Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Ж.Лувсандандар 'Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр..." />
<meta name="keywords"
content="орос-монгол, уцс, эгийн гол" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Ж.Лувсандандар 'Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/cc407045-bdea-4d95-b38b-93bffff910d0/6151858e1df488fc5162731ba1c0a9ef.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Ж.Лувсандандар 'Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/cc407045-bdea-4d95-b38b-93bffff910d0/6151858e1df488fc5162731ba1c0a9ef.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ж.Лувсандандар "Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%94.%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/ba56fd9950e29ffac7bfa2716cab9a03.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%94.%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC" class="uk-text-semi uk-link-text">Д.Даваадулам</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">11 сарын 29, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar&text=Ж.Лувсандандар "Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/cc407045-bdea-4d95-b38b-93bffff910d0/6151858e1df488fc5162731ba1c0a9ef.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/cc407045-bdea-4d95-b38b-93bffff910d0/6151858e1df488fc5162731ba1c0a9ef.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр үеийн асуудал өнөөдөр ч өрнөсөөр, бид гараандаа гарцсаар л. Юу өөрчлөгдснийг, Оросын тал бидэнд хэрхэн хандаж ирснийг та бүхэн өөрсдөө шүүнэ биз ээ. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Зарим нь <span class="twittersharelink">УЦС нь голын гольдорлыг өөрчилж, урсцад нөлөөлдөг, ан амьтанд халгаатай гэж шүүмжилдэг.</span> Сая сэтгүүлч, байгаль хамгаалагчдын төлөөлөл УЦС-ын бодит байдалтай танилцлаа. Тайширын станцад гэхэд л Архангай аймгийн Тэрхийн цагаан нуурын дайтай усан мандал бий болсон. Зундаа малчид тойрч нутагладаг тухай нутгийнхан ярьж байна.</p><p style="text-align: justify;">Завхан голын жилийн дундаж урсац нь 9.7 м/куб. Сэлэнгийнх 250 м/куб урсацтай. Энэ ажиглалтаар Завхан гол урсац бага, тухайн бүс нутаг элсэрхэг. Тиймээс анх Тайширын төслийг эхлэхдээ зөвхөн цахилгаан үйлдвэрлэх бус энэ бүс нутагт усан сан, нуур бий болгож эко системд эерэгээр нөлөөлөх зорилготой байсан. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Говь-Алтай аймагт ундны ус хомс гэдгийг та бүхэн мэднэ. Одоо Тайширын УЦС-ын нуураас ундны ус авах боломж бүрдээд байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Киотогийн коновенцийн дагуу Тайширын УЦС байгаль орчинд ээлтэй үйлдвэрлэл гэсэн олон улсын шагнал аваад байна. Гэтэл бид энэ станцын талаар арай өөр ойлгоод байдаг?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Өмнө нь Киотогийн протоколийн дагуу хүлэмжийн хийг бууруулсан хэмжээгээрээ тэтгэмж авах гэрээ хэлцлийг 2007 онд байгуулсан. Энэ хүрээнд Тайшир, Дөргөний УЦС тус бүрдээ гурван жил дараалан үйлдвэрлэсэн эрчим хүчнийхээ хэмжээгээр 100-120 сая төгрөгийн тэтгэмж авсан. Эдгээр станцууд 2008 оноос хойш жилийн дөрвөн улирал зогсолтгүй ажиллаад 10-аад жил болох гэж байна. Энэ хугацаанд 6-8 тэрбум төгрөгийн зардлаа ч олсон. УЦС-ууд эхлээд их хөрөнгө шаарддаг ч явцын дунд зардал тун бага. 100 жилийн настай.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Эрчим хүчний яам Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн суманд УЦС барих боломж нөхцөлийг судалж байна. Ямар хэмжээний цахилгаан үйлдвэрлэх юм бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Дөргөний УЦС баруун таван аймгийн цахилгаан эрчим хүчний хэрэгцээний 25-30 хувийг хангадаг. Үлдсэн 70-75 хувийг нь хойд хөршөөс авч байна. Эрдэнэбүрэнгийн станц баригдсанаар баруун бүсийн эрчим хүч хараат байдлаас гарах боломжтой. Тус төслийн анхан шатны судалгааг манайх 2008 онд Япончуудтай хийсэн. Урьдчилсан байдлаар 237 сая кВт эрчим хүч үйлдвэрлэх боломжтой. Одоо ч судалгаа үргэлжилж байна. Харин төвийн бүсэд Эг гол, Шүрэнгийн цахилгаан станцын төсөл яригдаж байна. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ер нь усан цахилгаан станцын тухай ярихаар л улс төрийн ч юм уу, хэн нэгний, хэсэг бүлэг этгээдийн ашиг сонирхолтой зөрчилдсөн мэт маргаан байнга гардаг. Мөн ОХУ-ын талаас ч янз бүрийн асуудал ярьж хориглодог. Тэр шалтгаануудад үндэслэл байна уу, эсвэл? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-ОХУ-ын тухайд цахилгаан экспортолж орлого олж байна. Харин манайх импортолж валютаа гаргадаг. Тэгэхээр хойд хөрш орлого нь тодорхой хэмжээгээр буурах нөхцлийг тийм ч таатай хүлээж авахгүй. Манай улс сэргээгдэх эрчим хүчээр дотоодынхоо хэрэгцээний тодорхой хувийг хангах зорилго бий. Тиймээс эдгээр төслийг хэрэгжүүлнэ, хэрэгжүүлэхгүй гэж хэвлэлийн дайн хийж байхаар эхний ээлжинд судалгааныхаа ажлыг цэгцлэх нь зүйтэй гэж үзсэн. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тиймээс өнгөрсөн онд Дэлхийн банкны дэмжлэгтэйгээр ОХУ-ын Буриадын нутагт 11 удаа хэлэлцүүлэг хийж, оршин суугчдын саналыг авч байгаль орчны үнэлгээний ажлын даалгаварт тусгасан.</p><p style="text-align: justify;">ОХУ-ын зарим ТББ, иргэний нийгмийн байгууллагууд нутгийн иргэдэд “та бүхний ундалдаг гол мөрнийг хааж, боох гэж байна” гэж ухуулж турхирсан байгаа юм. Үүнээс болж Эгийн болон Шүрэнгийн төслийг эсэргүүцэх хандлага гарч байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Манай зүгээс Буриадын иргэдтэй ойлголцох мэдээлэл солилцох алхмуудыг хийсэн гэж байна. Ахиц гарсан уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид төслүүдийнхээ нөхцөл байдлыг, мөн Байгаль нуурт ямар нэгэн сөрөг нөлөө байхгүй гэдгээ танилцуулж, батлах ажлыг хийсэн. ОХУ-ын бүс нутгийн эрдэмтэдтэй ч санал солилцсон. Бид бүс нутгийн байгаль орчны үнэлгээг хамтарч хийхээр болсон. Өөрөөр хэлбэл, монголын нутгаас эх авч Байгаль нуурт цутгаж байгаа гол мөрний урсац, загас жараахай, ойр орчмын ургамал амьтан гээд бүх зүйлийг нарийн судалж дүгнэлт гарсны дараа станц барих эсэхээ шийдье гэж тохиролцсон. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">ЮНЕСКО-ийн 39 дүгээр хурлаар Байгаль нуурт нөлөөлөх байгаль орчны үнэлгээг монголын талд хийж, бүлэг болгон оруулах чиглэл өгсөн. Мөн байгаль нуурыг бохирдуулж буй бусад хүчин зүйлийг судлах шаардлагатай гэдгийг ч ОХУ-ын талд мэдэгдсэн. </p><p style="text-align: justify;">Энэ ажил дуусаагүй болохоор танилцуулах болоогүй. Ер нь Сэлэнгэ мөрөн Байгаль нуурт цутгаж байгаа боловч нийт усных нь 18 хувь нь л манай улсын газар нутагт бий. Үлдэж байгаа нь ОХУ-ын нутагт бүрэлдэж тогтоод Байгаль нуурт цутгадаг. <span class="twittersharelink">Оросууд өөрсдөө Байгаль нуурын төвшинг өндөрсгөөд дөрвөн том усан цахилгаан станц барьсан. Тэдгээр станцын нийлбэр хүчин чадал нь 12 980 мВт. </span>Энэ нь манай улсад үйлдвэрлэж байгаа нийт эрчим хүчнээс 12-13 дахин их. Тэр аварга станцуудын хажууд Шүрэн, Эг голын усан цахилгаан станцын төсөл тун бага. Өөрөөр хэлбэл <span class="twittersharelink">244, 315 мВт гэдэг бол 3000-4000 мянгаар яригдаж байгаа станцуудын хажууд өчүүхэн</span>.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Байгаль нуур орчмын усан цахилгаан станцууд хувийн өмч гэж би сонссон. Тэдгээр аж ахуйн нэгжүүд манай улсад цахилгаан экспортолдог. Ашиг орлогод нь тодорхой хэмжээгээр нөлөөлөх гээд байгаа учраас ямар нэг асуудал гаргаад байна уу гэсэн хардлага бий?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэдгээр усан цахилгаан станц Эрхүү мужид харьяалагддаг. Манай улс оргил ачааллын үед хилийн ойролцоох Кусина Озерсквагийн станцаас цахилгаан авдаг. Буриад, Эрхүү гээд хоёр тусдаа учраас Буриадын талын ТББ-ууд болохгүй, бүтэхгүй гээд эсэргүүцээд л байдаг. Эрхүү талыг сайн хэлж мэдэхгүй байна. Эрхүү мужийнхан өөрсдөө УЦС-ын үр шимийг дээд зэргээр хүртэж байгаа учраас Буриад шиг эсэргүүцэл үзүүлэх нь бага болов уу.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгэхээр Сэлэнгэ мөрнийг түшиглэн УЦС барих нь Байгаль нуурт сөрөг нөлөө үзүүлэхгүй гэж ойлгож болох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Одоо шууд нөлөөлнө, нөлөөлөхгүй гэдгийг хэлэхэд эрт. Гэхдээ ерөнхий мэдээлэл өгөхөд усан сан бүрдүүлэхэд экологийн урсцад нөлөөлөхгүй байх ёстой. Өөрөөр хэлбэл, зарим иргэдийн ойлгосон шиг хааж боож урсац тасалдуулахгүйгээр илүүдэл усыг хуримтлуулж сан бүрдүүлнэ. Ингээд ашиглаж эхэлснээр Байгаль нуурыг тэтгэх усны хэмжээ буурах биш, харин ч эерэг нөлөө үзүүлнэ гэдгийг Буриадын иргэдэд, эрдэмтдэд ойлгуулахыг хичээсэн.