Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="#1. НЕОБАНК (NEOBANKS) Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк..." />
<meta name="keywords"
content="боловсрол, peakeducation, fintech" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="#1. НЕОБАНК (NEOBANKS) Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0ec195a03b2ce5772d210a3eecf9785b.png" />
<meta property="og:title"
content="Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0ec195a03b2ce5772d210a3eecf9785b.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="#1. НЕОБАНК (NEOBANKS) Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9E%D0%B4%D1%81%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/7250ba44a7aa9f3451d4a1a537a93c29.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9E%D0%B4%D1%81%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Б.Одсүрэн</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">07 сарын 30, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud&text=Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0ec195a03b2ce5772d210a3eecf9785b_progressive.png" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0ec195a03b2ce5772d210a3eecf9785b.png" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#1. НЕОБАНК (NEOBANKS) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк гэж нэрлэдэг. Онлайн-банкинг, алсын зайнаас таних, онлайн-гүйлгээ гэх мэт финтех салбарын хэрэгслүүдийг өдөр тутмын үйл ажиллагаандаа идэвхтэй ашигладаг. Данс нээх, зээл олгох гэх мэт үндсэн үйлчилгээнээс гадна необанкууд криптовалют, P2P-зээл олгох, хөрөнгийг роботчилсон удирдлагаар удирдах сервер болон бусад үйлчилгээг санал болгож байна. Хамгийн алдартай Европын болон Оросын необанкууд бол Их Британийн Atombank, Германийн Number26, Мальтагийн Nemea, Данийн Saxo Bank, Оросын Sberbank Direct, VTB Direct. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#2. OPEN BANKING </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Open API болон нээлттэй мэдээлэл ашиглах технологид суурилсан, санхүүгийн технологийн салбарт шинээр гарч ирж буй банкны систем юм. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Нээлттэй банкингийн гурван харилцан холбогдсон зорилго байдаг. Энэ нь: </span></p><ul><li style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Гадны зохион бүтээгчид Open API-г ашиглан банкны/санхүүгийн институцид зориулж өөрсдийн бүтээгдэхүүн, апп-ыг зохиох; </span></li><li style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Данс эзэмшигчид нээлттэй мэдээллийг ашиглах, өөрсдийн хувийн мэдээллийг хянахад зориулсан санхүүгийн ил тод байдлыг бүрдүүлэх; </span></li><li style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Программ зохиоход нээлттэй код ашиглах боломж олгох. Open Bank бол нээлттэй банкингийн тогтолцоог бүрдүүлэхэд чиглэсэн олон улсын онлайн-төсөл юм. </span></li></ul><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#3. ШУУД ДЕБИТ (DIRECT DEBIT) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Банк автоматаар хэрэглэгчийн данснаас мөнгө суутгаж бараа, үйлчилгээний төлбөрийг төлөх арга. Хэрэглэгч тодорхой хугацаа болох үед тодорхой хэмжээний мөнгийг шууд суутган шилжүүлэх эрхийг банкинд урьдчилан олгосон байх ёстой. Харилцан байгуулалцсан гэрээний үндсэн дээр тус үйлчилгээг үзүүлдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#4. ДУУ ХООЛОЙ ТАНИХ (VOICE RECOGNITION) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Банкны call-center буюу хэрэглэгчдэд мэдээлэл өгөх төв рүү залгах үед хэрэглэгчийг дуу хоолойгоор нь танихад ашиглагддаг технологи. Хэрэглэгчийн бичиг баримтын дугаар шалгах, нууц үг асуух шаардлага байхгүй, дуу хоолойгоор нь таних тул дундажаар 1 дуудлагаас 40-60 секунд цаг хугацаа хэмнэх боломжтой аж. Мөн хуучны “гар аргаар” биеийн байцаалт шалгахаас илүү найдвартай, аюулгүйд тооцогддог байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#5. НҮҮР ЦАРАЙ ТАНИХ (FACE RECOGNITION) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Хэрэглэгчийг таних бас нэгэн арга. Дуу хоолой таних аргаас ялгаатай нь call-center-т дуудлага ирэх бүрт ашиглагддаггүй, харин ихэвчлэн фото зурагны үнэн бодит эсэхийг тодорхойлоход хэрэглэнэ. Зээл олгох үед онлайнаар ирсэн бичиг баримтыг (тухайлбал, салбаруудаас банкны төв салбарт ирсэн бичгүүд) шалгах үед компьютерийн алгоритм фото зургийг жинхэнэ эсэхийг тодорхойлж, фотошоп болон бусад засвар ороогүйг батална. Мөн хэрэглэгч онлайнаар банкинд хандах үед тус технологийг ашиглах боломжтой байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#6. РОБО-ЭДВАЙЗЕР (ЗӨВЛӨХ-РОБОТ) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Робо-эдвайзер буюу зөвлөх-робот бол хөрөнгө оруулалт хийхэд зөвлөх үйлчилгээ үзүүлдэг компьютерийн сервис. Өөрөөр хэлбэл, таны хүсэл, сонирхол дээр тулгуурлан үнэт цаасыг худалдан авч, эргүүлэн борлуулдаг хувийн туслах гэсэн үг. Робо-эдвайзер танд зах зээл дээр үр дүнтэй ажиллах стратеги зохиох, нэвтрүүлэхэд тусална. Хувийн туслахтайгаа гар утасны апп эсвэл компьютерийн программаар дамжуулан харьцана. Иймэрхүү төрлийн автомат зөвлөхүүд үр дүнтэй ажиллаж чаддаг тул хөрөнгийн бирж дээр газар авсаар байна. ОХУ-ын Төв Банкны хийсэн үнэлгээгээр 2016 оны 6 сард роботуудын удирдан зохицуулдаг хөрөнгийн хэмжээ 50 тэрбум долларт хүрэх юм байна. Мөн цаашид өсөж 13,6 тэрбум доллар хүрэх хандлагатай байгаа аж. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#7. P</strong><strong>AYMENT INITIATION SERVICES </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Банкны карт ашиглалгүй, электрон хэтэвч нээлгүйгээр төлбөр тооцоог онлайнаар хийдэг үйлчилгээ. Oнлайн-банкинд нэвтэрч хурдан бөгөөд хялбар аргаар төлбөр тооцоогоо хийх боломжийг хэрэглэгчдэд санал болгож байдаг. Уламжлалт аргаар бол хэрэглэгч дараах байдлаар гүйлгээ хийнэ: банкны сайт дээр өөрийн картын дугаар, нэвтрэх нэр, нууц үгийг оруулна мөн нэг удаагийн нэвтрэх код авна. Үүний дараа гүйлгээ хийх цонх нээгдэнэ. Үйлчлүүлэгчийн оруулсан мэдээллийг хамгаалагдсан сүлжээгээр банк руу дамжуулна. Харин дээрх Payment initiation serviceүйлчилгээг авснаар уламжлалт онлайн-банкаас илүү хурдан, бүртгүүлэх шаардлагагүй, шинэ нууц үг оруулахгүйгээр төлбөр төлөх боломжтой юм. Энэхүү үйлчилгээ нь интернетээр худалдан авалт хийдэг хэрэглэгчдэд мөн банкны картгүй хүмүүст илүү чиглэсэн. Сонирхолтой нь, Европын хүн амын 60% нь банкны карт ашигладаггүй байна. Тус үйлчилгээг үзүүлэгч Европын томоохон компаниуд бол Германы Sofort, Голландын Ideal, Шведийн Trustly юм. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#8. ДАНСНЫ МЭДЭЭЛЭЛД СУУРИЛСАН ҮЙЛЧИЛГЭЭ ACCOUNT INFORMATION SERVICES </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Дансны мэдээлэлд суурилсан үйлчилгээ үзүүлэгч аккаунт-роботууд (account robots) гэж байдаг. Хэрэглэгч өөрийн банкны дансанд нэвтрэх эрхийг аккаунт-роботуудад олгоно. Аккаунт-роботууд мэдээлэл цуглуулж, харин оронд нь танд дансаа зохицуулах өргөн хэмжээний боломжийг нээж өгнө. Зарлагаа хянаж төлөвлөх, хэд хэдэн дансыг нэгтгэх, шинэ данс нээх үед хуучин нэвтрэх эрхийг хадгалах, контрагентуудын найдвартай байдлыг шалгах, хувийн мэдээллийн үнэн бодит эсэхийг батлах зэрэг олон төрлийн үйлчилгээ үзүүлдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#9. ЗАЙНААС ТАНИХ </strong> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Хурууны хээ, дуу хоолойн өнгө, судасны зураглал, нүдний торлог, нүүрний хэлбэр гэх мэт биологийн үзүүлэлтүүдийг ашиглан хэрэглэгчийг зайнаас таних арга. Энэ аргыг ашиглан хэрэглэгч банк дээр өөрийн биеэр ирэлгүйгээр үйлчилгээ авах юм. Гэрээсээ гаралгүйгээр данс нээх, зээл авах боломжтой болно гэсэн үг. Интернет-банкны үйлчилгээнд систем нэвтрэх нэр, нууц үг, нэг удаагийн код ашиглан хэрэглэгчийг танидаг бол зайнаас таних үйлчилгээ үүнээс илүү найдвартай арга юм. ОХУ-д зайнаас таних аргыг ашиглаж эхлээгүй байгаа. Төв Банкнаас туршилтын журмаар хэд хэдэн банкинд нэвтрүүлэхээр төлөвлөөд байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#10. SUPPLY CHAIN FINANCE </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Олон улсын болон үндэсний худалдааны салбарт гарч ирж буй санхүүгийн шинэ шийдэл. Гол санаа нь бараа үйлчилгээний түгээлтэд оролцох бүх талуудыг (үйлдвэрлэгч, дамжуулагч, худалдан авагч, зээл олгогч, тээвэрлэлтийн байгууллага гэх мэт) оролцуулсан санхүүгийн болон технологийн нэгдсэн хэрэгслүүр зохион бүтээх юм. Тус шийдлийг нэвтрүүлснээр бараа бүтээгдэхүүнтэй холбоотой бүх үйл явцыг ил тод, шилэн болгох, тээвэрлэлт болон хадгалалтын өртгийг бууруулах, үйлдвэрлэгч болон бусад талуудтай хийх төлбөр тооцоны асуудлыг илүү шуурхай болгох ач холбогдолтой. Санхүүгийн хэрэгслүүр гэдэгт оролцогч талуудад, тэр дундаа гадаадын худалдан авагчдад зээл олгох, үйлдвэрлэгчээс баталгаа гаргаж өгөх үйлчилгээг хамааруулж болно. Банк, санхүүгийн байгууллагуудSupply chain finance хэрэгслүүрийг гадаад эдийн засгийн үйл ажиллагаанд оролцогчдод түлхүү санал болгодог. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#11. DIGITAL IDENTITY </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Компьютер аливаа объектыг танихын тулд ашиглаж буй тухайн объектын талаарх (хувь хүн, байгууллага, төхөөрөмж зэрэг) мэдээллийн багцыг Digital Identity гэнэ. Хамгийн энгийн тоон байцаалт бол – цахим шуудан эсвэл нийгмийн сүлжээнд нэвтрэхдээ ашигладаг нэвтрэх нэр, нууц үг байдаг. Үүнээс гадна хувь хүний тоон байцаалтад (identity) тухайн хүнийг мөн гэдгийг таньж, тогтооход хэрэгтэй зураг, төрсөн огноо, нийгмийн даатгалын дугаар болон бусад баримт бичгийн дугаар зэрэг бүх мэдээллүүд багтана. Илүү өргөн утгаараа тодорхой нэг интернет хэрэглэгчийн хайлтын түүх, нийгмийн сүлжээний идэвх, онлайн-дэлгүүрүүдэд хийсэн худалдан авалтуудыг хүртэл хамааруулан ойлгож болно. Энэ тохиолдолд digital footprint буюу тоон мөр гэдэг ойлголтыг ашиглана. Digital identifier гэж тоон байцаалтад ашигладаг нэвтрэх нэр, цахим шуудангийн хаяг болон тэдгээрийн хослолыг хэлдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#12. DIGITAL ECONOMY </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Дижитал технологи ашиглан үйлдэгддэг эдийн засгийн үйл ажиллагааг хэлнэ. Үүнтэй холбоотойгоор интернет-эдийн засаг, веб-эдийн засаг, шинэ эдийн засаг гэсэн ойлголтууд шинээр гарч ирсэн. Үндсэндээ дижитал эдийн засаг гэдэг ойлголтод интернет орчинд явагдаж байгаа бүх бараа-мөнгөний харилцаа, худалдааг хамааруулж болно. Бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ үзүүлэх уламжлалт аргуудыг ашигладаг тул энгийн, уламжлалт эдийн засгийн салшгүй нэг хэсэг болж байна. Англи хэл дээр бичигдсэн хэвлэлд digital economy ойлголтыг анх 1995 онд Дон Тапскотт “The Digital Economy: Promise and Peril in the Age of Networked Intelligence” номондоо дурдаж байсан. Дижитал эдийн засгийн гол онцлог бол даяарчлал, худалдагч болон худалдан авагч хоорондын шуурхай харилцаа байдаг. Энэ салбарын хөгжил олон улс орны эдийн засгийн амьдралд улам их нөлөөлсөөр байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#13. E-Invoicing </strong> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Хуулийн этгээдэд зориулсан банкны алсын зайн үйлчилгээ. Хууль эрх зүйн хувьд чухал ач холбогдолтой баримт бичгүүдийг тоон гарын үсэг ашиглан цахимаар дамжуулах боломж олгоно. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#14. Faster Payments </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Өөр өөр банкны хооронд хийгдэх том хэмжээний гүйлгээ ажлын 3 хоног дотор хийгддэг бол Faster Payments-ийг ашиглан хэдхэн цагийн дотор гүйлгээ хийх боломжийг олгодог Их Британийн төлбөрийн систем. 1968 оны BACS гүйлгээний систем, 1984 оны CHAPS системүүдтэй харьцуулахад Faster Payments том мөнгөн дүнгийн гүйлгээг шилжүүлэг хийх банкны шаардлагаас хамаарч олон жижиг болгож багасгах аргыг ашигладаг. Зарим байгууллагууд нэг удаагийн гүйлгээг 250 мянган фунт стерлинг хүртэлх мөнгөн дүнгээр хязгаарласан байдаг. Гэхдээ шилжүүлгийн хурдыг баттай мэдэх аргагүй. Мөн шилжүүлэг хүлээн авагч банк тухайн мөнгөн дүнг бэлнээр шууд олгох эсэхийг батлан даахгүй. Тус үйлчилгээний оператор нь <strong>Faster Payments Scheme Limited (FPSL)</strong>. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#15. Future Banking </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Финтех салбарын мэргэжилтнүүдэд зориулсан, зах зээлийн экспертууд, судлаачидтай хамтран ажилладаг Европын нэр хүндтэй сэтгүүл. Салбарын чиг хандлага, дэвшилтэт технологийн талаар үнэн бодит бөгөөд шинэ мэдээллийг нийтлэн түгээдэг. Тус сэтгүүлийг American Express, Allianz Bank, JP Morgan, Citigroup, Visa International, Сбербанк, ВТБболон бусад дэлхийн томоохон банк, санхүүгийн байгууллагууд захиалан уншдаг аж. Future Banking-ийг ойролцоогоор 12 мянган топ-менежерүүд тогтмол уншдаг гэсэн судалгаа байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#16. NFC </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Near field communication бол утасгүйгээр богино зайд мэдээлэл дамжуулах технологи. Гар утсаар төлбөр тооцоо хийх, төхөөрөмж танихад ашиглана. Электрон картуудад ашигладаг технологийн адилаар уншигчийг төхөөрөмжинд ойртуулахад хэрэгтэй мэдээлэл автоматаар уншигдаж, гүйлгээ хийгдэнэ. NFC-г дэлгүүр, нийтийн тээвэр болон бусад салбарт төлбөр тооцоо хийхэд түгээмэл ашигладаг болсон. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#17. Open API </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Open Application Programming Interface – програм хоорондын харилцан үйлчлэлийг зохицуулахад ашиглах нийтэд нээлттэй байдаг программчлалын хэрэгслүүр. Сайтыг интеграцчлах, нэг сайтын боломжийг нөгөө дээр ашиглахад түлхүү хэрэглэнэ. Гадны зохиогчдод сайт эсвэл програмын контент, функцэд нэвтрэх боломж олгоно. Open API-ийн жишээ - хэрэглэгч Facebook, Google аккаунтуудаа ашиглан өөр сайтд нэвтрэх явдал. Тухайн сайтууд эдгээр нийгмийн сүлжээний Open API-г ашиглан хэрэглэгчдэд сайтд нэвтрэх эрх олгодог. Оронд нь хэрэглэгчийн зөвшөөрлийг авч профайл дээрээ тавьсан хувийн мэдээллийг нь ашиглана. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#18. P2P-ДААТГАЛ </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Даатгалын байгууллагын оролцоогүйгээр харилцан даатгуулах тогтолцоо. Хамтран хэрэглэх санаанд тулгуурласан. Peer-to-peer даатгалыг ашигласнаар даатгуулагчид бүлэг болон нэгдэж, даатгалын хураамжийн сан үүсгэнэ. Хураамжийн сангаас боломжит эрсдэл, гарсан хохирлыг барагдуулна. Өөрөөр хэлбэл санхүү нь дундын санд хуримтлагдаж, даатгалд хамаарах тохиолдол гарсан үед мөнгийг авч ашиглана. Даатгалын хугацаа дууссан үед гишүүд өөрсдийн зүгээс гаргасан хувийг эргүүлэн авна. P2P-даатгалыг тогтвортой ажиллуулахын тулд хангалттай хэмжээний гишүүдтэй байх хэрэгтэй. Онлайн-гүйлгээний үйлчилгээ хөгжсөн цагаас эхлэн энэ төрлийн даатгалын хэлбэр өргөн тархаж байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#19. PSD, PSD2 </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Payment Services Directive (PSD) — Европын онлайн-гүйлгээ, онлайн-банкны зах зээлийг зохицуулах үүрэгтэй Европарламент, Еврокомиссын удирдамжууд. 2007 онд PSD, 2013 онд PSD2-г гаргасан байдаг. PSD-гийн заалтууд дээр PSD2-т нэмэлтээр дансны мэдээлэл дээр суурилсан Payment initiation service-үүдийг зохицуулж өгсөн. Тус удирдамж баримт бичгүүдээр Европын холбоо болон Европын эдийн засгийн бүс дотор явагдах гадаад гүйлгээний нэгдсэн дүрмийг тогтоосон. Ингэснээр санхүүгийн байгууллагуудын шударга өрсөлдөөн явагдах нөхцөлийг хангаж, үйлчилгээ авч буй хэрэглэгчдэд илүү ил тод дүрэм журмыг баталж өгч байгаа юм. </span></p><p data-empty="true"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br class="Apple-interchange-newline"></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#20. CONTACTLESS PAYMENT </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Зөвхөн ухаалаг утас, цаг эсвэл бусад гаджет ашиглан банкны карт эсвэл данснаасаа гүйлгээ хийдэг технологи, апп-уудыг хэлдэг. Гүйлгээ хийх үйл явц богион зайны NFC технологид суурилсан бөгөөд Apple Pay, Samsung Pay гэх мэт олон төрөл зүйл байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#21. КРИПТОВАЛЮТ </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Компьютерийн сүлжээнд хадгалж, тооцоо хийж болдог тоон валют. Криптовалютаар хийсэн шилжүүлгийн мэдээлэл нийтэд ил тавигдсан байдаг. Шилжүүлгийн блокийн гинжин хэлхээг найдвартай болгохын тулд криптографи буюу шифрлэлт ашиглана. Криптовалютын хамгийн анхны бөгөөд түгээмэл тархсан төрөл бол Япон улсад Сатоси Накамото гэгч хүний зохион бүтээсэн биткоин юм. Мөн Виталик Бутерины зохион бүтээсэн Ethereum (Эфириум) платформ хүчээ авч эхэлж байна. Тус технологийг ашиглан сүлжээнд холбогдсон талууд “ухаалаг гэрээ” хийх боломжтой. Мөн биткоиноос гадна бусад олон төрлийн криптовалютууд байдгийг нийтэд нь альткоин (биткоины альтернатив) гэж нэрлэдэг. Тэдний дотор лайткоин гэдэг нь биткоины үндсэн кодоос салбарласан шинэ валютын төрөл юм. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#22. МАЙНИНГ буюу олборлолт </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Майнинг гэж криптовалют, тэр дундаа биткоины платформыг дэмжих шинэ блок үүсгэх үйл явцыг хэлдэг. Тооцооллын шинэ блокуудыг үүсгэхийн тулд хүчин чадал зарцуулжүүнийхээ дүнд хэрэглэгч биткоин олборлож авдаг. Сүлжээ томрох тусам тооцооллын хүчин чадлаа улам нэмэгдүүлэх шаардлага гарч ирнэ. Биткоины сүлжээнд буй бүх компьютер болон хэрэглэгчийн компьютерийн хүчин чадлын харьцаанаас хамаарч хувийн “майнертай” болох боломжтой. Өнөө үед шинэ блок үйлдвэрлэхэд CPU энгийн процессор болон GPU график процессор байхад хангалтгүй болсон. Биткоин блокийн тооцололд тусгайлан зориулсан ASIC чип ашиглах нь үр дүнтэй байдаг. Олборлолтыг одоо асар том тооцооллын үйлдвэрүүд (жишээ нь Хятад улсад байрладаг) гүйцэтгэдэг болсон. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br class="Apple-interchange-newline"></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#23. БАНКНЫ БУС ЗЭЭЛ </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Банкуудын оролцоогүй зээл олгох үйл явц.Үүнд банкаас бусад зээл олгох бүх байгууллага, үйлчилгээг хамааруулна ломбард, банк бус санхүүгийн байгууллага, хэрэглэгчдийн нийгэмлэг гэх мэт. Онцлог нь зээл хүсэгчдэд бага шаардлага тавьж, өндөр хүүтэй зээл олгодог. Банк бус зээл олгох байгууллагууд онлайнаар үйлчилгээ үзүүлэх нь ихсэж, хэрэглэгчийн мэдээллийг үнэн зөв гэдгийг батлах төрөл бүрийн технологи ашиглан алсын зайнаас зээл олгох үйлчилгээ үзүүлж байна. </span></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">боловсрол</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/peakeducation" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">peakeducation</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/fintech" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">fintech</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud&text=Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(3) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780949730.4922"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="4c41a9a6-bc85-4bee-98cf-186a0066be03">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.21.122.210] ・ 2021.11.19</span>
<a onclick="addReply('4c41a9a6-bc85-4bee-98cf-186a0066be03')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>баярлалаа</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '7752';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1351fb9022ef9f81ebe799f60c57396b673ae2192be68af2c7c82ac8ce24d9d4df0d1039c5c8d76d82a84d14c377624f715fee3530f76bf1ebeda91ab0d75b3');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1351fb9022ef9f81ebe799f60c57396b673ae2192be68af2c7c82ac8ce24d9d4df0d1039c5c8d76d82a84d14c377624f715fee3530f76bf1ebeda91ab0d75b3');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1351fb9022ef9f81ebe799f60c57396b673ae2192be68af2c7c82ac8ce24d9d4df0d1039c5c8d76d82a84d14c377624f715fee3530f76bf1ebeda91ab0d75b3');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/aziin-ipotekiin-khoyordogch-zakh-zeeliin-kholboonii-gishuud-mongold-chuulna">
Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/fintekh-gej-yuu-we-sankhuugiin-tekhnologiin-turluudd">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c390ee016c4e3fb4c83ea9b59b470b03_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c390ee016c4e3fb4c83ea9b59b470b03.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/education">
Peak Edu </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/fintekh-gej-yuu-we-sankhuugiin-tekhnologiin-turluudd">
Финтех гэж юу вэ? Санхүүгийн технологийн төрлүүд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Одсүрэн </a> ・
04 сарын 10, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/asuis-delhijn-25-manga">
<img src="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/145bfec128ab2ceb7f6316d75c622e13_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/145bfec128ab2ceb7f6316d75c622e13.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/asuis-delhijn-25-manga">
АШУҮИС дэлхийн 25 мянга гаруй сургуулиас 1237-д эрэмбэлүүлжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хүдэрчулууны Хулан </a> ・
06 сарын 06, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/shine-surguuliud-barikh-kheregtei">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1cf10c6ecee6925f6dbd4d1bccb9a9e6_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1cf10c6ecee6925f6dbd4d1bccb9a9e6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/chanartai-bolowsroliig-demjikh">
Чанартай боловсролыг дэмжих </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/shine-surguuliud-barikh-kheregtei">
Түрээсийн байранд суралцах нь "амь тариа" төдий арга, ачааллыг бууруулъя гэвэл шинэ сургуулиуд барих хэрэгтэй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
09 сарын 04, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/zurgaadugaar-angiin-duu-nartaa-ilgeekh-khariu-zakhidal">
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/32dbe8e16b3b6997957c8f20eddbd72d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/32dbe8e16b3b6997957c8f20eddbd72d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/zurgaadugaar-angiin-duu-nartaa-ilgeekh-khariu-zakhidal">
