Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “Уран гоёл урлан”-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач..." /> <meta name="keywords" content="дээл, дээлтэймонгол" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “Уран гоёл урлан”-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a87e72a7e1d92b73689d5b7b468ec4ec.jpg" /> <meta property="og:title" content="Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a87e72a7e1d92b73689d5b7b468ec4ec.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “Уран гоёл урлан”-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">07 сарын 11, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren&text=Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a87e72a7e1d92b73689d5b7b468ec4ec.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a87e72a7e1d92b73689d5b7b468ec4ec.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “<a href="https://www.facebook.com/urangoyol.mgl" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Уран гоёл урлан”</a>-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач Ш.Должинсүрэнтэй ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та ямар учир тохиолоор дээл оёж эхэлсэн бэ, энэ түүхээсээ хуваалцахгүй юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний ээж уран хүн байсан. Олон охидтой, тэдэндээ их зааж сургана. Тийм болохоор багаасаа оёдол үйлд сурсан. Залуудаа мөн ч олон хүнд дээл оёж өгсөн дөө. Гар хурдан, дээр нь өөрөө түүндээ их дуртай байж. Ээж, эгч нараа харж байгаад л оёдол үйлийг суралцсан. </p><p style="text-align: justify;">Дараа нь үндэсний хувцасны урлангаа байгуулж, үндэсний хувцас судлалаар эрдмийн ажил хийж эхэлснээр үндэснийхээ хувцастай эргэж буцахын аргагүй амин холбоотой болсон. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Үндэсний дээл хувцас урладаг хүний хувьд монгол дээлийн үнэ цэнийг соёл талаас хэрхэн хардаг вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Зөвхөн дээлийн тухай яримааргүй байна. Малгай, дээл, бүс, гутал, гадуур, дотуур өмсөх бүх хувцсаа нийлүүлээд монголчууд хувцас гэж нэрлэдэг уламжлалтай. Монгол үндэсний хувцас бол бид өөрийн гэсэн өвөрмөц соёлтой, тэр нь дахин давтагдашгүй шинжтэйг харуулж байгаа том баримт юм шүү дээ.</p><p style="text-align: justify;">Манай <span class="twittersharelink">үндэсний хувцас бол монголчууд өөрсдийн амьдралын хэв маяг, байгаль цаг уурын онцлог, төрт ёс, уламжлалдаа тохируулан олон мянган жилээр төгөлдөржүүлэн бий болгосон том соёл</span>. Энэ утгаараа даяаршил дэлхийчлэлийн энэ цаг үед бидний дангааршлаа хадгалан үлдэх нэг том хүчин зүйл гэж боддог.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монгол үндэсний хээ угалз бүр өөр өөр илэрхийлэмжтэй, бэлгэдэлтэй байдаг. Дээл хувцас дээр чимэглэлд ашиглахдаа хэзээ орхигдуулж болохгүй, уламжилж ирсэн бэлгэдэлт зүйлсийн талаар та юу гэж боддог вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол хувцасны хээ болгон их утга учиртай байсан. Одоо энэ уламжлал алдагдах гээд байгаад санаа зовдог. Цаг үе, технологийн хөгжлөө дагаад хувцасны материал улам сайжирч, олон төрөл болж, хувцасны өнгө үзэмж сайжирсаар ирсэн. Сүүлийн үед ямар ч хэцүү хээ чимэглэлийг хялбархан урладаг болсон нь сайн хэрэг. </p><p style="text-align: justify;">Гэхдээ утга бэлгэдлийг нь мэдэж хэрэглүүштэй байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тухайлбал ямар хээ дээр бид алддаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Жишээ нь, ланз үсгэн хээ, ширээ тамган хээ хоёр харахад адилавтар. Нэг нь хятад, нөгөө нь монгол. Онги тамга, ширээ тамган хээ гэхэд алтан ургийнхны гол сүлд, тамга шүү дээ. Ийм хээтэй торгоор дээл хийж өмслөө гэхэд нөгөө хүндтэй сайхан хээгээ монгол хүн хормой хот, өгзгөн дор хүртэл орох болно. Бодууштай гээд байгаагийн учир энэ.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Сүүлийн үед залуус дээл өмсөх нь нэг үеэ бодвол ихсэж байна. Гэхдээ пүүзэн дээр өмслөө гэх мэтээр шүүмжлэл дагуулах нь ч байна. Дээл өмсөх соёлын талаар та ямар бодолтой байдаг вэ. Заавал дэг жаягийн дагуу өмсөх ёстой юу, эсвэл…?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">- Загварын чиг хандлагын хувьд бүтээлч эрэлхийлэл хийж, үндэсний болон орчин үеийн хувцсыг хольж өмсөх, аль нэгэнд нь нөгөөгийнх нь элементийг ашиглах бол байдаг л зүйл. Залуусын хувьд саяхнаас ийм мода дэлгэрүүллээ. Байх л зүйл, цаг нь болохоор өөр нэг загвар, хэлбэр маяг түрээд л гараад ирнэ. Энэ бол загварын ертөнцийн нэг л үзэгдэл.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Харин <span class="twittersharelink">төрт ёсны хүндэтгэлийн хувцаслалтад эсвэл бүрэн европ, эсвэл бүрэн монгол хувцсаа өмсөх нь зохимжтой</span>. Тэр тусмаа <span class="twittersharelink">хамгийн эртний төрт улсуудын нэг гэдэг утгаараа монгол төрийн зүтгэлтнүүд хувцсаа зөв өмсөх ёстой.</span></p><p style="text-align: justify;">Монголын төрт ёс их өргөн агуулгатай. Шинэ айл гал голомтоо бадрааж буй хуримыг хүртэл төрийн үйл гэж үздэг учраас манай ахмад буурлууд малгайгаа төв сайхан өмсөж, дээлийнхээ товчийг бүрэн товчилж, ёс төртэй сууцгаадаг.</p><p style="text-align: justify;">Айл өрх бол төр улсын анхдагч нэгж учраас тэгж хүндэтгэлтэй ханддаг байсан. Тэгэхээр төрийн аливаа ёслол хүндэтгэлийн арга хэмжээнд оролцож байгаа <span class="twittersharelink">төрийн хүмүүс маань монгол хувцсаа өмсөхдөө заавал бүрэн бүтэн сайхан хувцаслах хэрэгтэй. </span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Таны бүтээсэн дээл соёлын өв болохын зэрэгцээ дээл урлах эрдмийг өвлөж байгаа учраас та соёлын өв тээгч шүү дээ. Энэ эрдмээ цаашид сургаж, өвлүүлэн үлдээхээр ажиллаж байгаа юу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Манай “Уран гоёл урлан”-гийн маань дээл, хувцас болгон их олон хүний хүч, оюунаар бүтдэг хамтын бүтээл байдаг онцлогтой. </p><p style="text-align: justify;">Нэг хүн нэг дээл барьж аваад оёчихно гэдэг ойлголт байдаггүй. Шилбэчин товч, шилбээ хадна. Чимэглэлчин чимэглэлээ хийнэ. Хатгамалчин хатгамлаа хийнэ. Энэ мэтээр дор бүрийн үүрэгт ажлаа мэргэжлийн өндөр түвшинд хийж гүйцэтгэдэг учраас манай дээл хувцас оёдол урлал сайтай, брэндийн түвшнийх байдаг.</p><p style="text-align: justify;">Ийм нарийн ажлуудыг зохион байгуулж, удирдан зохион байгуулж байгаагийн хувьд миний хувь нэмэр байх нь мэдээж боловч хамтын бүтээл гэдэгтээ л гол онцлог нь бий. </p><p style="text-align: justify;">Бид эрдэмтэн судлаачидтай хамтран ажилладаг, зах зээлийн болон загварын ертөнцийн судалгааг хэр чадлаараа хийдэг, үндэсний хувцас үйлдвэрлэлийн уламжлалт технологио хадгалахын төлөө хичээдэг болохоор өв тээгч, бас үндэсний хувцасны соёлыг өвлүүлэн дамжуулагчид мөн л дөө. </p><p style="text-align: justify;">Энэ өвөрмөц хариуцлагаа бид сайн мэддэг учраас үйлчлүүлэгчдэдээ үндэсний хувцасны талаар аль их мэдээлэл өгөхийг хичээдэг. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Манай хувцаснаас авахгүй ч гэсэн монгол хүнийхээ хувьд үндэсний хувцасны талаар нэг ч болов зүйл мэдээд гараасай гэж хүсдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="fr-img-caption fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/bf8e82181ca015d3cc090fa7f11abb4d.jpg" data-size="650,487.04861111111" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/bf8e82181ca015d3cc090fa7f11abb4d.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Уран Гоёл Урлангийн захиалгуудаас...<br></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монгол хувцасны судалгаанд хэр анхаарал хандуулдаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Үндэсний хувцас урлаж байгаа хүн судалгаагүйгээр хол явахгүй. Би олон сайхан судлаачдын гаргасан зам мөрөөр өөрийнхөө хэмжээнд эрэлхийлэл хийх аядаж яваа нэгэн. Г.Бадрах, Х.Нямбуу, Ү.Ядамсүрэн, С.Бадамхатан, Б.Мөнхцэцэг, Г.Эрдэнэбат, Б.Дунгаамаа, Б.Сувд, Ж.Ганбат нарын мундаг сайхан хүмүүсийн араас яваа гэхээр айдас, бахархлын аль алинд автдаг. </p><p style="text-align: justify;">СУИС-ийн магистраа “Монгол төрийн ёслол хүндэтгэлийн хувцасны уламжлал, шинэчлэлийн асуудалд” сэдвээр<span class="twittersharelink"> VIII Богдын төрт ёсны хувцасны жишээн дээр хамгаалснаар монгол хувцасны судлал руу албан ёсоор хөл тавиад байна.</span></p><p style="text-align: justify;">Богд хаант Монгол улсын нэг онцлог нь хаан, хатан хоёрын ёслол хүндэтгэлийн хувцсыг дандаа хосоор нь урладаг байсан. Урлалын хувьд хосгүй. Монголын нутаг нутгийн уран үйлчдийг авчирч үнэхээр урлагийн төгс бүтээл хийлгэж байж.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сүүлийн үед хамгийн их яригдаж байгаа сэдэв шүү дээ, яагаад анхаарал хандуулах ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Одоо<span class="twittersharelink"> СУИС-ийн докторантурт өмнөх сэдвээ илүү гүнзгийрүүлэн, эртнээс эдүгээг хүртэлх Монгол төрийн тэргүүнүүдийн төрийн ёслол хүндэтгэлийн хувцасны түүхэн уламжлал, утга бэлгэдлийн асуудлыг судалж байна. </span></p><p style="text-align: justify;">Төрийн тэргүүний ёслол, хүндэтгэлийн хувцас бол монголчуудын төрт ёсны үзэл баримтлалтай холбоотой маш чухал асуудал байсаар ирсэн уламжлалтай.</p><p style="text-align: justify;">Төрийн тэргүүний ёслолын хувцас нь төрийн туг сүлд, өргөөтэй хамтад нь авч үздэг цогц асуудал байсан. Бид тэр энэ хаан, тэр энэ Ерөнхийлөгчийн өмссөн хувцас гэж хувь хүнтэй нь холбон яриад төрт ёсны утга бэлгэдэлтэй холбоотой асуудлыг нь орхичхоод байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэр тусмаа төрийн тэргүүн, УИХ-ын гишүүд төрийн ёслолын үйл ажиллагаанд оролцохдоо өмсөх дээл хувцсандаа хэрхэн анхаарах ёстой вэ, та дээл урлаачийн хувьд харж анзаарч явдаг байх…</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид монгол, европ хосолмол соёлтой болоод цөөнгүй жил болжээ. Тийм болохоор УИХ-ын гишүүд төрийн ёслол хүндэтгэлийн үед заавал үндэсний хувцастай байх албагүй. Монгол, европ хувцас аль хүссэнээ өмсөж болно шүү дээ. Гагцхүү төв түвшин, албан ёсны байх нь л чухал. Түүнээс биш загварын шоу үзүүлбэр шиг хандаж болохгүй байх. Мөн нэгэнт үндэсний хувцсаа өмссөн бол бүтэн сайхан хувцаслах учиртай.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Монгол төрийн тэргүүний хувьд яалтгүй үндэсний өв соёл, төрт ёсны уламжлалын дээдийн дээд илэрхийлэл болох ёстой цорын ганц монгол хүнийхээ хувьд, төрийн тэргүүнийхээ хувьд төрийн ёслол хүндэтгэлийн тусгай хувцастай байх ёстой.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Малгай гэхэд л 200 гаруй төрөл, загвар байдаг хувцасны мөн ч баян өв соёлтой ард түмэн юм шүү дээ, монголчууд.