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Оросууд манайд хаана хаана ямар хэмжээтэй УЦС барих боломжтойг аль эрт судалсан байлаг гэж сонсож байсан?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ их сонин. ОХУ-ын эрдэмтэд 1960-аад оны үед монголын бүх урсац,гол мөрнийг судлаад 21 газар усан цахилгаан станц барих боломжтой гэдэг цэгүүдийг нь хүртэл тодорхойлж өгсөн. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Энд одоо яригдаж байгаа Эг, Шүрэн, Дөргөний цахилгаан станцууд байгаа. Бүр 1974-1975 оны хооронд Шүрэнгийн цахилгаан станцын ТЭЗҮ-ийг хүртэл боловсруулчихсан байдаг. </p><p style="text-align: justify;">Тухайн үед болно гэж байсан мөртлөө өнөөдөр яагаад болохоо больчихов гэдэг дээр ашиг сонирхлын, улс төрийн шалтгаан байна гэж харж болохоор. Цаг хугацаа өөрчлөгдөхөөр хийгдсэн судалгаа өөрчлөгдөхгүй, харин шинэчлэгдэж байдаг. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ер нь манай улс жилд хэдэн төгрөгийн цахилгаан хойд хөршөөс импортоор авч байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Манайх оргил ачааллын үед эрчим хүч авч хэрэглэдэг. Харин хэдий хэмжээний эрчим хүч авах вэ гэдгийг хоёр улсын холбогдох яамд харилцан ярилцаж шийддэг. Жилд дунджаар 160-180 сая кВт цаг цахилгаан авч, 25-35 сая америк доллар өгдөг гэсэн тооцоо бий. Баруун бүсийн гурван аймаг импортын цахилгааны 70 гаруй хувийг нь авч байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид УЦС-ын талаар маргаж суух хооронд хоёр хөрш аль эрт байгуулаад үр шимийг нь хүртээд туршлагажчихсан болов уу? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тийм ээ. Хятадад дэлхийн хамгийн том усан цахилгаан станц бий. Гурван хавцлын гээд 22500 мВт-ын хүчин чадалтай станц бий. ОХУ-д Красноярскийн, Саяно-Шушенскийн гээд 6000-7000 мВт-ын хүчин чадалтай олон станцууд бий. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Бидний барих гээд байгаа станцууд хажууд нь маш бага. Ер нь зөвхөн эрчим хүч үйлдвэрлэнэ гэдгээр нь бус байгаль орчинд нөлөөлөх эерэг талаас нь авч үзэх хэрэгтэй. Манай орны уур амьсгал дэлхийн дунджаас 3 дахин, 2,1 градусаар дулаарч, цөлжилт маш эрчимтэй явагдаж байна. Дээр нь цэвэр усны нөөц багатай. Тиймээс УЦС-ыг гадаргын ус цуглуулж ашиглах, эко орчин бүрдүүлэх, цөлжилтийн эсрэг тэмцэх арга хэлбэр гэж харах хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;">Цэвэр усны нөөц хомс, ихэнх том гол мөрөн Орос уруу урсаад гараад явчихдаг. Тэр нөөцийг эртхэн ашигласан бол бидэнд ямар ашигтай байсан бэ гэдэг нь хэнд ч ойлгомжтой.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дөргөний УЦС-ын ойр орчимд ургуулсан чацарганын бутнаас жилдээ гурван тонн чацаргана авдаг тухай ярьж байсан. Энэ нэг жишээ байх л даа.</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Та их сайхан жишээ хэллээ. Тухайн бүс нутагт жимс жимсгэний аж ахуй хөгжүүлэх боломж бүрдэж байгаа хэрэг. Тэнд орчин нь сайн бүрэлдсэн учраас ургаж байна гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Эг, Шүрэнгийн цахилгаан станцуудыг барьснаар ямар боломж бий болох вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Шүрэнгийн станц баригдснаар 962 сая кВт цаг, Эг гол дээр станц барьснаар 606 сая кВт цаг эрчим хүч үйлдвэрлэх тооцоотой. Энэ бол Тайшир, Дөргөний станцаас 20-30 дахин илүү эрчим хүч. Эдгээр станцууд төвийн эрчим хүчний системд тохируулага болох маш чухал ач холбогдолтой.</p><p style="text-align: justify;">Оргил ачааллын үед, 18-21 цагийн хооронд төвийн бүсийн бүх цахилгаан станцууд хүчин чадлаараа ажилласан ч ОХУ-аас эрчим хүч авч байж хэрэгцээгээ хангадаг. Ингээд 22 цагаас хэрэглээ огцом буурах ч дулааны станцуудын зуухыг шууд унтрааж болохгүй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Зогсох хүртлээ цахилгаан үйлдвэрлэж байдаг. Шөнө нь хэрэгцээ буурахаар эргээд цахилгаанаа зайлуулах шаардлага бий болж, Орос руу гаргадаг. Харин УЦС-ын тухайд унтрааж асуух үед 3-5 минутын дотор ихэсгэж багасгаж тохируулга хийх боломжтой. Маш хурдан ачааллаа авч, буцаж буулгаж болдог. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Нар, салхины эрчим хүч үйлдвэрлэл байгаль, цаг уураас хараат. Наргүй, салхигүй өдрүүдэд үйлдвэрлэл багасгана.</span> Энэ хоёрыг хөгжүүлэхэд усан цахилгаан станц тохируулгын маш том үүрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бидний ярилцах цаг энд хүрээд өндөрлөж байна. Нэмж хэлэх зүйл байна уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Баярлалаа. Засгийн газраас дотооддоо түүхий нефть боловсруулах үйлдвэр байгуулахаар шийдвэрлэж, тодорхой ажлуудыг хийгээд эхэлсэн. Яг үүнтэй адилхан бид байгалийн <span class="twittersharelink">нөөц баялгаа ашиглан эрчим хүчний эх үүсвэрүүдээ нэмэгдүүлэх, цахилгааны импортын хараат байдлаас гарах, эрчим хүчний аюулгүй байдлаа бий болгох боломж нөхцөл харагдаж байна. </span> </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/орос-монгол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">орос-монгол</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/уцс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уцс</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/эгийн гол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эгийн гол</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar&text=Ж.Лувсандандар "Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776660781.794"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '40989';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'bcd9c25a30834856ef4486f6189859b72eb5a67c7a7232082d6f5522ce77f171e42cfb00d330911fed0061aa40bd7b39a140d014dee663d3e93efffadef7b2bd');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'bcd9c25a30834856ef4486f6189859b72eb5a67c7a7232082d6f5522ce77f171e42cfb00d330911fed0061aa40bd7b39a140d014dee663d3e93efffadef7b2bd');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'bcd9c25a30834856ef4486f6189859b72eb5a67c7a7232082d6f5522ce77f171e42cfb00d330911fed0061aa40bd7b39a140d014dee663d3e93efffadef7b2bd');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/khudaldaa-teewer-oros-mongoliin-biznes-forum-bolloo">
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/f0a4b326cf4ddbcaf6fb9d37faca9ea5.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/f0a4b326cf4ddbcaf6fb9d37faca9ea5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khudaldaa-teewer-oros-mongoliin-biznes-forum-bolloo">
"Худалдаа, тээвэр" Орос-Монголын бизнес форум боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Дэлгэрмаа </a> ・
04 сарын 29, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/medegdel-wputin-erunkhiilugch-yalaltiin-paradiin-mongoliin-songuulitai-dawkhtsuuliya-gej-bodoogui-l-baikh">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ec9751590bf7b9e286467f8e0d58f7c9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ec9751590bf7b9e286467f8e0d58f7c9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/medegdel-wputin-erunkhiilugch-yalaltiin-paradiin-mongoliin-songuulitai-dawkhtsuuliya-gej-bodoogui-l-baikh">
Мэдэгдэл: В.Путин ерөнхийлөгч Ялалтын парадыг Монголын сонгуультай давхцуулъя гэж бодоогүй л байх </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 24, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/saya-amdollartai-tentsekh-une-bukhii-makh-makhan-buteegdekhuuniig-okhu-d-khandiwlana">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1e5da54b76f6ea4b72f79b1c9945aff0.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1e5da54b76f6ea4b72f79b1c9945aff0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/saya-amdollartai-tentsekh-une-bukhii-makh-makhan-buteegdekhuuniig-okhu-d-khandiwlana">
ФОТО: Сая ам.доллартай тэнцэх үнэ бүхий мах, махан бүтээгдэхүүнийг ОХУ-д хандивлана </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 26, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/dfkgdfkgnfgnhldfknhlnd-ghmnlhdgmnlmfglhmnd-lgmnlghmnlfgmhnlg-fmnlhnmglml">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ed0448c9ef3eeed7407f7c6ac2a2de6f.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ed0448c9ef3eeed7407f7c6ac2a2de6f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/dfkgdfkgnfgnhldfknhlnd-ghmnlhdgmnlmfglhmnd-lgmnlghmnlfgmhnlg-fmnlhnmglml">