Зургадугаар ангийн дүү нартаа илгээх захидал </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Дэлгэрмаа </a> ・
09 сарын 03, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/ernhijlgcijn-ilgeelt-htlbrr-296-ouutan-gadaadyg-zoriloo">
<img src="https://peak.mn/files/1454e172-a8e4-433b-80f5-7f44404cbdeb/f115866b47d8a3302dbea94d48390e18_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/1454e172-a8e4-433b-80f5-7f44404cbdeb/f115866b47d8a3302dbea94d48390e18.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ernhijlgcijn-ilgeelt-htlbrr-296-ouutan-gadaadyg-zoriloo">
Ерөнхийлөгчийн илгээлт хөтөлбөрөөр 296 оюутан гадаадыг зорилоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Номин </a> ・
08 сарын 30, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n5zc";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="#1. НЕОБАНК (NEOBANKS) Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк..." />
<meta name="keywords"
content="боловсрол, peakeducation, fintech" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="#1. НЕОБАНК (NEOBANKS) Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0ec195a03b2ce5772d210a3eecf9785b.png" />
<meta property="og:title"
content="Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0ec195a03b2ce5772d210a3eecf9785b.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="#1. НЕОБАНК (NEOBANKS) Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9E%D0%B4%D1%81%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/7250ba44a7aa9f3451d4a1a537a93c29.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9E%D0%B4%D1%81%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Б.Одсүрэн</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">07 сарын 30, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud&text=Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0ec195a03b2ce5772d210a3eecf9785b_progressive.png" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0ec195a03b2ce5772d210a3eecf9785b.png" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#1. НЕОБАНК (NEOBANKS) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк гэж нэрлэдэг. Онлайн-банкинг, алсын зайнаас таних, онлайн-гүйлгээ гэх мэт финтех салбарын хэрэгслүүдийг өдөр тутмын үйл ажиллагаандаа идэвхтэй ашигладаг. Данс нээх, зээл олгох гэх мэт үндсэн үйлчилгээнээс гадна необанкууд криптовалют, P2P-зээл олгох, хөрөнгийг роботчилсон удирдлагаар удирдах сервер болон бусад үйлчилгээг санал болгож байна. Хамгийн алдартай Европын болон Оросын необанкууд бол Их Британийн Atombank, Германийн Number26, Мальтагийн Nemea, Данийн Saxo Bank, Оросын Sberbank Direct, VTB Direct. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#2. OPEN BANKING </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Open API болон нээлттэй мэдээлэл ашиглах технологид суурилсан, санхүүгийн технологийн салбарт шинээр гарч ирж буй банкны систем юм. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Нээлттэй банкингийн гурван харилцан холбогдсон зорилго байдаг. Энэ нь: </span></p><ul><li style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Гадны зохион бүтээгчид Open API-г ашиглан банкны/санхүүгийн институцид зориулж өөрсдийн бүтээгдэхүүн, апп-ыг зохиох; </span></li><li style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Данс эзэмшигчид нээлттэй мэдээллийг ашиглах, өөрсдийн хувийн мэдээллийг хянахад зориулсан санхүүгийн ил тод байдлыг бүрдүүлэх; </span></li><li style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Программ зохиоход нээлттэй код ашиглах боломж олгох. Open Bank бол нээлттэй банкингийн тогтолцоог бүрдүүлэхэд чиглэсэн олон улсын онлайн-төсөл юм. </span></li></ul><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#3. ШУУД ДЕБИТ (DIRECT DEBIT) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Банк автоматаар хэрэглэгчийн данснаас мөнгө суутгаж бараа, үйлчилгээний төлбөрийг төлөх арга. Хэрэглэгч тодорхой хугацаа болох үед тодорхой хэмжээний мөнгийг шууд суутган шилжүүлэх эрхийг банкинд урьдчилан олгосон байх ёстой. Харилцан байгуулалцсан гэрээний үндсэн дээр тус үйлчилгээг үзүүлдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#4. ДУУ ХООЛОЙ ТАНИХ (VOICE RECOGNITION) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Банкны call-center буюу хэрэглэгчдэд мэдээлэл өгөх төв рүү залгах үед хэрэглэгчийг дуу хоолойгоор нь танихад ашиглагддаг технологи. Хэрэглэгчийн бичиг баримтын дугаар шалгах, нууц үг асуух шаардлага байхгүй, дуу хоолойгоор нь таних тул дундажаар 1 дуудлагаас 40-60 секунд цаг хугацаа хэмнэх боломжтой аж. Мөн хуучны “гар аргаар” биеийн байцаалт шалгахаас илүү найдвартай, аюулгүйд тооцогддог байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#5. НҮҮР ЦАРАЙ ТАНИХ (FACE RECOGNITION) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Хэрэглэгчийг таних бас нэгэн арга. Дуу хоолой таних аргаас ялгаатай нь call-center-т дуудлага ирэх бүрт ашиглагддаггүй, харин ихэвчлэн фото зурагны үнэн бодит эсэхийг тодорхойлоход хэрэглэнэ. Зээл олгох үед онлайнаар ирсэн бичиг баримтыг (тухайлбал, салбаруудаас банкны төв салбарт ирсэн бичгүүд) шалгах үед компьютерийн алгоритм фото зургийг жинхэнэ эсэхийг тодорхойлж, фотошоп болон бусад засвар ороогүйг батална. Мөн хэрэглэгч онлайнаар банкинд хандах үед тус технологийг ашиглах боломжтой байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#6. РОБО-ЭДВАЙЗЕР (ЗӨВЛӨХ-РОБОТ) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Робо-эдвайзер буюу зөвлөх-робот бол хөрөнгө оруулалт хийхэд зөвлөх үйлчилгээ үзүүлдэг компьютерийн сервис. Өөрөөр хэлбэл, таны хүсэл, сонирхол дээр тулгуурлан үнэт цаасыг худалдан авч, эргүүлэн борлуулдаг хувийн туслах гэсэн үг. Робо-эдвайзер танд зах зээл дээр үр дүнтэй ажиллах стратеги зохиох, нэвтрүүлэхэд тусална. Хувийн туслахтайгаа гар утасны апп эсвэл компьютерийн программаар дамжуулан харьцана. Иймэрхүү төрлийн автомат зөвлөхүүд үр дүнтэй ажиллаж чаддаг тул хөрөнгийн бирж дээр газар авсаар байна. ОХУ-ын Төв Банкны хийсэн үнэлгээгээр 2016 оны 6 сард роботуудын удирдан зохицуулдаг хөрөнгийн хэмжээ 50 тэрбум долларт хүрэх юм байна. Мөн цаашид өсөж 13,6 тэрбум доллар хүрэх хандлагатай байгаа аж. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#7. P</strong><strong>AYMENT INITIATION SERVICES </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Банкны карт ашиглалгүй, электрон хэтэвч нээлгүйгээр төлбөр тооцоог онлайнаар хийдэг үйлчилгээ. Oнлайн-банкинд нэвтэрч хурдан бөгөөд хялбар аргаар төлбөр тооцоогоо хийх боломжийг хэрэглэгчдэд санал болгож байдаг. Уламжлалт аргаар бол хэрэглэгч дараах байдлаар гүйлгээ хийнэ: банкны сайт дээр өөрийн картын дугаар, нэвтрэх нэр, нууц үгийг оруулна мөн нэг удаагийн нэвтрэх код авна. Үүний дараа гүйлгээ хийх цонх нээгдэнэ. Үйлчлүүлэгчийн оруулсан мэдээллийг хамгаалагдсан сүлжээгээр банк руу дамжуулна. Харин дээрх Payment initiation serviceүйлчилгээг авснаар уламжлалт онлайн-банкаас илүү хурдан, бүртгүүлэх шаардлагагүй, шинэ нууц үг оруулахгүйгээр төлбөр төлөх боломжтой юм. Энэхүү үйлчилгээ нь интернетээр худалдан авалт хийдэг хэрэглэгчдэд мөн банкны картгүй хүмүүст илүү чиглэсэн. Сонирхолтой нь, Европын хүн амын 60% нь банкны карт ашигладаггүй байна. Тус үйлчилгээг үзүүлэгч Европын томоохон компаниуд бол Германы Sofort, Голландын Ideal, Шведийн Trustly юм. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#8. ДАНСНЫ МЭДЭЭЛЭЛД СУУРИЛСАН ҮЙЛЧИЛГЭЭ ACCOUNT INFORMATION SERVICES </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Дансны мэдээлэлд суурилсан үйлчилгээ үзүүлэгч аккаунт-роботууд (account robots) гэж байдаг. Хэрэглэгч өөрийн банкны дансанд нэвтрэх эрхийг аккаунт-роботуудад олгоно. Аккаунт-роботууд мэдээлэл цуглуулж, харин оронд нь танд дансаа зохицуулах өргөн хэмжээний боломжийг нээж өгнө. Зарлагаа хянаж төлөвлөх, хэд хэдэн дансыг нэгтгэх, шинэ данс нээх үед хуучин нэвтрэх эрхийг хадгалах, контрагентуудын найдвартай байдлыг шалгах, хувийн мэдээллийн үнэн бодит эсэхийг батлах зэрэг олон төрлийн үйлчилгээ үзүүлдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#9. ЗАЙНААС ТАНИХ </strong> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Хурууны хээ, дуу хоолойн өнгө, судасны зураглал, нүдний торлог, нүүрний хэлбэр гэх мэт биологийн үзүүлэлтүүдийг ашиглан хэрэглэгчийг зайнаас таних арга. Энэ аргыг ашиглан хэрэглэгч банк дээр өөрийн биеэр ирэлгүйгээр үйлчилгээ авах юм. Гэрээсээ гаралгүйгээр данс нээх, зээл авах боломжтой болно гэсэн үг. Интернет-банкны үйлчилгээнд систем нэвтрэх нэр, нууц үг, нэг удаагийн код ашиглан хэрэглэгчийг танидаг бол зайнаас таних үйлчилгээ үүнээс илүү найдвартай арга юм. ОХУ-д зайнаас таних аргыг ашиглаж эхлээгүй байгаа. Төв Банкнаас туршилтын журмаар хэд хэдэн банкинд нэвтрүүлэхээр төлөвлөөд байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#10. SUPPLY CHAIN FINANCE </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Олон улсын болон үндэсний худалдааны салбарт гарч ирж буй санхүүгийн шинэ шийдэл. Гол санаа нь бараа үйлчилгээний түгээлтэд оролцох бүх талуудыг (үйлдвэрлэгч, дамжуулагч, худалдан авагч, зээл олгогч, тээвэрлэлтийн байгууллага гэх мэт) оролцуулсан санхүүгийн болон технологийн нэгдсэн хэрэгслүүр зохион бүтээх юм. Тус шийдлийг нэвтрүүлснээр бараа бүтээгдэхүүнтэй холбоотой бүх үйл явцыг ил тод, шилэн болгох, тээвэрлэлт болон хадгалалтын өртгийг бууруулах, үйлдвэрлэгч болон бусад талуудтай хийх төлбөр тооцоны асуудлыг илүү шуурхай болгох ач холбогдолтой. Санхүүгийн хэрэгслүүр гэдэгт оролцогч талуудад, тэр дундаа гадаадын худалдан авагчдад зээл олгох, үйлдвэрлэгчээс баталгаа гаргаж өгөх үйлчилгээг хамааруулж болно. Банк, санхүүгийн байгууллагуудSupply chain finance хэрэгслүүрийг гадаад эдийн засгийн үйл ажиллагаанд оролцогчдод түлхүү санал болгодог. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#11. DIGITAL IDENTITY </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Компьютер аливаа объектыг танихын тулд ашиглаж буй тухайн объектын талаарх (хувь хүн, байгууллага, төхөөрөмж зэрэг) мэдээллийн багцыг Digital Identity гэнэ. Хамгийн энгийн тоон байцаалт бол – цахим шуудан эсвэл нийгмийн сүлжээнд нэвтрэхдээ ашигладаг нэвтрэх нэр, нууц үг байдаг. Үүнээс гадна хувь хүний тоон байцаалтад (identity) тухайн хүнийг мөн гэдгийг таньж, тогтооход хэрэгтэй зураг, төрсөн огноо, нийгмийн даатгалын дугаар болон бусад баримт бичгийн дугаар зэрэг бүх мэдээллүүд багтана. Илүү өргөн утгаараа тодорхой нэг интернет хэрэглэгчийн хайлтын түүх, нийгмийн сүлжээний идэвх, онлайн-дэлгүүрүүдэд хийсэн худалдан авалтуудыг хүртэл хамааруулан ойлгож болно. Энэ тохиолдолд digital footprint буюу тоон мөр гэдэг ойлголтыг ашиглана. Digital identifier гэж тоон байцаалтад ашигладаг нэвтрэх нэр, цахим шуудангийн хаяг болон тэдгээрийн хослолыг хэлдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#12. DIGITAL ECONOMY </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Дижитал технологи ашиглан үйлдэгддэг эдийн засгийн үйл ажиллагааг хэлнэ. Үүнтэй холбоотойгоор интернет-эдийн засаг, веб-эдийн засаг, шинэ эдийн засаг гэсэн ойлголтууд шинээр гарч ирсэн. Үндсэндээ дижитал эдийн засаг гэдэг ойлголтод интернет орчинд явагдаж байгаа бүх бараа-мөнгөний харилцаа, худалдааг хамааруулж болно. Бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ үзүүлэх уламжлалт аргуудыг ашигладаг тул энгийн, уламжлалт эдийн засгийн салшгүй нэг хэсэг болж байна. Англи хэл дээр бичигдсэн хэвлэлд digital economy ойлголтыг анх 1995 онд Дон Тапскотт “The Digital Economy: Promise and Peril in the Age of Networked Intelligence” номондоо дурдаж байсан. Дижитал эдийн засгийн гол онцлог бол даяарчлал, худалдагч болон худалдан авагч хоорондын шуурхай харилцаа байдаг. Энэ салбарын хөгжил олон улс орны эдийн засгийн амьдралд улам их нөлөөлсөөр байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#13. E-Invoicing </strong> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Хуулийн этгээдэд зориулсан банкны алсын зайн үйлчилгээ. Хууль эрх зүйн хувьд чухал ач холбогдолтой баримт бичгүүдийг тоон гарын үсэг ашиглан цахимаар дамжуулах боломж олгоно. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#14. Faster Payments </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Өөр өөр банкны хооронд хийгдэх том хэмжээний гүйлгээ ажлын 3 хоног дотор хийгддэг бол Faster Payments-ийг ашиглан хэдхэн цагийн дотор гүйлгээ хийх боломжийг олгодог Их Британийн төлбөрийн систем. 1968 оны BACS гүйлгээний систем, 1984 оны CHAPS системүүдтэй харьцуулахад Faster Payments том мөнгөн дүнгийн гүйлгээг шилжүүлэг хийх банкны шаардлагаас хамаарч олон жижиг болгож багасгах аргыг ашигладаг. Зарим байгууллагууд нэг удаагийн гүйлгээг 250 мянган фунт стерлинг хүртэлх мөнгөн дүнгээр хязгаарласан байдаг. Гэхдээ шилжүүлгийн хурдыг баттай мэдэх аргагүй. Мөн шилжүүлэг хүлээн авагч банк тухайн мөнгөн дүнг бэлнээр шууд олгох эсэхийг батлан даахгүй. Тус үйлчилгээний оператор нь <strong>Faster Payments Scheme Limited (FPSL)</strong>. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#15. Future Banking </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Финтех салбарын мэргэжилтнүүдэд зориулсан, зах зээлийн экспертууд, судлаачидтай хамтран ажилладаг Европын нэр хүндтэй сэтгүүл. Салбарын чиг хандлага, дэвшилтэт технологийн талаар үнэн бодит бөгөөд шинэ мэдээллийг нийтлэн түгээдэг. Тус сэтгүүлийг American Express, Allianz Bank, JP Morgan, Citigroup, Visa International, Сбербанк, ВТБболон бусад дэлхийн томоохон банк, санхүүгийн байгууллагууд захиалан уншдаг аж. Future Banking-ийг ойролцоогоор 12 мянган топ-менежерүүд тогтмол уншдаг гэсэн судалгаа байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#16. NFC </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Near field communication бол утасгүйгээр богино зайд мэдээлэл дамжуулах технологи. Гар утсаар төлбөр тооцоо хийх, төхөөрөмж танихад ашиглана. Электрон картуудад ашигладаг технологийн адилаар уншигчийг төхөөрөмжинд ойртуулахад хэрэгтэй мэдээлэл автоматаар уншигдаж, гүйлгээ хийгдэнэ. NFC-г дэлгүүр, нийтийн тээвэр болон бусад салбарт төлбөр тооцоо хийхэд түгээмэл ашигладаг болсон. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#17. Open API </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Open Application Programming Interface – програм хоорондын харилцан үйлчлэлийг зохицуулахад ашиглах нийтэд нээлттэй байдаг программчлалын хэрэгслүүр. Сайтыг интеграцчлах, нэг сайтын боломжийг нөгөө дээр ашиглахад түлхүү хэрэглэнэ. Гадны зохиогчдод сайт эсвэл програмын контент, функцэд нэвтрэх боломж олгоно. Open API-ийн жишээ - хэрэглэгч Facebook, Google аккаунтуудаа ашиглан өөр сайтд нэвтрэх явдал. Тухайн сайтууд эдгээр нийгмийн сүлжээний Open API-г ашиглан хэрэглэгчдэд сайтд нэвтрэх эрх олгодог. Оронд нь хэрэглэгчийн зөвшөөрлийг авч профайл дээрээ тавьсан хувийн мэдээллийг нь ашиглана. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#18. P2P-ДААТГАЛ </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Даатгалын байгууллагын оролцоогүйгээр харилцан даатгуулах тогтолцоо. Хамтран хэрэглэх санаанд тулгуурласан. Peer-to-peer даатгалыг ашигласнаар даатгуулагчид бүлэг болон нэгдэж, даатгалын хураамжийн сан үүсгэнэ. Хураамжийн сангаас боломжит эрсдэл, гарсан хохирлыг барагдуулна. Өөрөөр хэлбэл санхүү нь дундын санд хуримтлагдаж, даатгалд хамаарах тохиолдол гарсан үед мөнгийг авч ашиглана. Даатгалын хугацаа дууссан үед гишүүд өөрсдийн зүгээс гаргасан хувийг эргүүлэн авна. P2P-даатгалыг тогтвортой ажиллуулахын тулд хангалттай хэмжээний гишүүдтэй байх хэрэгтэй. Онлайн-гүйлгээний үйлчилгээ хөгжсөн цагаас эхлэн энэ төрлийн даатгалын хэлбэр өргөн тархаж байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#19. PSD, PSD2 </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Payment Services Directive (PSD) — Европын онлайн-гүйлгээ, онлайн-банкны зах зээлийг зохицуулах үүрэгтэй Европарламент, Еврокомиссын удирдамжууд. 2007 онд PSD, 2013 онд PSD2-г гаргасан байдаг. PSD-гийн заалтууд дээр PSD2-т нэмэлтээр дансны мэдээлэл дээр суурилсан Payment initiation service-үүдийг зохицуулж өгсөн. Тус удирдамж баримт бичгүүдээр Европын холбоо болон Европын эдийн засгийн бүс дотор явагдах гадаад гүйлгээний нэгдсэн дүрмийг тогтоосон. Ингэснээр санхүүгийн байгууллагуудын шударга өрсөлдөөн явагдах нөхцөлийг хангаж, үйлчилгээ авч буй хэрэглэгчдэд илүү ил тод дүрэм журмыг баталж өгч байгаа юм. </span></p><p data-empty="true"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br class="Apple-interchange-newline"></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#20. CONTACTLESS PAYMENT </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Зөвхөн ухаалаг утас, цаг эсвэл бусад гаджет ашиглан банкны карт эсвэл данснаасаа гүйлгээ хийдэг технологи, апп-уудыг хэлдэг. Гүйлгээ хийх үйл явц богион зайны NFC технологид суурилсан бөгөөд Apple Pay, Samsung Pay гэх мэт олон төрөл зүйл байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#21. КРИПТОВАЛЮТ </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Компьютерийн сүлжээнд хадгалж, тооцоо хийж болдог тоон валют. Криптовалютаар хийсэн шилжүүлгийн мэдээлэл нийтэд ил тавигдсан байдаг. Шилжүүлгийн блокийн гинжин хэлхээг найдвартай болгохын тулд криптографи буюу шифрлэлт ашиглана. Криптовалютын хамгийн анхны бөгөөд түгээмэл тархсан төрөл бол Япон улсад Сатоси Накамото гэгч хүний зохион бүтээсэн биткоин юм. Мөн Виталик Бутерины зохион бүтээсэн Ethereum (Эфириум) платформ хүчээ авч эхэлж байна. Тус технологийг ашиглан сүлжээнд холбогдсон талууд “ухаалаг гэрээ” хийх боломжтой. Мөн биткоиноос гадна бусад олон төрлийн криптовалютууд байдгийг нийтэд нь альткоин (биткоины альтернатив) гэж нэрлэдэг. Тэдний дотор лайткоин гэдэг нь биткоины үндсэн кодоос салбарласан шинэ валютын төрөл юм. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#22. МАЙНИНГ буюу олборлолт </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Майнинг гэж криптовалют, тэр дундаа биткоины платформыг дэмжих шинэ блок үүсгэх үйл явцыг хэлдэг. Тооцооллын шинэ блокуудыг үүсгэхийн тулд хүчин чадал зарцуулжүүнийхээ дүнд хэрэглэгч биткоин олборлож авдаг. Сүлжээ томрох тусам тооцооллын хүчин чадлаа улам нэмэгдүүлэх шаардлага гарч ирнэ. Биткоины сүлжээнд буй бүх компьютер болон хэрэглэгчийн компьютерийн хүчин чадлын харьцаанаас хамаарч хувийн “майнертай” болох боломжтой. Өнөө үед шинэ блок үйлдвэрлэхэд CPU энгийн процессор болон GPU график процессор байхад хангалтгүй болсон. Биткоин блокийн тооцололд тусгайлан зориулсан ASIC чип ашиглах нь үр дүнтэй байдаг. Олборлолтыг одоо асар том тооцооллын үйлдвэрүүд (жишээ нь Хятад улсад байрладаг) гүйцэтгэдэг болсон. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br class="Apple-interchange-newline"></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#23. БАНКНЫ БУС ЗЭЭЛ </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Банкуудын оролцоогүй зээл олгох үйл явц.Үүнд банкаас бусад зээл олгох бүх байгууллага, үйлчилгээг хамааруулна ломбард, банк бус санхүүгийн байгууллага, хэрэглэгчдийн нийгэмлэг гэх мэт. Онцлог нь зээл хүсэгчдэд бага шаардлага тавьж, өндөр хүүтэй зээл олгодог. Банк бус зээл олгох байгууллагууд онлайнаар үйлчилгээ үзүүлэх нь ихсэж, хэрэглэгчийн мэдээллийг үнэн зөв гэдгийг батлах төрөл бүрийн технологи ашиглан алсын зайнаас зээл олгох үйлчилгээ үзүүлж байна. </span></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">боловсрол</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/peakeducation" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">peakeducation</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/fintech" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">fintech</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud&text=Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(3) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780949730.4922"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="4c41a9a6-bc85-4bee-98cf-186a0066be03">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.21.122.210] ・ 2021.11.19</span>
<a onclick="addReply('4c41a9a6-bc85-4bee-98cf-186a0066be03')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>баярлалаа</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '7752';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1351fb9022ef9f81ebe799f60c57396b673ae2192be68af2c7c82ac8ce24d9d4df0d1039c5c8d76d82a84d14c377624f715fee3530f76bf1ebeda91ab0d75b3');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1351fb9022ef9f81ebe799f60c57396b673ae2192be68af2c7c82ac8ce24d9d4df0d1039c5c8d76d82a84d14c377624f715fee3530f76bf1ebeda91ab0d75b3');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1351fb9022ef9f81ebe799f60c57396b673ae2192be68af2c7c82ac8ce24d9d4df0d1039c5c8d76d82a84d14c377624f715fee3530f76bf1ebeda91ab0d75b3');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/aziin-ipotekiin-khoyordogch-zakh-zeeliin-kholboonii-gishuud-mongold-chuulna">
Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/fintekh-gej-yuu-we-sankhuugiin-tekhnologiin-turluudd">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c390ee016c4e3fb4c83ea9b59b470b03_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c390ee016c4e3fb4c83ea9b59b470b03.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/education">
Peak Edu </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/fintekh-gej-yuu-we-sankhuugiin-tekhnologiin-turluudd">
Финтех гэж юу вэ? Санхүүгийн технологийн төрлүүд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Одсүрэн </a> ・
04 сарын 10, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/asuis-delhijn-25-manga">
<img src="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/145bfec128ab2ceb7f6316d75c622e13_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/145bfec128ab2ceb7f6316d75c622e13.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/asuis-delhijn-25-manga">
АШУҮИС дэлхийн 25 мянга гаруй сургуулиас 1237-д эрэмбэлүүлжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хүдэрчулууны Хулан </a> ・