</p><p style="text-align: justify;"><br style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: Roboto, sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: justify; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: rgb(255, 255, 255); text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дээлийг бид зөвхөн хувцас талаас нь хардаг. Өмсөж эдлэх уламжлалт дэг жаяг, зан үйл, түүгээр илэрхийлэх утга бэлгэдэл, нэршил гээд олон зүйл хадгалагдаж байгаа. Залууст хандаж ямар зөвлөгөө өгөх вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мэдээж. Утга бэлгэдлээс гадна түүхээ хүртэл хадгалсан байдаг. Жишээ нь, урианханууд цагаан дээл өмсдөг байж байгаад түүхэн их хядлагад өртсөний дараа үр хойчис минь үүнийг бүү март гэж сануулахын тулд дээлэндээ хар хажлага оруулах болсон гэдэг. Түүхэн ой санамж явж байгаа биз.</p><p style="text-align: justify;">Дээлийг төв сайхан өмсөж, бүсээ жавхайтал сайхан ороодог байж. Бүсэлхийгээр чанга ороох нь хүн гоолиг сайхан харагдахаас гадна бөөр, бүсэлхий орчмоо хамгаалах зориулалттай байсан. </p><p style="text-align: justify;">Этгээд бүхэн чамин харагддаг нь жам юм хойно өргөн бүслэх, бүсээ цавиараа ороох зэргээр чамирхаж, тэр нь сүүлдээ соёл мэт болсон тал бий. Тиймээс уг язгуурыг нь олж судалж ярих ёстой.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Сүүлийн үед бүсийг арьс шир, торго, сүлжмэл зэрэг янз бүрийн материал дээр зурж, хэвлэж, хатгах зэргээр их гоё хийж байна. Бүснийхээ толин дээр зүйл бүрийн хээ чимэг дүрсэлж байна. Гэтэл гашуун үнэнийг хэлэхэд манай эрчүүдийн ихэнх нь гүзээ ихтэй болсноос бүс биш, давсагны даруулга шиг болчихоод байна. Тийм болохоор цээжнээс доош хэрэглэдэггүй хээнүүдийг бүсний толинд хиймээргүй байна.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 487px;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cb685de8be53ec780c1cea034f760968.jpg" data-size="487.5,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cb685de8be53ec780c1cea034f760968.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Уран Гоёл Урлангийн захиалгуудаас...<br></span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сүүлийн үед ямар загвартай дээл голдуу хийлгэж байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дээлийн загвар харьцангуй чөлөөтэй байгаа. Энгийн загвар голлож байна. Эд мэддэг хүмүүс материалын чанар, оёдол хийцэнд нь илүү анхаардаг болжээ. Мөн өнгөнд их ач холбогдол өгдөг болсон. Монгол дээлийн нэг онцлог нь хэр уран оёсонд байдгийг, хөдөлмөр ордог гэдгийг маш сайн мэддэг болсон нь олзуурхууштай_.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дээлийн буян гэж байдаг, дээл оёдог хүн муу явдаггүй гэдэг. Та энэ үгийг юу гэж боддог вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- “Хүн хооллож, хувцаслаж байгаа хүн сайн явдаг ерөөлтэй юм гэнэ лээ” гэж ээж минь захидаг байсан. Оёдолчны үйл гэдэг хүн баярлуулж, өөрсдөө бас түүнээсээ таашаал авч байдаг гэгээн үйл л дээ. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Шинэ хувцсыг зүгээр ч нэг оёж шидэхгүй, ерөөл хэлж, эзэнд нь ээл ивээл дуудаж хийдэг уламжлалтай. Тэр ёсоо ч мөрдөхийг хичээдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Наадам нь нэг талаасаа монголчуудын баяр цэнгэл. Нөгөө талаасаа соёлын үйлдвэрлэлийн брэнд бүтээгдэхүүн, цогц үйлчилгээ. Цар тахалтай холбоотойгоор энэ үйлдвэрлэл хэр хүнд цохилт амссан бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Төрийн хэмжээний том баяр наадам хийх ёс монголчуудын дунд эртнээс байсаар ирсэн. Төрт ёсны их том соёл. Нөгөө талаасаа ийм том наадмуудад дээд зэргийн хүндэтгэлтэй хандаж, хамгийн сайхан хувцсаа бүтэн сайхан өмсдөг нь тогтсон соёл. </p><p style="text-align: justify;">Тийм болохоор энэ цагийн монголчууд маань Улсын наадам, Цагаан сар хоёроор л үндэсний хувцсаа хамгийн ихээр захиалж хийлгэдэг. </p><p style="text-align: justify;">Харамсалтай нь цар тахал эдгээр уламжлалыг хоёр жил саарууллаа. Гэхдээ манай салоны байнгын үйлчлүүлэгчид маань харьцангуй тогтвортой, эргэх холбоо сайтай байгаад нь баярлаж явдгаа дашрамд хэлье.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Жил жилийн өдийд баярлаж бужигнаж байдаг бол өдийд нам гүмхэн. Ямар мэдрэмж төрж байна вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Төр төмбөгөр, ёс ёмбогор гэдэг дээ. Цар тахлын эрсдэл ихтэй болохоор төрийн наадам болохгүй гэж шийдсэн болохоор өнөөдөр нам гүмдүүхэн байна. <span class="twittersharelink">Ардын хувьсгалын 100 жилийн ойг журмаа нарийн гаргаад, хоорондын зайг нь хатуу мөрдүүлээд цомхон тэмдэглэчихгүй дээ гэж бодогдсон шүү</span>. </p><p style="text-align: justify;">Мань мэт гэрээсээ зурагтаар үзчихдэг хүмүүс олон бий. Дээр нь ийм эрсдэлтэй үед хэн л олон хүнтэй газраар яваад байя гэх вэ дээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6ff6b5af76e78a0d7e24c95dfa1b8fa1.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6ff6b5af76e78a0d7e24c95dfa1b8fa1.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сүүлд ямар бүтэн жил тойрон ажилласан хантаазыг тань харсан, гайхалтай бүтээл болжээ. Яагаад энэ бүтээлийг онцлон урлав?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дондогдулам хатан дэргэдээ монголын нутаг нутгаас дуудаж авчирсан уран хатгамалч, үйлчин, уран дархан зэрэг 120 хүн ажиллуулж, бурхад бүтээх, хувцас үйл урлах зэрэг ажлыг хийлгэж байсан. Монголын урчуудыг нэг дор ингэж бөөгнүүлж, тодорхой зорилготойгоор бүтээл урлуулж байсан нь соёлын үнэт өв санг бүрдүүлсэн. Энэ үеэр Богд хаан, Эх дагина хоёр ижил хийцийн ёслолын хантааз өмсөх болсон. Өмнө үеүдийн монгол хаад ийм хантааз өмсдөггүй байсан болохоор энэ нь шинэлэг үзэгдэл байсан.</p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр Богд хааны их биений 8, захны 5 дугуй хээнд нь 70690 ширхэг сувд орсон шар пийсүү хантааз музейд нь байж л байна. </p><p style="text-align: justify;">Манай урлан Эх дагины хантаазнаас санаа авч ганц хувь хантааз бүтээсэн. Арав гаруй хүн хүч хөдөлмөрөө шингээн бүтэн жилийн турш урласан энэ хантаазаа он жил өнгөрөх тусам үнэ цэнэ нь нэмэгдэх урлагийн бүтээл гэж бид ам бардам хэлнэ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Маш нарийн ажиллагаа орсон байх нь ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Уламжлалт аргаар 6 дугуй хээнд 4300 гаруй ширхэг хорхой сувд, 2600 орчим улаан шүр орсон. </p><p style="text-align: justify;">Шүр нь хиймэл шүр. Утастай зүү орохооргүй нүхтэй сувдны ширхэг тус бүрийг нарийн мяндсан утсаар тогтооход маш их цаг орсон. </p><p style="text-align: justify;">Хээ болгоныг алтан утсаар гараар хатгаж хүрээлсэн. Хантаазны энгэр хөвөөг уламжлалт монгол аргаар алтан утсаар дарж оёсон. Цаг өнгөрөх тусам үнэд орох урлагийн бүтээл учраас худалдан авагчид нь сертификат олгож баталгаажуулна гэж бодож байгаа.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үндэсний их баярын өдрөөр цаг зав гарган ярилцлага өгсөн танд баярлалаа.</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Танай сайтын хамт олонд бас их баярлалаа. Үндэсний өв соёлоо сурталчлах, үндэсний ой санамжийг сэрээх талаар санаачлагатай ажиллаж, энэ түүхт өдрөөр үндэсний хувцасны талаар ярилцлага хийж байгаад тань талархал илэрхийлье.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Бичлэг үзэх:</strong></p><p><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fdoljinsuren.doogi%2Fvideos%2F1132447007237781%2F&show_text=false&width=560&t=0" width="560" height="314" style="border:none;overflow:hidden;" scrolling="no"></iframe></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/дээл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дээл</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/дээлтэймонгол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дээлтэймонгол</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren&text=Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (3) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776780502.3201"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="6145a36a-0300-4554-aaa6-a228696f5678"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [202.21.124.131] ・ 2021.07.17</span> <a onclick="addReply('6145a36a-0300-4554-aaa6-a228696f5678')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Нээрээ л дээл оёдог хүн муу явдаггүй юм гэнэ лээ. Олон хүнийг сайхан хувцаслаж яваа таныг дээлийн бурхан тэнгэр ивээг</p> </div> </article> <hr> </div><div id="9cfac989-23cd-4248-9719-701014736d5b"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [64.119.27.47] ・ 2021.07.12</span> <a onclick="addReply('9cfac989-23cd-4248-9719-701014736d5b')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Сайхан дээл оёдог хамт олон. Ороход Должинсүрэн эгч инээгээдл угтдаг. энерги сайтай эгч шүү</p> </div> </article> <hr> </div><div id="c9160003-a120-4a08-8e3c-6e0abc75d9d1"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [202.126.90.108] ・ 2021.07.12</span> <a onclick="addReply('c9160003-a120-4a08-8e3c-6e0abc75d9d1')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Үнэхээр бүтээлч хамт олон юмаа. "Уран гоёл"-ын хамт олонд баяр хүргэе. </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '39721'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '915ccb42155e163e16e2fd806dd4df6f75ee8863a9ca3b33ec2ac3a731e2654327ec92625043a034c583345eeccca14052a92bec04738012839e18d1d28c34e3'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '915ccb42155e163e16e2fd806dd4df6f75ee8863a9ca3b33ec2ac3a731e2654327ec92625043a034c583345eeccca14052a92bec04738012839e18d1d28c34e3'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '915ccb42155e163e16e2fd806dd4df6f75ee8863a9ca3b33ec2ac3a731e2654327ec92625043a034c583345eeccca14052a92bec04738012839e18d1d28c34e3'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/mongolkhuwtas"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/430904f85706e77f8cef13bcea091293.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/430904f85706e77f8cef13bcea091293.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/mongolkhuwtas"> “Монгол хувцасны нууц товчоон” хэмээх баримтат киноны нээлт болно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 11 сарын 22, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/fnl-network-mongol-ulsaa-tuluulj-mongol-kostyums-oroltsono"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/32c1f0a37d3769c1c97d0dc6443dec98.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/32c1f0a37d3769c1c97d0dc6443dec98.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/fnl-network-mongol-ulsaa-tuluulj-mongol-kostyums-oroltsono"> FNL Network-ийн цахим загварын шоунд Монгол улсаа төлөөлж Монгол костюмс оролцоно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 09 сарын 02, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/deeltei-mongol-naadmaas-gerel-zurgaar-ontsolj-baina"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/d3808e58d090a3098aaf27c9319ada49.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/d3808e58d090a3098aaf27c9319ada49.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/deeltei-mongol-naadmaas-gerel-zurgaar-ontsolj-baina"> "Дээлтэй Монгол" наадмаас гэрэл зургаар онцолж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 07 сарын 10, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/deeltei-mongol-naadmiin-ueer-13-dugaar-zuunii-ger-khotkhon-barigdana"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1e049ec9a8226f421cb4839ecc911bd4.