Танилц: Монгол, Оросын Засгийн газар хооронд хүчин төгөлдөр болсон 15 баримт бичиг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
12 сарын 04, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/shuud-erunkhiilugch-khbattulga-wputin-nar-zkhu-iin-baatar-marshal-jukowiin-khushuund-tsetseg-urguj-baina">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7c90fbcb1d5ef8cde507f7f4806fb066.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7c90fbcb1d5ef8cde507f7f4806fb066.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/shuud-erunkhiilugch-khbattulga-wputin-nar-zkhu-iin-baatar-marshal-jukowiin-khushuund-tsetseg-urguj-baina">
Шууд: Ерөнхийлөгч Х.Баттулга, В.Путин нар ЗХУ-ын баатар, маршал Жуковын хөшөөнд цэцэг өргөж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
09 сарын 03, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvml";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Ж.Лувсандандар 'Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр..." />
<meta name="keywords"
content="орос-монгол, уцс, эгийн гол" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Ж.Лувсандандар 'Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/cc407045-bdea-4d95-b38b-93bffff910d0/6151858e1df488fc5162731ba1c0a9ef.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Ж.Лувсандандар 'Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/cc407045-bdea-4d95-b38b-93bffff910d0/6151858e1df488fc5162731ba1c0a9ef.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ж.Лувсандандар "Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%94.%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/ba56fd9950e29ffac7bfa2716cab9a03.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%94.%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC" class="uk-text-semi uk-link-text">Д.Даваадулам</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">11 сарын 29, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar&text=Ж.Лувсандандар "Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/cc407045-bdea-4d95-b38b-93bffff910d0/6151858e1df488fc5162731ba1c0a9ef.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/cc407045-bdea-4d95-b38b-93bffff910d0/6151858e1df488fc5162731ba1c0a9ef.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр үеийн асуудал өнөөдөр ч өрнөсөөр, бид гараандаа гарцсаар л. Юу өөрчлөгдснийг, Оросын тал бидэнд хэрхэн хандаж ирснийг та бүхэн өөрсдөө шүүнэ биз ээ. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Зарим нь <span class="twittersharelink">УЦС нь голын гольдорлыг өөрчилж, урсцад нөлөөлдөг, ан амьтанд халгаатай гэж шүүмжилдэг.</span> Сая сэтгүүлч, байгаль хамгаалагчдын төлөөлөл УЦС-ын бодит байдалтай танилцлаа. Тайширын станцад гэхэд л Архангай аймгийн Тэрхийн цагаан нуурын дайтай усан мандал бий болсон. Зундаа малчид тойрч нутагладаг тухай нутгийнхан ярьж байна.</p><p style="text-align: justify;">Завхан голын жилийн дундаж урсац нь 9.7 м/куб. Сэлэнгийнх 250 м/куб урсацтай. Энэ ажиглалтаар Завхан гол урсац бага, тухайн бүс нутаг элсэрхэг. Тиймээс анх Тайширын төслийг эхлэхдээ зөвхөн цахилгаан үйлдвэрлэх бус энэ бүс нутагт усан сан, нуур бий болгож эко системд эерэгээр нөлөөлөх зорилготой байсан. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Говь-Алтай аймагт ундны ус хомс гэдгийг та бүхэн мэднэ. Одоо Тайширын УЦС-ын нуураас ундны ус авах боломж бүрдээд байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Киотогийн коновенцийн дагуу Тайширын УЦС байгаль орчинд ээлтэй үйлдвэрлэл гэсэн олон улсын шагнал аваад байна. Гэтэл бид энэ станцын талаар арай өөр ойлгоод байдаг?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Өмнө нь Киотогийн протоколийн дагуу хүлэмжийн хийг бууруулсан хэмжээгээрээ тэтгэмж авах гэрээ хэлцлийг 2007 онд байгуулсан. Энэ хүрээнд Тайшир, Дөргөний УЦС тус бүрдээ гурван жил дараалан үйлдвэрлэсэн эрчим хүчнийхээ хэмжээгээр 100-120 сая төгрөгийн тэтгэмж авсан. Эдгээр станцууд 2008 оноос хойш жилийн дөрвөн улирал зогсолтгүй ажиллаад 10-аад жил болох гэж байна. Энэ хугацаанд 6-8 тэрбум төгрөгийн зардлаа ч олсон. УЦС-ууд эхлээд их хөрөнгө шаарддаг ч явцын дунд зардал тун бага. 100 жилийн настай.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Эрчим хүчний яам Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн суманд УЦС барих боломж нөхцөлийг судалж байна. Ямар хэмжээний цахилгаан үйлдвэрлэх юм бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Дөргөний УЦС баруун таван аймгийн цахилгаан эрчим хүчний хэрэгцээний 25-30 хувийг хангадаг. Үлдсэн 70-75 хувийг нь хойд хөршөөс авч байна. Эрдэнэбүрэнгийн станц баригдсанаар баруун бүсийн эрчим хүч хараат байдлаас гарах боломжтой. Тус төслийн анхан шатны судалгааг манайх 2008 онд Япончуудтай хийсэн. Урьдчилсан байдлаар 237 сая кВт эрчим хүч үйлдвэрлэх боломжтой. Одоо ч судалгаа үргэлжилж байна. Харин төвийн бүсэд Эг гол, Шүрэнгийн цахилгаан станцын төсөл яригдаж байна. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ер нь усан цахилгаан станцын тухай ярихаар л улс төрийн ч юм уу, хэн нэгний, хэсэг бүлэг этгээдийн ашиг сонирхолтой зөрчилдсөн мэт маргаан байнга гардаг. Мөн ОХУ-ын талаас ч янз бүрийн асуудал ярьж хориглодог. Тэр шалтгаануудад үндэслэл байна уу, эсвэл? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-ОХУ-ын тухайд цахилгаан экспортолж орлого олж байна. Харин манайх импортолж валютаа гаргадаг. Тэгэхээр хойд хөрш орлого нь тодорхой хэмжээгээр буурах нөхцлийг тийм ч таатай хүлээж авахгүй. Манай улс сэргээгдэх эрчим хүчээр дотоодынхоо хэрэгцээний тодорхой хувийг хангах зорилго бий. Тиймээс эдгээр төслийг хэрэгжүүлнэ, хэрэгжүүлэхгүй гэж хэвлэлийн дайн хийж байхаар эхний ээлжинд судалгааныхаа ажлыг цэгцлэх нь зүйтэй гэж үзсэн. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тиймээс өнгөрсөн онд Дэлхийн банкны дэмжлэгтэйгээр ОХУ-ын Буриадын нутагт 11 удаа хэлэлцүүлэг хийж, оршин суугчдын саналыг авч байгаль орчны үнэлгээний ажлын даалгаварт тусгасан.</p><p style="text-align: justify;">ОХУ-ын зарим ТББ, иргэний нийгмийн байгууллагууд нутгийн иргэдэд “та бүхний ундалдаг гол мөрнийг хааж, боох гэж байна” гэж ухуулж турхирсан байгаа юм. Үүнээс болж Эгийн болон Шүрэнгийн төслийг эсэргүүцэх хандлага гарч байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Манай зүгээс Буриадын иргэдтэй ойлголцох мэдээлэл солилцох алхмуудыг хийсэн гэж байна. Ахиц гарсан уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид төслүүдийнхээ нөхцөл байдлыг, мөн Байгаль нуурт ямар нэгэн сөрөг нөлөө байхгүй гэдгээ танилцуулж, батлах ажлыг хийсэн. ОХУ-ын бүс нутгийн эрдэмтэдтэй ч санал солилцсон. Бид бүс нутгийн байгаль орчны үнэлгээг хамтарч хийхээр болсон. Өөрөөр хэлбэл, монголын нутгаас эх авч Байгаль нуурт цутгаж байгаа гол мөрний урсац, загас жараахай, ойр орчмын ургамал амьтан гээд бүх зүйлийг нарийн судалж дүгнэлт гарсны дараа станц барих эсэхээ шийдье гэж тохиролцсон. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">ЮНЕСКО-ийн 39 дүгээр хурлаар Байгаль нуурт нөлөөлөх байгаль орчны үнэлгээг монголын талд хийж, бүлэг болгон оруулах чиглэл өгсөн. Мөн байгаль нуурыг бохирдуулж буй бусад хүчин зүйлийг судлах шаардлагатай гэдгийг ч ОХУ-ын талд мэдэгдсэн. </p><p style="text-align: justify;">Энэ ажил дуусаагүй болохоор танилцуулах болоогүй. Ер нь Сэлэнгэ мөрөн Байгаль нуурт цутгаж байгаа боловч нийт усных нь 18 хувь нь л манай улсын газар нутагт бий. Үлдэж байгаа нь ОХУ-ын нутагт бүрэлдэж тогтоод Байгаль нуурт цутгадаг. <span class="twittersharelink">Оросууд өөрсдөө Байгаль нуурын төвшинг өндөрсгөөд дөрвөн том усан цахилгаан станц барьсан. Тэдгээр станцын нийлбэр хүчин чадал нь 12 980 мВт. </span>Энэ нь манай улсад үйлдвэрлэж байгаа нийт эрчим хүчнээс 12-13 дахин их. Тэр аварга станцуудын хажууд Шүрэн, Эг голын усан цахилгаан станцын төсөл тун бага. Өөрөөр хэлбэл <span class="twittersharelink">244, 315 мВт гэдэг бол 3000-4000 мянгаар яригдаж байгаа станцуудын хажууд өчүүхэн</span>.