06 сарын 06, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/shine-surguuliud-barikh-kheregtei">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1cf10c6ecee6925f6dbd4d1bccb9a9e6_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1cf10c6ecee6925f6dbd4d1bccb9a9e6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/chanartai-bolowsroliig-demjikh">
Чанартай боловсролыг дэмжих </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/shine-surguuliud-barikh-kheregtei">
Түрээсийн байранд суралцах нь "амь тариа" төдий арга, ачааллыг бууруулъя гэвэл шинэ сургуулиуд барих хэрэгтэй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
09 сарын 04, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/zurgaadugaar-angiin-duu-nartaa-ilgeekh-khariu-zakhidal">
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/32dbe8e16b3b6997957c8f20eddbd72d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/32dbe8e16b3b6997957c8f20eddbd72d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/zurgaadugaar-angiin-duu-nartaa-ilgeekh-khariu-zakhidal">
Зургадугаар ангийн дүү нартаа илгээх захидал </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Дэлгэрмаа </a> ・
09 сарын 03, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/ernhijlgcijn-ilgeelt-htlbrr-296-ouutan-gadaadyg-zoriloo">
<img src="https://peak.mn/files/1454e172-a8e4-433b-80f5-7f44404cbdeb/f115866b47d8a3302dbea94d48390e18_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/1454e172-a8e4-433b-80f5-7f44404cbdeb/f115866b47d8a3302dbea94d48390e18.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ernhijlgcijn-ilgeelt-htlbrr-296-ouutan-gadaadyg-zoriloo">
Ерөнхийлөгчийн илгээлт хөтөлбөрөөр 296 оюутан гадаадыг зорилоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Номин </a> ・
08 сарын 30, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n5zc";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="#1. НЕОБАНК (NEOBANKS) Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк..." />
<meta name="keywords"
content="боловсрол, peakeducation, fintech" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="#1. НЕОБАНК (NEOBANKS) Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0ec195a03b2ce5772d210a3eecf9785b.png" />
<meta property="og:title"
content="Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0ec195a03b2ce5772d210a3eecf9785b.png" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="#1. НЕОБАНК (NEOBANKS) Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9E%D0%B4%D1%81%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/7250ba44a7aa9f3451d4a1a537a93c29.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%9E%D0%B4%D1%81%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Б.Одсүрэн</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">07 сарын 30, 2018</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud&text=Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0ec195a03b2ce5772d210a3eecf9785b_progressive.png" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/0ec195a03b2ce5772d210a3eecf9785b.png" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#1. НЕОБАНК (NEOBANKS) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк гэж нэрлэдэг. Онлайн-банкинг, алсын зайнаас таних, онлайн-гүйлгээ гэх мэт финтех салбарын хэрэгслүүдийг өдөр тутмын үйл ажиллагаандаа идэвхтэй ашигладаг. Данс нээх, зээл олгох гэх мэт үндсэн үйлчилгээнээс гадна необанкууд криптовалют, P2P-зээл олгох, хөрөнгийг роботчилсон удирдлагаар удирдах сервер болон бусад үйлчилгээг санал болгож байна. Хамгийн алдартай Европын болон Оросын необанкууд бол Их Британийн Atombank, Германийн Number26, Мальтагийн Nemea, Данийн Saxo Bank, Оросын Sberbank Direct, VTB Direct. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#2. OPEN BANKING </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Open API болон нээлттэй мэдээлэл ашиглах технологид суурилсан, санхүүгийн технологийн салбарт шинээр гарч ирж буй банкны систем юм. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Нээлттэй банкингийн гурван харилцан холбогдсон зорилго байдаг. Энэ нь: </span></p><ul><li style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Гадны зохион бүтээгчид Open API-г ашиглан банкны/санхүүгийн институцид зориулж өөрсдийн бүтээгдэхүүн, апп-ыг зохиох; </span></li><li style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Данс эзэмшигчид нээлттэй мэдээллийг ашиглах, өөрсдийн хувийн мэдээллийг хянахад зориулсан санхүүгийн ил тод байдлыг бүрдүүлэх; </span></li><li style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Программ зохиоход нээлттэй код ашиглах боломж олгох. Open Bank бол нээлттэй банкингийн тогтолцоог бүрдүүлэхэд чиглэсэн олон улсын онлайн-төсөл юм. </span></li></ul><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#3. ШУУД ДЕБИТ (DIRECT DEBIT) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Банк автоматаар хэрэглэгчийн данснаас мөнгө суутгаж бараа, үйлчилгээний төлбөрийг төлөх арга. Хэрэглэгч тодорхой хугацаа болох үед тодорхой хэмжээний мөнгийг шууд суутган шилжүүлэх эрхийг банкинд урьдчилан олгосон байх ёстой. Харилцан байгуулалцсан гэрээний үндсэн дээр тус үйлчилгээг үзүүлдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#4. ДУУ ХООЛОЙ ТАНИХ (VOICE RECOGNITION) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Банкны call-center буюу хэрэглэгчдэд мэдээлэл өгөх төв рүү залгах үед хэрэглэгчийг дуу хоолойгоор нь танихад ашиглагддаг технологи. Хэрэглэгчийн бичиг баримтын дугаар шалгах, нууц үг асуух шаардлага байхгүй, дуу хоолойгоор нь таних тул дундажаар 1 дуудлагаас 40-60 секунд цаг хугацаа хэмнэх боломжтой аж. Мөн хуучны “гар аргаар” биеийн байцаалт шалгахаас илүү найдвартай, аюулгүйд тооцогддог байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#5. НҮҮР ЦАРАЙ ТАНИХ (FACE RECOGNITION) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Хэрэглэгчийг таних бас нэгэн арга. Дуу хоолой таних аргаас ялгаатай нь call-center-т дуудлага ирэх бүрт ашиглагддаггүй, харин ихэвчлэн фото зурагны үнэн бодит эсэхийг тодорхойлоход хэрэглэнэ. Зээл олгох үед онлайнаар ирсэн бичиг баримтыг (тухайлбал, салбаруудаас банкны төв салбарт ирсэн бичгүүд) шалгах үед компьютерийн алгоритм фото зургийг жинхэнэ эсэхийг тодорхойлж, фотошоп болон бусад засвар ороогүйг батална. Мөн хэрэглэгч онлайнаар банкинд хандах үед тус технологийг ашиглах боломжтой байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#6. РОБО-ЭДВАЙЗЕР (ЗӨВЛӨХ-РОБОТ) </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Робо-эдвайзер буюу зөвлөх-робот бол хөрөнгө оруулалт хийхэд зөвлөх үйлчилгээ үзүүлдэг компьютерийн сервис. Өөрөөр хэлбэл, таны хүсэл, сонирхол дээр тулгуурлан үнэт цаасыг худалдан авч, эргүүлэн борлуулдаг хувийн туслах гэсэн үг. Робо-эдвайзер танд зах зээл дээр үр дүнтэй ажиллах стратеги зохиох, нэвтрүүлэхэд тусална. Хувийн туслахтайгаа гар утасны апп эсвэл компьютерийн программаар дамжуулан харьцана. Иймэрхүү төрлийн автомат зөвлөхүүд үр дүнтэй ажиллаж чаддаг тул хөрөнгийн бирж дээр газар авсаар байна. ОХУ-ын Төв Банкны хийсэн үнэлгээгээр 2016 оны 6 сард роботуудын удирдан зохицуулдаг хөрөнгийн хэмжээ 50 тэрбум долларт хүрэх юм байна. Мөн цаашид өсөж 13,6 тэрбум доллар хүрэх хандлагатай байгаа аж. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#7. P</strong><strong>AYMENT INITIATION SERVICES </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Банкны карт ашиглалгүй, электрон хэтэвч нээлгүйгээр төлбөр тооцоог онлайнаар хийдэг үйлчилгээ. Oнлайн-банкинд нэвтэрч хурдан бөгөөд хялбар аргаар төлбөр тооцоогоо хийх боломжийг хэрэглэгчдэд санал болгож байдаг. Уламжлалт аргаар бол хэрэглэгч дараах байдлаар гүйлгээ хийнэ: банкны сайт дээр өөрийн картын дугаар, нэвтрэх нэр, нууц үгийг оруулна мөн нэг удаагийн нэвтрэх код авна. Үүний дараа гүйлгээ хийх цонх нээгдэнэ. Үйлчлүүлэгчийн оруулсан мэдээллийг хамгаалагдсан сүлжээгээр банк руу дамжуулна. Харин дээрх Payment initiation serviceүйлчилгээг авснаар уламжлалт онлайн-банкаас илүү хурдан, бүртгүүлэх шаардлагагүй, шинэ нууц үг оруулахгүйгээр төлбөр төлөх боломжтой юм. Энэхүү үйлчилгээ нь интернетээр худалдан авалт хийдэг хэрэглэгчдэд мөн банкны картгүй хүмүүст илүү чиглэсэн. Сонирхолтой нь, Европын хүн амын 60% нь банкны карт ашигладаггүй байна. Тус үйлчилгээг үзүүлэгч Европын томоохон компаниуд бол Германы Sofort, Голландын Ideal, Шведийн Trustly юм. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#8. ДАНСНЫ МЭДЭЭЛЭЛД СУУРИЛСАН ҮЙЛЧИЛГЭЭ ACCOUNT INFORMATION SERVICES </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Дансны мэдээлэлд суурилсан үйлчилгээ үзүүлэгч аккаунт-роботууд (account robots) гэж байдаг. Хэрэглэгч өөрийн банкны дансанд нэвтрэх эрхийг аккаунт-роботуудад олгоно. Аккаунт-роботууд мэдээлэл цуглуулж, харин оронд нь танд дансаа зохицуулах өргөн хэмжээний боломжийг нээж өгнө. Зарлагаа хянаж төлөвлөх, хэд хэдэн дансыг нэгтгэх, шинэ данс нээх үед хуучин нэвтрэх эрхийг хадгалах, контрагентуудын найдвартай байдлыг шалгах, хувийн мэдээллийн үнэн бодит эсэхийг батлах зэрэг олон төрлийн үйлчилгээ үзүүлдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#9. ЗАЙНААС ТАНИХ </strong> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Хурууны хээ, дуу хоолойн өнгө, судасны зураглал, нүдний торлог, нүүрний хэлбэр гэх мэт биологийн үзүүлэлтүүдийг ашиглан хэрэглэгчийг зайнаас таних арга. Энэ аргыг ашиглан хэрэглэгч банк дээр өөрийн биеэр ирэлгүйгээр үйлчилгээ авах юм. Гэрээсээ гаралгүйгээр данс нээх, зээл авах боломжтой болно гэсэн үг. Интернет-банкны үйлчилгээнд систем нэвтрэх нэр, нууц үг, нэг удаагийн код ашиглан хэрэглэгчийг танидаг бол зайнаас таних үйлчилгээ үүнээс илүү найдвартай арга юм. ОХУ-д зайнаас таних аргыг ашиглаж эхлээгүй байгаа. Төв Банкнаас туршилтын журмаар хэд хэдэн банкинд нэвтрүүлэхээр төлөвлөөд байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#10. SUPPLY CHAIN FINANCE </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Олон улсын болон үндэсний худалдааны салбарт гарч ирж буй санхүүгийн шинэ шийдэл. Гол санаа нь бараа үйлчилгээний түгээлтэд оролцох бүх талуудыг (үйлдвэрлэгч, дамжуулагч, худалдан авагч, зээл олгогч, тээвэрлэлтийн байгууллага гэх мэт) оролцуулсан санхүүгийн болон технологийн нэгдсэн хэрэгслүүр зохион бүтээх юм. Тус шийдлийг нэвтрүүлснээр бараа бүтээгдэхүүнтэй холбоотой бүх үйл явцыг ил тод, шилэн болгох, тээвэрлэлт болон хадгалалтын өртгийг бууруулах, үйлдвэрлэгч болон бусад талуудтай хийх төлбөр тооцоны асуудлыг илүү шуурхай болгох ач холбогдолтой. Санхүүгийн хэрэгслүүр гэдэгт оролцогч талуудад, тэр дундаа гадаадын худалдан авагчдад зээл олгох, үйлдвэрлэгчээс баталгаа гаргаж өгөх үйлчилгээг хамааруулж болно. Банк, санхүүгийн байгууллагуудSupply chain finance хэрэгслүүрийг гадаад эдийн засгийн үйл ажиллагаанд оролцогчдод түлхүү санал болгодог. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#11. DIGITAL IDENTITY </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Компьютер аливаа объектыг танихын тулд ашиглаж буй тухайн объектын талаарх (хувь хүн, байгууллага, төхөөрөмж зэрэг) мэдээллийн багцыг Digital Identity гэнэ. Хамгийн энгийн тоон байцаалт бол – цахим шуудан эсвэл нийгмийн сүлжээнд нэвтрэхдээ ашигладаг нэвтрэх нэр, нууц үг байдаг. Үүнээс гадна хувь хүний тоон байцаалтад (identity) тухайн хүнийг мөн гэдгийг таньж, тогтооход хэрэгтэй зураг, төрсөн огноо, нийгмийн даатгалын дугаар болон бусад баримт бичгийн дугаар зэрэг бүх мэдээллүүд багтана. Илүү өргөн утгаараа тодорхой нэг интернет хэрэглэгчийн хайлтын түүх, нийгмийн сүлжээний идэвх, онлайн-дэлгүүрүүдэд хийсэн худалдан авалтуудыг хүртэл хамааруулан ойлгож болно. Энэ тохиолдолд digital footprint буюу тоон мөр гэдэг ойлголтыг ашиглана. Digital identifier гэж тоон байцаалтад ашигладаг нэвтрэх нэр, цахим шуудангийн хаяг болон тэдгээрийн хослолыг хэлдэг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#12. DIGITAL ECONOMY </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Дижитал технологи ашиглан үйлдэгддэг эдийн засгийн үйл ажиллагааг хэлнэ. Үүнтэй холбоотойгоор интернет-эдийн засаг, веб-эдийн засаг, шинэ эдийн засаг гэсэн ойлголтууд шинээр гарч ирсэн. Үндсэндээ дижитал эдийн засаг гэдэг ойлголтод интернет орчинд явагдаж байгаа бүх бараа-мөнгөний харилцаа, худалдааг хамааруулж болно. Бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ үзүүлэх уламжлалт аргуудыг ашигладаг тул энгийн, уламжлалт эдийн засгийн салшгүй нэг хэсэг болж байна. Англи хэл дээр бичигдсэн хэвлэлд digital economy ойлголтыг анх 1995 онд Дон Тапскотт “The Digital Economy: Promise and Peril in the Age of Networked Intelligence” номондоо дурдаж байсан. Дижитал эдийн засгийн гол онцлог бол даяарчлал, худалдагч болон худалдан авагч хоорондын шуурхай харилцаа байдаг. Энэ салбарын хөгжил олон улс орны эдийн засгийн амьдралд улам их нөлөөлсөөр байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#13. E-Invoicing </strong> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Хуулийн этгээдэд зориулсан банкны алсын зайн үйлчилгээ. Хууль эрх зүйн хувьд чухал ач холбогдолтой баримт бичгүүдийг тоон гарын үсэг ашиглан цахимаар дамжуулах боломж олгоно. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#14. Faster Payments </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Өөр өөр банкны хооронд хийгдэх том хэмжээний гүйлгээ ажлын 3 хоног дотор хийгддэг бол Faster Payments-ийг ашиглан хэдхэн цагийн дотор гүйлгээ хийх боломжийг олгодог Их Британийн төлбөрийн систем. 1968 оны BACS гүйлгээний систем, 1984 оны CHAPS системүүдтэй харьцуулахад Faster Payments том мөнгөн дүнгийн гүйлгээг шилжүүлэг хийх банкны шаардлагаас хамаарч олон жижиг болгож багасгах аргыг ашигладаг. Зарим байгууллагууд нэг удаагийн гүйлгээг 250 мянган фунт стерлинг хүртэлх мөнгөн дүнгээр хязгаарласан байдаг. Гэхдээ шилжүүлгийн хурдыг баттай мэдэх аргагүй. Мөн шилжүүлэг хүлээн авагч банк тухайн мөнгөн дүнг бэлнээр шууд олгох эсэхийг батлан даахгүй. Тус үйлчилгээний оператор нь <strong>Faster Payments Scheme Limited (FPSL)</strong>. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#15. Future Banking </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Финтех салбарын мэргэжилтнүүдэд зориулсан, зах зээлийн экспертууд, судлаачидтай хамтран ажилладаг Европын нэр хүндтэй сэтгүүл. Салбарын чиг хандлага, дэвшилтэт технологийн талаар үнэн бодит бөгөөд шинэ мэдээллийг нийтлэн түгээдэг. Тус сэтгүүлийг American Express, Allianz Bank, JP Morgan, Citigroup, Visa International, Сбербанк, ВТБболон бусад дэлхийн томоохон банк, санхүүгийн байгууллагууд захиалан уншдаг аж. Future Banking-ийг ойролцоогоор 12 мянган топ-менежерүүд тогтмол уншдаг гэсэн судалгаа байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#16. NFC </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Near field communication бол утасгүйгээр богино зайд мэдээлэл дамжуулах технологи. Гар утсаар төлбөр тооцоо хийх, төхөөрөмж танихад ашиглана. Электрон картуудад ашигладаг технологийн адилаар уншигчийг төхөөрөмжинд ойртуулахад хэрэгтэй мэдээлэл автоматаар уншигдаж, гүйлгээ хийгдэнэ. NFC-г дэлгүүр, нийтийн тээвэр болон бусад салбарт төлбөр тооцоо хийхэд түгээмэл ашигладаг болсон. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#17. Open API </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Open Application Programming Interface – програм хоорондын харилцан үйлчлэлийг зохицуулахад ашиглах нийтэд нээлттэй байдаг программчлалын хэрэгслүүр. Сайтыг интеграцчлах, нэг сайтын боломжийг нөгөө дээр ашиглахад түлхүү хэрэглэнэ. Гадны зохиогчдод сайт эсвэл програмын контент, функцэд нэвтрэх боломж олгоно. Open API-ийн жишээ - хэрэглэгч Facebook, Google аккаунтуудаа ашиглан өөр сайтд нэвтрэх явдал. Тухайн сайтууд эдгээр нийгмийн сүлжээний Open API-г ашиглан хэрэглэгчдэд сайтд нэвтрэх эрх олгодог. Оронд нь хэрэглэгчийн зөвшөөрлийг авч профайл дээрээ тавьсан хувийн мэдээллийг нь ашиглана. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#18. P2P-ДААТГАЛ </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Даатгалын байгууллагын оролцоогүйгээр харилцан даатгуулах тогтолцоо. Хамтран хэрэглэх санаанд тулгуурласан. Peer-to-peer даатгалыг ашигласнаар даатгуулагчид бүлэг болон нэгдэж, даатгалын хураамжийн сан үүсгэнэ. Хураамжийн сангаас боломжит эрсдэл, гарсан хохирлыг барагдуулна. Өөрөөр хэлбэл санхүү нь дундын санд хуримтлагдаж, даатгалд хамаарах тохиолдол гарсан үед мөнгийг авч ашиглана. Даатгалын хугацаа дууссан үед гишүүд өөрсдийн зүгээс гаргасан хувийг эргүүлэн авна. P2P-даатгалыг тогтвортой ажиллуулахын тулд хангалттай хэмжээний гишүүдтэй байх хэрэгтэй. Онлайн-гүйлгээний үйлчилгээ хөгжсөн цагаас эхлэн энэ төрлийн даатгалын хэлбэр өргөн тархаж байна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#19. PSD, PSD2 </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Payment Services Directive (PSD) — Европын онлайн-гүйлгээ, онлайн-банкны зах зээлийг зохицуулах үүрэгтэй Европарламент, Еврокомиссын удирдамжууд. 2007 онд PSD, 2013 онд PSD2-г гаргасан байдаг. PSD-гийн заалтууд дээр PSD2-т нэмэлтээр дансны мэдээлэл дээр суурилсан Payment initiation service-үүдийг зохицуулж өгсөн. Тус удирдамж баримт бичгүүдээр Европын холбоо болон Европын эдийн засгийн бүс дотор явагдах гадаад гүйлгээний нэгдсэн дүрмийг тогтоосон. Ингэснээр санхүүгийн байгууллагуудын шударга өрсөлдөөн явагдах нөхцөлийг хангаж, үйлчилгээ авч буй хэрэглэгчдэд илүү ил тод дүрэм журмыг баталж өгч байгаа юм. </span></p><p data-empty="true"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br class="Apple-interchange-newline"></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#20. CONTACTLESS PAYMENT </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Зөвхөн ухаалаг утас, цаг эсвэл бусад гаджет ашиглан банкны карт эсвэл данснаасаа гүйлгээ хийдэг технологи, апп-уудыг хэлдэг. Гүйлгээ хийх үйл явц богион зайны NFC технологид суурилсан бөгөөд Apple Pay, Samsung Pay гэх мэт олон төрөл зүйл байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#21. КРИПТОВАЛЮТ </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Компьютерийн сүлжээнд хадгалж, тооцоо хийж болдог тоон валют. Криптовалютаар хийсэн шилжүүлгийн мэдээлэл нийтэд ил тавигдсан байдаг. Шилжүүлгийн блокийн гинжин хэлхээг найдвартай болгохын тулд криптографи буюу шифрлэлт ашиглана. Криптовалютын хамгийн анхны бөгөөд түгээмэл тархсан төрөл бол Япон улсад Сатоси Накамото гэгч хүний зохион бүтээсэн биткоин юм. Мөн Виталик Бутерины зохион бүтээсэн Ethereum (Эфириум) платформ хүчээ авч эхэлж байна. Тус технологийг ашиглан сүлжээнд холбогдсон талууд “ухаалаг гэрээ” хийх боломжтой. Мөн биткоиноос гадна бусад олон төрлийн криптовалютууд байдгийг нийтэд нь альткоин (биткоины альтернатив) гэж нэрлэдэг. Тэдний дотор лайткоин гэдэг нь биткоины үндсэн кодоос салбарласан шинэ валютын төрөл юм. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#22. МАЙНИНГ буюу олборлолт </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Майнинг гэж криптовалют, тэр дундаа биткоины платформыг дэмжих шинэ блок үүсгэх үйл явцыг хэлдэг. Тооцооллын шинэ блокуудыг үүсгэхийн тулд хүчин чадал зарцуулжүүнийхээ дүнд хэрэглэгч биткоин олборлож авдаг. Сүлжээ томрох тусам тооцооллын хүчин чадлаа улам нэмэгдүүлэх шаардлага гарч ирнэ. Биткоины сүлжээнд буй бүх компьютер болон хэрэглэгчийн компьютерийн хүчин чадлын харьцаанаас хамаарч хувийн “майнертай” болох боломжтой. Өнөө үед шинэ блок үйлдвэрлэхэд CPU энгийн процессор болон GPU график процессор байхад хангалтгүй болсон. Биткоин блокийн тооцололд тусгайлан зориулсан ASIC чип ашиглах нь үр дүнтэй байдаг. Олборлолтыг одоо асар том тооцооллын үйлдвэрүүд (жишээ нь Хятад улсад байрладаг) гүйцэтгэдэг болсон. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br class="Apple-interchange-newline"></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><strong>#23. БАНКНЫ БУС ЗЭЭЛ </strong></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);">Банкуудын оролцоогүй зээл олгох үйл явц.Үүнд банкаас бусад зээл олгох бүх байгууллага, үйлчилгээг хамааруулна ломбард, банк бус санхүүгийн байгууллага, хэрэглэгчдийн нийгэмлэг гэх мэт. Онцлог нь зээл хүсэгчдэд бага шаардлага тавьж, өндөр хүүтэй зээл олгодог. Банк бус зээл олгох байгууллагууд онлайнаар үйлчилгээ үзүүлэх нь ихсэж, хэрэглэгчийн мэдээллийг үнэн зөв гэдгийг батлах төрөл бүрийн технологи ашиглан алсын зайнаас зээл олгох үйлчилгээ үзүүлж байна. </span></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/боловсрол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">боловсрол</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/peakeducation" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">peakeducation</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/fintech" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">fintech</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud&text=Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/fintekh-salbariin-undsen-oilgoltuud"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(3) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1780949730.4922"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="4c41a9a6-bc85-4bee-98cf-186a0066be03">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [202.21.122.210] ・ 2021.11.19</span>
<a onclick="addReply('4c41a9a6-bc85-4bee-98cf-186a0066be03')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>баярлалаа</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '7752';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1351fb9022ef9f81ebe799f60c57396b673ae2192be68af2c7c82ac8ce24d9d4df0d1039c5c8d76d82a84d14c377624f715fee3530f76bf1ebeda91ab0d75b3');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1351fb9022ef9f81ebe799f60c57396b673ae2192be68af2c7c82ac8ce24d9d4df0d1039c5c8d76d82a84d14c377624f715fee3530f76bf1ebeda91ab0d75b3');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'f1351fb9022ef9f81ebe799f60c57396b673ae2192be68af2c7c82ac8ce24d9d4df0d1039c5c8d76d82a84d14c377624f715fee3530f76bf1ebeda91ab0d75b3');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/aziin-ipotekiin-khoyordogch-zakh-zeeliin-kholboonii-gishuud-mongold-chuulna">
Азийн ипотекийн хоёрдогч зах зээлийн холбооны гишүүд Монголд чуулна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhdiin-khusel-sonirkhol-tuwshind-ni-tokhirson-arga-barilaar-khicheellekhldl">