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1e049ec9a8226f421cb4839ecc911bd4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/deeltei-mongol-naadmiin-ueer-13-dugaar-zuunii-ger-khotkhon-barigdana"> "Дээлтэй Монгол" наадмын үеэр 13 дугаар зууны гэр хотхон баригдана </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 06 сарын 26, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/foto-uwurmongolchuud-undesnii-khuwtsasnii-naadmaa-15-dakhi-udaagaa-khiilee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/2637ba65cfe39fefb644b4c0b5dc200d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/2637ba65cfe39fefb644b4c0b5dc200d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/beauty"> Гоо сайхан & Загвар </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/foto-uwurmongolchuud-undesnii-khuwtsasnii-naadmaa-15-dakhi-udaagaa-khiilee"> Фото: Өвөрмонголчууд үндэсний хувцасны наадмаа 15 дахь удаагаа хийлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 11 сарын 23, 2018 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nund"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “Уран гоёл урлан”-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач..." /> <meta name="keywords" content="дээл, дээлтэймонгол" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “Уран гоёл урлан”-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a87e72a7e1d92b73689d5b7b468ec4ec.jpg" /> <meta property="og:title" content="Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a87e72a7e1d92b73689d5b7b468ec4ec.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “Уран гоёл урлан”-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">07 сарын 11, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren&text=Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a87e72a7e1d92b73689d5b7b468ec4ec.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a87e72a7e1d92b73689d5b7b468ec4ec.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “<a href="https://www.facebook.com/urangoyol.mgl" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Уран гоёл урлан”</a>-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач Ш.Должинсүрэнтэй ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та ямар учир тохиолоор дээл оёж эхэлсэн бэ, энэ түүхээсээ хуваалцахгүй юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний ээж уран хүн байсан. Олон охидтой, тэдэндээ их зааж сургана. Тийм болохоор багаасаа оёдол үйлд сурсан. Залуудаа мөн ч олон хүнд дээл оёж өгсөн дөө. Гар хурдан, дээр нь өөрөө түүндээ их дуртай байж. Ээж, эгч нараа харж байгаад л оёдол үйлийг суралцсан. </p><p style="text-align: justify;">Дараа нь үндэсний хувцасны урлангаа байгуулж, үндэсний хувцас судлалаар эрдмийн ажил хийж эхэлснээр үндэснийхээ хувцастай эргэж буцахын аргагүй амин холбоотой болсон. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Үндэсний дээл хувцас урладаг хүний хувьд монгол дээлийн үнэ цэнийг соёл талаас хэрхэн хардаг вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Зөвхөн дээлийн тухай яримааргүй байна. Малгай, дээл, бүс, гутал, гадуур, дотуур өмсөх бүх хувцсаа нийлүүлээд монголчууд хувцас гэж нэрлэдэг уламжлалтай. Монгол үндэсний хувцас бол бид өөрийн гэсэн өвөрмөц соёлтой, тэр нь дахин давтагдашгүй шинжтэйг харуулж байгаа том баримт юм шүү дээ.</p><p style="text-align: justify;">Манай <span class="twittersharelink">үндэсний хувцас бол монголчууд өөрсдийн амьдралын хэв маяг, байгаль цаг уурын онцлог, төрт ёс, уламжлалдаа тохируулан олон мянган жилээр төгөлдөржүүлэн бий болгосон том соёл</span>. Энэ утгаараа даяаршил дэлхийчлэлийн энэ цаг үед бидний дангааршлаа хадгалан үлдэх нэг том хүчин зүйл гэж боддог.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монгол үндэсний хээ угалз бүр өөр өөр илэрхийлэмжтэй, бэлгэдэлтэй байдаг. Дээл хувцас дээр чимэглэлд ашиглахдаа хэзээ орхигдуулж болохгүй, уламжилж ирсэн бэлгэдэлт зүйлсийн талаар та юу гэж боддог вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол хувцасны хээ болгон их утга учиртай байсан. Одоо энэ уламжлал алдагдах гээд байгаад санаа зовдог. Цаг үе, технологийн хөгжлөө дагаад хувцасны материал улам сайжирч, олон төрөл болж, хувцасны өнгө үзэмж сайжирсаар ирсэн. Сүүлийн үед ямар ч хэцүү хээ чимэглэлийг хялбархан урладаг болсон нь сайн хэрэг. </p><p style="text-align: justify;">Гэхдээ утга бэлгэдлийг нь мэдэж хэрэглүүштэй байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тухайлбал ямар хээ дээр бид алддаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Жишээ нь, ланз үсгэн хээ, ширээ тамган хээ хоёр харахад адилавтар. Нэг нь хятад, нөгөө нь монгол. Онги тамга, ширээ тамган хээ гэхэд алтан ургийнхны гол сүлд, тамга шүү дээ. Ийм хээтэй торгоор дээл хийж өмслөө гэхэд нөгөө хүндтэй сайхан хээгээ монгол хүн хормой хот, өгзгөн дор хүртэл орох болно. Бодууштай гээд байгаагийн учир энэ.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Сүүлийн үед залуус дээл өмсөх нь нэг үеэ бодвол ихсэж байна. Гэхдээ пүүзэн дээр өмслөө гэх мэтээр шүүмжлэл дагуулах нь ч байна. Дээл өмсөх соёлын талаар та ямар бодолтой байдаг вэ. Заавал дэг жаягийн дагуу өмсөх ёстой юу, эсвэл…?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">- Загварын чиг хандлагын хувьд бүтээлч эрэлхийлэл хийж, үндэсний болон орчин үеийн хувцсыг хольж өмсөх, аль нэгэнд нь нөгөөгийнх нь элементийг ашиглах бол байдаг л зүйл. Залуусын хувьд саяхнаас ийм мода дэлгэрүүллээ. Байх л зүйл, цаг нь болохоор өөр нэг загвар, хэлбэр маяг түрээд л гараад ирнэ. Энэ бол загварын ертөнцийн нэг л үзэгдэл.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Харин <span class="twittersharelink">төрт ёсны хүндэтгэлийн хувцаслалтад эсвэл бүрэн европ, эсвэл бүрэн монгол хувцсаа өмсөх нь зохимжтой</span>. Тэр тусмаа <span class="twittersharelink">хамгийн эртний төрт улсуудын нэг гэдэг утгаараа монгол төрийн зүтгэлтнүүд хувцсаа зөв өмсөх ёстой.</span></p><p style="text-align: justify;">Монголын төрт ёс их өргөн агуулгатай. Шинэ айл гал голомтоо бадрааж буй хуримыг хүртэл төрийн үйл гэж үздэг учраас манай ахмад буурлууд малгайгаа төв сайхан өмсөж, дээлийнхээ товчийг бүрэн товчилж, ёс төртэй сууцгаадаг.</p><p style="text-align: justify;">Айл өрх бол төр улсын анхдагч нэгж учраас тэгж хүндэтгэлтэй ханддаг байсан. Тэгэхээр төрийн аливаа ёслол хүндэтгэлийн арга хэмжээнд оролцож байгаа <span class="twittersharelink">төрийн хүмүүс маань монгол хувцсаа өмсөхдөө заавал бүрэн бүтэн сайхан хувцаслах хэрэгтэй. </span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Таны бүтээсэн дээл соёлын өв болохын зэрэгцээ дээл урлах эрдмийг өвлөж байгаа учраас та соёлын өв тээгч шүү дээ. Энэ эрдмээ цаашид сургаж, өвлүүлэн үлдээхээр ажиллаж байгаа юу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Манай “Уран гоёл урлан”-гийн маань дээл, хувцас болгон их олон хүний хүч, оюунаар бүтдэг хамтын бүтээл байдаг онцлогтой. </p><p style="text-align: justify;">Нэг хүн нэг дээл барьж аваад оёчихно гэдэг ойлголт байдаггүй. Шилбэчин товч, шилбээ хадна. Чимэглэлчин чимэглэлээ хийнэ. Хатгамалчин хатгамлаа хийнэ. Энэ мэтээр дор бүрийн үүрэгт ажлаа мэргэжлийн өндөр түвшинд хийж гүйцэтгэдэг учраас манай дээл хувцас оёдол урлал сайтай, брэндийн түвшнийх байдаг.</p><p style="text-align: justify;">Ийм нарийн ажлуудыг зохион байгуулж, удирдан зохион байгуулж байгаагийн хувьд миний хувь нэмэр байх нь мэдээж боловч хамтын бүтээл гэдэгтээ л гол онцлог нь бий. </p><p style="text-align: justify;">Бид эрдэмтэн судлаачидтай хамтран ажилладаг, зах зээлийн болон загварын ертөнцийн судалгааг хэр чадлаараа хийдэг, үндэсний хувцас үйлдвэрлэлийн уламжлалт технологио хадгалахын төлөө хичээдэг болохоор өв тээгч, бас үндэсний хувцасны соёлыг өвлүүлэн дамжуулагчид мөн л дөө. </p><p style="text-align: justify;">Энэ өвөрмөц хариуцлагаа бид сайн мэддэг учраас үйлчлүүлэгчдэдээ үндэсний хувцасны талаар аль их мэдээлэл өгөхийг хичээдэг. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Манай хувцаснаас авахгүй ч гэсэн монгол хүнийхээ хувьд үндэсний хувцасны талаар нэг ч болов зүйл мэдээд гараасай гэж хүсдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="fr-img-caption fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/bf8e82181ca015d3cc090fa7f11abb4d.jpg" data-size="650,487.04861111111" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/bf8e82181ca015d3cc090fa7f11abb4d.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Уран Гоёл Урлангийн захиалгуудаас...<br></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монгол хувцасны судалгаанд хэр анхаарал хандуулдаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Үндэсний хувцас урлаж байгаа хүн судалгаагүйгээр хол явахгүй. Би олон сайхан судлаачдын гаргасан зам мөрөөр өөрийнхөө хэмжээнд эрэлхийлэл хийх аядаж яваа нэгэн. Г.Бадрах, Х.Нямбуу, Ү.Ядамсүрэн, С.Бадамхатан, Б.Мөнхцэцэг, Г.Эрдэнэбат, Б.Дунгаамаа, Б.Сувд, Ж.Ганбат нарын мундаг сайхан хүмүүсийн араас яваа гэхээр айдас, бахархлын аль алинд автдаг. </p><p style="text-align: justify;">СУИС-ийн магистраа “Монгол төрийн ёслол хүндэтгэлийн хувцасны уламжлал, шинэчлэлийн асуудалд” сэдвээр<span class="twittersharelink"> VIII Богдын төрт ёсны хувцасны жишээн дээр хамгаалснаар монгол хувцасны судлал руу албан ёсоор хөл тавиад байна.</span></p><p style="text-align: justify;">Богд хаант Монгол улсын нэг онцлог нь хаан, хатан хоёрын ёслол хүндэтгэлийн хувцсыг дандаа хосоор нь урладаг байсан. Урлалын хувьд хосгүй. Монголын нутаг нутгийн уран үйлчдийг авчирч үнэхээр урлагийн төгс бүтээл хийлгэж байж.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сүүлийн үед хамгийн их яригдаж байгаа сэдэв шүү дээ, яагаад анхаарал хандуулах ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Одоо<span class="twittersharelink"> СУИС-ийн докторантурт өмнөх сэдвээ илүү гүнзгийрүүлэн, эртнээс эдүгээг хүртэлх Монгол төрийн тэргүүнүүдийн төрийн ёслол хүндэтгэлийн хувцасны түүхэн уламжлал, утга бэлгэдлийн асуудлыг судалж байна. </span></p><p style="text-align: justify;">Төрийн тэргүүний ёслол, хүндэтгэлийн хувцас бол монголчуудын төрт ёсны үзэл баримтлалтай холбоотой маш чухал асуудал байсаар ирсэн уламжлалтай.</p><p style="text-align: justify;">Төрийн тэргүүний ёслолын хувцас нь төрийн туг сүлд, өргөөтэй хамтад нь авч үздэг цогц асуудал байсан. Бид тэр энэ хаан, тэр энэ Ерөнхийлөгчийн өмссөн хувцас гэж хувь хүнтэй нь холбон яриад төрт ёсны утга бэлгэдэлтэй холбоотой асуудлыг нь орхичхоод байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэр тусмаа төрийн тэргүүн, УИХ-ын гишүүд төрийн ёслолын үйл ажиллагаанд оролцохдоо өмсөх дээл хувцсандаа хэрхэн анхаарах ёстой вэ, та дээл урлаачийн хувьд харж анзаарч явдаг байх…</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид монгол, европ хосолмол соёлтой болоод цөөнгүй жил болжээ. Тийм болохоор УИХ-ын гишүүд төрийн ёслол хүндэтгэлийн үед заавал үндэсний хувцастай байх албагүй. Монгол, европ хувцас аль хүссэнээ өмсөж болно шүү дээ. Гагцхүү төв түвшин, албан ёсны байх нь л чухал. Түүнээс биш загварын шоу үзүүлбэр шиг хандаж болохгүй байх. Мөн нэгэнт үндэсний хувцсаа өмссөн бол бүтэн сайхан хувцаслах учиртай.