), Канад (46.3%), Норвеги (44%) тэргүүлж байна. </p><p style="text-align: justify;">Шведийн 104 элчин сайдын 50 нь, Канадын 95 элчин сайдын 44 нь, Норвегийн 75 элчин сайдын 33 нь эмэгтэй гэх мэт. </p><p style="text-align: justify;">Эмэгтэйчүүдийнх нь нийгэмд эзлэх байр суурь хэзээнээс өндөр улс л даа. Цаашилбал АНУ 30.9%, Европын холбоо 23.4%, Франц 21.2% гэж явсаар манай Монгол хэрвээ 20 хувь гэж үзвэл дэлхийн 200 шахам орноос 21 дүгээрт жагсах нь баттай харагдана (энэ судалгаанд гэхдээ багтаагүй). </p><p style="text-align: justify;">Хятад хөрш 10.2 хувьтай 34-т, Орос нь 0.7 хувьтай 40-д л цохиж явна. </p><p style="text-align: justify;">Хятадын 176 элчин сайдын 18 нь, Оросын 149 элчин сайдын 3 нь эмэгтэй аж. Өнгөрсөн гурван жилд эмэгтэй элчин сайдууд нь цөөрсөн орнууд байна, АНУ, Франц, Европын холбоо, Япон, Өмнөд Солонгос гэхчлэн. Манай Монгол хэрвээ энэ судалгаанд хамрагдсан бол өссөнийг харуулсан нэмэх тэмдэгтэй орох нь байна. </p><p style="text-align: justify;">Бүхэлдээ бол дэлхий дахинд эмэгтэйчүүдийг дипломат албанд татан оролцуулах явдал нэгэнт чиг хандлага болжээ. </p><p style="text-align: justify;">Энэ нь хүйсийн тэгш байдлыг хангахдаа ч нарийндаа биш, маргаан, үл ойлголцлоос урьдчилан сэргийлэх, зохицуулах, харилцаан дахь төвөгтэй байдлыг арилгах, намжаах гэх мэт байгалиас заяасан олон чадварыг нь чухалчилж буй хэрэг. </p><p style="text-align: justify;">“Уран бэрийн нүүдэл” гэж монгол хүн ярьдаг бол XIX зууны үеийн Францын нэртэй улс төрч, ерөнхий сайд асан Жорж Клөмансо <span class="twittersharelink">“Дипломат алба гэдэг бол дан ганц эрчүүдэд найдаж хариуцуулбал маш гоомой болох тийм чухал ажил</span>” гэжээ. Бүр саяхны юм яривал нэг сар гаруйн өмнө У.Хүрэлсүхийг Москвад айлчлахад Төрийн Думын Дээд танхимын дарга Валентина Матвиенко түүнд “Гадаад харилцааны асуудлыг эмэгтэй хүнд мэдүүлсэн нь их ухаалаг, зөв шийдвэр болсныг тэмдэглэмээр байна. Би эрэгтэй хүнийг хүндэлдэг, гэхдээ дипломат ажлыг эрхлэн явуулахдаа эмэгтэй хүн илүү байдаг юм аа” гэж билээ. </p><p style="text-align: justify;">Гэхдээ а<span class="twittersharelink">ль ч газрын дипломат албаны өндөрлөгт эмэгтэйчүүдийн хүрсэн зам тийм дардан байдаггүй.</span><br>Одоо 40 гаруй хэдэн эмэгтэй элчин сайдтай буй АНУ гэхэд л анхны бүсгүй элчин сайдаа энүүхэн 1949 онд л томилж байжээ. </p><p style="text-align: justify;">Төрийн департамент эмэгтэй ажилтнуудаа гэрлэвэл ажлаа өгөхийг шаарддаг ёс 1974 онд л халагдсан гэвэл ямар вэ? Үүнийг би хэлээгүй, АНУ-ын ази гаралтай анхны элчин сайд (Балбад сууж байсан) эмэгтэй Жулиа Чан Блох хэлсэн байна. “Нэг бол амьдралаа, үгүй бол ажлаа сонго!” гэдэг байжээ. 1976 онд АНУ-ын Дээд шүүх Төрийн департаментыг дипломат албанд элсэх шалгалт, томилолт, зэрэг дэв ахиулах, шагналын систем хэрэгжүүлэхдээ хүйсээр ялгаварлан гадуурхаж байгааг тогтоож (Palmer v. Baker), энэ явдлыг арилгуулах эрхийн акт гаргаж байв. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Зуу хүрэхгүй жилийн түүхтэй АНУ-ын дипломат алба эмэгтэй элчин сайдтай болтлоо 25 жил, ази гаралтай хүнийг элчин сайдаар томилтлоо 65 жил, энэ албаны толгойд эмэгтэй хүн гаргатлаа (Мадлэн Олбрайт) чилийсэн 72 жилийг туулжээ.</p><p style="text-align: justify;">АНУ төдийгүй дээр дурьдсан Швед, Канад, Норвеги тэргүүтэн ч өдий хэмжээнд хүртлээ ихийг л үзсэн байж таарна. </p><p style="text-align: justify;">Марзан юм ч их байдгийн нэг жишээ Франц, Итали, Испани, ОХУ зэрэг олон оронд улсаа төлөөлөн сууж байсан Исландын луглагар дипломатч эмэгтэй Берглинд Асгейрсдоттир дурсахдаа “Дипломат албанд, залуу байхад хурал уулзалтанд эрчүүдийн дунд би ганц эмэгтэй сууж байх нь ердийн хэрэг байв. 1982 онд манай ерөнхий сайд Германд айлчиллаа. Германы канцлер биднийг эхнэртэйгээ хүлээж авсан юм. Сайдуудтайгаа мөр зэрэгцээд уулзалтанд явж ороход намайг нэг сайдынх нь эхнэр гэж бодсон нь илт, эхнэрүүдийн ширээ рүү урьж билээ” гэжээ.</p><p style="text-align: justify;">Манай хойд хөршид Гадаад хэргийн яам нь эмэгтэй хүнийг эгнээндээ авахдаа хэзээний дургүйгээрээ алдартай. Эдуард Шеварднадзе 1985 онд сайд болоод яамны шинэ боловсон хүчний асуудлаар хуралдаж, охид бүсгүйчүүдийг хэр олноор авч байгаа тухай асуусанд хариуцсан хүн нь “Ноднин жилийнхээс даруй хоёр дахин олон эмэгтэй авсан” гэж нүүр бардам хэлжээ. Тэгээд тэр ноднин нь хэдэн бүсгүй авч вэ гээд үзсэн чинь ердөө ганцхан хүн авсан байж гэнэ. Үүнийг бас би зохиогоогүй, энэ яаманд одоо хүртэл ярьдаг яриа гэнэ. </p><p style="text-align: justify;">2002 онд болсон элчин сайд нарын зөвлөгөөн дээр ерөнхийлөгч В.