Хүүхдийн хүсэл сонирхол, түвшинд нь тохирсон арга барилаар хичээллэх боломжийг олгох “Google for Education Mongolia” төсөл </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/unet-gurwan-jil-iin-ur-dund">
Ахлах ангиасаа бэлдсэн “Үнэт гурван жил”-ийн үр дүнд 200 мянган ам.долларын тэтгэлэг хүртжээ </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/lenkh-amgalan-bagshiin-surgaltiin-chanariig-saijruulakhiin-tuld-ue-shattai-attestatchilna">
Л.Энх-Амгалан: Сургалтын чанарыг сайжруулахын тулд багш нарыг аттестатчилна </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bagiin-oilgoltiin-zuruu-baiguullagiig-ni-gatsaasniig-zakhirluud-anzaardaggui">
Багийн ойлголтын зөрүү байгууллагыг нь гацаасныг захирлууд анзаардаггүй </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/fintekh-gej-yuu-we-sankhuugiin-tekhnologiin-turluudd">
<img src="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c390ee016c4e3fb4c83ea9b59b470b03_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/15c337c3-3fa4-40a5-b4c2-8d98f49e8a1d/c390ee016c4e3fb4c83ea9b59b470b03.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/education">
Peak Edu </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/fintekh-gej-yuu-we-sankhuugiin-tekhnologiin-turluudd">
Финтех гэж юу вэ? Санхүүгийн технологийн төрлүүд </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Одсүрэн </a> ・
04 сарын 10, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/asuis-delhijn-25-manga">
<img src="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/145bfec128ab2ceb7f6316d75c622e13_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/942b10c3-1904-424c-92a6-b433b68f0cdb/145bfec128ab2ceb7f6316d75c622e13.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/asuis-delhijn-25-manga">
АШУҮИС дэлхийн 25 мянга гаруй сургуулиас 1237-д эрэмбэлүүлжээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хүдэрчулууны Хулан </a> ・
06 сарын 06, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/shine-surguuliud-barikh-kheregtei">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1cf10c6ecee6925f6dbd4d1bccb9a9e6_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/1cf10c6ecee6925f6dbd4d1bccb9a9e6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/chanartai-bolowsroliig-demjikh">
Чанартай боловсролыг дэмжих </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/shine-surguuliud-barikh-kheregtei">
Түрээсийн байранд суралцах нь "амь тариа" төдий арга, ачааллыг бууруулъя гэвэл шинэ сургуулиуд барих хэрэгтэй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
09 сарын 04, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/zurgaadugaar-angiin-duu-nartaa-ilgeekh-khariu-zakhidal">
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/32dbe8e16b3b6997957c8f20eddbd72d_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/32dbe8e16b3b6997957c8f20eddbd72d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/zurgaadugaar-angiin-duu-nartaa-ilgeekh-khariu-zakhidal">
Зургадугаар ангийн дүү нартаа илгээх захидал </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Дэлгэрмаа </a> ・
09 сарын 03, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/ernhijlgcijn-ilgeelt-htlbrr-296-ouutan-gadaadyg-zoriloo">
<img src="https://peak.mn/files/1454e172-a8e4-433b-80f5-7f44404cbdeb/f115866b47d8a3302dbea94d48390e18_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/1454e172-a8e4-433b-80f5-7f44404cbdeb/f115866b47d8a3302dbea94d48390e18.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ernhijlgcijn-ilgeelt-htlbrr-296-ouutan-gadaadyg-zoriloo">
Ерөнхийлөгчийн илгээлт хөтөлбөрөөр 296 оюутан гадаадыг зорилоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Номин </a> ・
08 сарын 30, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/n5zc";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'f1351fb9022ef9f81ebe799f60c57396b673ae2192be68af2c7c82ac8ce24d9d4df0d1039c5c8d76d82a84d14c377624f715fee3530f76bf1ebeda91ab0d75b3',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.NTdiY2M3NGQ3YzQ1ZThhY2RjNDJkODI1ODkyNDZmMzZmNjFkZjlhYmZkNmUwNmMwZGQ2NGY4N2ZjNzNmMzU1OB+FOdw4OF/7aBkIFdEYCc3AxlShchjvwd9WQKXbG3l4',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1783541730',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.ZjhmM2EyMTA2ODAxMzg3NDk3N2RmMmFlYmZmZGI3MDIyODE3ZjllNDJkNzM1ZTIwNzA4MmNkMDlkNTE4MDZkMptlO7JxTdwT/4955DIlExcK/8ZhO+o5/BwEMDyaNsT9vkSq9gY2yR3GK72OALuCQpYP+8vedUf/ZqlmL5UwdAY=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1783541730',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'f1351fb9022ef9f81ebe799f60c57396b673ae2192be68af2c7c82ac8ce24d9d4df0d1039c5c8d76d82a84d14c377624f715fee3530f76bf1ebeda91ab0d75b3'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.NTdiY2M3NGQ3YzQ1ZThhY2RjNDJkODI1ODkyNDZmMzZmNjFkZjlhYmZkNmUwNmMwZGQ2NGY4N2ZjNzNmMzU1OB+FOdw4OF/7aBkIFdEYCc3AxlShchjvwd9WQKXbG3l4'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1783541730'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.ZjhmM2EyMTA2ODAxMzg3NDk3N2RmMmFlYmZmZGI3MDIyODE3ZjllNDJkNzM1ZTIwNzA4MmNkMDlkNTE4MDZkMptlO7JxTdwT/4955DIlExcK/8ZhO+o5/BwEMDyaNsT9vkSq9gY2yR3GK72OALuCQpYP+8vedUf/ZqlmL5UwdAY='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1783541730'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд | Peak News
Финтек салбарын үндсэн ойлголтууд
#1. НЕОБАНК (NEOBANKS)
Ихэнх үйлчилгээгээ гар утасны апп, сайтуудаар дамжуулан үзүүлдэг банкийг хэлдэг. Энэ төрлийн байгууллагууд олон салбартай офисгүй, хэрэглэгчидтэйгээ ихэвчлэн онлайнаар харьцаг. Необанкуудыг өөрөөр онлайн-банк, директ-банк гэж нэрлэдэг. Онлайн-банкинг, алсын зайнаас таних, онлайн-гүйлгээ гэх мэт финтех салбарын хэрэгслүүдийг өдөр тутмын үйл ажиллагаандаа идэвхтэй ашигладаг. Данс нээх, зээл олгох гэх мэт үндсэн үйлчилгээнээс гадна необанкууд криптовалют, P2P-зээл олгох, хөрөнгийг роботчилсон удирдлагаар удирдах сервер болон бусад үйлчилгээг санал болгож байна. Хамгийн алдартай Европын болон Оросын необанкууд бол Их Британийн Atombank, Германийн Number26, Мальтагийн Nemea, Данийн Saxo Bank, Оросын Sberbank Direct, VTB Direct.
#2. OPEN BANKING
Open API болон нээлттэй мэдээлэл ашиглах технологид суурилсан, санхүүгийн технологийн салбарт шинээр гарч ирж буй банкны систем юм.
Нээлттэй банкингийн гурван харилцан холбогдсон зорилго байдаг. Энэ нь:
Гадны зохион бүтээгчид Open API-г ашиглан банкны/санхүүгийн институцид зориулж өөрсдийн бүтээгдэхүүн, апп-ыг зохиох; Данс эзэмшигчид нээлттэй мэдээллийг ашиглах, өөрсдийн хувийн мэдээллийг хянахад зориулсан санхүүгийн ил тод байдлыг бүрдүүлэх; Программ зохиоход нээлттэй код ашиглах боломж олгох. Open Bank бол нээлттэй банкингийн тогтолцоог бүрдүүлэхэд чиглэсэн олон улсын онлайн-төсөл юм.
#3. ШУУД ДЕБИТ (DIRECT DEBIT)
Банк автоматаар хэрэглэгчийн данснаас мөнгө суутгаж бараа, үйлчилгээний төлбөрийг төлөх арга. Хэрэглэгч тодорхой хугацаа болох үед тодорхой хэмжээний мөнгийг шууд суутган шилжүүлэх эрхийг банкинд урьдчилан олгосон байх ёстой. Харилцан байгуулалцсан гэрээний үндсэн дээр тус үйлчилгээг үзүүлдэг.
#4. ДУУ ХООЛОЙ ТАНИХ (VOICE RECOGNITION)
Банкны call-center буюу хэрэглэгчдэд мэдээлэл өгөх төв рүү залгах үед хэрэглэгчийг дуу хоолойгоор нь танихад ашиглагддаг технологи. Хэрэглэгчийн бичиг баримтын дугаар шалгах, нууц үг асуух шаардлага байхгүй, дуу хоолойгоор нь таних тул дундажаар 1 дуудлагаас 40-60 секунд цаг хугацаа хэмнэх боломжтой аж. Мөн хуучны “гар аргаар” биеийн байцаалт шалгахаас илүү найдвартай, аюулгүйд тооцогддог байна.
#5. НҮҮР ЦАРАЙ ТАНИХ (FACE RECOGNITION)
Хэрэглэгчийг таних бас нэгэн арга. Дуу хоолой таних аргаас ялгаатай нь call-center-т дуудлага ирэх бүрт ашиглагддаггүй, харин ихэвчлэн фото зурагны үнэн бодит эсэхийг тодорхойлоход хэрэглэнэ. Зээл олгох үед онлайнаар ирсэн бичиг баримтыг (тухайлбал, салбаруудаас банкны төв салбарт ирсэн бичгүүд) шалгах үед компьютерийн алгоритм фото зургийг жинхэнэ эсэхийг тодорхойлж, фотошоп болон бусад засвар ороогүйг батална. Мөн хэрэглэгч онлайнаар банкинд хандах үед тус технологийг ашиглах боломжтой байдаг.
#6. РОБО-ЭДВАЙЗЕР (ЗӨВЛӨХ-РОБОТ)
Робо-эдвайзер буюу зөвлөх-робот бол хөрөнгө оруулалт хийхэд зөвлөх үйлчилгээ үзүүлдэг компьютерийн сервис. Өөрөөр хэлбэл, таны хүсэл, сонирхол дээр тулгуурлан үнэт цаасыг худалдан авч, эргүүлэн борлуулдаг хувийн туслах гэсэн үг. Робо-эдвайзер танд зах зээл дээр үр дүнтэй ажиллах стратеги зохиох, нэвтрүүлэхэд тусална. Хувийн туслахтайгаа гар утасны апп эсвэл компьютерийн программаар дамжуулан харьцана. Иймэрхүү төрлийн автомат зөвлөхүүд үр дүнтэй ажиллаж чаддаг тул хөрөнгийн бирж дээр газар авсаар байна. ОХУ-ын Төв Банкны хийсэн үнэлгээгээр 2016 оны 6 сард роботуудын удирдан зохицуулдаг хөрөнгийн хэмжээ 50 тэрбум долларт хүрэх юм байна. Мөн цаашид өсөж 13,6 тэрбум доллар хүрэх хандлагатай байгаа аж.
#7. P AYMENT INITIATION SERVICES
Банкны карт ашиглалгүй, электрон хэтэвч нээлгүйгээр төлбөр тооцоог онлайнаар хийдэг үйлчилгээ. Oнлайн-банкинд нэвтэрч хурдан бөгөөд хялбар аргаар төлбөр тооцоогоо хийх боломжийг хэрэглэгчдэд санал болгож байдаг. Уламжлалт аргаар бол хэрэглэгч дараах байдлаар гүйлгээ хийнэ: банкны сайт дээр өөрийн картын дугаар, нэвтрэх нэр, нууц үгийг оруулна мөн нэг удаагийн нэвтрэх код авна. Үүний дараа гүйлгээ хийх цонх нээгдэнэ. Үйлчлүүлэгчийн оруулсан мэдээллийг хамгаалагдсан сүлжээгээр банк руу дамжуулна. Харин дээрх Payment initiation serviceүйлчилгээг авснаар уламжлалт онлайн-банкаас илүү хурдан, бүртгүүлэх шаардлагагүй, шинэ нууц үг оруулахгүйгээр төлбөр төлөх боломжтой юм. Энэхүү үйлчилгээ нь интернетээр худалдан авалт хийдэг хэрэглэгчдэд мөн банкны картгүй хүмүүст илүү чиглэсэн. Сонирхолтой нь, Европын хүн амын 60% нь банкны карт ашигладаггүй байна. Тус үйлчилгээг үзүүлэгч Европын томоохон компаниуд бол Германы Sofort, Голландын Ideal, Шведийн Trustly юм.
#8. ДАНСНЫ МЭДЭЭЛЭЛД СУУРИЛСАН ҮЙЛЧИЛГЭЭ ACCOUNT INFORMATION SERVICES
Дансны мэдээлэлд суурилсан үйлчилгээ үзүүлэгч аккаунт-роботууд (account robots) гэж байдаг. Хэрэглэгч өөрийн банкны дансанд нэвтрэх эрхийг аккаунт-роботуудад олгоно. Аккаунт-роботууд мэдээлэл цуглуулж, харин оронд нь танд дансаа зохицуулах өргөн хэмжээний боломжийг нээж өгнө. Зарлагаа хянаж төлөвлөх, хэд хэдэн дансыг нэгтгэх, шинэ данс нээх үед хуучин нэвтрэх эрхийг хадгалах, контрагентуудын найдвартай байдлыг шалгах, хувийн мэдээллийн үнэн бодит эсэхийг батлах зэрэг олон төрлийн үйлчилгээ үзүүлдэг.
#9. ЗАЙНААС ТАНИХ
Хурууны хээ, дуу хоолойн өнгө, судасны зураглал, нүдний торлог, нүүрний хэлбэр гэх мэт биологийн үзүүлэлтүүдийг ашиглан хэрэглэгчийг зайнаас таних арга. Энэ аргыг ашиглан хэрэглэгч банк дээр өөрийн биеэр ирэлгүйгээр үйлчилгээ авах юм. Гэрээсээ гаралгүйгээр данс нээх, зээл авах боломжтой болно гэсэн үг. Интернет-банкны үйлчилгээнд систем нэвтрэх нэр, нууц үг, нэг удаагийн код ашиглан хэрэглэгчийг танидаг бол зайнаас таних үйлчилгээ үүнээс илүү найдвартай арга юм. ОХУ-д зайнаас таних аргыг ашиглаж эхлээгүй байгаа. Төв Банкнаас туршилтын журмаар хэд хэдэн банкинд нэвтрүүлэхээр төлөвлөөд байна.