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Монгол төрийн тэргүүний хувьд яалтгүй үндэсний өв соёл, төрт ёсны уламжлалын дээдийн дээд илэрхийлэл болох ёстой цорын ганц монгол хүнийхээ хувьд, төрийн тэргүүнийхээ хувьд төрийн ёслол хүндэтгэлийн тусгай хувцастай байх ёстой.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Малгай гэхэд л 200 гаруй төрөл, загвар байдаг хувцасны мөн ч баян өв соёлтой ард түмэн юм шүү дээ, монголчууд.</p><p style="text-align: justify;"><br style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: Roboto, sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: justify; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: rgb(255, 255, 255); text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дээлийг бид зөвхөн хувцас талаас нь хардаг. Өмсөж эдлэх уламжлалт дэг жаяг, зан үйл, түүгээр илэрхийлэх утга бэлгэдэл, нэршил гээд олон зүйл хадгалагдаж байгаа. Залууст хандаж ямар зөвлөгөө өгөх вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мэдээж. Утга бэлгэдлээс гадна түүхээ хүртэл хадгалсан байдаг. Жишээ нь, урианханууд цагаан дээл өмсдөг байж байгаад түүхэн их хядлагад өртсөний дараа үр хойчис минь үүнийг бүү март гэж сануулахын тулд дээлэндээ хар хажлага оруулах болсон гэдэг. Түүхэн ой санамж явж байгаа биз.</p><p style="text-align: justify;">Дээлийг төв сайхан өмсөж, бүсээ жавхайтал сайхан ороодог байж. Бүсэлхийгээр чанга ороох нь хүн гоолиг сайхан харагдахаас гадна бөөр, бүсэлхий орчмоо хамгаалах зориулалттай байсан. </p><p style="text-align: justify;">Этгээд бүхэн чамин харагддаг нь жам юм хойно өргөн бүслэх, бүсээ цавиараа ороох зэргээр чамирхаж, тэр нь сүүлдээ соёл мэт болсон тал бий. Тиймээс уг язгуурыг нь олж судалж ярих ёстой.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Сүүлийн үед бүсийг арьс шир, торго, сүлжмэл зэрэг янз бүрийн материал дээр зурж, хэвлэж, хатгах зэргээр их гоё хийж байна. Бүснийхээ толин дээр зүйл бүрийн хээ чимэг дүрсэлж байна. Гэтэл гашуун үнэнийг хэлэхэд манай эрчүүдийн ихэнх нь гүзээ ихтэй болсноос бүс биш, давсагны даруулга шиг болчихоод байна. Тийм болохоор цээжнээс доош хэрэглэдэггүй хээнүүдийг бүсний толинд хиймээргүй байна.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 487px;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cb685de8be53ec780c1cea034f760968.jpg" data-size="487.5,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cb685de8be53ec780c1cea034f760968.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Уран Гоёл Урлангийн захиалгуудаас...<br></span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сүүлийн үед ямар загвартай дээл голдуу хийлгэж байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дээлийн загвар харьцангуй чөлөөтэй байгаа. Энгийн загвар голлож байна. Эд мэддэг хүмүүс материалын чанар, оёдол хийцэнд нь илүү анхаардаг болжээ. Мөн өнгөнд их ач холбогдол өгдөг болсон. Монгол дээлийн нэг онцлог нь хэр уран оёсонд байдгийг, хөдөлмөр ордог гэдгийг маш сайн мэддэг болсон нь олзуурхууштай_.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дээлийн буян гэж байдаг, дээл оёдог хүн муу явдаггүй гэдэг. Та энэ үгийг юу гэж боддог вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- “Хүн хооллож, хувцаслаж байгаа хүн сайн явдаг ерөөлтэй юм гэнэ лээ” гэж ээж минь захидаг байсан. Оёдолчны үйл гэдэг хүн баярлуулж, өөрсдөө бас түүнээсээ таашаал авч байдаг гэгээн үйл л дээ. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Шинэ хувцсыг зүгээр ч нэг оёж шидэхгүй, ерөөл хэлж, эзэнд нь ээл ивээл дуудаж хийдэг уламжлалтай. Тэр ёсоо ч мөрдөхийг хичээдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Наадам нь нэг талаасаа монголчуудын баяр цэнгэл. Нөгөө талаасаа соёлын үйлдвэрлэлийн брэнд бүтээгдэхүүн, цогц үйлчилгээ. Цар тахалтай холбоотойгоор энэ үйлдвэрлэл хэр хүнд цохилт амссан бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Төрийн хэмжээний том баяр наадам хийх ёс монголчуудын дунд эртнээс байсаар ирсэн. Төрт ёсны их том соёл. Нөгөө талаасаа ийм том наадмуудад дээд зэргийн хүндэтгэлтэй хандаж, хамгийн сайхан хувцсаа бүтэн сайхан өмсдөг нь тогтсон соёл. </p><p style="text-align: justify;">Тийм болохоор энэ цагийн монголчууд маань Улсын наадам, Цагаан сар хоёроор л үндэсний хувцсаа хамгийн ихээр захиалж хийлгэдэг. </p><p style="text-align: justify;">Харамсалтай нь цар тахал эдгээр уламжлалыг хоёр жил саарууллаа. Гэхдээ манай салоны байнгын үйлчлүүлэгчид маань харьцангуй тогтвортой, эргэх холбоо сайтай байгаад нь баярлаж явдгаа дашрамд хэлье.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Жил жилийн өдийд баярлаж бужигнаж байдаг бол өдийд нам гүмхэн. Ямар мэдрэмж төрж байна вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Төр төмбөгөр, ёс ёмбогор гэдэг дээ. Цар тахлын эрсдэл ихтэй болохоор төрийн наадам болохгүй гэж шийдсэн болохоор өнөөдөр нам гүмдүүхэн байна. <span class="twittersharelink">Ардын хувьсгалын 100 жилийн ойг журмаа нарийн гаргаад, хоорондын зайг нь хатуу мөрдүүлээд цомхон тэмдэглэчихгүй дээ гэж бодогдсон шүү</span>. </p><p style="text-align: justify;">Мань мэт гэрээсээ зурагтаар үзчихдэг хүмүүс олон бий. Дээр нь ийм эрсдэлтэй үед хэн л олон хүнтэй газраар яваад байя гэх вэ дээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6ff6b5af76e78a0d7e24c95dfa1b8fa1.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6ff6b5af76e78a0d7e24c95dfa1b8fa1.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сүүлд ямар бүтэн жил тойрон ажилласан хантаазыг тань харсан, гайхалтай бүтээл болжээ. Яагаад энэ бүтээлийг онцлон урлав?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дондогдулам хатан дэргэдээ монголын нутаг нутгаас дуудаж авчирсан уран хатгамалч, үйлчин, уран дархан зэрэг 120 хүн ажиллуулж, бурхад бүтээх, хувцас үйл урлах зэрэг ажлыг хийлгэж байсан. Монголын урчуудыг нэг дор ингэж бөөгнүүлж, тодорхой зорилготойгоор бүтээл урлуулж байсан нь соёлын үнэт өв санг бүрдүүлсэн. Энэ үеэр Богд хаан, Эх дагина хоёр ижил хийцийн ёслолын хантааз өмсөх болсон. Өмнө үеүдийн монгол хаад ийм хантааз өмсдөггүй байсан болохоор энэ нь шинэлэг үзэгдэл байсан.</p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр Богд хааны их биений 8, захны 5 дугуй хээнд нь 70690 ширхэг сувд орсон шар пийсүү хантааз музейд нь байж л байна. </p><p style="text-align: justify;">Манай урлан Эх дагины хантаазнаас санаа авч ганц хувь хантааз бүтээсэн. Арав гаруй хүн хүч хөдөлмөрөө шингээн бүтэн жилийн турш урласан энэ хантаазаа он жил өнгөрөх тусам үнэ цэнэ нь нэмэгдэх урлагийн бүтээл гэж бид ам бардам хэлнэ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Маш нарийн ажиллагаа орсон байх нь ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Уламжлалт аргаар 6 дугуй хээнд 4300 гаруй ширхэг хорхой сувд, 2600 орчим улаан шүр орсон. </p><p style="text-align: justify;">Шүр нь хиймэл шүр. Утастай зүү орохооргүй нүхтэй сувдны ширхэг тус бүрийг нарийн мяндсан утсаар тогтооход маш их цаг орсон. </p><p style="text-align: justify;">Хээ болгоныг алтан утсаар гараар хатгаж хүрээлсэн. Хантаазны энгэр хөвөөг уламжлалт монгол аргаар алтан утсаар дарж оёсон. Цаг өнгөрөх тусам үнэд орох урлагийн бүтээл учраас худалдан авагчид нь сертификат олгож баталгаажуулна гэж бодож байгаа.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үндэсний их баярын өдрөөр цаг зав гарган ярилцлага өгсөн танд баярлалаа.</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Танай сайтын хамт олонд бас их баярлалаа. Үндэсний өв соёлоо сурталчлах, үндэсний ой санамжийг сэрээх талаар санаачлагатай ажиллаж, энэ түүхт өдрөөр үндэсний хувцасны талаар ярилцлага хийж байгаад тань талархал илэрхийлье.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Бичлэг үзэх:</strong></p><p><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fdoljinsuren.doogi%2Fvideos%2F1132447007237781%2F&show_text=false&width=560&t=0" width="560" height="314" style="border:none;overflow:hidden;" scrolling="no"></iframe></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/дээл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дээл</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/дээлтэймонгол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дээлтэймонгол</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren&text=Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (3) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776780502.3201"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="6145a36a-0300-4554-aaa6-a228696f5678"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [202.21.124.131] ・ 2021.07.17</span> <a onclick="addReply('6145a36a-0300-4554-aaa6-a228696f5678')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Нээрээ л дээл оёдог хүн муу явдаггүй юм гэнэ лээ. Олон хүнийг сайхан хувцаслаж яваа таныг дээлийн бурхан тэнгэр ивээг</p> </div> </article> <hr> </div><div id="9cfac989-23cd-4248-9719-701014736d5b"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [64.119.27.47] ・ 2021.07.12</span> <a onclick="addReply('9cfac989-23cd-4248-9719-701014736d5b')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Сайхан дээл оёдог хамт олон. Ороход Должинсүрэн эгч инээгээдл угтдаг. энерги сайтай эгч шүү</p> </div> </article> <hr> </div><div id="c9160003-a120-4a08-8e3c-6e0abc75d9d1"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [202.126.90.108] ・ 2021.07.12</span> <a onclick="addReply('c9160003-a120-4a08-8e3c-6e0abc75d9d1')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Үнэхээр бүтээлч хамт олон юмаа. "Уран гоёл"-ын хамт олонд баяр хүргэе. </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '39721'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '915ccb42155e163e16e2fd806dd4df6f75ee8863a9ca3b33ec2ac3a731e2654327ec92625043a034c583345eeccca14052a92bec04738012839e18d1d28c34e3'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '915ccb42155e163e16e2fd806dd4df6f75ee8863a9ca3b33ec2ac3a731e2654327ec92625043a034c583345eeccca14052a92bec04738012839e18d1d28c34e3'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '915ccb42155e163e16e2fd806dd4df6f75ee8863a9ca3b33ec2ac3a731e2654327ec92625043a034c583345eeccca14052a92bec04738012839e18d1d28c34e3'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/mongolkhuwtas"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/430904f85706e77f8cef13bcea091293.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/430904f85706e77f8cef13bcea091293.