Путин “Оросын дипломат албанд эмэгтэйчүүдийн тоо цөөн байгаа нь энэ улсын гадаад бодлогын сул тал болоход хүрлээ” гэж байв. Улмаар 2004 онд дипломат албанд дотоодын 26 их дээд сургуулийн 189 төгсөгч авсны 54 хувь нь охид байсан нь урьд хожид үзэгдээгүй явдал гэгдэж, шагшаан шуугиан болсон гэнэ. Ямар ч байсан манай их хөрш одоогоор гурван эмэгтэй элчин сайдтай (Индонез, Болгар, Кабо Вэрдэ), ер нь бол түүхэндээ хэчнээн эмэгтэй элчин сайдтай улс вэ гэхээр гарын арван хуруунд хүрэхгүй л юм. </p><p style="text-align: justify;">Дээр нэр гарсан В.Матвиенко бээр улс төрийн ажлаар нэрд гарсан боловч үнэндээ мэргэжлийн дипломатч, элчин сайд хүн гэдгийг монгол бид байтугай орос нь ч бараг мэдэхгүй. <span class="twittersharelink">1991-1994 онд Мальта улсад элчин сайд байжээ. Чухам түүний хүчин зүтгэлээр оросуудын жуулчлан очих хамгийн дуртай газрын нэг нь эгнэгт энэ улс болсон түүхтэй. </span></p><p style="text-align: justify;">Хожим 1997-98 онд Грект ганцхан жил ажиллахдаа хоёр орны хооронд хүмүүнлэг, соёл, жуулчлалын гүнзгий бөх хэлхээ холбоо тогтоосны зэрэгцээ мань Грек НАТО-гийн гишүүн улс атал эднийд Оросын зэвсэг, тэр дундаа зенит пуужингийн цогцолбор худалдаж чадсан явдал мөн түүний гавьяа гэнэм. </p><p style="text-align: justify;">Мальтад байхдаа В.Матвиенкогийн хийсэн нэг ажил их дурсамжтай юм. </p><p style="text-align: justify;">Түүнийг очиход ЭСЯ-ны байшинг тойроод жигтэйхэн өндөр дүлий хана байж гэнэ. Шинэ элчин сайд тэр ханыг даруй буулган хог дээр хаяжээ. Хана үгүй болсонд нүд нь онгойж, хараа нь цэлийгээд ирсэн айл саахалтынхан энэ сайхан үйлд нь талархсаны тэмдэг болгон тус тусын бага жижиг хашааг мөн буулгаж, оронд нь ваартай цэцэг зайгүй өржээ.</p><p style="text-align: justify;">Шинэ Орос улс Өрнөдтэй шинэ харилцаа эсгэж эхэлсэн үе юм. Одоо ингээд боджээ байхад, дипломат албаны ажил бол хана нураах ажил юм уу даа. Үл ойлголцлын, хүнд суртлын, явцуу эрх ашгийн гэх мэт өдий төдий хана энд тэндгүй бий. </p><p style="text-align: justify;">Тэр ханануудыг нурааж, монгол хүний ашиг сонирхол хэрэгжих зам харгуйг цэлийтэл нээнэ вий хэмээн элчин сайд бүсгүйчүүддээ эргэлзээгүй итгэнэм.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><a href="https://www.facebook.com/batamgalan.buyanjargal" rel="noopener noreferrer" target="_blank"><em>Б.Бат-Амгалан</em></a>гийн бичвэрээс зөвшөөрөлтэйгээр нийтлэв</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/жендэр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">жендэр</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/эмэгтэйчүүд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эмэгтэйчүүд</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba&text=Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780757714.1344"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '41453';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0e5f0ce4f68119f2d3967cf3a832223d3b9e7294b0a21842596b93565252821213493b0c6c5953e48673ea4e05e12f642107b6bd373331f7bbd0836421a5e9bc');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0e5f0ce4f68119f2d3967cf3a832223d3b9e7294b0a21842596b93565252821213493b0c6c5953e48673ea4e05e12f642107b6bd373331f7bbd0836421a5e9bc');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0e5f0ce4f68119f2d3967cf3a832223d3b9e7294b0a21842596b93565252821213493b0c6c5953e48673ea4e05e12f642107b6bd373331f7bbd0836421a5e9bc');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/aziin-ipotekiin-khoyordogch-zakh-zeeliin-kholboonii-gishuud-mongold-chuulna">
Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdee-uiluulakhguin-tuld-efirt-tewren-garch-medeegee-khurgejee">
<img src="https://www.peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6d632c3fbabae73935b4b541e4477064.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://www.peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6d632c3fbabae73935b4b541e4477064.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdee-uiluulakhguin-tuld-efirt-tewren-garch-medeegee-khurgejee">
Хүүхдээ уйлуулахгүйн тулд эфирт тэврэн гарч мэдээгээ хүргэжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 04, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/news22l29">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4ab0e05aaf68c0257a029e2bef4b958b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4ab0e05aaf68c0257a029e2bef4b958b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/news22l29">