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Байгаль нуур орчмын усан цахилгаан станцууд хувийн өмч гэж би сонссон. Тэдгээр аж ахуйн нэгжүүд манай улсад цахилгаан экспортолдог. Ашиг орлогод нь тодорхой хэмжээгээр нөлөөлөх гээд байгаа учраас ямар нэг асуудал гаргаад байна уу гэсэн хардлага бий?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэдгээр усан цахилгаан станц Эрхүү мужид харьяалагддаг. Манай улс оргил ачааллын үед хилийн ойролцоох Кусина Озерсквагийн станцаас цахилгаан авдаг. Буриад, Эрхүү гээд хоёр тусдаа учраас Буриадын талын ТББ-ууд болохгүй, бүтэхгүй гээд эсэргүүцээд л байдаг. Эрхүү талыг сайн хэлж мэдэхгүй байна. Эрхүү мужийнхан өөрсдөө УЦС-ын үр шимийг дээд зэргээр хүртэж байгаа учраас Буриад шиг эсэргүүцэл үзүүлэх нь бага болов уу.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгэхээр Сэлэнгэ мөрнийг түшиглэн УЦС барих нь Байгаль нуурт сөрөг нөлөө үзүүлэхгүй гэж ойлгож болох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Одоо шууд нөлөөлнө, нөлөөлөхгүй гэдгийг хэлэхэд эрт. Гэхдээ ерөнхий мэдээлэл өгөхөд усан сан бүрдүүлэхэд экологийн урсцад нөлөөлөхгүй байх ёстой. Өөрөөр хэлбэл, зарим иргэдийн ойлгосон шиг хааж боож урсац тасалдуулахгүйгээр илүүдэл усыг хуримтлуулж сан бүрдүүлнэ. Ингээд ашиглаж эхэлснээр Байгаль нуурыг тэтгэх усны хэмжээ буурах биш, харин ч эерэг нөлөө үзүүлнэ гэдгийг Буриадын иргэдэд, эрдэмтдэд ойлгуулахыг хичээсэн.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Оросууд манайд хаана хаана ямар хэмжээтэй УЦС барих боломжтойг аль эрт судалсан байлаг гэж сонсож байсан?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ их сонин. ОХУ-ын эрдэмтэд 1960-аад оны үед монголын бүх урсац,гол мөрнийг судлаад 21 газар усан цахилгаан станц барих боломжтой гэдэг цэгүүдийг нь хүртэл тодорхойлж өгсөн. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Энд одоо яригдаж байгаа Эг, Шүрэн, Дөргөний цахилгаан станцууд байгаа. Бүр 1974-1975 оны хооронд Шүрэнгийн цахилгаан станцын ТЭЗҮ-ийг хүртэл боловсруулчихсан байдаг. </p><p style="text-align: justify;">Тухайн үед болно гэж байсан мөртлөө өнөөдөр яагаад болохоо больчихов гэдэг дээр ашиг сонирхлын, улс төрийн шалтгаан байна гэж харж болохоор. Цаг хугацаа өөрчлөгдөхөөр хийгдсэн судалгаа өөрчлөгдөхгүй, харин шинэчлэгдэж байдаг. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ер нь манай улс жилд хэдэн төгрөгийн цахилгаан хойд хөршөөс импортоор авч байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Манайх оргил ачааллын үед эрчим хүч авч хэрэглэдэг. Харин хэдий хэмжээний эрчим хүч авах вэ гэдгийг хоёр улсын холбогдох яамд харилцан ярилцаж шийддэг. Жилд дунджаар 160-180 сая кВт цаг цахилгаан авч, 25-35 сая америк доллар өгдөг гэсэн тооцоо бий. Баруун бүсийн гурван аймаг импортын цахилгааны 70 гаруй хувийг нь авч байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид УЦС-ын талаар маргаж суух хооронд хоёр хөрш аль эрт байгуулаад үр шимийг нь хүртээд туршлагажчихсан болов уу? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тийм ээ. Хятадад дэлхийн хамгийн том усан цахилгаан станц бий. Гурван хавцлын гээд 22500 мВт-ын хүчин чадалтай станц бий. ОХУ-д Красноярскийн, Саяно-Шушенскийн гээд 6000-7000 мВт-ын хүчин чадалтай олон станцууд бий. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Бидний барих гээд байгаа станцууд хажууд нь маш бага. Ер нь зөвхөн эрчим хүч үйлдвэрлэнэ гэдгээр нь бус байгаль орчинд нөлөөлөх эерэг талаас нь авч үзэх хэрэгтэй. Манай орны уур амьсгал дэлхийн дунджаас 3 дахин, 2,1 градусаар дулаарч, цөлжилт маш эрчимтэй явагдаж байна. Дээр нь цэвэр усны нөөц багатай. Тиймээс УЦС-ыг гадаргын ус цуглуулж ашиглах, эко орчин бүрдүүлэх, цөлжилтийн эсрэг тэмцэх арга хэлбэр гэж харах хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;">Цэвэр усны нөөц хомс, ихэнх том гол мөрөн Орос уруу урсаад гараад явчихдаг. Тэр нөөцийг эртхэн ашигласан бол бидэнд ямар ашигтай байсан бэ гэдэг нь хэнд ч ойлгомжтой.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дөргөний УЦС-ын ойр орчимд ургуулсан чацарганын бутнаас жилдээ гурван тонн чацаргана авдаг тухай ярьж байсан. Энэ нэг жишээ байх л даа.</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Та их сайхан жишээ хэллээ. Тухайн бүс нутагт жимс жимсгэний аж ахуй хөгжүүлэх боломж бүрдэж байгаа хэрэг. Тэнд орчин нь сайн бүрэлдсэн учраас ургаж байна гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Эг, Шүрэнгийн цахилгаан станцуудыг барьснаар ямар боломж бий болох вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Шүрэнгийн станц баригдснаар 962 сая кВт цаг, Эг гол дээр станц барьснаар 606 сая кВт цаг эрчим хүч үйлдвэрлэх тооцоотой. Энэ бол Тайшир, Дөргөний станцаас 20-30 дахин илүү эрчим хүч. Эдгээр станцууд төвийн эрчим хүчний системд тохируулага болох маш чухал ач холбогдолтой.</p><p style="text-align: justify;">Оргил ачааллын үед, 18-21 цагийн хооронд төвийн бүсийн бүх цахилгаан станцууд хүчин чадлаараа ажилласан ч ОХУ-аас эрчим хүч авч байж хэрэгцээгээ хангадаг. Ингээд 22 цагаас хэрэглээ огцом буурах ч дулааны станцуудын зуухыг шууд унтрааж болохгүй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Зогсох хүртлээ цахилгаан үйлдвэрлэж байдаг. Шөнө нь хэрэгцээ буурахаар эргээд цахилгаанаа зайлуулах шаардлага бий болж, Орос руу гаргадаг. Харин УЦС-ын тухайд унтрааж асуух үед 3-5 минутын дотор ихэсгэж багасгаж тохируулга хийх боломжтой. Маш хурдан ачааллаа авч, буцаж буулгаж болдог. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Нар, салхины эрчим хүч үйлдвэрлэл байгаль, цаг уураас хараат. Наргүй, салхигүй өдрүүдэд үйлдвэрлэл багасгана.</span> Энэ хоёрыг хөгжүүлэхэд усан цахилгаан станц тохируулгын маш том үүрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бидний ярилцах цаг энд хүрээд өндөрлөж байна. Нэмж хэлэх зүйл байна уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Баярлалаа. Засгийн газраас дотооддоо түүхий нефть боловсруулах үйлдвэр байгуулахаар шийдвэрлэж, тодорхой ажлуудыг хийгээд эхэлсэн. Яг үүнтэй адилхан бид байгалийн <span class="twittersharelink">нөөц баялгаа ашиглан эрчим хүчний эх үүсвэрүүдээ нэмэгдүүлэх, цахилгааны импортын хараат байдлаас гарах, эрчим хүчний аюулгүй байдлаа бий болгох боломж нөхцөл харагдаж байна. </span> </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/орос-монгол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">орос-монгол</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/уцс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уцс</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/эгийн гол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эгийн гол</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar&text=Ж.Лувсандандар "Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776660781.794"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '40989';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'bcd9c25a30834856ef4486f6189859b72eb5a67c7a7232082d6f5522ce77f171e42cfb00d330911fed0061aa40bd7b39a140d014dee663d3e93efffadef7b2bd');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'bcd9c25a30834856ef4486f6189859b72eb5a67c7a7232082d6f5522ce77f171e42cfb00d330911fed0061aa40bd7b39a140d014dee663d3e93efffadef7b2bd');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'bcd9c25a30834856ef4486f6189859b72eb5a67c7a7232082d6f5522ce77f171e42cfb00d330911fed0061aa40bd7b39a140d014dee663d3e93efffadef7b2bd');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/khudaldaa-teewer-oros-mongoliin-biznes-forum-bolloo">
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/f0a4b326cf4ddbcaf6fb9d37faca9ea5.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/f0a4b326cf4ddbcaf6fb9d37faca9ea5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khudaldaa-teewer-oros-mongoliin-biznes-forum-bolloo">
"Худалдаа, тээвэр" Орос-Монголын бизнес форум боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Дэлгэрмаа </a> ・
04 сарын 29, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/medegdel-wputin-erunkhiilugch-yalaltiin-paradiin-mongoliin-songuulitai-dawkhtsuuliya-gej-bodoogui-l-baikh">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ec9751590bf7b9e286467f8e0d58f7c9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ec9751590bf7b9e286467f8e0d58f7c9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/medegdel-wputin-erunkhiilugch-yalaltiin-paradiin-mongoliin-songuulitai-dawkhtsuuliya-gej-bodoogui-l-baikh">
Мэдэгдэл: В.Путин ерөнхийлөгч Ялалтын парадыг Монголын сонгуультай давхцуулъя гэж бодоогүй л байх </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 24, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/saya-amdollartai-tentsekh-une-bukhii-makh-makhan-buteegdekhuuniig-okhu-d-khandiwlana">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1e5da54b76f6ea4b72f79b1c9945aff0.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1e5da54b76f6ea4b72f79b1c9945aff0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/saya-amdollartai-tentsekh-une-bukhii-makh-makhan-buteegdekhuuniig-okhu-d-khandiwlana">
ФОТО: Сая ам.доллартай тэнцэх үнэ бүхий мах, махан бүтээгдэхүүнийг ОХУ-д хандивлана </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 26, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/dfkgdfkgnfgnhldfknhlnd-ghmnlhdgmnlmfglhmnd-lgmnlghmnlfgmhnlg-fmnlhnmglml">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ed0448c9ef3eeed7407f7c6ac2a2de6f.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ed0448c9ef3eeed7407f7c6ac2a2de6f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/dfkgdfkgnfgnhldfknhlnd-ghmnlhdgmnlmfglhmnd-lgmnlghmnlfgmhnlg-fmnlhnmglml">
Танилц: Монгол, Оросын Засгийн газар хооронд хүчин төгөлдөр болсон 15 баримт бичиг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
12 сарын 04, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/shuud-erunkhiilugch-khbattulga-wputin-nar-zkhu-iin-baatar-marshal-jukowiin-khushuund-tsetseg-urguj-baina">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7c90fbcb1d5ef8cde507f7f4806fb066.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7c90fbcb1d5ef8cde507f7f4806fb066.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/shuud-erunkhiilugch-khbattulga-wputin-nar-zkhu-iin-baatar-marshal-jukowiin-khushuund-tsetseg-urguj-baina">
Шууд: Ерөнхийлөгч Х.Баттулга, В.Путин нар ЗХУ-ын баатар, маршал Жуковын хөшөөнд цэцэг өргөж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
09 сарын 03, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvml";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Ж.Лувсандандар 'Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр..." />
<meta name="keywords"
content="орос-монгол, уцс, эгийн гол" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Ж.Лувсандандар 'Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/cc407045-bdea-4d95-b38b-93bffff910d0/6151858e1df488fc5162731ba1c0a9ef.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Ж.Лувсандандар 'Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/cc407045-bdea-4d95-b38b-93bffff910d0/6151858e1df488fc5162731ba1c0a9ef.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Ж.Лувсандандар "Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%94.%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/ba56fd9950e29ffac7bfa2716cab9a03.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%94.%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC" class="uk-text-semi uk-link-text">Д.Даваадулам</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">11 сарын 29, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar&text=Ж.Лувсандандар "Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/cc407045-bdea-4d95-b38b-93bffff910d0/6151858e1df488fc5162731ba1c0a9ef.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/cc407045-bdea-4d95-b38b-93bffff910d0/6151858e1df488fc5162731ba1c0a9ef.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр үеийн асуудал өнөөдөр ч өрнөсөөр, бид гараандаа гарцсаар л. Юу өөрчлөгдснийг, Оросын тал бидэнд хэрхэн хандаж ирснийг та бүхэн өөрсдөө шүүнэ биз ээ. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Зарим нь <span class="twittersharelink">УЦС нь голын гольдорлыг өөрчилж, урсцад нөлөөлдөг, ан амьтанд халгаатай гэж шүүмжилдэг.</span> Сая сэтгүүлч, байгаль хамгаалагчдын төлөөлөл УЦС-ын бодит байдалтай танилцлаа. Тайширын станцад гэхэд л Архангай аймгийн Тэрхийн цагаан нуурын дайтай усан мандал бий болсон. Зундаа малчид тойрч нутагладаг тухай нутгийнхан ярьж байна.</p><p style="text-align: justify;">Завхан голын жилийн дундаж урсац нь 9.7 м/куб. Сэлэнгийнх 250 м/куб урсацтай. Энэ ажиглалтаар Завхан гол урсац бага, тухайн бүс нутаг элсэрхэг. Тиймээс анх Тайширын төслийг эхлэхдээ зөвхөн цахилгаан үйлдвэрлэх бус энэ бүс нутагт усан сан, нуур бий болгож эко системд эерэгээр нөлөөлөх зорилготой байсан. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Говь-Алтай аймагт ундны ус хомс гэдгийг та бүхэн мэднэ. Одоо Тайширын УЦС-ын нуураас ундны ус авах боломж бүрдээд байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Киотогийн коновенцийн дагуу Тайширын УЦС байгаль орчинд ээлтэй үйлдвэрлэл гэсэн олон улсын шагнал аваад байна. Гэтэл бид энэ станцын талаар арай өөр ойлгоод байдаг?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Өмнө нь Киотогийн протоколийн дагуу хүлэмжийн хийг бууруулсан хэмжээгээрээ тэтгэмж авах гэрээ хэлцлийг 2007 онд байгуулсан. Энэ хүрээнд Тайшир, Дөргөний УЦС тус бүрдээ гурван жил дараалан үйлдвэрлэсэн эрчим хүчнийхээ хэмжээгээр 100-120 сая төгрөгийн тэтгэмж авсан. Эдгээр станцууд 2008 оноос хойш жилийн дөрвөн улирал зогсолтгүй ажиллаад 10-аад жил болох гэж байна. Энэ хугацаанд 6-8 тэрбум төгрөгийн зардлаа ч олсон. УЦС-ууд эхлээд их хөрөнгө шаарддаг ч явцын дунд зардал тун бага. 100 жилийн настай.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Эрчим хүчний яам Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн суманд УЦС барих боломж нөхцөлийг судалж байна. Ямар хэмжээний цахилгаан үйлдвэрлэх юм бэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Дөргөний УЦС баруун таван аймгийн цахилгаан эрчим хүчний хэрэгцээний 25-30 хувийг хангадаг. Үлдсэн 70-75 хувийг нь хойд хөршөөс авч байна. Эрдэнэбүрэнгийн станц баригдсанаар баруун бүсийн эрчим хүч хараат байдлаас гарах боломжтой. Тус төслийн анхан шатны судалгааг манайх 2008 онд Япончуудтай хийсэн. Урьдчилсан байдлаар 237 сая кВт эрчим хүч үйлдвэрлэх боломжтой. Одоо ч судалгаа үргэлжилж байна. Харин төвийн бүсэд Эг гол, Шүрэнгийн цахилгаан станцын төсөл яригдаж байна. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ер нь усан цахилгаан станцын тухай ярихаар л улс төрийн ч юм уу, хэн нэгний, хэсэг бүлэг этгээдийн ашиг сонирхолтой зөрчилдсөн мэт маргаан байнга гардаг. Мөн ОХУ-ын талаас ч янз бүрийн асуудал ярьж хориглодог. Тэр шалтгаануудад үндэслэл байна уу, эсвэл? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-ОХУ-ын тухайд цахилгаан экспортолж орлого олж байна. Харин манайх импортолж валютаа гаргадаг. Тэгэхээр хойд хөрш орлого нь тодорхой хэмжээгээр буурах нөхцлийг тийм ч таатай хүлээж авахгүй. Манай улс сэргээгдэх эрчим хүчээр дотоодынхоо хэрэгцээний тодорхой хувийг хангах зорилго бий. Тиймээс эдгээр төслийг хэрэгжүүлнэ, хэрэгжүүлэхгүй гэж хэвлэлийн дайн хийж байхаар эхний ээлжинд судалгааныхаа ажлыг цэгцлэх нь зүйтэй гэж үзсэн. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тиймээс өнгөрсөн онд Дэлхийн банкны дэмжлэгтэйгээр ОХУ-ын Буриадын нутагт 11 удаа хэлэлцүүлэг хийж, оршин суугчдын саналыг авч байгаль орчны үнэлгээний ажлын даалгаварт тусгасан.</p><p style="text-align: justify;">ОХУ-ын зарим ТББ, иргэний нийгмийн байгууллагууд нутгийн иргэдэд “та бүхний ундалдаг гол мөрнийг хааж, боох гэж байна” гэж ухуулж турхирсан байгаа юм. Үүнээс болж Эгийн болон Шүрэнгийн төслийг эсэргүүцэх хандлага гарч байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Манай зүгээс Буриадын иргэдтэй ойлголцох мэдээлэл солилцох алхмуудыг хийсэн гэж байна. Ахиц гарсан уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Бид төслүүдийнхээ нөхцөл байдлыг, мөн Байгаль нуурт ямар нэгэн сөрөг нөлөө байхгүй гэдгээ танилцуулж, батлах ажлыг хийсэн. ОХУ-ын бүс нутгийн эрдэмтэдтэй ч санал солилцсон. Бид бүс нутгийн байгаль орчны үнэлгээг хамтарч хийхээр болсон. Өөрөөр хэлбэл, монголын нутгаас эх авч Байгаль нуурт цутгаж байгаа гол мөрний урсац, загас жараахай, ойр орчмын ургамал амьтан гээд бүх зүйлийг нарийн судалж дүгнэлт гарсны дараа станц барих эсэхээ шийдье гэж тохиролцсон. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">ЮНЕСКО-ийн 39 дүгээр хурлаар Байгаль нуурт нөлөөлөх байгаль орчны үнэлгээг монголын талд хийж, бүлэг болгон оруулах чиглэл өгсөн. Мөн байгаль нуурыг бохирдуулж буй бусад хүчин зүйлийг судлах шаардлагатай гэдгийг ч ОХУ-ын талд мэдэгдсэн. </p><p style="text-align: justify;">Энэ ажил дуусаагүй болохоор танилцуулах болоогүй. Ер нь Сэлэнгэ мөрөн Байгаль нуурт цутгаж байгаа боловч нийт усных нь 18 хувь нь л манай улсын газар нутагт бий. Үлдэж байгаа нь ОХУ-ын нутагт бүрэлдэж тогтоод Байгаль нуурт цутгадаг. <span class="twittersharelink">Оросууд өөрсдөө Байгаль нуурын төвшинг өндөрсгөөд дөрвөн том усан цахилгаан станц барьсан. Тэдгээр станцын нийлбэр хүчин чадал нь 12 980 мВт. </span>Энэ нь манай улсад үйлдвэрлэж байгаа нийт эрчим хүчнээс 12-13 дахин их. Тэр аварга станцуудын хажууд Шүрэн, Эг голын усан цахилгаан станцын төсөл тун бага. Өөрөөр хэлбэл <span class="twittersharelink">244, 315 мВт гэдэг бол 3000-4000 мянгаар яригдаж байгаа станцуудын хажууд өчүүхэн</span>.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Байгаль нуур орчмын усан цахилгаан станцууд хувийн өмч гэж би сонссон. Тэдгээр аж ахуйн нэгжүүд манай улсад цахилгаан экспортолдог. Ашиг орлогод нь тодорхой хэмжээгээр нөлөөлөх гээд байгаа учраас ямар нэг асуудал гаргаад байна уу гэсэн хардлага бий?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тэдгээр усан цахилгаан станц Эрхүү мужид харьяалагддаг. Манай улс оргил ачааллын үед хилийн ойролцоох Кусина Озерсквагийн станцаас цахилгаан авдаг. Буриад, Эрхүү гээд хоёр тусдаа учраас Буриадын талын ТББ-ууд болохгүй, бүтэхгүй гээд эсэргүүцээд л байдаг. Эрхүү талыг сайн хэлж мэдэхгүй байна. Эрхүү мужийнхан өөрсдөө УЦС-ын үр шимийг дээд зэргээр хүртэж байгаа учраас Буриад шиг эсэргүүцэл үзүүлэх нь бага болов уу.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Тэгэхээр Сэлэнгэ мөрнийг түшиглэн УЦС барих нь Байгаль нуурт сөрөг нөлөө үзүүлэхгүй гэж ойлгож болох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Одоо шууд нөлөөлнө, нөлөөлөхгүй гэдгийг хэлэхэд эрт. Гэхдээ ерөнхий мэдээлэл өгөхөд усан сан бүрдүүлэхэд экологийн урсцад нөлөөлөхгүй байх ёстой. Өөрөөр хэлбэл, зарим иргэдийн ойлгосон шиг хааж боож урсац тасалдуулахгүйгээр илүүдэл усыг хуримтлуулж сан бүрдүүлнэ. Ингээд ашиглаж эхэлснээр Байгаль нуурыг тэтгэх усны хэмжээ буурах биш, харин ч эерэг нөлөө үзүүлнэ гэдгийг Буриадын иргэдэд, эрдэмтдэд ойлгуулахыг хичээсэн.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Оросууд манайд хаана хаана ямар хэмжээтэй УЦС барих боломжтойг аль эрт судалсан байлаг гэж сонсож байсан?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Энэ их сонин. ОХУ-ын эрдэмтэд 1960-аад оны үед монголын бүх урсац,гол мөрнийг судлаад 21 газар усан цахилгаан станц барих боломжтой гэдэг цэгүүдийг нь хүртэл тодорхойлж өгсөн. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Энд одоо яригдаж байгаа Эг, Шүрэн, Дөргөний цахилгаан станцууд байгаа. Бүр 1974-1975 оны хооронд Шүрэнгийн цахилгаан станцын ТЭЗҮ-ийг хүртэл боловсруулчихсан байдаг. </p><p style="text-align: justify;">Тухайн үед болно гэж байсан мөртлөө өнөөдөр яагаад болохоо больчихов гэдэг дээр ашиг сонирхлын, улс төрийн шалтгаан байна гэж харж болохоор. Цаг хугацаа өөрчлөгдөхөөр хийгдсэн судалгаа өөрчлөгдөхгүй, харин шинэчлэгдэж байдаг. </p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Ер нь манай улс жилд хэдэн төгрөгийн цахилгаан хойд хөршөөс импортоор авч байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Манайх оргил ачааллын үед эрчим хүч авч хэрэглэдэг. Харин хэдий хэмжээний эрчим хүч авах вэ гэдгийг хоёр улсын холбогдох яамд харилцан ярилцаж шийддэг. Жилд дунджаар 160-180 сая кВт цаг цахилгаан авч, 25-35 сая америк доллар өгдөг гэсэн тооцоо бий. Баруун бүсийн гурван аймаг импортын цахилгааны 70 гаруй хувийг нь авч байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бид УЦС-ын талаар маргаж суух хооронд хоёр хөрш аль эрт байгуулаад үр шимийг нь хүртээд туршлагажчихсан болов уу? </span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Тийм ээ. Хятадад дэлхийн хамгийн том усан цахилгаан станц бий. Гурван хавцлын гээд 22500 мВт-ын хүчин чадалтай станц бий. ОХУ-д Красноярскийн, Саяно-Шушенскийн гээд 6000-7000 мВт-ын хүчин чадалтай олон станцууд бий. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Бидний барих гээд байгаа станцууд хажууд нь маш бага. Ер нь зөвхөн эрчим хүч үйлдвэрлэнэ гэдгээр нь бус байгаль орчинд нөлөөлөх эерэг талаас нь авч үзэх хэрэгтэй. Манай орны уур амьсгал дэлхийн дунджаас 3 дахин, 2,1 градусаар дулаарч, цөлжилт маш эрчимтэй явагдаж байна. Дээр нь цэвэр усны нөөц багатай. Тиймээс УЦС-ыг гадаргын ус цуглуулж ашиглах, эко орчин бүрдүүлэх, цөлжилтийн эсрэг тэмцэх арга хэлбэр гэж харах хэрэгтэй. </p><p style="text-align: justify;">Цэвэр усны нөөц хомс, ихэнх том гол мөрөн Орос уруу урсаад гараад явчихдаг. Тэр нөөцийг эртхэн ашигласан бол бидэнд ямар ашигтай байсан бэ гэдэг нь хэнд ч ойлгомжтой.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Дөргөний УЦС-ын ойр орчимд ургуулсан чацарганын бутнаас жилдээ гурван тонн чацаргана авдаг тухай ярьж байсан. Энэ нэг жишээ байх л даа.</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Та их сайхан жишээ хэллээ. Тухайн бүс нутагт жимс жимсгэний аж ахуй хөгжүүлэх боломж бүрдэж байгаа хэрэг. Тэнд орчин нь сайн бүрэлдсэн учраас ургаж байна гэсэн үг.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Эг, Шүрэнгийн цахилгаан станцуудыг барьснаар ямар боломж бий болох вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Шүрэнгийн станц баригдснаар 962 сая кВт цаг, Эг гол дээр станц барьснаар 606 сая кВт цаг эрчим хүч үйлдвэрлэх тооцоотой. Энэ бол Тайшир, Дөргөний станцаас 20-30 дахин илүү эрчим хүч. Эдгээр станцууд төвийн эрчим хүчний системд тохируулага болох маш чухал ач холбогдолтой.</p><p style="text-align: justify;">Оргил ачааллын үед, 18-21 цагийн хооронд төвийн бүсийн бүх цахилгаан станцууд хүчин чадлаараа ажилласан ч ОХУ-аас эрчим хүч авч байж хэрэгцээгээ хангадаг. Ингээд 22 цагаас хэрэглээ огцом буурах ч дулааны станцуудын зуухыг шууд унтрааж болохгүй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Зогсох хүртлээ цахилгаан үйлдвэрлэж байдаг. Шөнө нь хэрэгцээ буурахаар эргээд цахилгаанаа зайлуулах шаардлага бий болж, Орос руу гаргадаг. Харин УЦС-ын тухайд унтрааж асуух үед 3-5 минутын дотор ихэсгэж багасгаж тохируулга хийх боломжтой. Маш хурдан ачааллаа авч, буцаж буулгаж болдог. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Нар, салхины эрчим хүч үйлдвэрлэл байгаль, цаг уураас хараат. Наргүй, салхигүй өдрүүдэд үйлдвэрлэл багасгана.</span> Энэ хоёрыг хөгжүүлэхэд усан цахилгаан станц тохируулгын маш том үүрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">-Бидний ярилцах цаг энд хүрээд өндөрлөж байна. Нэмж хэлэх зүйл байна уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">-Баярлалаа. Засгийн газраас дотооддоо түүхий нефть боловсруулах үйлдвэр байгуулахаар шийдвэрлэж, тодорхой ажлуудыг хийгээд эхэлсэн. Яг үүнтэй адилхан бид байгалийн <span class="twittersharelink">нөөц баялгаа ашиглан эрчим хүчний эх үүсвэрүүдээ нэмэгдүүлэх, цахилгааны импортын хараат байдлаас гарах, эрчим хүчний аюулгүй байдлаа бий болгох боломж нөхцөл харагдаж байна. </span> </p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/орос-монгол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">орос-монгол</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/уцс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">уцс</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/эгийн гол" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">эгийн гол</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar&text=Ж.Лувсандандар "Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/jluwsandandar"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776660781.794"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '40989';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'bcd9c25a30834856ef4486f6189859b72eb5a67c7a7232082d6f5522ce77f171e42cfb00d330911fed0061aa40bd7b39a140d014dee663d3e93efffadef7b2bd');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'bcd9c25a30834856ef4486f6189859b72eb5a67c7a7232082d6f5522ce77f171e42cfb00d330911fed0061aa40bd7b39a140d014dee663d3e93efffadef7b2bd');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", 'bcd9c25a30834856ef4486f6189859b72eb5a67c7a7232082d6f5522ce77f171e42cfb00d330911fed0061aa40bd7b39a140d014dee663d3e93efffadef7b2bd');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/khudaldaa-teewer-oros-mongoliin-biznes-forum-bolloo">
<img src="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/f0a4b326cf4ddbcaf6fb9d37faca9ea5.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a6ce1ce-7876-40cd-8dcb-ffa552eda1d6/f0a4b326cf4ddbcaf6fb9d37faca9ea5.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khudaldaa-teewer-oros-mongoliin-biznes-forum-bolloo">
"Худалдаа, тээвэр" Орос-Монголын бизнес форум боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Л.Дэлгэрмаа </a> ・
04 сарын 29, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/medegdel-wputin-erunkhiilugch-yalaltiin-paradiin-mongoliin-songuulitai-dawkhtsuuliya-gej-bodoogui-l-baikh">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ec9751590bf7b9e286467f8e0d58f7c9.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ec9751590bf7b9e286467f8e0d58f7c9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/medegdel-wputin-erunkhiilugch-yalaltiin-paradiin-mongoliin-songuulitai-dawkhtsuuliya-gej-bodoogui-l-baikh">
Мэдэгдэл: В.Путин ерөнхийлөгч Ялалтын парадыг Монголын сонгуультай давхцуулъя гэж бодоогүй л байх </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
06 сарын 24, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/saya-amdollartai-tentsekh-une-bukhii-makh-makhan-buteegdekhuuniig-okhu-d-khandiwlana">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1e5da54b76f6ea4b72f79b1c9945aff0.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/1e5da54b76f6ea4b72f79b1c9945aff0.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/saya-amdollartai-tentsekh-une-bukhii-makh-makhan-buteegdekhuuniig-okhu-d-khandiwlana">
ФОТО: Сая ам.доллартай тэнцэх үнэ бүхий мах, махан бүтээгдэхүүнийг ОХУ-д хандивлана </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 26, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/dfkgdfkgnfgnhldfknhlnd-ghmnlhdgmnlmfglhmnd-lgmnlghmnlfgmhnlg-fmnlhnmglml">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ed0448c9ef3eeed7407f7c6ac2a2de6f.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/ed0448c9ef3eeed7407f7c6ac2a2de6f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/dfkgdfkgnfgnhldfknhlnd-ghmnlhdgmnlmfglhmnd-lgmnlghmnlfgmhnlg-fmnlhnmglml">
Танилц: Монгол, Оросын Засгийн газар хооронд хүчин төгөлдөр болсон 15 баримт бичиг </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
12 сарын 04, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/shuud-erunkhiilugch-khbattulga-wputin-nar-zkhu-iin-baatar-marshal-jukowiin-khushuund-tsetseg-urguj-baina">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7c90fbcb1d5ef8cde507f7f4806fb066.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/7c90fbcb1d5ef8cde507f7f4806fb066.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/shuud-erunkhiilugch-khbattulga-wputin-nar-zkhu-iin-baatar-marshal-jukowiin-khushuund-tsetseg-urguj-baina">
Шууд: Ерөнхийлөгч Х.Баттулга, В.Путин нар ЗХУ-ын баатар, маршал Жуковын хөшөөнд цэцэг өргөж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
09 сарын 03, 2019 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nvml";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => 'bcd9c25a30834856ef4486f6189859b72eb5a67c7a7232082d6f5522ce77f171e42cfb00d330911fed0061aa40bd7b39a140d014dee663d3e93efffadef7b2bd',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.MGRjYmEwYjYzNWIxYmMzMWRiYTQyZjRkNDQ2MzAwYTg2MzRkMThlODlhNzkxMzU3NDE1ODYyNTYwN2FmYWE1YhXnng4i7QHM7CgMhFsHmEv+u+ylGoHxhM0f6oAdXpWi',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1779252781',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.MDFjNTE0MTkwYmYyNmI4NmJiNzk4NmNhNmZmNzhkNzdiNDdhNmU5ZTZkODEwZmQzMWI3NDdlOWJkY2QyZTk3OVzTCSVixW84UhrHbhNXIv1XoCBHsUiCfEb6hUvoxoFqsB14jIEWv6O+fppgMioEveU4/clAaphc+A5sfOrKJn4=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1779252781',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = 'bcd9c25a30834856ef4486f6189859b72eb5a67c7a7232082d6f5522ce77f171e42cfb00d330911fed0061aa40bd7b39a140d014dee663d3e93efffadef7b2bd'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.MGRjYmEwYjYzNWIxYmMzMWRiYTQyZjRkNDQ2MzAwYTg2MzRkMThlODlhNzkxMzU3NDE1ODYyNTYwN2FmYWE1YhXnng4i7QHM7CgMhFsHmEv+u+ylGoHxhM0f6oAdXpWi'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1779252781'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.MDFjNTE0MTkwYmYyNmI4NmJiNzk4NmNhNmZmNzhkNzdiNDdhNmU5ZTZkODEwZmQzMWI3NDdlOWJkY2QyZTk3OVzTCSVixW84UhrHbhNXIv1XoCBHsUiCfEb6hUvoxoFqsB14jIEWv6O+fppgMioEveU4/clAaphc+A5sfOrKJn4='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1779252781'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Ж.Лувсандандар 'Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их | Peak News
Ж.Лувсандандар "Байгал нуур тойрсон УЦС-ын чадал манайхаас 13 дахин их
Усан цахилгаан станцын /УЦС/ мэргэшсэн инженер, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн удирдагч инженер Ж. Лувсандандарыг МҮР-ийн нэвтрүүлэгт 2018 онд урьж ярилцаж байснаа сэргээн тавилаа. Учир нь УЦС барихтай холбоотой тэр үеийн асуудал өнөөдөр ч өрнөсөөр, бид гараандаа гарцсаар л. Юу өөрчлөгдснийг, Оросын тал бидэнд хэрхэн хандаж ирснийг та бүхэн өөрсдөө шүүнэ биз ээ.
Зарим нь Сая сэтгүүлч, байгаль хамгаалагчдын төлөөлөл УЦС-ын бодит байдалтай танилцлаа. Тайширын станцад гэхэд л Архангай аймгийн Тэрхийн цагаан нуурын дайтай усан мандал бий болсон. Зундаа малчид тойрч нутагладаг тухай нутгийнхан ярьж байна.
Завхан голын жилийн дундаж урсац нь 9.7 м/куб. Сэлэнгийнх 250 м/куб урсацтай. Энэ ажиглалтаар Завхан гол урсац бага, тухайн бүс нутаг элсэрхэг. Тиймээс анх Тайширын төслийг эхлэхдээ зөвхөн цахилгаан үйлдвэрлэх бус энэ бүс нутагт усан сан, нуур бий болгож эко системд эерэгээр нөлөөлөх зорилготой байсан.
Говь-Алтай аймагт ундны ус хомс гэдгийг та бүхэн мэднэ. Одоо Тайширын УЦС-ын нуураас ундны ус авах боломж бүрдээд байна.
-Киотогийн коновенцийн дагуу Тайширын УЦС байгаль орчинд ээлтэй үйлдвэрлэл гэсэн олон улсын шагнал аваад байна. Гэтэл бид энэ станцын талаар арай өөр ойлгоод байдаг?
-Өмнө нь Киотогийн протоколийн дагуу хүлэмжийн хийг бууруулсан хэмжээгээрээ тэтгэмж авах гэрээ хэлцлийг 2007 онд байгуулсан. Энэ хүрээнд Тайшир, Дөргөний УЦС тус бүрдээ гурван жил дараалан үйлдвэрлэсэн эрчим хүчнийхээ хэмжээгээр 100-120 сая төгрөгийн тэтгэмж авсан. Эдгээр станцууд 2008 оноос хойш жилийн дөрвөн улирал зогсолтгүй ажиллаад 10-аад жил болох гэж байна. Энэ хугацаанд 6-8 тэрбум төгрөгийн зардлаа ч олсон. УЦС-ууд эхлээд их хөрөнгө шаарддаг ч явцын дунд зардал тун бага. 100 жилийн настай.
Эрчим хүчний яам Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн суманд УЦС барих боломж нөхцөлийг судалж байна. Ямар хэмжээний цахилгаан үйлдвэрлэх юм бэ?
- Дөргөний УЦС баруун таван аймгийн цахилгаан эрчим хүчний хэрэгцээний 25-30 хувийг хангадаг. Үлдсэн 70-75 хувийг нь хойд хөршөөс авч байна. Эрдэнэбүрэнгийн станц баригдсанаар баруун бүсийн эрчим хүч хараат байдлаас гарах боломжтой. Тус төслийн анхан шатны судалгааг манайх 2008 онд Япончуудтай хийсэн. Урьдчилсан байдлаар 237 сая кВт эрчим хүч үйлдвэрлэх боломжтой. Одоо ч судалгаа үргэлжилж байна. Харин төвийн бүсэд Эг гол, Шүрэнгийн цахилгаан станцын төсөл яригдаж байна.
-Ер нь усан цахилгаан станцын тухай ярихаар л улс төрийн ч юм уу, хэн нэгний, хэсэг бүлэг этгээдийн ашиг сонирхолтой зөрчилдсөн мэт маргаан байнга гардаг. Мөн ОХУ-ын талаас ч янз бүрийн асуудал ярьж хориглодог. Тэр шалтгаануудад үндэслэл байна уу, эсвэл?
-ОХУ-ын тухайд цахилгаан экспортолж орлого олж байна. Харин манайх импортолж валютаа гаргадаг. Тэгэхээр хойд хөрш орлого нь тодорхой хэмжээгээр буурах нөхцлийг тийм ч таатай хүлээж авахгүй. Манай улс сэргээгдэх эрчим хүчээр дотоодынхоо хэрэгцээний тодорхой хувийг хангах зорилго бий. Тиймээс эдгээр төслийг хэрэгжүүлнэ, хэрэгжүүлэхгүй гэж хэвлэлийн дайн хийж байхаар эхний ээлжинд судалгааныхаа ажлыг цэгцлэх нь зүйтэй гэж үзсэн.
Тиймээс өнгөрсөн онд Дэлхийн банкны дэмжлэгтэйгээр ОХУ-ын Буриадын нутагт 11 удаа хэлэлцүүлэг хийж, оршин суугчдын саналыг авч байгаль орчны үнэлгээний ажлын даалгаварт тусгасан.