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/mongolkhuwtas"> “Монгол хувцасны нууц товчоон” хэмээх баримтат киноны нээлт болно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 11 сарын 22, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/fnl-network-mongol-ulsaa-tuluulj-mongol-kostyums-oroltsono"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/32c1f0a37d3769c1c97d0dc6443dec98.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/32c1f0a37d3769c1c97d0dc6443dec98.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/fnl-network-mongol-ulsaa-tuluulj-mongol-kostyums-oroltsono"> FNL Network-ийн цахим загварын шоунд Монгол улсаа төлөөлж Монгол костюмс оролцоно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 09 сарын 02, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/deeltei-mongol-naadmaas-gerel-zurgaar-ontsolj-baina"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/d3808e58d090a3098aaf27c9319ada49.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/d3808e58d090a3098aaf27c9319ada49.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/deeltei-mongol-naadmaas-gerel-zurgaar-ontsolj-baina"> "Дээлтэй Монгол" наадмаас гэрэл зургаар онцолж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 07 сарын 10, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/deeltei-mongol-naadmiin-ueer-13-dugaar-zuunii-ger-khotkhon-barigdana"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1e049ec9a8226f421cb4839ecc911bd4.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1e049ec9a8226f421cb4839ecc911bd4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/deeltei-mongol-naadmiin-ueer-13-dugaar-zuunii-ger-khotkhon-barigdana"> "Дээлтэй Монгол" наадмын үеэр 13 дугаар зууны гэр хотхон баригдана </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 06 сарын 26, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/foto-uwurmongolchuud-undesnii-khuwtsasnii-naadmaa-15-dakhi-udaagaa-khiilee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/2637ba65cfe39fefb644b4c0b5dc200d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/2637ba65cfe39fefb644b4c0b5dc200d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/beauty"> Гоо сайхан & Загвар </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/foto-uwurmongolchuud-undesnii-khuwtsasnii-naadmaa-15-dakhi-udaagaa-khiilee"> Фото: Өвөрмонголчууд үндэсний хувцасны наадмаа 15 дахь удаагаа хийлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 11 сарын 23, 2018 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nund"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “Уран гоёл урлан”-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач..." /> <meta name="keywords" content="дээл, дээлтэймонгол" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “Уран гоёл урлан”-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a87e72a7e1d92b73689d5b7b468ec4ec.jpg" /> <meta property="og:title" content="Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a87e72a7e1d92b73689d5b7b468ec4ec.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “Уран гоёл урлан”-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">07 сарын 11, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren&text=Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a87e72a7e1d92b73689d5b7b468ec4ec.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a87e72a7e1d92b73689d5b7b468ec4ec.jpg" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “<a href="https://www.facebook.com/urangoyol.mgl" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Уран гоёл урлан”</a>-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач Ш.Должинсүрэнтэй ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Та ямар учир тохиолоор дээл оёж эхэлсэн бэ, энэ түүхээсээ хуваалцахгүй юу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Миний ээж уран хүн байсан. Олон охидтой, тэдэндээ их зааж сургана. Тийм болохоор багаасаа оёдол үйлд сурсан. Залуудаа мөн ч олон хүнд дээл оёж өгсөн дөө. Гар хурдан, дээр нь өөрөө түүндээ их дуртай байж. Ээж, эгч нараа харж байгаад л оёдол үйлийг суралцсан. </p><p style="text-align: justify;">Дараа нь үндэсний хувцасны урлангаа байгуулж, үндэсний хувцас судлалаар эрдмийн ажил хийж эхэлснээр үндэснийхээ хувцастай эргэж буцахын аргагүй амин холбоотой болсон. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Үндэсний дээл хувцас урладаг хүний хувьд монгол дээлийн үнэ цэнийг соёл талаас хэрхэн хардаг вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Зөвхөн дээлийн тухай яримааргүй байна. Малгай, дээл, бүс, гутал, гадуур, дотуур өмсөх бүх хувцсаа нийлүүлээд монголчууд хувцас гэж нэрлэдэг уламжлалтай. Монгол үндэсний хувцас бол бид өөрийн гэсэн өвөрмөц соёлтой, тэр нь дахин давтагдашгүй шинжтэйг харуулж байгаа том баримт юм шүү дээ.</p><p style="text-align: justify;">Манай <span class="twittersharelink">үндэсний хувцас бол монголчууд өөрсдийн амьдралын хэв маяг, байгаль цаг уурын онцлог, төрт ёс, уламжлалдаа тохируулан олон мянган жилээр төгөлдөржүүлэн бий болгосон том соёл</span>. Энэ утгаараа даяаршил дэлхийчлэлийн энэ цаг үед бидний дангааршлаа хадгалан үлдэх нэг том хүчин зүйл гэж боддог.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монгол үндэсний хээ угалз бүр өөр өөр илэрхийлэмжтэй, бэлгэдэлтэй байдаг. Дээл хувцас дээр чимэглэлд ашиглахдаа хэзээ орхигдуулж болохгүй, уламжилж ирсэн бэлгэдэлт зүйлсийн талаар та юу гэж боддог вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Монгол хувцасны хээ болгон их утга учиртай байсан. Одоо энэ уламжлал алдагдах гээд байгаад санаа зовдог. Цаг үе, технологийн хөгжлөө дагаад хувцасны материал улам сайжирч, олон төрөл болж, хувцасны өнгө үзэмж сайжирсаар ирсэн. Сүүлийн үед ямар ч хэцүү хээ чимэглэлийг хялбархан урладаг болсон нь сайн хэрэг. </p><p style="text-align: justify;">Гэхдээ утга бэлгэдлийг нь мэдэж хэрэглүүштэй байна. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тухайлбал ямар хээ дээр бид алддаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Жишээ нь, ланз үсгэн хээ, ширээ тамган хээ хоёр харахад адилавтар. Нэг нь хятад, нөгөө нь монгол. Онги тамга, ширээ тамган хээ гэхэд алтан ургийнхны гол сүлд, тамга шүү дээ. Ийм хээтэй торгоор дээл хийж өмслөө гэхэд нөгөө хүндтэй сайхан хээгээ монгол хүн хормой хот, өгзгөн дор хүртэл орох болно. Бодууштай гээд байгаагийн учир энэ.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Сүүлийн үед залуус дээл өмсөх нь нэг үеэ бодвол ихсэж байна. Гэхдээ пүүзэн дээр өмслөө гэх мэтээр шүүмжлэл дагуулах нь ч байна. Дээл өмсөх соёлын талаар та ямар бодолтой байдаг вэ. Заавал дэг жаягийн дагуу өмсөх ёстой юу, эсвэл…?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">- Загварын чиг хандлагын хувьд бүтээлч эрэлхийлэл хийж, үндэсний болон орчин үеийн хувцсыг хольж өмсөх, аль нэгэнд нь нөгөөгийнх нь элементийг ашиглах бол байдаг л зүйл. Залуусын хувьд саяхнаас ийм мода дэлгэрүүллээ. Байх л зүйл, цаг нь болохоор өөр нэг загвар, хэлбэр маяг түрээд л гараад ирнэ. Энэ бол загварын ертөнцийн нэг л үзэгдэл.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Харин <span class="twittersharelink">төрт ёсны хүндэтгэлийн хувцаслалтад эсвэл бүрэн европ, эсвэл бүрэн монгол хувцсаа өмсөх нь зохимжтой</span>. Тэр тусмаа <span class="twittersharelink">хамгийн эртний төрт улсуудын нэг гэдэг утгаараа монгол төрийн зүтгэлтнүүд хувцсаа зөв өмсөх ёстой.</span></p><p style="text-align: justify;">Монголын төрт ёс их өргөн агуулгатай. Шинэ айл гал голомтоо бадрааж буй хуримыг хүртэл төрийн үйл гэж үздэг учраас манай ахмад буурлууд малгайгаа төв сайхан өмсөж, дээлийнхээ товчийг бүрэн товчилж, ёс төртэй сууцгаадаг.</p><p style="text-align: justify;">Айл өрх бол төр улсын анхдагч нэгж учраас тэгж хүндэтгэлтэй ханддаг байсан. Тэгэхээр төрийн аливаа ёслол хүндэтгэлийн арга хэмжээнд оролцож байгаа <span class="twittersharelink">төрийн хүмүүс маань монгол хувцсаа өмсөхдөө заавал бүрэн бүтэн сайхан хувцаслах хэрэгтэй. </span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Таны бүтээсэн дээл соёлын өв болохын зэрэгцээ дээл урлах эрдмийг өвлөж байгаа учраас та соёлын өв тээгч шүү дээ. Энэ эрдмээ цаашид сургаж, өвлүүлэн үлдээхээр ажиллаж байгаа юу?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Манай “Уран гоёл урлан”-гийн маань дээл, хувцас болгон их олон хүний хүч, оюунаар бүтдэг хамтын бүтээл байдаг онцлогтой. </p><p style="text-align: justify;">Нэг хүн нэг дээл барьж аваад оёчихно гэдэг ойлголт байдаггүй. Шилбэчин товч, шилбээ хадна. Чимэглэлчин чимэглэлээ хийнэ. Хатгамалчин хатгамлаа хийнэ. Энэ мэтээр дор бүрийн үүрэгт ажлаа мэргэжлийн өндөр түвшинд хийж гүйцэтгэдэг учраас манай дээл хувцас оёдол урлал сайтай, брэндийн түвшнийх байдаг.</p><p style="text-align: justify;">Ийм нарийн ажлуудыг зохион байгуулж, удирдан зохион байгуулж байгаагийн хувьд миний хувь нэмэр байх нь мэдээж боловч хамтын бүтээл гэдэгтээ л гол онцлог нь бий. </p><p style="text-align: justify;">Бид эрдэмтэн судлаачидтай хамтран ажилладаг, зах зээлийн болон загварын ертөнцийн судалгааг хэр чадлаараа хийдэг, үндэсний хувцас үйлдвэрлэлийн уламжлалт технологио хадгалахын төлөө хичээдэг болохоор өв тээгч, бас үндэсний хувцасны соёлыг өвлүүлэн дамжуулагчид мөн л дөө. </p><p style="text-align: justify;">Энэ өвөрмөц хариуцлагаа бид сайн мэддэг учраас үйлчлүүлэгчдэдээ үндэсний хувцасны талаар аль их мэдээлэл өгөхийг хичээдэг. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Манай хувцаснаас авахгүй ч гэсэн монгол хүнийхээ хувьд үндэсний хувцасны талаар нэг ч болов зүйл мэдээд гараасай гэж хүсдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><span class="fr-img-caption fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/bf8e82181ca015d3cc090fa7f11abb4d.jpg" data-size="650,487.04861111111" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/bf8e82181ca015d3cc090fa7f11abb4d.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Уран Гоёл Урлангийн захиалгуудаас...<br></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Монгол хувцасны судалгаанд хэр анхаарал хандуулдаг вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Үндэсний хувцас урлаж байгаа хүн судалгаагүйгээр хол явахгүй. Би олон сайхан судлаачдын гаргасан зам мөрөөр өөрийнхөө хэмжээнд эрэлхийлэл хийх аядаж яваа нэгэн. Г.Бадрах, Х.Нямбуу, Ү.Ядамсүрэн, С.Бадамхатан, Б.Мөнхцэцэг, Г.Эрдэнэбат, Б.Дунгаамаа, Б.Сувд, Ж.Ганбат нарын мундаг сайхан хүмүүсийн араас яваа гэхээр айдас, бахархлын аль алинд автдаг. </p><p style="text-align: justify;">СУИС-ийн магистраа “Монгол төрийн ёслол хүндэтгэлийн хувцасны уламжлал, шинэчлэлийн асуудалд” сэдвээр<span class="twittersharelink"> VIII Богдын төрт ёсны хувцасны жишээн дээр хамгаалснаар монгол хувцасны судлал руу албан ёсоор хөл тавиад байна.