Эмэгтэй хүн харваснаар шагайн харвааны өв соёл устах аюултай гэв </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
01 сарын 05, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/prwo685415">
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/dd461922f8662cd69c7b67c51b27b4c7.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/dd461922f8662cd69c7b67c51b27b4c7.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/prwo685415">
Улс орны хөгжилд баялаг бүтээгч, бизнес эрхлэгч эмэгтэйчүүдийн оролцоог нэмэгдүүлнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Дэлгэрмаа </a> ・
08 сарын 29, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/khuwtsaslalt-manikyurt-khuis-khamaarakhaa-bolij">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/ffe13fdd793b415e6b4398b2617d1cca.gif" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/ffe13fdd793b415e6b4398b2617d1cca.gif" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/beauty">
Гоо сайхан & Загвар </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khuwtsaslalt-manikyurt-khuis-khamaarakhaa-bolij">
Хувцаслалт, маникюрт хүйс хамаарахаа больж, эрчүүдийн дунд маникюр тренд боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
06 сарын 08, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/ulsiin-tsetserlegiin-khurt">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/9bbf19dc61ce9d2087afeeaab97c477e.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/9bbf19dc61ce9d2087afeeaab97c477.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ulsiin-tsetserlegiin-khurt">
Улсын цэцэрлэгийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэхийг шаардаж тайван жагсаал зохион байгуулав </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
03 сарын 08, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvzh";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин..." />
<meta name="keywords"
content="жендэр, эмэгтэйчүүд" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6fd10fc7def59c496a17224288618f81.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6fd10fc7def59c496a17224288618f81.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">01 сарын 21, 2022</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba&text=Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6fd10fc7def59c496a17224288618f81.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/6fd10fc7def59c496a17224288618f81.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;">Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин улсын судар”-аас монголчилсон нь: “Шарагчин туулай жилийн наймдугаар сар. Шарагчин хонин өдөр. </p><p style="text-align: justify;">Монголын элч Чхаггойө нарын арван гурван хүн, Зүүн Жин улсын найман хүн ирсний нэг нь эмэгтэй хүн байлаа” гэжээ. </p><blockquote><p style="text-align: justify;">Дундад зуунд монголчууд бүсгүй хүнийг ухаан богино хэмээн ад шоо үзэх нь бүү хэл, төрийн хэрэгт эрчүүдээс яавч дутахгүй байр суурь олгож байсны жишээ баримт үүгээр дуусахгүй буй заа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Дээр өгүүлсэн явдлаас даруй 700 жилийн дараа буюу 1924 онд Зөвлөлт Орос улс Александра Коллонтайг Норвеги улсад суух элчин сайдаар томилсон нь түүхэн дэх анхны эмэгтэй элчин сайд гэгддэг. (Үүнээс өмнө иймэрхүү жишээ ганц нэг байдгийн илүү тодорхой нь 1632 онд Катарина Стопиа хэмээх швед эмэгтэй Орос улсад суух элчин сайд нөхрөө дагаж тус улсад очоод удалгүй нөхөр нь нас барсан тул Шведийн парламентын зөвшөөрлөөр элчин сайдын албыг хүлээн авч хоёр жил хашсан бий). </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Яг 800 жилийн өмнө тийнхүү эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байсан Монгол улс харин энэ өдрүүдэд, нийт элчин сайдууд дундаа эмэгтэй дипломатчидын эзлэх хувь хэмжээгээр дэлхийд дээгүүрт орох болсон төдийгүй түүхэндээ анх удаа хамгийн олон эмэгтэй элчин сайдтай болов. </p><p style="text-align: justify;">Э.Сарантогосыг БНСУ-д, Д.Гэрэлмааг Швейцарьт суух элчин сайдад томилсноор Монгол улсаас хилийн чанадад суух 31 бүрэн эрхэт төлөөлөгчийн 6 нь бүсгүй хүн болвай. Цаана нь Италид Ц.Нарантунгалаг, Кубад Ш.Батцэцэг, Болгарт Л.Саянаа, Францад У.Нямхүү буй. Дипломат ажлын зузаан туршлагатай, мэргэжлийн, гадаад хэлний мэдлэг, харилцааны чадвар өндөр, нягт чамбай эдгээр хүүхнүүдийн хэнийг нь ч “Энэ ч дээ” гэж голохын нөхцөл алга” гэж учир мэдэх хүний хэлэхийг сонсоход урамтай сайхан байна. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Зургаа гэдэг бага тоо мэт боловч нийт элчин сайдуудынхаа эгнээнд эзлэх хувь хэмжээгээр бол (бараг 20 хувь) аргагүй өндөр юм аа. Дэлхийд шүү. </span></p><p style="text-align: justify;">Арабын Нэгдсэн Эмират улсын Засгийн газрын дэргэдэх Дипломатын академийн (AGDA) өнгөрсөн онд хийсэн судалгааны дүнг үзвэл өнөөдөр эмэгтэй элчин сайдуудынхаа тоогоор дэлхийд Швед (48.1%), Канад (46.3%), Норвеги (44%) тэргүүлж байна. </p><p style="text-align: justify;">Шведийн 104 элчин сайдын 50 нь, Канадын 95 элчин сайдын 44 нь, Норвегийн 75 элчин сайдын 33 нь эмэгтэй гэх мэт. </p><p style="text-align: justify;">Эмэгтэйчүүдийнх нь нийгэмд эзлэх байр суурь хэзээнээс өндөр улс л даа. Цаашилбал АНУ 30.9%, Европын холбоо 23.4%, Франц 21.2% гэж явсаар манай Монгол хэрвээ 20 хувь гэж үзвэл дэлхийн 200 шахам орноос 21 дүгээрт жагсах нь баттай харагдана (энэ судалгаанд гэхдээ багтаагүй). </p><p style="text-align: justify;">Хятад хөрш 10.2 хувьтай 34-т, Орос нь 0.7 хувьтай 40-д л цохиж явна. </p><p style="text-align: justify;">Хятадын 176 элчин сайдын 18 нь, Оросын 149 элчин сайдын 3 нь эмэгтэй аж. Өнгөрсөн гурван жилд эмэгтэй элчин сайдууд нь цөөрсөн орнууд байна, АНУ, Франц, Европын холбоо, Япон, Өмнөд Солонгос гэхчлэн. Манай Монгол хэрвээ энэ судалгаанд хамрагдсан бол өссөнийг харуулсан нэмэх тэмдэгтэй орох нь байна. </p><p style="text-align: justify;">Бүхэлдээ бол дэлхий дахинд эмэгтэйчүүдийг дипломат албанд татан оролцуулах явдал нэгэнт чиг хандлага болжээ. </p><p style="text-align: justify;">Энэ нь хүйсийн тэгш байдлыг хангахдаа ч нарийндаа биш, маргаан, үл ойлголцлоос урьдчилан сэргийлэх, зохицуулах, харилцаан дахь төвөгтэй байдлыг арилгах, намжаах гэх мэт байгалиас заяасан олон чадварыг нь чухалчилж буй хэрэг. </p><p style="text-align: justify;">“Уран бэрийн нүүдэл” гэж монгол хүн ярьдаг бол XIX зууны үеийн Францын нэртэй улс төрч, ерөнхий сайд асан Жорж Клөмансо <span class="twittersharelink">“Дипломат алба гэдэг бол дан ганц эрчүүдэд найдаж хариуцуулбал маш гоомой болох тийм чухал ажил</span>” гэжээ. Бүр саяхны юм яривал нэг сар гаруйн өмнө У.Хүрэлсүхийг Москвад айлчлахад Төрийн Думын Дээд танхимын дарга Валентина Матвиенко түүнд “Гадаад харилцааны асуудлыг эмэгтэй хүнд мэдүүлсэн нь их ухаалаг, зөв шийдвэр болсныг тэмдэглэмээр байна. Би эрэгтэй хүнийг хүндэлдэг, гэхдээ дипломат ажлыг эрхлэн явуулахдаа эмэгтэй хүн илүү байдаг юм аа” гэж билээ. </p><p style="text-align: justify;">Гэхдээ а<span class="twittersharelink">ль ч газрын дипломат албаны өндөрлөгт эмэгтэйчүүдийн хүрсэн зам тийм дардан байдаггүй.</span><br>Одоо 40 гаруй хэдэн эмэгтэй элчин сайдтай буй АНУ гэхэд л анхны бүсгүй элчин сайдаа энүүхэн 1949 онд л томилж байжээ. </p><p style="text-align: justify;">Төрийн департамент эмэгтэй ажилтнуудаа гэрлэвэл ажлаа өгөхийг шаарддаг ёс 1974 онд л халагдсан гэвэл ямар вэ? Үүнийг би хэлээгүй, АНУ-ын ази гаралтай анхны элчин сайд (Балбад сууж байсан) эмэгтэй Жулиа Чан Блох хэлсэн байна. “Нэг бол амьдралаа, үгүй бол ажлаа сонго!” гэдэг байжээ. 1976 онд АНУ-ын Дээд шүүх Төрийн департаментыг дипломат албанд элсэх шалгалт, томилолт, зэрэг дэв ахиулах, шагналын систем хэрэгжүүлэхдээ хүйсээр ялгаварлан гадуурхаж байгааг тогтоож (Palmer v. Baker), энэ явдлыг арилгуулах эрхийн акт гаргаж байв. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Зуу хүрэхгүй жилийн түүхтэй АНУ-ын дипломат алба эмэгтэй элчин сайдтай болтлоо 25 жил, ази гаралтай хүнийг элчин сайдаар томилтлоо 65 жил, энэ албаны толгойд эмэгтэй хүн гаргатлаа (Мадлэн Олбрайт) чилийсэн 72 жилийг туулжээ.</p><p style="text-align: justify;">АНУ төдийгүй дээр дурьдсан Швед, Канад, Норвеги тэргүүтэн ч өдий хэмжээнд хүртлээ ихийг л үзсэн байж таарна. </p><p style="text-align: justify;">Марзан юм ч их байдгийн нэг жишээ Франц, Итали, Испани, ОХУ зэрэг олон оронд улсаа төлөөлөн сууж байсан Исландын луглагар дипломатч эмэгтэй Берглинд Асгейрсдоттир дурсахдаа “Дипломат албанд, залуу байхад хурал уулзалтанд эрчүүдийн дунд би ганц эмэгтэй сууж байх нь ердийн хэрэг байв. 1982 онд манай ерөнхий сайд Германд айлчиллаа. Германы канцлер биднийг эхнэртэйгээ хүлээж авсан юм. Сайдуудтайгаа мөр зэрэгцээд уулзалтанд явж ороход намайг нэг сайдынх нь эхнэр гэж бодсон нь илт, эхнэрүүдийн ширээ рүү урьж билээ” гэжээ.</p><p style="text-align: justify;">Манай хойд хөршид Гадаад хэргийн яам нь эмэгтэй хүнийг эгнээндээ авахдаа хэзээний дургүйгээрээ алдартай. Эдуард Шеварднадзе 1985 онд сайд болоод яамны шинэ боловсон хүчний асуудлаар хуралдаж, охид бүсгүйчүүдийг хэр олноор авч байгаа тухай асуусанд хариуцсан хүн нь “Ноднин жилийнхээс даруй хоёр дахин олон эмэгтэй авсан” гэж нүүр бардам хэлжээ. Тэгээд тэр ноднин нь хэдэн бүсгүй авч вэ гээд үзсэн чинь ердөө ганцхан хүн авсан байж гэнэ. Үүнийг бас би зохиогоогүй, энэ яаманд одоо хүртэл ярьдаг яриа гэнэ. </p><p style="text-align: justify;">2002 онд болсон элчин сайд нарын зөвлөгөөн дээр ерөнхийлөгч В.Путин “Оросын дипломат албанд эмэгтэйчүүдийн тоо цөөн байгаа нь энэ улсын гадаад бодлогын сул тал болоход хүрлээ” гэж байв. Улмаар 2004 онд дипломат албанд дотоодын 26 их дээд сургуулийн 189 төгсөгч авсны 54 хувь нь охид байсан нь урьд хожид үзэгдээгүй явдал гэгдэж, шагшаан шуугиан болсон гэнэ. Ямар ч байсан манай их хөрш одоогоор гурван эмэгтэй элчин сайдтай (Индонез, Болгар, Кабо Вэрдэ), ер нь бол түүхэндээ хэчнээн эмэгтэй элчин сайдтай улс вэ гэхээр гарын арван хуруунд хүрэхгүй л юм. </p><p style="text-align: justify;">Дээр нэр гарсан В.Матвиенко бээр улс төрийн ажлаар нэрд гарсан боловч үнэндээ мэргэжлийн дипломатч, элчин сайд хүн гэдгийг монгол бид байтугай орос нь ч бараг мэдэхгүй. <span class="twittersharelink">1991-1994 онд Мальта улсад элчин сайд байжээ. Чухам түүний хүчин зүтгэлээр оросуудын жуулчлан очих хамгийн дуртай газрын нэг нь эгнэгт энэ улс болсон түүхтэй. </span></p><p style="text-align: justify;">Хожим 1997-98 онд Грект ганцхан жил ажиллахдаа хоёр орны хооронд хүмүүнлэг, соёл, жуулчлалын гүнзгий бөх хэлхээ холбоо тогтоосны зэрэгцээ мань Грек НАТО-гийн гишүүн улс атал эднийд Оросын зэвсэг, тэр дундаа зенит пуужингийн цогцолбор худалдаж чадсан явдал мөн түүний гавьяа гэнэм. </p><p style="text-align: justify;">Мальтад байхдаа В.Матвиенкогийн хийсэн нэг ажил их дурсамжтай юм. </p><p style="text-align: justify;">Түүнийг очиход ЭСЯ-ны байшинг тойроод жигтэйхэн өндөр дүлий хана байж гэнэ. Шинэ элчин сайд тэр ханыг даруй буулган хог дээр хаяжээ. Хана үгүй болсонд нүд нь онгойж, хараа нь цэлийгээд ирсэн айл саахалтынхан энэ сайхан үйлд нь талархсаны тэмдэг болгон тус тусын бага жижиг хашааг мөн буулгаж, оронд нь ваартай цэцэг зайгүй өржээ.</p><p style="text-align: justify;">Шинэ Орос улс Өрнөдтэй шинэ харилцаа эсгэж эхэлсэн үе юм. Одоо ингээд боджээ байхад, дипломат албаны ажил бол хана нураах ажил юм уу даа. Үл ойлголцлын, хүнд суртлын, явцуу эрх ашгийн гэх мэт өдий төдий хана энд тэндгүй бий. </p><p style="text-align: justify;">Тэр ханануудыг нурааж, монгол хүний ашиг сонирхол хэрэгжих зам харгуйг цэлийтэл нээнэ вий хэмээн элчин сайд бүсгүйчүүддээ эргэлзээгүй итгэнэм.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><a href="https://www.facebook.com/batamgalan.buyanjargal" rel="noopener noreferrer" target="_blank"><em>Б.Бат-Амгалан</em></a>гийн бичвэрээс зөвшөөрөлтэйгээр нийтлэв</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/жендэр" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">жендэр</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/эмэгтэйчүүд" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эмэгтэйчүүд</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba&text=Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/diplomatalba"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780757714.1344"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '41453';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0e5f0ce4f68119f2d3967cf3a832223d3b9e7294b0a21842596b93565252821213493b0c6c5953e48673ea4e05e12f642107b6bd373331f7bbd0836421a5e9bc');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0e5f0ce4f68119f2d3967cf3a832223d3b9e7294b0a21842596b93565252821213493b0c6c5953e48673ea4e05e12f642107b6bd373331f7bbd0836421a5e9bc');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '0e5f0ce4f68119f2d3967cf3a832223d3b9e7294b0a21842596b93565252821213493b0c6c5953e48673ea4e05e12f642107b6bd373331f7bbd0836421a5e9bc');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/aziin-ipotekiin-khoyordogch-zakh-zeeliin-kholboonii-gishuud-mongold-chuulna">
Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdee-uiluulakhguin-tuld-efirt-tewren-garch-medeegee-khurgejee">
<img src="https://www.peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6d632c3fbabae73935b4b541e4477064.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://www.peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/6d632c3fbabae73935b4b541e4477064.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/world">
Дэлхий </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdee-uiluulakhguin-tuld-efirt-tewren-garch-medeegee-khurgejee">