#10. SUPPLY CHAIN FINANCE
Олон улсын болон үндэсний худалдааны салбарт гарч ирж буй санхүүгийн шинэ шийдэл. Гол санаа нь бараа үйлчилгээний түгээлтэд оролцох бүх талуудыг (үйлдвэрлэгч, дамжуулагч, худалдан авагч, зээл олгогч, тээвэрлэлтийн байгууллага гэх мэт) оролцуулсан санхүүгийн болон технологийн нэгдсэн хэрэгслүүр зохион бүтээх юм. Тус шийдлийг нэвтрүүлснээр бараа бүтээгдэхүүнтэй холбоотой бүх үйл явцыг ил тод, шилэн болгох, тээвэрлэлт болон хадгалалтын өртгийг бууруулах, үйлдвэрлэгч болон бусад талуудтай хийх төлбөр тооцоны асуудлыг илүү шуурхай болгох ач холбогдолтой. Санхүүгийн хэрэгслүүр гэдэгт оролцогч талуудад, тэр дундаа гадаадын худалдан авагчдад зээл олгох, үйлдвэрлэгчээс баталгаа гаргаж өгөх үйлчилгээг хамааруулж болно. Банк, санхүүгийн байгууллагуудSupply chain finance хэрэгслүүрийг гадаад эдийн засгийн үйл ажиллагаанд оролцогчдод түлхүү санал болгодог.
#11. DIGITAL IDENTITY
Компьютер аливаа объектыг танихын тулд ашиглаж буй тухайн объектын талаарх (хувь хүн, байгууллага, төхөөрөмж зэрэг) мэдээллийн багцыг Digital Identity гэнэ. Хамгийн энгийн тоон байцаалт бол – цахим шуудан эсвэл нийгмийн сүлжээнд нэвтрэхдээ ашигладаг нэвтрэх нэр, нууц үг байдаг. Үүнээс гадна хувь хүний тоон байцаалтад (identity) тухайн хүнийг мөн гэдгийг таньж, тогтооход хэрэгтэй зураг, төрсөн огноо, нийгмийн даатгалын дугаар болон бусад баримт бичгийн дугаар зэрэг бүх мэдээллүүд багтана. Илүү өргөн утгаараа тодорхой нэг интернет хэрэглэгчийн хайлтын түүх, нийгмийн сүлжээний идэвх, онлайн-дэлгүүрүүдэд хийсэн худалдан авалтуудыг хүртэл хамааруулан ойлгож болно. Энэ тохиолдолд digital footprint буюу тоон мөр гэдэг ойлголтыг ашиглана. Digital identifier гэж тоон байцаалтад ашигладаг нэвтрэх нэр, цахим шуудангийн хаяг болон тэдгээрийн хослолыг хэлдэг.
#12. DIGITAL ECONOMY
Дижитал технологи ашиглан үйлдэгддэг эдийн засгийн үйл ажиллагааг хэлнэ. Үүнтэй холбоотойгоор интернет-эдийн засаг, веб-эдийн засаг, шинэ эдийн засаг гэсэн ойлголтууд шинээр гарч ирсэн. Үндсэндээ дижитал эдийн засаг гэдэг ойлголтод интернет орчинд явагдаж байгаа бүх бараа-мөнгөний харилцаа, худалдааг хамааруулж болно. Бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ үзүүлэх уламжлалт аргуудыг ашигладаг тул энгийн, уламжлалт эдийн засгийн салшгүй нэг хэсэг болж байна. Англи хэл дээр бичигдсэн хэвлэлд digital economy ойлголтыг анх 1995 онд Дон Тапскотт “The Digital Economy: Promise and Peril in the Age of Networked Intelligence” номондоо дурдаж байсан. Дижитал эдийн засгийн гол онцлог бол даяарчлал, худалдагч болон худалдан авагч хоорондын шуурхай харилцаа байдаг. Энэ салбарын хөгжил олон улс орны эдийн засгийн амьдралд улам их нөлөөлсөөр байна.
#13. E-Invoicing
Хуулийн этгээдэд зориулсан банкны алсын зайн үйлчилгээ. Хууль эрх зүйн хувьд чухал ач холбогдолтой баримт бичгүүдийг тоон гарын үсэг ашиглан цахимаар дамжуулах боломж олгоно.
#14. Faster Payments
Өөр өөр банкны хооронд хийгдэх том хэмжээний гүйлгээ ажлын 3 хоног дотор хийгддэг бол Faster Payments-ийг ашиглан хэдхэн цагийн дотор гүйлгээ хийх боломжийг олгодог Их Британийн төлбөрийн систем. 1968 оны BACS гүйлгээний систем, 1984 оны CHAPS системүүдтэй харьцуулахад Faster Payments том мөнгөн дүнгийн гүйлгээг шилжүүлэг хийх банкны шаардлагаас хамаарч олон жижиг болгож багасгах аргыг ашигладаг. Зарим байгууллагууд нэг удаагийн гүйлгээг 250 мянган фунт стерлинг хүртэлх мөнгөн дүнгээр хязгаарласан байдаг. Гэхдээ шилжүүлгийн хурдыг баттай мэдэх аргагүй. Мөн шилжүүлэг хүлээн авагч банк тухайн мөнгөн дүнг бэлнээр шууд олгох эсэхийг батлан даахгүй. Тус үйлчилгээний оператор нь Faster Payments Scheme Limited (FPSL) .
#15. Future Banking
Финтех салбарын мэргэжилтнүүдэд зориулсан, зах зээлийн экспертууд, судлаачидтай хамтран ажилладаг Европын нэр хүндтэй сэтгүүл. Салбарын чиг хандлага, дэвшилтэт технологийн талаар үнэн бодит бөгөөд шинэ мэдээллийг нийтлэн түгээдэг. Тус сэтгүүлийг American Express, Allianz Bank, JP Morgan, Citigroup, Visa International, Сбербанк, ВТБболон бусад дэлхийн томоохон банк, санхүүгийн байгууллагууд захиалан уншдаг аж. Future Banking-ийг ойролцоогоор 12 мянган топ-менежерүүд тогтмол уншдаг гэсэн судалгаа байдаг.
#16. NFC
Near field communication бол утасгүйгээр богино зайд мэдээлэл дамжуулах технологи. Гар утсаар төлбөр тооцоо хийх, төхөөрөмж танихад ашиглана. Электрон картуудад ашигладаг технологийн адилаар уншигчийг төхөөрөмжинд ойртуулахад хэрэгтэй мэдээлэл автоматаар уншигдаж, гүйлгээ хийгдэнэ. NFC-г дэлгүүр, нийтийн тээвэр болон бусад салбарт төлбөр тооцоо хийхэд түгээмэл ашигладаг болсон.
#17. Open API
Open Application Programming Interface – програм хоорондын харилцан үйлчлэлийг зохицуулахад ашиглах нийтэд нээлттэй байдаг программчлалын хэрэгслүүр. Сайтыг интеграцчлах, нэг сайтын боломжийг нөгөө дээр ашиглахад түлхүү хэрэглэнэ. Гадны зохиогчдод сайт эсвэл програмын контент, функцэд нэвтрэх боломж олгоно. Open API-ийн жишээ - хэрэглэгч Facebook, Google аккаунтуудаа ашиглан өөр сайтд нэвтрэх явдал. Тухайн сайтууд эдгээр нийгмийн сүлжээний Open API-г ашиглан хэрэглэгчдэд сайтд нэвтрэх эрх олгодог. Оронд нь хэрэглэгчийн зөвшөөрлийг авч профайл дээрээ тавьсан хувийн мэдээллийг нь ашиглана.
#18. P2P-ДААТГАЛ
Даатгалын байгууллагын оролцоогүйгээр харилцан даатгуулах тогтолцоо. Хамтран хэрэглэх санаанд тулгуурласан. Peer-to-peer даатгалыг ашигласнаар даатгуулагчид бүлэг болон нэгдэж, даатгалын хураамжийн сан үүсгэнэ. Хураамжийн сангаас боломжит эрсдэл, гарсан хохирлыг барагдуулна. Өөрөөр хэлбэл санхүү нь дундын санд хуримтлагдаж, даатгалд хамаарах тохиолдол гарсан үед мөнгийг авч ашиглана. Даатгалын хугацаа дууссан үед гишүүд өөрсдийн зүгээс гаргасан хувийг эргүүлэн авна. P2P-даатгалыг тогтвортой ажиллуулахын тулд хангалттай хэмжээний гишүүдтэй байх хэрэгтэй. Онлайн-гүйлгээний үйлчилгээ хөгжсөн цагаас эхлэн энэ төрлийн даатгалын хэлбэр өргөн тархаж байна.
#19. PSD, PSD2
Payment Services Directive (PSD) — Европын онлайн-гүйлгээ, онлайн-банкны зах зээлийг зохицуулах үүрэгтэй Европарламент, Еврокомиссын удирдамжууд. 2007 онд PSD, 2013 онд PSD2-г гаргасан байдаг. PSD-гийн заалтууд дээр PSD2-т нэмэлтээр дансны мэдээлэл дээр суурилсан Payment initiation service-үүдийг зохицуулж өгсөн. Тус удирдамж баримт бичгүүдээр Европын холбоо болон Европын эдийн засгийн бүс дотор явагдах гадаад гүйлгээний нэгдсэн дүрмийг тогтоосон. Ингэснээр санхүүгийн байгууллагуудын шударга өрсөлдөөн явагдах нөхцөлийг хангаж, үйлчилгээ авч буй хэрэглэгчдэд илүү ил тод дүрэм журмыг баталж өгч байгаа юм.
#20. CONTACTLESS PAYMENT
Зөвхөн ухаалаг утас, цаг эсвэл бусад гаджет ашиглан банкны карт эсвэл данснаасаа гүйлгээ хийдэг технологи, апп-уудыг хэлдэг. Гүйлгээ хийх үйл явц богион зайны NFC технологид суурилсан бөгөөд Apple Pay, Samsung Pay гэх мэт олон төрөл зүйл байдаг.
#21. КРИПТОВАЛЮТ
Компьютерийн сүлжээнд хадгалж, тооцоо хийж болдог тоон валют. Криптовалютаар хийсэн шилжүүлгийн мэдээлэл нийтэд ил тавигдсан байдаг. Шилжүүлгийн блокийн гинжин хэлхээг найдвартай болгохын тулд криптографи буюу шифрлэлт ашиглана. Криптовалютын хамгийн анхны бөгөөд түгээмэл тархсан төрөл бол Япон улсад Сатоси Накамото гэгч хүний зохион бүтээсэн биткоин юм. Мөн Виталик Бутерины зохион бүтээсэн Ethereum (Эфириум) платформ хүчээ авч эхэлж байна. Тус технологийг ашиглан сүлжээнд холбогдсон талууд “ухаалаг гэрээ” хийх боломжтой. Мөн биткоиноос гадна бусад олон төрлийн криптовалютууд байдгийг нийтэд нь альткоин (биткоины альтернатив) гэж нэрлэдэг. Тэдний дотор лайткоин гэдэг нь биткоины үндсэн кодоос салбарласан шинэ валютын төрөл юм.
#22. МАЙНИНГ буюу олборлолт
Майнинг гэж криптовалют, тэр дундаа биткоины платформыг дэмжих шинэ блок үүсгэх үйл явцыг хэлдэг. Тооцооллын шинэ блокуудыг үүсгэхийн тулд хүчин чадал зарцуулжүүнийхээ дүнд хэрэглэгч биткоин олборлож авдаг. Сүлжээ томрох тусам тооцооллын хүчин чадлаа улам нэмэгдүүлэх шаардлага гарч ирнэ. Биткоины сүлжээнд буй бүх компьютер болон хэрэглэгчийн компьютерийн хүчин чадлын харьцаанаас хамаарч хувийн “майнертай” болох боломжтой. Өнөө үед шинэ блок үйлдвэрлэхэд CPU энгийн процессор болон GPU график процессор байхад хангалтгүй болсон. Биткоин блокийн тооцололд тусгайлан зориулсан ASIC чип ашиглах нь үр дүнтэй байдаг. Олборлолтыг одоо асар том тооцооллын үйлдвэрүүд (жишээ нь Хятад улсад байрладаг) гүйцэтгэдэг болсон.
#23. БАНКНЫ БУС ЗЭЭЛ
Банкуудын оролцоогүй зээл олгох үйл явц.Үүнд банкаас бусад зээл олгох бүх байгууллага, үйлчилгээг хамааруулна ломбард, банк бус санхүүгийн байгууллага, хэрэглэгчдийн нийгэмлэг гэх мэт. Онцлог нь зээл хүсэгчдэд бага шаардлага тавьж, өндөр хүүтэй зээл олгодог. Банк бус зээл олгох байгууллагууд онлайнаар үйлчилгээ үзүүлэх нь ихсэж, хэрэглэгчийн мэдээллийг үнэн зөв гэдгийг батлах төрөл бүрийн технологи ашиглан алсын зайнаас зээл олгох үйлчилгээ үзүүлж байна.
Б.Одсүрэн
Сэтгэгдэл бичих (3)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [202.21.122.210] ・ 2021.11.19 Хариулах
баярлалаа