</span></p><p style="text-align: justify;">Богд хаант Монгол улсын нэг онцлог нь хаан, хатан хоёрын ёслол хүндэтгэлийн хувцсыг дандаа хосоор нь урладаг байсан. Урлалын хувьд хосгүй. Монголын нутаг нутгийн уран үйлчдийг авчирч үнэхээр урлагийн төгс бүтээл хийлгэж байж.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сүүлийн үед хамгийн их яригдаж байгаа сэдэв шүү дээ, яагаад анхаарал хандуулах ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Одоо<span class="twittersharelink"> СУИС-ийн докторантурт өмнөх сэдвээ илүү гүнзгийрүүлэн, эртнээс эдүгээг хүртэлх Монгол төрийн тэргүүнүүдийн төрийн ёслол хүндэтгэлийн хувцасны түүхэн уламжлал, утга бэлгэдлийн асуудлыг судалж байна. </span></p><p style="text-align: justify;">Төрийн тэргүүний ёслол, хүндэтгэлийн хувцас бол монголчуудын төрт ёсны үзэл баримтлалтай холбоотой маш чухал асуудал байсаар ирсэн уламжлалтай.</p><p style="text-align: justify;">Төрийн тэргүүний ёслолын хувцас нь төрийн туг сүлд, өргөөтэй хамтад нь авч үздэг цогц асуудал байсан. Бид тэр энэ хаан, тэр энэ Ерөнхийлөгчийн өмссөн хувцас гэж хувь хүнтэй нь холбон яриад төрт ёсны утга бэлгэдэлтэй холбоотой асуудлыг нь орхичхоод байна.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэр тусмаа төрийн тэргүүн, УИХ-ын гишүүд төрийн ёслолын үйл ажиллагаанд оролцохдоо өмсөх дээл хувцсандаа хэрхэн анхаарах ёстой вэ, та дээл урлаачийн хувьд харж анзаарч явдаг байх…</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид монгол, европ хосолмол соёлтой болоод цөөнгүй жил болжээ. Тийм болохоор УИХ-ын гишүүд төрийн ёслол хүндэтгэлийн үед заавал үндэсний хувцастай байх албагүй. Монгол, европ хувцас аль хүссэнээ өмсөж болно шүү дээ. Гагцхүү төв түвшин, албан ёсны байх нь л чухал. Түүнээс биш загварын шоу үзүүлбэр шиг хандаж болохгүй байх. Мөн нэгэнт үндэсний хувцсаа өмссөн бол бүтэн сайхан хувцаслах учиртай.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Монгол төрийн тэргүүний хувьд яалтгүй үндэсний өв соёл, төрт ёсны уламжлалын дээдийн дээд илэрхийлэл болох ёстой цорын ганц монгол хүнийхээ хувьд, төрийн тэргүүнийхээ хувьд төрийн ёслол хүндэтгэлийн тусгай хувцастай байх ёстой.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Малгай гэхэд л 200 гаруй төрөл, загвар байдаг хувцасны мөн ч баян өв соёлтой ард түмэн юм шүү дээ, монголчууд.</p><p style="text-align: justify;"><br style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: Roboto, sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: justify; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: rgb(255, 255, 255); text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дээлийг бид зөвхөн хувцас талаас нь хардаг. Өмсөж эдлэх уламжлалт дэг жаяг, зан үйл, түүгээр илэрхийлэх утга бэлгэдэл, нэршил гээд олон зүйл хадгалагдаж байгаа. Залууст хандаж ямар зөвлөгөө өгөх вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Мэдээж. Утга бэлгэдлээс гадна түүхээ хүртэл хадгалсан байдаг. Жишээ нь, урианханууд цагаан дээл өмсдөг байж байгаад түүхэн их хядлагад өртсөний дараа үр хойчис минь үүнийг бүү март гэж сануулахын тулд дээлэндээ хар хажлага оруулах болсон гэдэг. Түүхэн ой санамж явж байгаа биз.</p><p style="text-align: justify;">Дээлийг төв сайхан өмсөж, бүсээ жавхайтал сайхан ороодог байж. Бүсэлхийгээр чанга ороох нь хүн гоолиг сайхан харагдахаас гадна бөөр, бүсэлхий орчмоо хамгаалах зориулалттай байсан. </p><p style="text-align: justify;">Этгээд бүхэн чамин харагддаг нь жам юм хойно өргөн бүслэх, бүсээ цавиараа ороох зэргээр чамирхаж, тэр нь сүүлдээ соёл мэт болсон тал бий. Тиймээс уг язгуурыг нь олж судалж ярих ёстой.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Сүүлийн үед бүсийг арьс шир, торго, сүлжмэл зэрэг янз бүрийн материал дээр зурж, хэвлэж, хатгах зэргээр их гоё хийж байна. Бүснийхээ толин дээр зүйл бүрийн хээ чимэг дүрсэлж байна. Гэтэл гашуун үнэнийг хэлэхэд манай эрчүүдийн ихэнх нь гүзээ ихтэй болсноос бүс биш, давсагны даруулга шиг болчихоод байна. Тийм болохоор цээжнээс доош хэрэглэдэггүй хээнүүдийг бүсний толинд хиймээргүй байна.</p></blockquote><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 487px;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cb685de8be53ec780c1cea034f760968.jpg" data-size="487.5,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/cb685de8be53ec780c1cea034f760968.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Уран Гоёл Урлангийн захиалгуудаас...<br></span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сүүлийн үед ямар загвартай дээл голдуу хийлгэж байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дээлийн загвар харьцангуй чөлөөтэй байгаа. Энгийн загвар голлож байна. Эд мэддэг хүмүүс материалын чанар, оёдол хийцэнд нь илүү анхаардаг болжээ. Мөн өнгөнд их ач холбогдол өгдөг болсон. Монгол дээлийн нэг онцлог нь хэр уран оёсонд байдгийг, хөдөлмөр ордог гэдгийг маш сайн мэддэг болсон нь олзуурхууштай_.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дээлийн буян гэж байдаг, дээл оёдог хүн муу явдаггүй гэдэг. Та энэ үгийг юу гэж боддог вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- “Хүн хооллож, хувцаслаж байгаа хүн сайн явдаг ерөөлтэй юм гэнэ лээ” гэж ээж минь захидаг байсан. Оёдолчны үйл гэдэг хүн баярлуулж, өөрсдөө бас түүнээсээ таашаал авч байдаг гэгээн үйл л дээ. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Шинэ хувцсыг зүгээр ч нэг оёж шидэхгүй, ерөөл хэлж, эзэнд нь ээл ивээл дуудаж хийдэг уламжлалтай. Тэр ёсоо ч мөрдөхийг хичээдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Наадам нь нэг талаасаа монголчуудын баяр цэнгэл. Нөгөө талаасаа соёлын үйлдвэрлэлийн брэнд бүтээгдэхүүн, цогц үйлчилгээ. Цар тахалтай холбоотойгоор энэ үйлдвэрлэл хэр хүнд цохилт амссан бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Төрийн хэмжээний том баяр наадам хийх ёс монголчуудын дунд эртнээс байсаар ирсэн. Төрт ёсны их том соёл. Нөгөө талаасаа ийм том наадмуудад дээд зэргийн хүндэтгэлтэй хандаж, хамгийн сайхан хувцсаа бүтэн сайхан өмсдөг нь тогтсон соёл. </p><p style="text-align: justify;">Тийм болохоор энэ цагийн монголчууд маань Улсын наадам, Цагаан сар хоёроор л үндэсний хувцсаа хамгийн ихээр захиалж хийлгэдэг. </p><p style="text-align: justify;">Харамсалтай нь цар тахал эдгээр уламжлалыг хоёр жил саарууллаа. Гэхдээ манай салоны байнгын үйлчлүүлэгчид маань харьцангуй тогтвортой, эргэх холбоо сайтай байгаад нь баярлаж явдгаа дашрамд хэлье.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>-Жил жилийн өдийд баярлаж бужигнаж байдаг бол өдийд нам гүмхэн. Ямар мэдрэмж төрж байна вэ?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">-Төр төмбөгөр, ёс ёмбогор гэдэг дээ. Цар тахлын эрсдэл ихтэй болохоор төрийн наадам болохгүй гэж шийдсэн болохоор өнөөдөр нам гүмдүүхэн байна. <span class="twittersharelink">Ардын хувьсгалын 100 жилийн ойг журмаа нарийн гаргаад, хоорондын зайг нь хатуу мөрдүүлээд цомхон тэмдэглэчихгүй дээ гэж бодогдсон шүү</span>. </p><p style="text-align: justify;">Мань мэт гэрээсээ зурагтаар үзчихдэг хүмүүс олон бий. Дээр нь ийм эрсдэлтэй үед хэн л олон хүнтэй газраар яваад байя гэх вэ дээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6ff6b5af76e78a0d7e24c95dfa1b8fa1.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,487.5" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/6ff6b5af76e78a0d7e24c95dfa1b8fa1.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Сүүлд ямар бүтэн жил тойрон ажилласан хантаазыг тань харсан, гайхалтай бүтээл болжээ. Яагаад энэ бүтээлийг онцлон урлав?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Дондогдулам хатан дэргэдээ монголын нутаг нутгаас дуудаж авчирсан уран хатгамалч, үйлчин, уран дархан зэрэг 120 хүн ажиллуулж, бурхад бүтээх, хувцас үйл урлах зэрэг ажлыг хийлгэж байсан. Монголын урчуудыг нэг дор ингэж бөөгнүүлж, тодорхой зорилготойгоор бүтээл урлуулж байсан нь соёлын үнэт өв санг бүрдүүлсэн. Энэ үеэр Богд хаан, Эх дагина хоёр ижил хийцийн ёслолын хантааз өмсөх болсон. Өмнө үеүдийн монгол хаад ийм хантааз өмсдөггүй байсан болохоор энэ нь шинэлэг үзэгдэл байсан.</p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр Богд хааны их биений 8, захны 5 дугуй хээнд нь 70690 ширхэг сувд орсон шар пийсүү хантааз музейд нь байж л байна. </p><p style="text-align: justify;">Манай урлан Эх дагины хантаазнаас санаа авч ганц хувь хантааз бүтээсэн. Арав гаруй хүн хүч хөдөлмөрөө шингээн бүтэн жилийн турш урласан энэ хантаазаа он жил өнгөрөх тусам үнэ цэнэ нь нэмэгдэх урлагийн бүтээл гэж бид ам бардам хэлнэ. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Маш нарийн ажиллагаа орсон байх нь ээ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Уламжлалт аргаар 6 дугуй хээнд 4300 гаруй ширхэг хорхой сувд, 2600 орчим улаан шүр орсон. </p><p style="text-align: justify;">Шүр нь хиймэл шүр. Утастай зүү орохооргүй нүхтэй сувдны ширхэг тус бүрийг нарийн мяндсан утсаар тогтооход маш их цаг орсон. </p><p style="text-align: justify;">Хээ болгоныг алтан утсаар гараар хатгаж хүрээлсэн. Хантаазны энгэр хөвөөг уламжлалт монгол аргаар алтан утсаар дарж оёсон. Цаг өнгөрөх тусам үнэд орох урлагийн бүтээл учраас худалдан авагчид нь сертификат олгож баталгаажуулна гэж бодож байгаа.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Үндэсний их баярын өдрөөр цаг зав гарган ярилцлага өгсөн танд баярлалаа.</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Танай сайтын хамт олонд бас их баярлалаа. Үндэсний өв соёлоо сурталчлах, үндэсний ой санамжийг сэрээх талаар санаачлагатай ажиллаж, энэ түүхт өдрөөр үндэсний хувцасны талаар ярилцлага хийж байгаад тань талархал илэрхийлье.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Бичлэг үзэх:</strong></p><p><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fdoljinsuren.doogi%2Fvideos%2F1132447007237781%2F&show_text=false&width=560&t=0" width="560" height="314" style="border:none;overflow:hidden;" scrolling="no"></iframe></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/дээл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дээл</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/дээлтэймонгол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">дээлтэймонгол</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren&text=Ш.