ОХУ-ын зарим ТББ, иргэний нийгмийн байгууллагууд нутгийн иргэдэд “та бүхний ундалдаг гол мөрнийг хааж, боох гэж байна” гэж ухуулж турхирсан байгаа юм. Үүнээс болж Эгийн болон Шүрэнгийн төслийг эсэргүүцэх хандлага гарч байгаа.
-Манай зүгээс Буриадын иргэдтэй ойлголцох мэдээлэл солилцох алхмуудыг хийсэн гэж байна. Ахиц гарсан уу?
-Бид төслүүдийнхээ нөхцөл байдлыг, мөн Байгаль нуурт ямар нэгэн сөрөг нөлөө байхгүй гэдгээ танилцуулж, батлах ажлыг хийсэн. ОХУ-ын бүс нутгийн эрдэмтэдтэй ч санал солилцсон. Бид бүс нутгийн байгаль орчны үнэлгээг хамтарч хийхээр болсон. Өөрөөр хэлбэл, монголын нутгаас эх авч Байгаль нуурт цутгаж байгаа гол мөрний урсац, загас жараахай, ойр орчмын ургамал амьтан гээд бүх зүйлийг нарийн судалж дүгнэлт гарсны дараа станц барих эсэхээ шийдье гэж тохиролцсон.
ЮНЕСКО-ийн 39 дүгээр хурлаар Байгаль нуурт нөлөөлөх байгаль орчны үнэлгээг монголын талд хийж, бүлэг болгон оруулах чиглэл өгсөн. Мөн байгаль нуурыг бохирдуулж буй бусад хүчин зүйлийг судлах шаардлагатай гэдгийг ч ОХУ-ын талд мэдэгдсэн.
Энэ ажил дуусаагүй болохоор танилцуулах болоогүй. Ер нь Сэлэнгэ мөрөн Байгаль нуурт цутгаж байгаа боловч нийт усных нь 18 хувь нь л манай улсын газар нутагт бий. Үлдэж байгаа нь ОХУ-ын нутагт бүрэлдэж тогтоод Байгаль нуурт цутгадаг. Энэ нь манай улсад үйлдвэрлэж байгаа нийт эрчим хүчнээс 12-13 дахин их. Тэр аварга станцуудын хажууд Шүрэн, Эг голын усан цахилгаан станцын төсөл тун бага. Өөрөөр хэлбэл .
-Байгаль нуур орчмын усан цахилгаан станцууд хувийн өмч гэж би сонссон. Тэдгээр аж ахуйн нэгжүүд манай улсад цахилгаан экспортолдог. Ашиг орлогод нь тодорхой хэмжээгээр нөлөөлөх гээд байгаа учраас ямар нэг асуудал гаргаад байна уу гэсэн хардлага бий?
-Тэдгээр усан цахилгаан станц Эрхүү мужид харьяалагддаг. Манай улс оргил ачааллын үед хилийн ойролцоох Кусина Озерсквагийн станцаас цахилгаан авдаг. Буриад, Эрхүү гээд хоёр тусдаа учраас Буриадын талын ТББ-ууд болохгүй, бүтэхгүй гээд эсэргүүцээд л байдаг. Эрхүү талыг сайн хэлж мэдэхгүй байна. Эрхүү мужийнхан өөрсдөө УЦС-ын үр шимийг дээд зэргээр хүртэж байгаа учраас Буриад шиг эсэргүүцэл үзүүлэх нь бага болов уу.
-Тэгэхээр Сэлэнгэ мөрнийг түшиглэн УЦС барих нь Байгаль нуурт сөрөг нөлөө үзүүлэхгүй гэж ойлгож болох уу?
-Одоо шууд нөлөөлнө, нөлөөлөхгүй гэдгийг хэлэхэд эрт. Гэхдээ ерөнхий мэдээлэл өгөхөд усан сан бүрдүүлэхэд экологийн урсцад нөлөөлөхгүй байх ёстой. Өөрөөр хэлбэл, зарим иргэдийн ойлгосон шиг хааж боож урсац тасалдуулахгүйгээр илүүдэл усыг хуримтлуулж сан бүрдүүлнэ. Ингээд ашиглаж эхэлснээр Байгаль нуурыг тэтгэх усны хэмжээ буурах биш, харин ч эерэг нөлөө үзүүлнэ гэдгийг Буриадын иргэдэд, эрдэмтдэд ойлгуулахыг хичээсэн.
-Оросууд манайд хаана хаана ямар хэмжээтэй УЦС барих боломжтойг аль эрт судалсан байлаг гэж сонсож байсан?
-Энэ их сонин. ОХУ-ын эрдэмтэд 1960-аад оны үед монголын бүх урсац,гол мөрнийг судлаад 21 газар усан цахилгаан станц барих боломжтой гэдэг цэгүүдийг нь хүртэл тодорхойлж өгсөн.
Энд одоо яригдаж байгаа Эг, Шүрэн, Дөргөний цахилгаан станцууд байгаа. Бүр 1974-1975 оны хооронд Шүрэнгийн цахилгаан станцын ТЭЗҮ-ийг хүртэл боловсруулчихсан байдаг.
Тухайн үед болно гэж байсан мөртлөө өнөөдөр яагаад болохоо больчихов гэдэг дээр ашиг сонирхлын, улс төрийн шалтгаан байна гэж харж болохоор. Цаг хугацаа өөрчлөгдөхөөр хийгдсэн судалгаа өөрчлөгдөхгүй, харин шинэчлэгдэж байдаг.
-Ер нь манай улс жилд хэдэн төгрөгийн цахилгаан хойд хөршөөс импортоор авч байна вэ?
-Манайх оргил ачааллын үед эрчим хүч авч хэрэглэдэг. Харин хэдий хэмжээний эрчим хүч авах вэ гэдгийг хоёр улсын холбогдох яамд харилцан ярилцаж шийддэг. Жилд дунджаар 160-180 сая кВт цаг цахилгаан авч, 25-35 сая америк доллар өгдөг гэсэн тооцоо бий. Баруун бүсийн гурван аймаг импортын цахилгааны 70 гаруй хувийг нь авч байна.
-Бид УЦС-ын талаар маргаж суух хооронд хоёр хөрш аль эрт байгуулаад үр шимийг нь хүртээд туршлагажчихсан болов уу?
-Тийм ээ. Хятадад дэлхийн хамгийн том усан цахилгаан станц бий. Гурван хавцлын гээд 22500 мВт-ын хүчин чадалтай станц бий. ОХУ-д Красноярскийн, Саяно-Шушенскийн гээд 6000-7000 мВт-ын хүчин чадалтай олон станцууд бий.
Бидний барих гээд байгаа станцууд хажууд нь маш бага. Ер нь зөвхөн эрчим хүч үйлдвэрлэнэ гэдгээр нь бус байгаль орчинд нөлөөлөх эерэг талаас нь авч үзэх хэрэгтэй. Манай орны уур амьсгал дэлхийн дунджаас 3 дахин, 2,1 градусаар дулаарч, цөлжилт маш эрчимтэй явагдаж байна. Дээр нь цэвэр усны нөөц багатай. Тиймээс УЦС-ыг гадаргын ус цуглуулж ашиглах, эко орчин бүрдүүлэх, цөлжилтийн эсрэг тэмцэх арга хэлбэр гэж харах хэрэгтэй.
Цэвэр усны нөөц хомс, ихэнх том гол мөрөн Орос уруу урсаад гараад явчихдаг. Тэр нөөцийг эртхэн ашигласан бол бидэнд ямар ашигтай байсан бэ гэдэг нь хэнд ч ойлгомжтой.
-Дөргөний УЦС-ын ойр орчимд ургуулсан чацарганын бутнаас жилдээ гурван тонн чацаргана авдаг тухай ярьж байсан. Энэ нэг жишээ байх л даа.
-Та их сайхан жишээ хэллээ. Тухайн бүс нутагт жимс жимсгэний аж ахуй хөгжүүлэх боломж бүрдэж байгаа хэрэг. Тэнд орчин нь сайн бүрэлдсэн учраас ургаж байна гэсэн үг.
- Эг, Шүрэнгийн цахилгаан станцуудыг барьснаар ямар боломж бий болох вэ?
-Шүрэнгийн станц баригдснаар 962 сая кВт цаг, Эг гол дээр станц барьснаар 606 сая кВт цаг эрчим хүч үйлдвэрлэх тооцоотой. Энэ бол Тайшир, Дөргөний станцаас 20-30 дахин илүү эрчим хүч. Эдгээр станцууд төвийн эрчим хүчний системд тохируулага болох маш чухал ач холбогдолтой.
Оргил ачааллын үед, 18-21 цагийн хооронд төвийн бүсийн бүх цахилгаан станцууд хүчин чадлаараа ажилласан ч ОХУ-аас эрчим хүч авч байж хэрэгцээгээ хангадаг. Ингээд 22 цагаас хэрэглээ огцом буурах ч дулааны станцуудын зуухыг шууд унтрааж болохгүй.
Зогсох хүртлээ цахилгаан үйлдвэрлэж байдаг. Шөнө нь хэрэгцээ буурахаар эргээд цахилгаанаа зайлуулах шаардлага бий болж, Орос руу гаргадаг. Харин УЦС-ын тухайд унтрааж асуух үед 3-5 минутын дотор ихэсгэж багасгаж тохируулга хийх боломжтой. Маш хурдан ачааллаа авч, буцаж буулгаж болдог.
Энэ хоёрыг хөгжүүлэхэд усан цахилгаан станц тохируулгын маш том үүрэгтэй.
-Бидний ярилцах цаг энд хүрээд өндөрлөж байна. Нэмж хэлэх зүйл байна уу?
-Баярлалаа. Засгийн газраас дотооддоо түүхий нефть боловсруулах үйлдвэр байгуулахаар шийдвэрлэж, тодорхой ажлуудыг хийгээд эхэлсэн. Яг үүнтэй адилхан бид байгалийн
Д.Даваадулам
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.