Хүүхдээ уйлуулахгүйн тулд эфирт тэврэн гарч мэдээгээ хүргэжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
02 сарын 04, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/news22l29">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4ab0e05aaf68c0257a029e2bef4b958b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/4ab0e05aaf68c0257a029e2bef4b958b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/news22l29">
Эмэгтэй хүн харваснаар шагайн харвааны өв соёл устах аюултай гэв </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
01 сарын 05, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/prwo685415">
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/dd461922f8662cd69c7b67c51b27b4c7.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/dd461922f8662cd69c7b67c51b27b4c7.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/prwo685415">
Улс орны хөгжилд баялаг бүтээгч, бизнес эрхлэгч эмэгтэйчүүдийн оролцоог нэмэгдүүлнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Дэлгэрмаа </a> ・
08 сарын 29, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/khuwtsaslalt-manikyurt-khuis-khamaarakhaa-bolij">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/ffe13fdd793b415e6b4398b2617d1cca.gif" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/ffe13fdd793b415e6b4398b2617d1cca.gif" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/beauty">
Гоо сайхан & Загвар </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khuwtsaslalt-manikyurt-khuis-khamaarakhaa-bolij">
Хувцаслалт, маникюрт хүйс хамаарахаа больж, эрчүүдийн дунд маникюр тренд боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
06 сарын 08, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/ulsiin-tsetserlegiin-khurt">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/9bbf19dc61ce9d2087afeeaab97c477e.jpeg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/9bbf19dc61ce9d2087afeeaab97c477.jpeg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ulsiin-tsetserlegiin-khurt">
Улсын цэцэрлэгийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэхийг шаардаж тайван жагсаал зохион байгуулав </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
03 сарын 08, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvzh";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '0e5f0ce4f68119f2d3967cf3a832223d3b9e7294b0a21842596b93565252821213493b0c6c5953e48673ea4e05e12f642107b6bd373331f7bbd0836421a5e9bc',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.MjkxNjc3MWFjNDcwZTRhZWQ3OWIxYzVmNTAyMTdjZGEzZTYyNTQ3NGFiN2QzZWJlZDY3MTIwYzMxMDdhNmZkNrblSMXGMYfaEIp4JqVVMkxGmN3CnIzjXknp+84cfXZY',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1783349714',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.MzA3Njg3OTllMzM3MGMzZTc0NDE2OTg5NmUzN2M0OTNkYTA1Mzk0OTM3ODBlM2ZmYzEzNzYxNDllOTEzMTk2Y7veeUTlGEKOtb3MQqYU8TbZ8Tf0cWrvns6oh0ZBjxLPfZGdjlxLlZCmumnoUOH7Ka3K8x9WSJANWL1DuolppgM=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1783349714',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '0e5f0ce4f68119f2d3967cf3a832223d3b9e7294b0a21842596b93565252821213493b0c6c5953e48673ea4e05e12f642107b6bd373331f7bbd0836421a5e9bc'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.MjkxNjc3MWFjNDcwZTRhZWQ3OWIxYzVmNTAyMTdjZGEzZTYyNTQ3NGFiN2QzZWJlZDY3MTIwYzMxMDdhNmZkNrblSMXGMYfaEIp4JqVVMkxGmN3CnIzjXknp+84cfXZY'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1783349714'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.MzA3Njg3OTllMzM3MGMzZTc0NDE2OTg5NmUzN2M0OTNkYTA1Mzk0OTM3ODBlM2ZmYzEzNzYxNDllOTEzMTk2Y7veeUTlGEKOtb3MQqYU8TbZ8Tf0cWrvns6oh0ZBjxLPfZGdjlxLlZCmumnoUOH7Ka3K8x9WSJANWL1DuolppgM='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1783349714'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ | Peak News
Монголчууд 800 жилийн өмнө эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байжээ
Солонгосын эртний сурвалж бичгүүд дэх Их Монгол улстай холбогдол бүхий зүйлүүдийг нягтлан судалж их эрдэмтэн Ч.Сумьяабаатар абугайн тэртээ дөчин хэдэн жилийн өмнө хэвлүүлсэн “XIII-XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд” хэмээх номд “Гуулин улсын судар”-аас монголчилсон нь: “Шарагчин туулай жилийн наймдугаар сар. Шарагчин хонин өдөр.
Монголын элч Чхаггойө нарын арван гурван хүн, Зүүн Жин улсын найман хүн ирсний нэг нь эмэгтэй хүн байлаа” гэжээ.
Дундад зуунд монголчууд бүсгүй хүнийг ухаан богино хэмээн ад шоо үзэх нь бүү хэл, төрийн хэрэгт эрчүүдээс яавч дутахгүй байр суурь олгож байсны жишээ баримт үүгээр дуусахгүй буй заа.
Дээр өгүүлсэн явдлаас даруй 700 жилийн дараа буюу 1924 онд Зөвлөлт Орос улс Александра Коллонтайг Норвеги улсад суух элчин сайдаар томилсон нь түүхэн дэх анхны эмэгтэй элчин сайд гэгддэг. (Үүнээс өмнө иймэрхүү жишээ ганц нэг байдгийн илүү тодорхой нь 1632 онд Катарина Стопиа хэмээх швед эмэгтэй Орос улсад суух элчин сайд нөхрөө дагаж тус улсад очоод удалгүй нөхөр нь нас барсан тул Шведийн парламентын зөвшөөрлөөр элчин сайдын албыг хүлээн авч хоёр жил хашсан бий).
Яг 800 жилийн өмнө тийнхүү эмэгтэй хүнийг гадаад улсад элчээр илгээж байсан Монгол улс харин энэ өдрүүдэд, нийт элчин сайдууд дундаа эмэгтэй дипломатчидын эзлэх хувь хэмжээгээр дэлхийд дээгүүрт орох болсон төдийгүй түүхэндээ анх удаа хамгийн олон эмэгтэй элчин сайдтай болов.
Э.Сарантогосыг БНСУ-д, Д.Гэрэлмааг Швейцарьт суух элчин сайдад томилсноор Монгол улсаас хилийн чанадад суух 31 бүрэн эрхэт төлөөлөгчийн 6 нь бүсгүй хүн болвай. Цаана нь Италид Ц.Нарантунгалаг, Кубад Ш.Батцэцэг, Болгарт Л.Саянаа, Францад У.Нямхүү буй. Дипломат ажлын зузаан туршлагатай, мэргэжлийн, гадаад хэлний мэдлэг, харилцааны чадвар өндөр, нягт чамбай эдгээр хүүхнүүдийн хэнийг нь ч “Энэ ч дээ” гэж голохын нөхцөл алга” гэж учир мэдэх хүний хэлэхийг сонсоход урамтай сайхан байна.
Арабын Нэгдсэн Эмират улсын Засгийн газрын дэргэдэх Дипломатын академийн (AGDA) өнгөрсөн онд хийсэн судалгааны дүнг үзвэл өнөөдөр эмэгтэй элчин сайдуудынхаа тоогоор дэлхийд Швед (48.1%), Канад (46.3%), Норвеги (44%) тэргүүлж байна.
Шведийн 104 элчин сайдын 50 нь, Канадын 95 элчин сайдын 44 нь, Норвегийн 75 элчин сайдын 33 нь эмэгтэй гэх мэт.
Эмэгтэйчүүдийнх нь нийгэмд эзлэх байр суурь хэзээнээс өндөр улс л даа. Цаашилбал АНУ 30.9%, Европын холбоо 23.4%, Франц 21.2% гэж явсаар манай Монгол хэрвээ 20 хувь гэж үзвэл дэлхийн 200 шахам орноос 21 дүгээрт жагсах нь баттай харагдана (энэ судалгаанд гэхдээ багтаагүй).
Хятад хөрш 10.2 хувьтай 34-т, Орос нь 0.7 хувьтай 40-д л цохиж явна.
Хятадын 176 элчин сайдын 18 нь, Оросын 149 элчин сайдын 3 нь эмэгтэй аж. Өнгөрсөн гурван жилд эмэгтэй элчин сайдууд нь цөөрсөн орнууд байна, АНУ, Франц, Европын холбоо, Япон, Өмнөд Солонгос гэхчлэн. Манай Монгол хэрвээ энэ судалгаанд хамрагдсан бол өссөнийг харуулсан нэмэх тэмдэгтэй орох нь байна.
Бүхэлдээ бол дэлхий дахинд эмэгтэйчүүдийг дипломат албанд татан оролцуулах явдал нэгэнт чиг хандлага болжээ.
Энэ нь хүйсийн тэгш байдлыг хангахдаа ч нарийндаа биш, маргаан, үл ойлголцлоос урьдчилан сэргийлэх, зохицуулах, харилцаан дахь төвөгтэй байдлыг арилгах, намжаах гэх мэт байгалиас заяасан олон чадварыг нь чухалчилж буй хэрэг.
“Уран бэрийн нүүдэл” гэж монгол хүн ярьдаг бол XIX зууны үеийн Францын нэртэй улс төрч, ерөнхий сайд асан Жорж Клөмансо ” гэжээ. Бүр саяхны юм яривал нэг сар гаруйн өмнө У.Хүрэлсүхийг Москвад айлчлахад Төрийн Думын Дээд танхимын дарга Валентина Матвиенко түүнд “Гадаад харилцааны асуудлыг эмэгтэй хүнд мэдүүлсэн нь их ухаалаг, зөв шийдвэр болсныг тэмдэглэмээр байна. Би эрэгтэй хүнийг хүндэлдэг, гэхдээ дипломат ажлыг эрхлэн явуулахдаа эмэгтэй хүн илүү байдаг юм аа” гэж билээ.
Гэхдээ а
Төрийн департамент эмэгтэй ажилтнуудаа гэрлэвэл ажлаа өгөхийг шаарддаг ёс 1974 онд л халагдсан гэвэл ямар вэ? Үүнийг би хэлээгүй, АНУ-ын ази гаралтай анхны элчин сайд (Балбад сууж байсан) эмэгтэй Жулиа Чан Блох хэлсэн байна. “Нэг бол амьдралаа, үгүй бол ажлаа сонго!” гэдэг байжээ. 1976 онд АНУ-ын Дээд шүүх Төрийн департаментыг дипломат албанд элсэх шалгалт, томилолт, зэрэг дэв ахиулах, шагналын систем хэрэгжүүлэхдээ хүйсээр ялгаварлан гадуурхаж байгааг тогтоож (Palmer v. Baker), энэ явдлыг арилгуулах эрхийн акт гаргаж байв.
Зуу хүрэхгүй жилийн түүхтэй АНУ-ын дипломат алба эмэгтэй элчин сайдтай болтлоо 25 жил, ази гаралтай хүнийг элчин сайдаар томилтлоо 65 жил, энэ албаны толгойд эмэгтэй хүн гаргатлаа (Мадлэн Олбрайт) чилийсэн 72 жилийг туулжээ.
АНУ төдийгүй дээр дурьдсан Швед, Канад, Норвеги тэргүүтэн ч өдий хэмжээнд хүртлээ ихийг л үзсэн байж таарна.
Марзан юм ч их байдгийн нэг жишээ Франц, Итали, Испани, ОХУ зэрэг олон оронд улсаа төлөөлөн сууж байсан Исландын луглагар дипломатч эмэгтэй Берглинд Асгейрсдоттир дурсахдаа “Дипломат албанд, залуу байхад хурал уулзалтанд эрчүүдийн дунд би ганц эмэгтэй сууж байх нь ердийн хэрэг байв. 1982 онд манай ерөнхий сайд Германд айлчиллаа. Германы канцлер биднийг эхнэртэйгээ хүлээж авсан юм. Сайдуудтайгаа мөр зэрэгцээд уулзалтанд явж ороход намайг нэг сайдынх нь эхнэр гэж бодсон нь илт, эхнэрүүдийн ширээ рүү урьж билээ” гэжээ.
Манай хойд хөршид Гадаад хэргийн яам нь эмэгтэй хүнийг эгнээндээ авахдаа хэзээний дургүйгээрээ алдартай. Эдуард Шеварднадзе 1985 онд сайд болоод яамны шинэ боловсон хүчний асуудлаар хуралдаж, охид бүсгүйчүүдийг хэр олноор авч байгаа тухай асуусанд хариуцсан хүн нь “Ноднин жилийнхээс даруй хоёр дахин олон эмэгтэй авсан” гэж нүүр бардам хэлжээ. Тэгээд тэр ноднин нь хэдэн бүсгүй авч вэ гээд үзсэн чинь ердөө ганцхан хүн авсан байж гэнэ. Үүнийг бас би зохиогоогүй, энэ яаманд одоо хүртэл ярьдаг яриа гэнэ.
2002 онд болсон элчин сайд нарын зөвлөгөөн дээр ерөнхийлөгч В.Путин “Оросын дипломат албанд эмэгтэйчүүдийн тоо цөөн байгаа нь энэ улсын гадаад бодлогын сул тал болоход хүрлээ” гэж байв. Улмаар 2004 онд дипломат албанд дотоодын 26 их дээд сургуулийн 189 төгсөгч авсны 54 хувь нь охид байсан нь урьд хожид үзэгдээгүй явдал гэгдэж, шагшаан шуугиан болсон гэнэ. Ямар ч байсан манай их хөрш одоогоор гурван эмэгтэй элчин сайдтай (Индонез, Болгар, Кабо Вэрдэ), ер нь бол түүхэндээ хэчнээн эмэгтэй элчин сайдтай улс вэ гэхээр гарын арван хуруунд хүрэхгүй л юм.
Дээр нэр гарсан В.Матвиенко бээр улс төрийн ажлаар нэрд гарсан боловч үнэндээ мэргэжлийн дипломатч, элчин сайд хүн гэдгийг монгол бид байтугай орос нь ч бараг мэдэхгүй.
Хожим 1997-98 онд Грект ганцхан жил ажиллахдаа хоёр орны хооронд хүмүүнлэг, соёл, жуулчлалын гүнзгий бөх хэлхээ холбоо тогтоосны зэрэгцээ мань Грек НАТО-гийн гишүүн улс атал эднийд Оросын зэвсэг, тэр дундаа зенит пуужингийн цогцолбор худалдаж чадсан явдал мөн түүний гавьяа гэнэм.
Мальтад байхдаа В.Матвиенкогийн хийсэн нэг ажил их дурсамжтай юм.
Түүнийг очиход ЭСЯ-ны байшинг тойроод жигтэйхэн өндөр дүлий хана байж гэнэ. Шинэ элчин сайд тэр ханыг даруй буулган хог дээр хаяжээ. Хана үгүй болсонд нүд нь онгойж, хараа нь цэлийгээд ирсэн айл саахалтынхан энэ сайхан үйлд нь талархсаны тэмдэг болгон тус тусын бага жижиг хашааг мөн буулгаж, оронд нь ваартай цэцэг зайгүй өржээ.
Шинэ Орос улс Өрнөдтэй шинэ харилцаа эсгэж эхэлсэн үе юм. Одоо ингээд боджээ байхад, дипломат албаны ажил бол хана нураах ажил юм уу даа. Үл ойлголцлын, хүнд суртлын, явцуу эрх ашгийн гэх мэт өдий төдий хана энд тэндгүй бий.
Тэр ханануудыг нурааж, монгол хүний ашиг сонирхол хэрэгжих зам харгуйг цэлийтэл нээнэ вий хэмээн элчин сайд бүсгүйчүүддээ эргэлзээгүй итгэнэм.
Б.Бат-Амгалан
Peak.mn
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.