Должинсүрэн: Төрт ёсны хүндэтгэлд европ, эсвэл монгол хувцсаа бүтэн өмсөх нь зохимжтой')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/doljinsuren"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (3) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776780502.3201"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="6145a36a-0300-4554-aaa6-a228696f5678"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [202.21.124.131] ・ 2021.07.17</span> <a onclick="addReply('6145a36a-0300-4554-aaa6-a228696f5678')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Нээрээ л дээл оёдог хүн муу явдаггүй юм гэнэ лээ. Олон хүнийг сайхан хувцаслаж яваа таныг дээлийн бурхан тэнгэр ивээг</p> </div> </article> <hr> </div><div id="9cfac989-23cd-4248-9719-701014736d5b"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [64.119.27.47] ・ 2021.07.12</span> <a onclick="addReply('9cfac989-23cd-4248-9719-701014736d5b')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Сайхан дээл оёдог хамт олон. Ороход Должинсүрэн эгч инээгээдл угтдаг. энерги сайтай эгч шүү</p> </div> </article> <hr> </div><div id="c9160003-a120-4a08-8e3c-6e0abc75d9d1"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [202.126.90.108] ・ 2021.07.12</span> <a onclick="addReply('c9160003-a120-4a08-8e3c-6e0abc75d9d1')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Үнэхээр бүтээлч хамт олон юмаа. "Уран гоёл"-ын хамт олонд баяр хүргэе. </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '39721'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '915ccb42155e163e16e2fd806dd4df6f75ee8863a9ca3b33ec2ac3a731e2654327ec92625043a034c583345eeccca14052a92bec04738012839e18d1d28c34e3'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '915ccb42155e163e16e2fd806dd4df6f75ee8863a9ca3b33ec2ac3a731e2654327ec92625043a034c583345eeccca14052a92bec04738012839e18d1d28c34e3'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '915ccb42155e163e16e2fd806dd4df6f75ee8863a9ca3b33ec2ac3a731e2654327ec92625043a034c583345eeccca14052a92bec04738012839e18d1d28c34e3'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/mongolkhuwtas"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/430904f85706e77f8cef13bcea091293.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/430904f85706e77f8cef13bcea091293.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/mongolkhuwtas"> “Монгол хувцасны нууц товчоон” хэмээх баримтат киноны нээлт болно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 11 сарын 22, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/fnl-network-mongol-ulsaa-tuluulj-mongol-kostyums-oroltsono"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/32c1f0a37d3769c1c97d0dc6443dec98.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/32c1f0a37d3769c1c97d0dc6443dec98.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/fnl-network-mongol-ulsaa-tuluulj-mongol-kostyums-oroltsono"> FNL Network-ийн цахим загварын шоунд Монгол улсаа төлөөлж Монгол костюмс оролцоно </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 09 сарын 02, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/deeltei-mongol-naadmaas-gerel-zurgaar-ontsolj-baina"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/d3808e58d090a3098aaf27c9319ada49.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/d3808e58d090a3098aaf27c9319ada49.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/life"> Амьдрал </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/deeltei-mongol-naadmaas-gerel-zurgaar-ontsolj-baina"> "Дээлтэй Монгол" наадмаас гэрэл зургаар онцолж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 07 сарын 10, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/deeltei-mongol-naadmiin-ueer-13-dugaar-zuunii-ger-khotkhon-barigdana"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1e049ec9a8226f421cb4839ecc911bd4.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1e049ec9a8226f421cb4839ecc911bd4.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/deeltei-mongol-naadmiin-ueer-13-dugaar-zuunii-ger-khotkhon-barigdana"> "Дээлтэй Монгол" наадмын үеэр 13 дугаар зууны гэр хотхон баригдана </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 06 сарын 26, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/foto-uwurmongolchuud-undesnii-khuwtsasnii-naadmaa-15-dakhi-udaagaa-khiilee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/2637ba65cfe39fefb644b4c0b5dc200d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/2637ba65cfe39fefb644b4c0b5dc200d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/beauty"> Гоо сайхан & Загвар </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/foto-uwurmongolchuud-undesnii-khuwtsasnii-naadmaa-15-dakhi-udaagaa-khiilee"> Фото: Өвөрмонголчууд үндэсний хувцасны наадмаа 15 дахь удаагаа хийлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 11 сарын 23, 2018 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nund"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => '915ccb42155e163e16e2fd806dd4df6f75ee8863a9ca3b33ec2ac3a731e2654327ec92625043a034c583345eeccca14052a92bec04738012839e18d1d28c34e3', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.MzAxMDBmNjU0MTUzOGRlOTk0ZDExYzFlOGQxYTM1NzVjYzYzYjM5Zjc3YTk5ZjMxNGNkMDE0YmEyZjg3Y2IwM6DeWMy3kKemL9PqkDYhvYV3slIjTjcQiMU1y9KEnYhh', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1779372502', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.ODM5MjZlM2E0MDM4YzdlNzA4N2U2MTZhNGY5NzYwNDM5NTJkMjkwNDI1ZTY0ZTlkNWUwNDAzYWIxMzljZjc5Y9yEd1PmIcOmIJdq/J6PRAS9bNwse1xv0Zg45kFHYhQo7TsAb4bnIPDmp2L6WW1yPabXH0TUpMdJInoe3XA5USY=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1779372502', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = '915ccb42155e163e16e2fd806dd4df6f75ee8863a9ca3b33ec2ac3a731e2654327ec92625043a034c583345eeccca14052a92bec04738012839e18d1d28c34e3' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.MzAxMDBmNjU0MTUzOGRlOTk0ZDExYzFlOGQxYTM1NzVjYzYzYjM5Zjc3YTk5ZjMxNGNkMDE0YmEyZjg3Y2IwM6DeWMy3kKemL9PqkDYhvYV3slIjTjcQiMU1y9KEnYhh' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1779372502' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.ODM5MjZlM2E0MDM4YzdlNzA4N2U2MTZhNGY5NzYwNDM5NTJkMjkwNDI1ZTY0ZTlkNWUwNDAzYWIxMzljZjc5Y9yEd1PmIcOmIJdq/J6PRAS9bNwse1xv0Zg45kFHYhQo7TsAb4bnIPDmp2L6WW1yPabXH0TUpMdJInoe3XA5USY=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1779372502' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Цэдэнбалын Цэрэндолгор
07 сарын 11, 2021
Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш үндэсний дээл хувцасаа эрхэмлэж, эдлэж хэрэглэж ирсэн ард түмэн билээ. Төрт ёсны их баяр наадмын тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан үндэсний хувцасны “Уран гоёл урлан”-гийн захирал, СУИС-ийн докторант, соёл судлаач Ш.Должинсүрэнтэй ярилцлаа.
-Та ямар учир тохиолоор дээл оёж эхэлсэн бэ, энэ түүхээсээ хуваалцахгүй юу?
-Миний ээж уран хүн байсан. Олон охидтой, тэдэндээ их зааж сургана. Тийм болохоор багаасаа оёдол үйлд сурсан. Залуудаа мөн ч олон хүнд дээл оёж өгсөн дөө. Гар хурдан, дээр нь өөрөө түүндээ их дуртай байж. Ээж, эгч нараа харж байгаад л оёдол үйлийг суралцсан.
Дараа нь үндэсний хувцасны урлангаа байгуулж, үндэсний хувцас судлалаар эрдмийн ажил хийж эхэлснээр үндэснийхээ хувцастай эргэж буцахын аргагүй амин холбоотой болсон.
-Үндэсний дээл хувцас урладаг хүний хувьд монгол дээлийн үнэ цэнийг соёл талаас хэрхэн хардаг вэ?
-Зөвхөн дээлийн тухай яримааргүй байна. Малгай, дээл, бүс, гутал, гадуур, дотуур өмсөх бүх хувцсаа нийлүүлээд монголчууд хувцас гэж нэрлэдэг уламжлалтай. Монгол үндэсний хувцас бол бид өөрийн гэсэн өвөрмөц соёлтой, тэр нь дахин давтагдашгүй шинжтэйг харуулж байгаа том баримт юм шүү дээ.
Манай үндэсний хувцас бол монголчууд өөрсдийн амьдралын хэв маяг, байгаль цаг уурын онцлог, төрт ёс, уламжлалдаа тохируулан олон мянган жилээр төгөлдөржүүлэн бий болгосон том соёл. Энэ утгаараа даяаршил дэлхийчлэлийн энэ цаг үед бидний дангааршлаа хадгалан үлдэх нэг том хүчин зүйл гэж боддог.
-Монгол үндэсний хээ угалз бүр өөр өөр илэрхийлэмжтэй, бэлгэдэлтэй байдаг. Дээл хувцас дээр чимэглэлд ашиглахдаа хэзээ орхигдуулж болохгүй, уламжилж ирсэн бэлгэдэлт зүйлсийн талаар та юу гэж боддог вэ?
-Монгол хувцасны хээ болгон их утга учиртай байсан. Одоо энэ уламжлал алдагдах гээд байгаад санаа зовдог. Цаг үе, технологийн хөгжлөө дагаад хувцасны материал улам сайжирч, олон төрөл болж, хувцасны өнгө үзэмж сайжирсаар ирсэн. Сүүлийн үед ямар ч хэцүү хээ чимэглэлийг хялбархан урладаг болсон нь сайн хэрэг.
Гэхдээ утга бэлгэдлийг нь мэдэж хэрэглүүштэй байна.
-Тухайлбал ямар хээ дээр бид алддаг вэ?
-Жишээ нь, ланз үсгэн хээ, ширээ тамган хээ хоёр харахад адилавтар. Нэг нь хятад, нөгөө нь монгол. Онги тамга, ширээ тамган хээ гэхэд алтан ургийнхны гол сүлд, тамга шүү дээ. Ийм хээтэй торгоор дээл хийж өмслөө гэхэд нөгөө хүндтэй сайхан хээгээ монгол хүн хормой хот, өгзгөн дор хүртэл орох болно. Бодууштай гээд байгаагийн учир энэ.
-Сүүлийн үед залуус дээл өмсөх нь нэг үеэ бодвол ихсэж байна. Гэхдээ пүүзэн дээр өмслөө гэх мэтээр шүүмжлэл дагуулах нь ч байна. Дээл өмсөх соёлын талаар та ямар бодолтой байдаг вэ. Заавал дэг жаягийн дагуу өмсөх ёстой юу, эсвэл…?
- Загварын чиг хандлагын хувьд бүтээлч эрэлхийлэл хийж, үндэсний болон орчин үеийн хувцсыг хольж өмсөх, аль нэгэнд нь нөгөөгийнх нь элементийг ашиглах бол байдаг л зүйл. Залуусын хувьд саяхнаас ийм мода дэлгэрүүллээ. Байх л зүйл, цаг нь болохоор өөр нэг загвар, хэлбэр маяг түрээд л гараад ирнэ. Энэ бол загварын ертөнцийн нэг л үзэгдэл.
Харин төрт ёсны хүндэтгэлийн хувцаслалтад эсвэл бүрэн европ, эсвэл бүрэн монгол хувцсаа өмсөх нь зохимжтой. Тэр тусмаа хамгийн эртний төрт улсуудын нэг гэдэг утгаараа монгол төрийн зүтгэлтнүүд хувцсаа зөв өмсөх ёстой.
Монголын төрт ёс их өргөн агуулгатай. Шинэ айл гал голомтоо бадрааж буй хуримыг хүртэл төрийн үйл гэж үздэг учраас манай ахмад буурлууд малгайгаа төв сайхан өмсөж, дээлийнхээ товчийг бүрэн товчилж, ёс төртэй сууцгаадаг.
Айл өрх бол төр улсын анхдагч нэгж учраас тэгж хүндэтгэлтэй ханддаг байсан. Тэгэхээр төрийн аливаа ёслол хүндэтгэлийн арга хэмжээнд оролцож байгаа төрийн хүмүүс маань монгол хувцсаа өмсөхдөө заавал бүрэн бүтэн сайхан хувцаслах хэрэгтэй.
-Таны бүтээсэн дээл соёлын өв болохын зэрэгцээ дээл урлах эрдмийг өвлөж байгаа учраас та соёлын өв тээгч шүү дээ. Энэ эрдмээ цаашид сургаж, өвлүүлэн үлдээхээр ажиллаж байгаа юу?
-Манай “Уран гоёл урлан”-гийн маань дээл, хувцас болгон их олон хүний хүч, оюунаар бүтдэг хамтын бүтээл байдаг онцлогтой.
Нэг хүн нэг дээл барьж аваад оёчихно гэдэг ойлголт байдаггүй. Шилбэчин товч, шилбээ хадна. Чимэглэлчин чимэглэлээ хийнэ. Хатгамалчин хатгамлаа хийнэ. Энэ мэтээр дор бүрийн үүрэгт ажлаа мэргэжлийн өндөр түвшинд хийж гүйцэтгэдэг учраас манай дээл хувцас оёдол урлал сайтай, брэндийн түвшнийх байдаг.
Ийм нарийн ажлуудыг зохион байгуулж, удирдан зохион байгуулж байгаагийн хувьд миний хувь нэмэр байх нь мэдээж боловч хамтын бүтээл гэдэгтээ л гол онцлог нь бий.
Бид эрдэмтэн судлаачидтай хамтран ажилладаг, зах зээлийн болон загварын ертөнцийн судалгааг хэр чадлаараа хийдэг, үндэсний хувцас үйлдвэрлэлийн уламжлалт технологио хадгалахын төлөө хичээдэг болохоор өв тээгч, бас үндэсний хувцасны соёлыг өвлүүлэн дамжуулагчид мөн л дөө.
Энэ өвөрмөц хариуцлагаа бид сайн мэддэг учраас үйлчлүүлэгчдэдээ үндэсний хувцасны талаар аль их мэдээлэл өгөхийг хичээдэг.
Манай хувцаснаас авахгүй ч гэсэн монгол хүнийхээ хувьд үндэсний хувцасны талаар нэг ч болов зүйл мэдээд гараасай гэж хүсдэг.
Уран Гоёл Урлангийн захиалгуудаас...
-Монгол хувцасны судалгаанд хэр анхаарал хандуулдаг вэ?
-Үндэсний хувцас урлаж байгаа хүн судалгаагүйгээр хол явахгүй. Би олон сайхан судлаачдын гаргасан зам мөрөөр өөрийнхөө хэмжээнд эрэлхийлэл хийх аядаж яваа нэгэн. Г.Бадрах, Х.Нямбуу, Ү.Ядамсүрэн, С.Бадамхатан, Б.Мөнхцэцэг, Г.Эрдэнэбат, Б.Дунгаамаа, Б.Сувд, Ж.Ганбат нарын мундаг сайхан хүмүүсийн араас яваа гэхээр айдас, бахархлын аль алинд автдаг.
СУИС-ийн магистраа “Монгол төрийн ёслол хүндэтгэлийн хувцасны уламжлал, шинэчлэлийн асуудалд” сэдвээр VIII Богдын төрт ёсны хувцасны жишээн дээр хамгаалснаар монгол хувцасны судлал руу албан ёсоор хөл тавиад байна.
Богд хаант Монгол улсын нэг онцлог нь хаан, хатан хоёрын ёслол хүндэтгэлийн хувцсыг дандаа хосоор нь урладаг байсан. Урлалын хувьд хосгүй. Монголын нутаг нутгийн уран үйлчдийг авчирч үнэхээр урлагийн төгс бүтээл хийлгэж байж.
-Сүүлийн үед хамгийн их яригдаж байгаа сэдэв шүү дээ, яагаад анхаарал хандуулах ёстой вэ?
-Одоо СУИС-ийн докторантурт өмнөх сэдвээ илүү гүнзгийрүүлэн, эртнээс эдүгээг хүртэлх Монгол төрийн тэргүүнүүдийн төрийн ёслол хүндэтгэлийн хувцасны түүхэн уламжлал, утга бэлгэдлийн асуудлыг судалж байна.
Төрийн тэргүүний ёслол, хүндэтгэлийн хувцас бол монголчуудын төрт ёсны үзэл баримтлалтай холбоотой маш чухал асуудал байсаар ирсэн уламжлалтай.
Төрийн тэргүүний ёслолын хувцас нь төрийн туг сүлд, өргөөтэй хамтад нь авч үздэг цогц асуудал байсан. Бид тэр энэ хаан, тэр энэ Ерөнхийлөгчийн өмссөн хувцас гэж хувь хүнтэй нь холбон яриад төрт ёсны утга бэлгэдэлтэй холбоотой асуудлыг нь орхичхоод байна.
-Тэр тусмаа төрийн тэргүүн, УИХ-ын гишүүд төрийн ёслолын үйл ажиллагаанд оролцохдоо өмсөх дээл хувцсандаа хэрхэн анхаарах ёстой вэ, та дээл урлаачийн хувьд харж анзаарч явдаг байх…
-Бид монгол, европ хосолмол соёлтой болоод цөөнгүй жил болжээ. Тийм болохоор УИХ-ын гишүүд төрийн ёслол хүндэтгэлийн үед заавал үндэсний хувцастай байх албагүй. Монгол, европ хувцас аль хүссэнээ өмсөж болно шүү дээ. Гагцхүү төв түвшин, албан ёсны байх нь л чухал. Түүнээс биш загварын шоу үзүүлбэр шиг хандаж болохгүй байх. Мөн нэгэнт үндэсний хувцсаа өмссөн бол бүтэн сайхан хувцаслах учиртай.
Монгол төрийн тэргүүний хувьд яалтгүй үндэсний өв соёл, төрт ёсны уламжлалын дээдийн дээд илэрхийлэл болох ёстой цорын ганц монгол хүнийхээ хувьд, төрийн тэргүүнийхээ хувьд төрийн ёслол хүндэтгэлийн тусгай хувцастай байх ёстой.
Малгай гэхэд л 200 гаруй төрөл, загвар байдаг хувцасны мөн ч баян өв соёлтой ард түмэн юм шүү дээ, монголчууд.
-Дээлийг бид зөвхөн хувцас талаас нь хардаг. Өмсөж эдлэх уламжлалт дэг жаяг, зан үйл, түүгээр илэрхийлэх утга бэлгэдэл, нэршил гээд олон зүйл хадгалагдаж байгаа. Залууст хандаж ямар зөвлөгөө өгөх вэ?
-Мэдээж. Утга бэлгэдлээс гадна түүхээ хүртэл хадгалсан байдаг. Жишээ нь, урианханууд цагаан дээл өмсдөг байж байгаад түүхэн их хядлагад өртсөний дараа үр хойчис минь үүнийг бүү март гэж сануулахын тулд дээлэндээ хар хажлага оруулах болсон гэдэг. Түүхэн ой санамж явж байгаа биз.
Дээлийг төв сайхан өмсөж, бүсээ жавхайтал сайхан ороодог байж. Бүсэлхийгээр чанга ороох нь хүн гоолиг сайхан харагдахаас гадна бөөр, бүсэлхий орчмоо хамгаалах зориулалттай байсан.
Этгээд бүхэн чамин харагддаг нь жам юм хойно өргөн бүслэх, бүсээ цавиараа ороох зэргээр чамирхаж, тэр нь сүүлдээ соёл мэт болсон тал бий. Тиймээс уг язгуурыг нь олж судалж ярих ёстой.
Сүүлийн үед бүсийг арьс шир, торго, сүлжмэл зэрэг янз бүрийн материал дээр зурж, хэвлэж, хатгах зэргээр их гоё хийж байна. Бүснийхээ толин дээр зүйл бүрийн хээ чимэг дүрсэлж байна. Гэтэл гашуун үнэнийг хэлэхэд манай эрчүүдийн ихэнх нь гүзээ ихтэй болсноос бүс биш, давсагны даруулга шиг болчихоод байна. Тийм болохоор цээжнээс доош хэрэглэдэггүй хээнүүдийг бүсний толинд хиймээргүй байна.
Уран Гоёл Урлангийн захиалгуудаас...
-Сүүлийн үед ямар загвартай дээл голдуу хийлгэж байна вэ?
-Дээлийн загвар харьцангуй чөлөөтэй байгаа. Энгийн загвар голлож байна. Эд мэддэг хүмүүс материалын чанар, оёдол хийцэнд нь илүү анхаардаг болжээ. Мөн өнгөнд их ач холбогдол өгдөг болсон. Монгол дээлийн нэг онцлог нь хэр уран оёсонд байдгийг, хөдөлмөр ордог гэдгийг маш сайн мэддэг болсон нь олзуурхууштай_.
-Дээлийн буян гэж байдаг, дээл оёдог хүн муу явдаггүй гэдэг. Та энэ үгийг юу гэж боддог вэ?
- “Хүн хооллож, хувцаслаж байгаа хүн сайн явдаг ерөөлтэй юм гэнэ лээ” гэж ээж минь захидаг байсан. Оёдолчны үйл гэдэг хүн баярлуулж, өөрсдөө бас түүнээсээ таашаал авч байдаг гэгээн үйл л дээ.
Шинэ хувцсыг зүгээр ч нэг оёж шидэхгүй, ерөөл хэлж, эзэнд нь ээл ивээл дуудаж хийдэг уламжлалтай. Тэр ёсоо ч мөрдөхийг хичээдэг.
-Наадам нь нэг талаасаа монголчуудын баяр цэнгэл. Нөгөө талаасаа соёлын үйлдвэрлэлийн брэнд бүтээгдэхүүн, цогц үйлчилгээ. Цар тахалтай холбоотойгоор энэ үйлдвэрлэл хэр хүнд цохилт амссан бэ?
-Төрийн хэмжээний том баяр наадам хийх ёс монголчуудын дунд эртнээс байсаар ирсэн. Төрт ёсны их том соёл. Нөгөө талаасаа ийм том наадмуудад дээд зэргийн хүндэтгэлтэй хандаж, хамгийн сайхан хувцсаа бүтэн сайхан өмсдөг нь тогтсон соёл.
Тийм болохоор энэ цагийн монголчууд маань Улсын наадам, Цагаан сар хоёроор л үндэсний хувцсаа хамгийн ихээр захиалж хийлгэдэг.
Харамсалтай нь цар тахал эдгээр уламжлалыг хоёр жил саарууллаа. Гэхдээ манай салоны байнгын үйлчлүүлэгчид маань харьцангуй тогтвортой, эргэх холбоо сайтай байгаад нь баярлаж явдгаа дашрамд хэлье.
-Жил жилийн өдийд баярлаж бужигнаж байдаг бол өдийд нам гүмхэн. Ямар мэдрэмж төрж байна вэ?
-Төр төмбөгөр, ёс ёмбогор гэдэг дээ. Цар тахлын эрсдэл ихтэй болохоор төрийн наадам болохгүй гэж шийдсэн болохоор өнөөдөр нам гүмдүүхэн байна. Ардын хувьсгалын 100 жилийн ойг журмаа нарийн гаргаад, хоорондын зайг нь хатуу мөрдүүлээд цомхон тэмдэглэчихгүй дээ гэж бодогдсон шүү.
Мань мэт гэрээсээ зурагтаар үзчихдэг хүмүүс олон бий. Дээр нь ийм эрсдэлтэй үед хэн л олон хүнтэй газраар яваад байя гэх вэ дээ.

-Сүүлд ямар бүтэн жил тойрон ажилласан хантаазыг тань харсан, гайхалтай бүтээл болжээ. Яагаад энэ бүтээлийг онцлон урлав?
-Дондогдулам хатан дэргэдээ монголын нутаг нутгаас дуудаж авчирсан уран хатгамалч, үйлчин, уран дархан зэрэг 120 хүн ажиллуулж, бурхад бүтээх, хувцас үйл урлах зэрэг ажлыг хийлгэж байсан. Монголын урчуудыг нэг дор ингэж бөөгнүүлж, тодорхой зорилготойгоор бүтээл урлуулж байсан нь соёлын үнэт өв санг бүрдүүлсэн. Энэ үеэр Богд хаан, Эх дагина хоёр ижил хийцийн ёслолын хантааз өмсөх болсон. Өмнө үеүдийн монгол хаад ийм хантааз өмсдөггүй байсан болохоор энэ нь шинэлэг үзэгдэл байсан.
Өнөөдөр Богд хааны их биений 8, захны 5 дугуй хээнд нь 70690 ширхэг сувд орсон шар пийсүү хантааз музейд нь байж л байна.
Манай урлан Эх дагины хантаазнаас санаа авч ганц хувь хантааз бүтээсэн. Арав гаруй хүн хүч хөдөлмөрөө шингээн бүтэн жилийн турш урласан энэ хантаазаа он жил өнгөрөх тусам үнэ цэнэ нь нэмэгдэх урлагийн бүтээл гэж бид ам бардам хэлнэ.
-Маш нарийн ажиллагаа орсон байх нь ээ?
-Уламжлалт аргаар 6 дугуй хээнд 4300 гаруй ширхэг хорхой сувд, 2600 орчим улаан шүр орсон.
Шүр нь хиймэл шүр. Утастай зүү орохооргүй нүхтэй сувдны ширхэг тус бүрийг нарийн мяндсан утсаар тогтооход маш их цаг орсон.
Хээ болгоныг алтан утсаар гараар хатгаж хүрээлсэн. Хантаазны энгэр хөвөөг уламжлалт монгол аргаар алтан утсаар дарж оёсон. Цаг өнгөрөх тусам үнэд орох урлагийн бүтээл учраас худалдан авагчид нь сертификат олгож баталгаажуулна гэж бодож байгаа.
-Үндэсний их баярын өдрөөр цаг зав гарган ярилцлага өгсөн танд баярлалаа.
-Танай сайтын хамт олонд бас их баярлалаа. Үндэсний өв соёлоо сурталчлах, үндэсний ой санамжийг сэрээх талаар санаачлагатай ажиллаж, энэ түүхт өдрөөр үндэсний хувцасны талаар ярилцлага хийж байгаад тань талархал илэрхийлье.
Бичлэг үзэх:
Х.Оргил ・ 11 сарын 22, 2021
Х.Оргил ・ 06 сарын 26, 2019
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих (3)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [202.21.124.131] ・ 2021.07.17 Хариулах
Нээрээ л дээл оёдог хүн муу явдаггүй юм гэнэ лээ. Олон хүнийг сайхан хувцаслаж яваа таныг дээлийн бурхан тэнгэр ивээг
Зочин [64.119.27.47] ・ 2021.07.12 Хариулах
Сайхан дээл оёдог хамт олон. Ороход Должинсүрэн эгч инээгээдл угтдаг. энерги сайтай эгч шүү
Зочин [202.126.90.108] ・ 2021.07.12 Хариулах
Үнэхээр бүтээлч хамт олон юмаа. "Уран гоёл"-ын хамт олонд баяр хүргэе.
Санал болгох
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай