Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой..." />
<meta name="keywords"
content="г.дамдинням, кембридж" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c8011a37c6cc68ae4d9487fc148c26e2.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c8011a37c6cc68ae4d9487fc148c26e2.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн үг биш</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">08 сарын 28, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish&text=Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн үг биш')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c8011a37c6cc68ae4d9487fc148c26e2.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c8011a37c6cc68ae4d9487fc148c26e2.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой уялдаж жинхэнэ монгол боловсролын тогтолцоо бүрдсэн. Лам хуварга болж л бичиг үсэгтэй, номтой болдог тогтолцоог халж, малын бэлчээрээс арван жилийн сургуульд орж, тэндээсээ дотоод гадаадын дээд сургуульд явдаг болсны ачаар Монгол улс хөгжиж чадсан. Энэ хувьсгалын ачаар хот хөдөөгийн мянга мянган залуучууд орчин цагийн сэхээтнүүд болж Монгол орныхоо эдийн засаг, нийгэм, соёл, спортын бүхий л салбарыг хөгжүүлж өдий зэрэгт хүргэсэн. Африк, Ази, Латин Америкийн хөгжиж буй олон орны нөхцөл байдалтай харьцуулахад Монголоос ялгаатай хамгийн чухал зүйл нь боловсролын тогтолцоо байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Харин 21-р зуунд Монголчууд энэ тогтолцоогоо улам сайжруулах цаг үеийн хэрэгцээ шаардлагатай тулгарлаа.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>Нэгд,</strong> боловсролын тогтолцооны ялгарал газар тэнгэр шиг болсон. Өндөр төлбөртэй хувийн сургуулийн хүүхдүүдийн Ерөнхий эрдмийн шалгалтын дундаж дүн улсын өмчийн сургуулийнхаас дэндүү ялгаатай боллоо. 2020 оны Ерөнхий эрдмийн шалгалт улсын сургуулийн дундаж дүн 513.7 оноо, хувийн сургуулийнх 565.5 оноотой байна. Энэ бол багшийн эсвэл хүүхдийн чадвараас шалтгаалж байгаа зүйл огт биш. 2019 онд математик, физик, хими, мэдээлэл зүй зэрэг хичээлүүдийн олон улсын олимпиадад 12 медаль аван, оролцсон бүх сурагчид медальтай эх орондоо ирсэн байна. Боломж нь байвал багш нь ч хүүхэд нь ч олон улсын аль ч түвшинд өрсөлдөх чадвартай гэдэг нь эргэлзээгүй. Улсын өмчийн сургуулиудын тогтолцоог өөрчлөхгүй бол болохгүй байна гэдэг нь энэ хоёрхон тооноос л харагдаж байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>Хоёрт,</strong> Монгол улсад нийт 662 улсын сургууль байхад 158 хувийн сургууль ажиллаж байна. Дэлхийд боловсролын салбараар тэргүүлэгч Финланд улсад 3,400 бага сургууль байдгаас түүний 30 нь хувийн сургууль бөгөөд, хувийн болон хувийн бус сургуулиудын зардлыг нь засгаас нь буюу дээд удирдлагаас гаргадаг байна. Мөн Канад улсад 15,500 дунд боловсролын сургуулиуд байхад 2,000 орчим нь л хувийн сургууль бөгөөд нийт бага болон дунд боловсролын сурагчдын 91.2 хувь нь улсын сургуульд суралцаж байна. Энэ нь нэг л зүйлийг хэлээд байна. Манай орны хувьд ээж аав нар сайндаа биш аргаа барсандаа хувийн сургуулиудад их мөнгө төлж хүүхдүүдээ сургаж байна. Энэ нь баян мөнгөтэй айлын хүүхдүүд нэг боловсрол эзэмшдэг, ардын хүүхдүүд өөр боловсрол эзэмшдэг тогтолцоо руу хөтлөх үндсэн шалтгаан болоод байна. Өөрөөр хэлбэл энэ нь баян ядуугийн ялгааг байх ёстой зүйл гэж аль эрт хүүхэд наснаас нь “төлөвшүүлэх” тогтолцоо бүрдэж байна. Баян айлын хүүхэд гадаад хэлээр багаасаа чөлөөтэй ярьдаг, бүрэн дунд сургуулиа төгсөөд гадагшаа дээд сургуульд суралцах боломж нь нээлттэй байдаг, төгсөж ирээд цалин өндөртэй ажил төрөл хийх боломжтой болдог. Харин орлого багатай, эсвэл хөдөө орон нутагт байгаа айлын хүүхэд “зөвхөн Монголдоо” үлдэх ийм л сонголттой байх үндэс суурь нь аль бага сургуулиас нь тавигдаад байна. Шалтгаан нь нэг жигд биш стандартийн зөрүү.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Манай зарим популистууд хувийн сургуулиудыг хаах, эсвэл өөр ямар нэгэн хязгаарлалт тавих гэх мэт санал гаргах байх. Тэглээ гээд цаана байгаа суурь асуудал нь шийдэгдэхгүй. Баян айлын хүүхдийн хувийн сургуульд сурах боломжийг хааснаар асуудал шийдэгдэхгүй. Ардчилсан Монгол улсад тэгж болох ч үгүй. Харин ардын хүүхэд хувийн өндөр төлбөртэй сургуультай адилхан хөтөлбөр, орчинд суралцах боломжийг бүрдүүлэх ёстой.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>Гуравт, </strong>өнөөдөр гадаадад сурч байгаа залуучуудын тоо социализмын үед Зөвлөлт Холбоот Улсад эсвэл Зүүн Европын холбоотон улсуудад сурдаг байсан оюутны тооноос хол давлаа. Энэ оны байдлаар Өмнөд Солонгосд 58 оюутан, АНУ-д 798, Хятадад 19, Орост 216, Германд 126, Японд 83 оюутан суралцаж байна. Гадаадад суралцах тухайд Монголчууд эртнээс л гадагшаа явж сурдаг байсан. Суут зохиолч Д.Нацагдоржоос эхлээд шинэ Монголын орчин цагийн сэхээтнүүдийн нилээд хэсэг нь гадаадад сурч байсан түүхтэй. Тэр хүмүүс одоо ч манай улсын оюун санааны үсрэнгүй хөгжлийг авчрагсад гэж дуурсагддаг.Тэгэхээр гадаадад боловсрол эзэмших нь ганц өнөөдөрийн ч биш ер нь монголчуудын амьдралын хэв маяг байсан. Мэдээж хэрэг ихэнх төгсөгчид дотооддоо их дээд сургуульд суралцаж төгсдөг. Гадагшаа суралцах цөөн хэдэн хүүхдэд зориулж тогтолцоогоо шинэчилж болохгүй. Харин манай тогтолцоо нь өөрөө олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн байж л гадагшаа сурах урсгал нь багасана. Өөрөөр хэлбэл гадаадад эзэмших боловсролыг Монголдоо эзэмших боломжтой байвал хүүхдүүд дотооддоо суралцах илүү сонирхолтой болно. Гадаадын өндөр чанартай гэгддэг боловсролыг Монголдоо эзэмших энэ тогтолцоо нь ерөнхий боловсролын тогтолцооноос эхлэх ёстой. Үүний тулд Монголын боловсролын тогтолцоогоо олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн болгох хэрэгтэй.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хөтөлбөрийн ялгааг ялгаварлан гадуурхал гэж шүүмжлээд байгаа хэсэг маань олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн хэд хэдэн хөтөлбөр Монголд байсаар ирсэнийг санах хэрэгтэй. Уламжлалт орос сургуулийн тогтолцооны нэг жишээ нь олон ээж аав нар, сурагчдын мөрөөдөл болсон монгол-оросын хамтарсан 3-р сургууль байна. Сүүлийн жилүүдэд амжилт үзүүлж буй хятад хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай Юцай сургууль бас бий. Олон жил Монгол улсын боловсролын салбарт жишиг болж орон нутагт сүлжээтэй болж чадсан Турк сургуулиуд байна. Герман хэлний сургалттай Гёте сургууль, Францын консулын сургууль гээд манайх шиг жижигхэн улсад хувийн салбарт өрсөлдөөн маш хүчтэй өрнөж байгаа. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">2010 онд төрөөс энэ салбарт шинэчлэл хийхдээ Кембрижийн Олон улсын шалгалтын төвтэй хамтарч ажиллахаар болсон. Зорилго нь маш тодорхой: Монгол улсын ерөнхий боловсролын сургуулийн дипломыг олон улсын түвшинд нийцэж байгаа гэсэн үнэлгээ авах. Энэ нь хүүхдүүд гадаадад очиж суралцахад дипломыг нь гадаадын сургуулиуд хүлээн зөвшөөрнө гэсэн шууд үр дүн дагуулахаас гадна том утгаараа манай сургуулиудын өгч буй хөтөлбөрийн агуулга нь олон улсын түвшинтэй нийцэж байгааг баталгаажуулна гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл монгол хүүхдүүд Монголдоо олон улсын стандартын боловсрол эзэмшиж байгааг баталгаажуулна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Энэ ямар ач холбогдолтой вэ? Бид дэлхийн түвшинд боловсрол олгодог байлаа ч олон улсын түвшинд тэрийгээ баталгаажуулж байж л хүлээн зөвшөөрүүлнэ.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Баталгаажуулалтын жишээ манай оронд маш олон бий. Жишээ нь мэргэшсэн нягтлан бодогчийн үнэмлэхийг авахдаа олон улсын стандартын дагуу шалгалтыг нь өгөөд авдаг. Хамгийн наад захын жолооны үнэмлэх гэхэд л олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн нийтлэг дүрмийн дагуу шалгалт өгөөд үнэмлэхээ авдаг. Тийм учраас тэр үнэмлэхээрээ гадаадын зарим оронд машин тэрэг барьж болдог. Яагаад гэвэл Монголын жолооны үнэмлэхийг олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрдөг.</span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр Монгол хөтөлбөр байхгүй болоод оронд нь гадаад хөтөлбөр орж ирээд, хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн энгийн түвшний айдас төрдөг. Гэтэл тийм зүйл огт байхгүй. Монгол хэл дээр үзэх ёстой монгол хэл, түүх, уран зохиол гэх мэт бүх хичээлээ үздэгээрээ үзээд, сурдагаараа сурна. Байгалийн ухааны хичээлээ ч гэсэн монгол хэл дээрээ үзнэ. Харин агуулгын хувьд олон улсын үздэг хөтөлбөртэй нь нийцэж байна гэсэн баталгаажуулалт хийх ёстой гэсэн үг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Тэгэхээр байгаа хөтөлбөрөө сертификатжүүлах асуудал гэж ойлгож болно. Монгол сурах бичгээрээ монгол хэлээрээ монгол багш нар заадгаараа л заана. Харин түүнийг нь олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрүүлнэ гэсэн үг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Энэ шинэчлэлийн хүрээнд Кембрижийн хөтөлбөртэй гурван сургуулийг улсаас байгуулаад арав шахам жил болоод байна. Энэ нь хос хэлний лаборатори сургууль. Яагаад хос хэлний гэхээр нийгмийн ухааны хичээлээ монгол хэлээр үзэж, байгалийн ухааны хичээлээ англи хэлээр үздэг. Яагаад лаборатори гэхээр Монгол улсын бусад сургуулиуд эндээс суралцаж Кембрижийн хөтөлбөр руу аажмаар шилжилт хийх байсан. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">6 дугаар ангиас эхэлж сургадаг эдгээр сургуулиудыг ээж аав нар хүлээн зөвшөөрөөд одоо нэг л сургуульд нь 90 хүрэхгүй орон тоонд 2000 шахам хүүхэд элсэлтийн шалгалт өгч жил бүр өрсөлдөж байна. Нэг сургуулиас авч үзэхэд 2020 оны байдлаар 35 хүүхэд сургуулиа төгсөхөд 71 хувь нь МУИС, СЭЗДС, ШУТИС, АШУИС гэх мэт дотоодын тэргүүний сургуульд элсэж, 29 хувь гадаадад суралцаж, энэ 29 хүүхдийн 90 хувь нь гадаадад 100 хувийн тэтгэлэгтэй суралцаж байна. Өөрөөр хэлбэл ээж аав нар нь, хүүхдүүд нь бүгд энэ тогтолцоог ойлгож, хүлээн зөвшөөрч хамрагдах гэж маш их хүсдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Харин үүнийг эсэргүүцдэг хүмүүс нэг л зүйлийг хэлдэг. Үнэтэй. Цөөн тооны хэдэн хүүхдүүдэд дэндүү их мөнгө зарж байна гэдэг. Гэтэл яг үнэн дээрээ хос хэлний лаборатори сургууль гуравхан байгаа. Зардлын хувьд энэ гурван сургуулийн зардал нь тийм ч өндөр биш. Жирийн сургуулиас ялгаа нь 25 хувь л байдаг. Тэгэхээр дүүрэг, аймаг болгонд ядаж нэгээс хоёр ийм сургууль байгууллаа гээд боловсролын салбарт тийм их дарамт учраад байхгүй. Улсын хэмжээнд одоо байгаа сургуулийн тоог 50 болголоо гээд боловсролын салбарын зардал тийм айхтар өсөхгүй.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Цөөн хэдэн хүүхдэд тусгай сургууль байгуулах гэж байна гэж шүүмжилдэг. Энэ сургуулиуд тусгай сургууль биш, лаборатори сургууль. Өөрөөр хэлбэл бусад сургуулиуд үүнээс туршлага судлаж, багш нарын сургалт явуулж, аажимдаа бүх сургуулийг шинэчлэх лаборатори болох учиртай.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Амьдрал дээр бол өнөөдөр Улаанбаатар хотын 1 дүгээр сургууль, 11 дугаар сургууль гэх мэт тусгай сургууль гэж хэлж болох сургууль байсаар л байна. Тэнд ихэнх хүүхэд нь шалгалт өгч эсвэл харъяаллын зарчмаар ордог ч гэсэн ар өврийн хаалгаар мөнгөтэй айлын эсвэл дарга нарын хүүхдүүд ордог гэдгийг эцэг эхчүүд бүгд л мэдэж байгаа. Аймаг болгонд л тийм сургууль байдаг. Харин энэ сургуулиудад жирийн ардын хүүхдүүд орж чадаж байна уу гэвэл бас худлаа. Хотын төвийн байр нь үнэтэй учраас харъяаллаараа орж болдоггүй. Танил тал багатай учраас ар өврийн хаалга нь дутдаг. Гэтэд ил тод шалгалтаар орох гэхээр тийм сургуулийн тоо бага учраас өрсөлдөөн дэндүү өндөр байдаг. Тэгэхээр 5 ангиа төгсөгч нараас дүүрэгтээ, аймагтаа сурлагаараа тэргүүлж байгаа хүүхдүүдээс ил тод байдлаар шалгалт авч хамгийн сайн сурлагтануудыг нь ийм хос хэлээр заадаг лаборатори сургуульд элсүүлэх нь харин ч хамгийн шударга бөгөөд ил тод арга зам.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Орон нутагт ийм сургууль байгуулах нь давхар олон ач холбогдолтой. Хамгийн гол нь орон нутагтаа сургууль төгсөгчид нь цаашдаа тухайн аймгаа, орон нутгаа авч явах удирдагчид, бизнесменууд, нийгмийн зүтгэлтнүүд болно. Хот руу сургууль бараадаж нүүх нүүдэл бага ч гэсэн саарна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Гэхдээ энэ бол шинэчлэлийн эхний үе шат. Бусад бүх сургуулиудыг бүгдийг нь яг ийм болгох албагүй, шаардлага ч байхгүй. Хөтөлбөрөө баталгаажуулж, тогтолцоогоо шинэчилж чадах юм бол улсын өмчийн бүх сургуулийн төгсөгчид олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн дипломтой болно. Үүний тулд эхний ээлжинд лаборатори сургуулийг аймаг, дүүрэг болгонд байгуулах хэрэгтэй. Тогтолцоогоо шинэчлэх бодит эхний алхам бол эдгээр лаборатори сургууль. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Энэ бол Монголчууд дангаараа аваад хийх гэж байгаа шинэчлэл биш. Бусад олон оронд байдаг тогтолцоо. Английн ерөнхий боловсролын диплом \CGSE\, АНУ-ын GED буюу ахлах сургуулийн диплом, Сингапурын О төвшин, Энэтхэгийн CBSE зэрэгтэй адил төвшний, харилцан зөвшөөрөгдсөн сургалтын тогтолцоог Монгол улсад байгуулах гэж байгаа юм.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Монгол улсын боловсролын салбарт өмнө нь яригдаж байсан шинэчлэлийн хөтөлбөртэй харьцуулах юм бол маш прагматик, гарт харагдахуйц, нүдэнд баригдахуйц эцсийн үр дунд хүрэх зорилготойгоороо ялгаатай. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Том утгаар нь ярих юм бол нийгмийн шударга ёсыг тогтооход үндсэн гурван арга хэрэгсэл байдаг. Татвараа зөв тогтоож баян ядуугийнхаа ялгааг багасгаж, баян нь илүү татвар төлж орлого багатай хэсэгтээ нийгмийн халамж олгох санхүүгийн арга хэрэгсэл байдаг. Улсын өмчийн сургуулиар дамжуулан орлого их багаас үл хамааран зах зээлд өрсөлдөх чадвартай боловсрол бүх хүүхдэд олгох тэгш боломжийн арга хэрэгсэл мөн байдаг. Эрүүл мэндийн салбарт орлогоос үл хамааран эмнэлгийн тусламж авах боломжийг бүрдүүлсэн арга хэрэгсэл. Тэгэхээр олон улсын стандарттай хэдэн сургууль аймгийн төвүүд, гэр хорооллуудад барих нь зүгээр нэг боловсролын тогтолцооны асуудал биш нийгмийн шударга ёсны асуудал гэдгийг огт мартаж болохгүй. Ардын хүүхдүүдээс ирээдүйн Монгол улсын улс төр, бизнес, нийгмийн удирдагчид төрөх боломжийг бүрдүүлж байгаа шударга ёсыг тогтоох үйлс гэдгийг санаж явах хэрэгтэй. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><em>МУИХ-н гишүүн Г. Дамдинням</em></strong></span></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/г.дамдинням" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">г.дамдинням</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/кембридж" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">кембридж</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish&text=Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн үг биш')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776565756.8218"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '34593';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '251416898413b701be491d17cdb66ed5826c9709f1d29937b349fce812443185c64045c4d0fd22047addca38c7251b6082be0016eb6a61f12e524021560ecb9a');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '251416898413b701be491d17cdb66ed5826c9709f1d29937b349fce812443185c64045c4d0fd22047addca38c7251b6082be0016eb6a61f12e524021560ecb9a');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '251416898413b701be491d17cdb66ed5826c9709f1d29937b349fce812443185c64045c4d0fd22047addca38c7251b6082be0016eb6a61f12e524021560ecb9a');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/gdamdinnyam-tsagdaa-zogsooson-talaar-zokhimjgui-jishee-awsand-mini-uuchlaarai">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/2bf60b19d6a8946bf3d63ccf25a41dc7.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/2bf60b19d6a8946bf3d63ccf25a41dc7.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/gdamdinnyam-tsagdaa-zogsooson-talaar-zokhimjgui-jishee-awsand-mini-uuchlaarai">
Г.Дамдинням: Цагдаа зогсоосон талаар зохимжгүй жишээ авсанд минь уучлаарай </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
11 сарын 20, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-zarim-gishuun-khuchirkhiilliin-esreg-lobbi-buleg-baiguulakh-bolsnoo-uikh-iin-dargad-medegdew">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/6f98300f9f2d69a3fbda9503fb089993.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/6f98300f9f2d69a3fbda9503fb089993.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-zarim-gishuun-khuchirkhiilliin-esreg-lobbi-buleg-baiguulakh-bolsnoo-uikh-iin-dargad-medegdew">
УИХ-ын зарим гишүүн "Хүчирхийллийн эсрэг" лобби бүлэг байгуулах болсноо УИХ-ын даргад мэдэгдэв </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
09 сарын 24, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/darkhanii-zamiin-urgutgul-shinechleltiin-ajliig-duusgakh-khugatsaag-2020-onii-12-dugaar-sariin-31-n-khurtel-sungasan">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/dede85b51514f0c59e7b9d55f0539c5f.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/dede85b51514f0c59e7b9d55f0539c5f.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/darkhanii-zamiin-urgutgul-shinechleltiin-ajliig-duusgakh-khugatsaag-2020-onii-12-dugaar-sariin-31-n-khurtel-sungasan">
"Дарханы замын ажлыг дуусгах хугацааг 2020 оны 12 дугаар сарын 31-н хүртэл сунгасан" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
08 сарын 06, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-gishuun-g-damdinnyam-darkhanii-zamiin-ajliin-yawtsiin-talaar-ztkh-iin-saidad-asuulga-tawiw">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/5dd1f3ea021aaee349ea46f049e5de30_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/5dd1f3ea021aaee349ea46f049e5de30.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-gishuun-g-damdinnyam-darkhanii-zamiin-ajliin-yawtsiin-talaar-ztkh-iin-saidad-asuulga-tawiw">
УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням Дарханы замын ажлын явцын талаар ЗТХ-ийн сайдад асуулга тавилаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
07 сарын 23, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/tsmunkhtsetseg-kembridjiin-surguuliudad-tomchuudiin-khuukhed-surdag-gesen-uruusgul-oilgolt-baij-bolokhgui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/98ff4cfcd96af6447645acaff9beeaf3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/98ff4cfcd96af6447645acaff9beeaf3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tsmunkhtsetseg-kembridjiin-surguuliudad-tomchuudiin-khuukhed-surdag-gesen-uruusgul-oilgolt-baij-bolokhgui">
Ц.Мөнхцэцэг: Кембриджийн сургуулиудад томчуудын хүүхэд сурдаг гэсэн өрөөсгөл ойлголт байж болохгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
08 сарын 26, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nqox";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой..." />
<meta name="keywords"
content="г.дамдинням, кембридж" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c8011a37c6cc68ae4d9487fc148c26e2.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c8011a37c6cc68ae4d9487fc148c26e2.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн үг биш</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">08 сарын 28, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish&text=Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн үг биш')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c8011a37c6cc68ae4d9487fc148c26e2.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c8011a37c6cc68ae4d9487fc148c26e2.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой уялдаж жинхэнэ монгол боловсролын тогтолцоо бүрдсэн. Лам хуварга болж л бичиг үсэгтэй, номтой болдог тогтолцоог халж, малын бэлчээрээс арван жилийн сургуульд орж, тэндээсээ дотоод гадаадын дээд сургуульд явдаг болсны ачаар Монгол улс хөгжиж чадсан. Энэ хувьсгалын ачаар хот хөдөөгийн мянга мянган залуучууд орчин цагийн сэхээтнүүд болж Монгол орныхоо эдийн засаг, нийгэм, соёл, спортын бүхий л салбарыг хөгжүүлж өдий зэрэгт хүргэсэн. Африк, Ази, Латин Америкийн хөгжиж буй олон орны нөхцөл байдалтай харьцуулахад Монголоос ялгаатай хамгийн чухал зүйл нь боловсролын тогтолцоо байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Харин 21-р зуунд Монголчууд энэ тогтолцоогоо улам сайжруулах цаг үеийн хэрэгцээ шаардлагатай тулгарлаа.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>Нэгд,</strong> боловсролын тогтолцооны ялгарал газар тэнгэр шиг болсон. Өндөр төлбөртэй хувийн сургуулийн хүүхдүүдийн Ерөнхий эрдмийн шалгалтын дундаж дүн улсын өмчийн сургуулийнхаас дэндүү ялгаатай боллоо. 2020 оны Ерөнхий эрдмийн шалгалт улсын сургуулийн дундаж дүн 513.7 оноо, хувийн сургуулийнх 565.5 оноотой байна. Энэ бол багшийн эсвэл хүүхдийн чадвараас шалтгаалж байгаа зүйл огт биш. 2019 онд математик, физик, хими, мэдээлэл зүй зэрэг хичээлүүдийн олон улсын олимпиадад 12 медаль аван, оролцсон бүх сурагчид медальтай эх орондоо ирсэн байна. Боломж нь байвал багш нь ч хүүхэд нь ч олон улсын аль ч түвшинд өрсөлдөх чадвартай гэдэг нь эргэлзээгүй. Улсын өмчийн сургуулиудын тогтолцоог өөрчлөхгүй бол болохгүй байна гэдэг нь энэ хоёрхон тооноос л харагдаж байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>Хоёрт,</strong> Монгол улсад нийт 662 улсын сургууль байхад 158 хувийн сургууль ажиллаж байна. Дэлхийд боловсролын салбараар тэргүүлэгч Финланд улсад 3,400 бага сургууль байдгаас түүний 30 нь хувийн сургууль бөгөөд, хувийн болон хувийн бус сургуулиудын зардлыг нь засгаас нь буюу дээд удирдлагаас гаргадаг байна. Мөн Канад улсад 15,500 дунд боловсролын сургуулиуд байхад 2,000 орчим нь л хувийн сургууль бөгөөд нийт бага болон дунд боловсролын сурагчдын 91.2 хувь нь улсын сургуульд суралцаж байна. Энэ нь нэг л зүйлийг хэлээд байна. Манай орны хувьд ээж аав нар сайндаа биш аргаа барсандаа хувийн сургуулиудад их мөнгө төлж хүүхдүүдээ сургаж байна. Энэ нь баян мөнгөтэй айлын хүүхдүүд нэг боловсрол эзэмшдэг, ардын хүүхдүүд өөр боловсрол эзэмшдэг тогтолцоо руу хөтлөх үндсэн шалтгаан болоод байна. Өөрөөр хэлбэл энэ нь баян ядуугийн ялгааг байх ёстой зүйл гэж аль эрт хүүхэд наснаас нь “төлөвшүүлэх” тогтолцоо бүрдэж байна. Баян айлын хүүхэд гадаад хэлээр багаасаа чөлөөтэй ярьдаг, бүрэн дунд сургуулиа төгсөөд гадагшаа дээд сургуульд суралцах боломж нь нээлттэй байдаг, төгсөж ирээд цалин өндөртэй ажил төрөл хийх боломжтой болдог. Харин орлого багатай, эсвэл хөдөө орон нутагт байгаа айлын хүүхэд “зөвхөн Монголдоо” үлдэх ийм л сонголттой байх үндэс суурь нь аль бага сургуулиас нь тавигдаад байна. Шалтгаан нь нэг жигд биш стандартийн зөрүү.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Манай зарим популистууд хувийн сургуулиудыг хаах, эсвэл өөр ямар нэгэн хязгаарлалт тавих гэх мэт санал гаргах байх. Тэглээ гээд цаана байгаа суурь асуудал нь шийдэгдэхгүй. Баян айлын хүүхдийн хувийн сургуульд сурах боломжийг хааснаар асуудал шийдэгдэхгүй. Ардчилсан Монгол улсад тэгж болох ч үгүй. Харин ардын хүүхэд хувийн өндөр төлбөртэй сургуультай адилхан хөтөлбөр, орчинд суралцах боломжийг бүрдүүлэх ёстой.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>Гуравт, </strong>өнөөдөр гадаадад сурч байгаа залуучуудын тоо социализмын үед Зөвлөлт Холбоот Улсад эсвэл Зүүн Европын холбоотон улсуудад сурдаг байсан оюутны тооноос хол давлаа. Энэ оны байдлаар Өмнөд Солонгосд 58 оюутан, АНУ-д 798, Хятадад 19, Орост 216, Германд 126, Японд 83 оюутан суралцаж байна. Гадаадад суралцах тухайд Монголчууд эртнээс л гадагшаа явж сурдаг байсан. Суут зохиолч Д.Нацагдоржоос эхлээд шинэ Монголын орчин цагийн сэхээтнүүдийн нилээд хэсэг нь гадаадад сурч байсан түүхтэй. Тэр хүмүүс одоо ч манай улсын оюун санааны үсрэнгүй хөгжлийг авчрагсад гэж дуурсагддаг.Тэгэхээр гадаадад боловсрол эзэмших нь ганц өнөөдөрийн ч биш ер нь монголчуудын амьдралын хэв маяг байсан. Мэдээж хэрэг ихэнх төгсөгчид дотооддоо их дээд сургуульд суралцаж төгсдөг. Гадагшаа суралцах цөөн хэдэн хүүхдэд зориулж тогтолцоогоо шинэчилж болохгүй. Харин манай тогтолцоо нь өөрөө олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн байж л гадагшаа сурах урсгал нь багасана. Өөрөөр хэлбэл гадаадад эзэмших боловсролыг Монголдоо эзэмших боломжтой байвал хүүхдүүд дотооддоо суралцах илүү сонирхолтой болно. Гадаадын өндөр чанартай гэгддэг боловсролыг Монголдоо эзэмших энэ тогтолцоо нь ерөнхий боловсролын тогтолцооноос эхлэх ёстой. Үүний тулд Монголын боловсролын тогтолцоогоо олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн болгох хэрэгтэй.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хөтөлбөрийн ялгааг ялгаварлан гадуурхал гэж шүүмжлээд байгаа хэсэг маань олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн хэд хэдэн хөтөлбөр Монголд байсаар ирсэнийг санах хэрэгтэй. Уламжлалт орос сургуулийн тогтолцооны нэг жишээ нь олон ээж аав нар, сурагчдын мөрөөдөл болсон монгол-оросын хамтарсан 3-р сургууль байна. Сүүлийн жилүүдэд амжилт үзүүлж буй хятад хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай Юцай сургууль бас бий. Олон жил Монгол улсын боловсролын салбарт жишиг болж орон нутагт сүлжээтэй болж чадсан Турк сургуулиуд байна. Герман хэлний сургалттай Гёте сургууль, Францын консулын сургууль гээд манайх шиг жижигхэн улсад хувийн салбарт өрсөлдөөн маш хүчтэй өрнөж байгаа. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">2010 онд төрөөс энэ салбарт шинэчлэл хийхдээ Кембрижийн Олон улсын шалгалтын төвтэй хамтарч ажиллахаар болсон. Зорилго нь маш тодорхой: Монгол улсын ерөнхий боловсролын сургуулийн дипломыг олон улсын түвшинд нийцэж байгаа гэсэн үнэлгээ авах. Энэ нь хүүхдүүд гадаадад очиж суралцахад дипломыг нь гадаадын сургуулиуд хүлээн зөвшөөрнө гэсэн шууд үр дүн дагуулахаас гадна том утгаараа манай сургуулиудын өгч буй хөтөлбөрийн агуулга нь олон улсын түвшинтэй нийцэж байгааг баталгаажуулна гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл монгол хүүхдүүд Монголдоо олон улсын стандартын боловсрол эзэмшиж байгааг баталгаажуулна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Энэ ямар ач холбогдолтой вэ? Бид дэлхийн түвшинд боловсрол олгодог байлаа ч олон улсын түвшинд тэрийгээ баталгаажуулж байж л хүлээн зөвшөөрүүлнэ.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Баталгаажуулалтын жишээ манай оронд маш олон бий. Жишээ нь мэргэшсэн нягтлан бодогчийн үнэмлэхийг авахдаа олон улсын стандартын дагуу шалгалтыг нь өгөөд авдаг. Хамгийн наад захын жолооны үнэмлэх гэхэд л олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн нийтлэг дүрмийн дагуу шалгалт өгөөд үнэмлэхээ авдаг. Тийм учраас тэр үнэмлэхээрээ гадаадын зарим оронд машин тэрэг барьж болдог. Яагаад гэвэл Монголын жолооны үнэмлэхийг олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрдөг.</span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр Монгол хөтөлбөр байхгүй болоод оронд нь гадаад хөтөлбөр орж ирээд, хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн энгийн түвшний айдас төрдөг. Гэтэл тийм зүйл огт байхгүй. Монгол хэл дээр үзэх ёстой монгол хэл, түүх, уран зохиол гэх мэт бүх хичээлээ үздэгээрээ үзээд, сурдагаараа сурна. Байгалийн ухааны хичээлээ ч гэсэн монгол хэл дээрээ үзнэ. Харин агуулгын хувьд олон улсын үздэг хөтөлбөртэй нь нийцэж байна гэсэн баталгаажуулалт хийх ёстой гэсэн үг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Тэгэхээр байгаа хөтөлбөрөө сертификатжүүлах асуудал гэж ойлгож болно. Монгол сурах бичгээрээ монгол хэлээрээ монгол багш нар заадгаараа л заана. Харин түүнийг нь олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрүүлнэ гэсэн үг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Энэ шинэчлэлийн хүрээнд Кембрижийн хөтөлбөртэй гурван сургуулийг улсаас байгуулаад арав шахам жил болоод байна. Энэ нь хос хэлний лаборатори сургууль. Яагаад хос хэлний гэхээр нийгмийн ухааны хичээлээ монгол хэлээр үзэж, байгалийн ухааны хичээлээ англи хэлээр үздэг. Яагаад лаборатори гэхээр Монгол улсын бусад сургуулиуд эндээс суралцаж Кембрижийн хөтөлбөр руу аажмаар шилжилт хийх байсан. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">6 дугаар ангиас эхэлж сургадаг эдгээр сургуулиудыг ээж аав нар хүлээн зөвшөөрөөд одоо нэг л сургуульд нь 90 хүрэхгүй орон тоонд 2000 шахам хүүхэд элсэлтийн шалгалт өгч жил бүр өрсөлдөж байна. Нэг сургуулиас авч үзэхэд 2020 оны байдлаар 35 хүүхэд сургуулиа төгсөхөд 71 хувь нь МУИС, СЭЗДС, ШУТИС, АШУИС гэх мэт дотоодын тэргүүний сургуульд элсэж, 29 хувь гадаадад суралцаж, энэ 29 хүүхдийн 90 хувь нь гадаадад 100 хувийн тэтгэлэгтэй суралцаж байна. Өөрөөр хэлбэл ээж аав нар нь, хүүхдүүд нь бүгд энэ тогтолцоог ойлгож, хүлээн зөвшөөрч хамрагдах гэж маш их хүсдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Харин үүнийг эсэргүүцдэг хүмүүс нэг л зүйлийг хэлдэг. Үнэтэй. Цөөн тооны хэдэн хүүхдүүдэд дэндүү их мөнгө зарж байна гэдэг. Гэтэл яг үнэн дээрээ хос хэлний лаборатори сургууль гуравхан байгаа. Зардлын хувьд энэ гурван сургуулийн зардал нь тийм ч өндөр биш. Жирийн сургуулиас ялгаа нь 25 хувь л байдаг. Тэгэхээр дүүрэг, аймаг болгонд ядаж нэгээс хоёр ийм сургууль байгууллаа гээд боловсролын салбарт тийм их дарамт учраад байхгүй. Улсын хэмжээнд одоо байгаа сургуулийн тоог 50 болголоо гээд боловсролын салбарын зардал тийм айхтар өсөхгүй.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Цөөн хэдэн хүүхдэд тусгай сургууль байгуулах гэж байна гэж шүүмжилдэг. Энэ сургуулиуд тусгай сургууль биш, лаборатори сургууль. Өөрөөр хэлбэл бусад сургуулиуд үүнээс туршлага судлаж, багш нарын сургалт явуулж, аажимдаа бүх сургуулийг шинэчлэх лаборатори болох учиртай.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Амьдрал дээр бол өнөөдөр Улаанбаатар хотын 1 дүгээр сургууль, 11 дугаар сургууль гэх мэт тусгай сургууль гэж хэлж болох сургууль байсаар л байна. Тэнд ихэнх хүүхэд нь шалгалт өгч эсвэл харъяаллын зарчмаар ордог ч гэсэн ар өврийн хаалгаар мөнгөтэй айлын эсвэл дарга нарын хүүхдүүд ордог гэдгийг эцэг эхчүүд бүгд л мэдэж байгаа. Аймаг болгонд л тийм сургууль байдаг. Харин энэ сургуулиудад жирийн ардын хүүхдүүд орж чадаж байна уу гэвэл бас худлаа. Хотын төвийн байр нь үнэтэй учраас харъяаллаараа орж болдоггүй. Танил тал багатай учраас ар өврийн хаалга нь дутдаг. Гэтэд ил тод шалгалтаар орох гэхээр тийм сургуулийн тоо бага учраас өрсөлдөөн дэндүү өндөр байдаг. Тэгэхээр 5 ангиа төгсөгч нараас дүүрэгтээ, аймагтаа сурлагаараа тэргүүлж байгаа хүүхдүүдээс ил тод байдлаар шалгалт авч хамгийн сайн сурлагтануудыг нь ийм хос хэлээр заадаг лаборатори сургуульд элсүүлэх нь харин ч хамгийн шударга бөгөөд ил тод арга зам.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Орон нутагт ийм сургууль байгуулах нь давхар олон ач холбогдолтой. Хамгийн гол нь орон нутагтаа сургууль төгсөгчид нь цаашдаа тухайн аймгаа, орон нутгаа авч явах удирдагчид, бизнесменууд, нийгмийн зүтгэлтнүүд болно. Хот руу сургууль бараадаж нүүх нүүдэл бага ч гэсэн саарна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Гэхдээ энэ бол шинэчлэлийн эхний үе шат. Бусад бүх сургуулиудыг бүгдийг нь яг ийм болгох албагүй, шаардлага ч байхгүй. Хөтөлбөрөө баталгаажуулж, тогтолцоогоо шинэчилж чадах юм бол улсын өмчийн бүх сургуулийн төгсөгчид олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн дипломтой болно. Үүний тулд эхний ээлжинд лаборатори сургуулийг аймаг, дүүрэг болгонд байгуулах хэрэгтэй. Тогтолцоогоо шинэчлэх бодит эхний алхам бол эдгээр лаборатори сургууль. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Энэ бол Монголчууд дангаараа аваад хийх гэж байгаа шинэчлэл биш. Бусад олон оронд байдаг тогтолцоо. Английн ерөнхий боловсролын диплом \CGSE\, АНУ-ын GED буюу ахлах сургуулийн диплом, Сингапурын О төвшин, Энэтхэгийн CBSE зэрэгтэй адил төвшний, харилцан зөвшөөрөгдсөн сургалтын тогтолцоог Монгол улсад байгуулах гэж байгаа юм.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Монгол улсын боловсролын салбарт өмнө нь яригдаж байсан шинэчлэлийн хөтөлбөртэй харьцуулах юм бол маш прагматик, гарт харагдахуйц, нүдэнд баригдахуйц эцсийн үр дунд хүрэх зорилготойгоороо ялгаатай. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Том утгаар нь ярих юм бол нийгмийн шударга ёсыг тогтооход үндсэн гурван арга хэрэгсэл байдаг. Татвараа зөв тогтоож баян ядуугийнхаа ялгааг багасгаж, баян нь илүү татвар төлж орлого багатай хэсэгтээ нийгмийн халамж олгох санхүүгийн арга хэрэгсэл байдаг. Улсын өмчийн сургуулиар дамжуулан орлого их багаас үл хамааран зах зээлд өрсөлдөх чадвартай боловсрол бүх хүүхдэд олгох тэгш боломжийн арга хэрэгсэл мөн байдаг. Эрүүл мэндийн салбарт орлогоос үл хамааран эмнэлгийн тусламж авах боломжийг бүрдүүлсэн арга хэрэгсэл. Тэгэхээр олон улсын стандарттай хэдэн сургууль аймгийн төвүүд, гэр хорооллуудад барих нь зүгээр нэг боловсролын тогтолцооны асуудал биш нийгмийн шударга ёсны асуудал гэдгийг огт мартаж болохгүй. Ардын хүүхдүүдээс ирээдүйн Монгол улсын улс төр, бизнес, нийгмийн удирдагчид төрөх боломжийг бүрдүүлж байгаа шударга ёсыг тогтоох үйлс гэдгийг санаж явах хэрэгтэй. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><em>МУИХ-н гишүүн Г. Дамдинням</em></strong></span></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/г.дамдинням" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">г.дамдинням</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/кембридж" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">кембридж</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish&text=Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн үг биш')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776565756.8218"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '34593';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '251416898413b701be491d17cdb66ed5826c9709f1d29937b349fce812443185c64045c4d0fd22047addca38c7251b6082be0016eb6a61f12e524021560ecb9a');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '251416898413b701be491d17cdb66ed5826c9709f1d29937b349fce812443185c64045c4d0fd22047addca38c7251b6082be0016eb6a61f12e524021560ecb9a');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '251416898413b701be491d17cdb66ed5826c9709f1d29937b349fce812443185c64045c4d0fd22047addca38c7251b6082be0016eb6a61f12e524021560ecb9a');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/gdamdinnyam-tsagdaa-zogsooson-talaar-zokhimjgui-jishee-awsand-mini-uuchlaarai">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/2bf60b19d6a8946bf3d63ccf25a41dc7.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/2bf60b19d6a8946bf3d63ccf25a41dc7.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/gdamdinnyam-tsagdaa-zogsooson-talaar-zokhimjgui-jishee-awsand-mini-uuchlaarai">
Г.Дамдинням: Цагдаа зогсоосон талаар зохимжгүй жишээ авсанд минь уучлаарай </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
11 сарын 20, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-zarim-gishuun-khuchirkhiilliin-esreg-lobbi-buleg-baiguulakh-bolsnoo-uikh-iin-dargad-medegdew">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/6f98300f9f2d69a3fbda9503fb089993.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/6f98300f9f2d69a3fbda9503fb089993.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-zarim-gishuun-khuchirkhiilliin-esreg-lobbi-buleg-baiguulakh-bolsnoo-uikh-iin-dargad-medegdew">
УИХ-ын зарим гишүүн "Хүчирхийллийн эсрэг" лобби бүлэг байгуулах болсноо УИХ-ын даргад мэдэгдэв </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
09 сарын 24, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/darkhanii-zamiin-urgutgul-shinechleltiin-ajliig-duusgakh-khugatsaag-2020-onii-12-dugaar-sariin-31-n-khurtel-sungasan">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/dede85b51514f0c59e7b9d55f0539c5f.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/dede85b51514f0c59e7b9d55f0539c5f.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/darkhanii-zamiin-urgutgul-shinechleltiin-ajliig-duusgakh-khugatsaag-2020-onii-12-dugaar-sariin-31-n-khurtel-sungasan">
"Дарханы замын ажлыг дуусгах хугацааг 2020 оны 12 дугаар сарын 31-н хүртэл сунгасан" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
08 сарын 06, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-gishuun-g-damdinnyam-darkhanii-zamiin-ajliin-yawtsiin-talaar-ztkh-iin-saidad-asuulga-tawiw">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/5dd1f3ea021aaee349ea46f049e5de30_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/5dd1f3ea021aaee349ea46f049e5de30.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-gishuun-g-damdinnyam-darkhanii-zamiin-ajliin-yawtsiin-talaar-ztkh-iin-saidad-asuulga-tawiw">
УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням Дарханы замын ажлын явцын талаар ЗТХ-ийн сайдад асуулга тавилаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
07 сарын 23, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/tsmunkhtsetseg-kembridjiin-surguuliudad-tomchuudiin-khuukhed-surdag-gesen-uruusgul-oilgolt-baij-bolokhgui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/98ff4cfcd96af6447645acaff9beeaf3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/98ff4cfcd96af6447645acaff9beeaf3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tsmunkhtsetseg-kembridjiin-surguuliudad-tomchuudiin-khuukhed-surdag-gesen-uruusgul-oilgolt-baij-bolokhgui">
Ц.Мөнхцэцэг: Кембриджийн сургуулиудад томчуудын хүүхэд сурдаг гэсэн өрөөсгөл ойлголт байж болохгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
08 сарын 26, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nqox";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой..." />
<meta name="keywords"
content="г.дамдинням, кембридж" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c8011a37c6cc68ae4d9487fc148c26e2.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c8011a37c6cc68ae4d9487fc148c26e2.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн үг биш</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/ad966c95f409b82e9ada28a8a3d456ac.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/orgil%40peak.mn" class="uk-text-semi uk-link-text">Х.Оргил</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">08 сарын 28, 2020</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish&text=Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн үг биш')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c8011a37c6cc68ae4d9487fc148c26e2.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c8011a37c6cc68ae4d9487fc148c26e2.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой уялдаж жинхэнэ монгол боловсролын тогтолцоо бүрдсэн. Лам хуварга болж л бичиг үсэгтэй, номтой болдог тогтолцоог халж, малын бэлчээрээс арван жилийн сургуульд орж, тэндээсээ дотоод гадаадын дээд сургуульд явдаг болсны ачаар Монгол улс хөгжиж чадсан. Энэ хувьсгалын ачаар хот хөдөөгийн мянга мянган залуучууд орчин цагийн сэхээтнүүд болж Монгол орныхоо эдийн засаг, нийгэм, соёл, спортын бүхий л салбарыг хөгжүүлж өдий зэрэгт хүргэсэн. Африк, Ази, Латин Америкийн хөгжиж буй олон орны нөхцөл байдалтай харьцуулахад Монголоос ялгаатай хамгийн чухал зүйл нь боловсролын тогтолцоо байдаг. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><br></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Харин 21-р зуунд Монголчууд энэ тогтолцоогоо улам сайжруулах цаг үеийн хэрэгцээ шаардлагатай тулгарлаа.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>Нэгд,</strong> боловсролын тогтолцооны ялгарал газар тэнгэр шиг болсон. Өндөр төлбөртэй хувийн сургуулийн хүүхдүүдийн Ерөнхий эрдмийн шалгалтын дундаж дүн улсын өмчийн сургуулийнхаас дэндүү ялгаатай боллоо. 2020 оны Ерөнхий эрдмийн шалгалт улсын сургуулийн дундаж дүн 513.7 оноо, хувийн сургуулийнх 565.5 оноотой байна. Энэ бол багшийн эсвэл хүүхдийн чадвараас шалтгаалж байгаа зүйл огт биш. 2019 онд математик, физик, хими, мэдээлэл зүй зэрэг хичээлүүдийн олон улсын олимпиадад 12 медаль аван, оролцсон бүх сурагчид медальтай эх орондоо ирсэн байна. Боломж нь байвал багш нь ч хүүхэд нь ч олон улсын аль ч түвшинд өрсөлдөх чадвартай гэдэг нь эргэлзээгүй. Улсын өмчийн сургуулиудын тогтолцоог өөрчлөхгүй бол болохгүй байна гэдэг нь энэ хоёрхон тооноос л харагдаж байна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>Хоёрт,</strong> Монгол улсад нийт 662 улсын сургууль байхад 158 хувийн сургууль ажиллаж байна. Дэлхийд боловсролын салбараар тэргүүлэгч Финланд улсад 3,400 бага сургууль байдгаас түүний 30 нь хувийн сургууль бөгөөд, хувийн болон хувийн бус сургуулиудын зардлыг нь засгаас нь буюу дээд удирдлагаас гаргадаг байна. Мөн Канад улсад 15,500 дунд боловсролын сургуулиуд байхад 2,000 орчим нь л хувийн сургууль бөгөөд нийт бага болон дунд боловсролын сурагчдын 91.2 хувь нь улсын сургуульд суралцаж байна. Энэ нь нэг л зүйлийг хэлээд байна. Манай орны хувьд ээж аав нар сайндаа биш аргаа барсандаа хувийн сургуулиудад их мөнгө төлж хүүхдүүдээ сургаж байна. Энэ нь баян мөнгөтэй айлын хүүхдүүд нэг боловсрол эзэмшдэг, ардын хүүхдүүд өөр боловсрол эзэмшдэг тогтолцоо руу хөтлөх үндсэн шалтгаан болоод байна. Өөрөөр хэлбэл энэ нь баян ядуугийн ялгааг байх ёстой зүйл гэж аль эрт хүүхэд наснаас нь “төлөвшүүлэх” тогтолцоо бүрдэж байна. Баян айлын хүүхэд гадаад хэлээр багаасаа чөлөөтэй ярьдаг, бүрэн дунд сургуулиа төгсөөд гадагшаа дээд сургуульд суралцах боломж нь нээлттэй байдаг, төгсөж ирээд цалин өндөртэй ажил төрөл хийх боломжтой болдог. Харин орлого багатай, эсвэл хөдөө орон нутагт байгаа айлын хүүхэд “зөвхөн Монголдоо” үлдэх ийм л сонголттой байх үндэс суурь нь аль бага сургуулиас нь тавигдаад байна. Шалтгаан нь нэг жигд биш стандартийн зөрүү.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Манай зарим популистууд хувийн сургуулиудыг хаах, эсвэл өөр ямар нэгэн хязгаарлалт тавих гэх мэт санал гаргах байх. Тэглээ гээд цаана байгаа суурь асуудал нь шийдэгдэхгүй. Баян айлын хүүхдийн хувийн сургуульд сурах боломжийг хааснаар асуудал шийдэгдэхгүй. Ардчилсан Монгол улсад тэгж болох ч үгүй. Харин ардын хүүхэд хувийн өндөр төлбөртэй сургуультай адилхан хөтөлбөр, орчинд суралцах боломжийг бүрдүүлэх ёстой.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong>Гуравт, </strong>өнөөдөр гадаадад сурч байгаа залуучуудын тоо социализмын үед Зөвлөлт Холбоот Улсад эсвэл Зүүн Европын холбоотон улсуудад сурдаг байсан оюутны тооноос хол давлаа. Энэ оны байдлаар Өмнөд Солонгосд 58 оюутан, АНУ-д 798, Хятадад 19, Орост 216, Германд 126, Японд 83 оюутан суралцаж байна. Гадаадад суралцах тухайд Монголчууд эртнээс л гадагшаа явж сурдаг байсан. Суут зохиолч Д.Нацагдоржоос эхлээд шинэ Монголын орчин цагийн сэхээтнүүдийн нилээд хэсэг нь гадаадад сурч байсан түүхтэй. Тэр хүмүүс одоо ч манай улсын оюун санааны үсрэнгүй хөгжлийг авчрагсад гэж дуурсагддаг.Тэгэхээр гадаадад боловсрол эзэмших нь ганц өнөөдөрийн ч биш ер нь монголчуудын амьдралын хэв маяг байсан. Мэдээж хэрэг ихэнх төгсөгчид дотооддоо их дээд сургуульд суралцаж төгсдөг. Гадагшаа суралцах цөөн хэдэн хүүхдэд зориулж тогтолцоогоо шинэчилж болохгүй. Харин манай тогтолцоо нь өөрөө олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн байж л гадагшаа сурах урсгал нь багасана. Өөрөөр хэлбэл гадаадад эзэмших боловсролыг Монголдоо эзэмших боломжтой байвал хүүхдүүд дотооддоо суралцах илүү сонирхолтой болно. Гадаадын өндөр чанартай гэгддэг боловсролыг Монголдоо эзэмших энэ тогтолцоо нь ерөнхий боловсролын тогтолцооноос эхлэх ёстой. Үүний тулд Монголын боловсролын тогтолцоогоо олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн болгох хэрэгтэй.</span></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Хөтөлбөрийн ялгааг ялгаварлан гадуурхал гэж шүүмжлээд байгаа хэсэг маань олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн хэд хэдэн хөтөлбөр Монголд байсаар ирсэнийг санах хэрэгтэй. Уламжлалт орос сургуулийн тогтолцооны нэг жишээ нь олон ээж аав нар, сурагчдын мөрөөдөл болсон монгол-оросын хамтарсан 3-р сургууль байна. Сүүлийн жилүүдэд амжилт үзүүлж буй хятад хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай Юцай сургууль бас бий. Олон жил Монгол улсын боловсролын салбарт жишиг болж орон нутагт сүлжээтэй болж чадсан Турк сургуулиуд байна. Герман хэлний сургалттай Гёте сургууль, Францын консулын сургууль гээд манайх шиг жижигхэн улсад хувийн салбарт өрсөлдөөн маш хүчтэй өрнөж байгаа. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">2010 онд төрөөс энэ салбарт шинэчлэл хийхдээ Кембрижийн Олон улсын шалгалтын төвтэй хамтарч ажиллахаар болсон. Зорилго нь маш тодорхой: Монгол улсын ерөнхий боловсролын сургуулийн дипломыг олон улсын түвшинд нийцэж байгаа гэсэн үнэлгээ авах. Энэ нь хүүхдүүд гадаадад очиж суралцахад дипломыг нь гадаадын сургуулиуд хүлээн зөвшөөрнө гэсэн шууд үр дүн дагуулахаас гадна том утгаараа манай сургуулиудын өгч буй хөтөлбөрийн агуулга нь олон улсын түвшинтэй нийцэж байгааг баталгаажуулна гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл монгол хүүхдүүд Монголдоо олон улсын стандартын боловсрол эзэмшиж байгааг баталгаажуулна.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Энэ ямар ач холбогдолтой вэ? Бид дэлхийн түвшинд боловсрол олгодог байлаа ч олон улсын түвшинд тэрийгээ баталгаажуулж байж л хүлээн зөвшөөрүүлнэ.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Баталгаажуулалтын жишээ манай оронд маш олон бий. Жишээ нь мэргэшсэн нягтлан бодогчийн үнэмлэхийг авахдаа олон улсын стандартын дагуу шалгалтыг нь өгөөд авдаг. Хамгийн наад захын жолооны үнэмлэх гэхэд л олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн нийтлэг дүрмийн дагуу шалгалт өгөөд үнэмлэхээ авдаг. Тийм учраас тэр үнэмлэхээрээ гадаадын зарим оронд машин тэрэг барьж болдог. Яагаад гэвэл Монголын жолооны үнэмлэхийг олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрдөг.</span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр Монгол хөтөлбөр байхгүй болоод оронд нь гадаад хөтөлбөр орж ирээд, хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн энгийн түвшний айдас төрдөг. Гэтэл тийм зүйл огт байхгүй. Монгол хэл дээр үзэх ёстой монгол хэл, түүх, уран зохиол гэх мэт бүх хичээлээ үздэгээрээ үзээд, сурдагаараа сурна. Байгалийн ухааны хичээлээ ч гэсэн монгол хэл дээрээ үзнэ. Харин агуулгын хувьд олон улсын үздэг хөтөлбөртэй нь нийцэж байна гэсэн баталгаажуулалт хийх ёстой гэсэн үг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Тэгэхээр байгаа хөтөлбөрөө сертификатжүүлах асуудал гэж ойлгож болно. Монгол сурах бичгээрээ монгол хэлээрээ монгол багш нар заадгаараа л заана. Харин түүнийг нь олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрүүлнэ гэсэн үг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Энэ шинэчлэлийн хүрээнд Кембрижийн хөтөлбөртэй гурван сургуулийг улсаас байгуулаад арав шахам жил болоод байна. Энэ нь хос хэлний лаборатори сургууль. Яагаад хос хэлний гэхээр нийгмийн ухааны хичээлээ монгол хэлээр үзэж, байгалийн ухааны хичээлээ англи хэлээр үздэг. Яагаад лаборатори гэхээр Монгол улсын бусад сургуулиуд эндээс суралцаж Кембрижийн хөтөлбөр руу аажмаар шилжилт хийх байсан. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">6 дугаар ангиас эхэлж сургадаг эдгээр сургуулиудыг ээж аав нар хүлээн зөвшөөрөөд одоо нэг л сургуульд нь 90 хүрэхгүй орон тоонд 2000 шахам хүүхэд элсэлтийн шалгалт өгч жил бүр өрсөлдөж байна. Нэг сургуулиас авч үзэхэд 2020 оны байдлаар 35 хүүхэд сургуулиа төгсөхөд 71 хувь нь МУИС, СЭЗДС, ШУТИС, АШУИС гэх мэт дотоодын тэргүүний сургуульд элсэж, 29 хувь гадаадад суралцаж, энэ 29 хүүхдийн 90 хувь нь гадаадад 100 хувийн тэтгэлэгтэй суралцаж байна. Өөрөөр хэлбэл ээж аав нар нь, хүүхдүүд нь бүгд энэ тогтолцоог ойлгож, хүлээн зөвшөөрч хамрагдах гэж маш их хүсдэг.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Харин үүнийг эсэргүүцдэг хүмүүс нэг л зүйлийг хэлдэг. Үнэтэй. Цөөн тооны хэдэн хүүхдүүдэд дэндүү их мөнгө зарж байна гэдэг. Гэтэл яг үнэн дээрээ хос хэлний лаборатори сургууль гуравхан байгаа. Зардлын хувьд энэ гурван сургуулийн зардал нь тийм ч өндөр биш. Жирийн сургуулиас ялгаа нь 25 хувь л байдаг. Тэгэхээр дүүрэг, аймаг болгонд ядаж нэгээс хоёр ийм сургууль байгууллаа гээд боловсролын салбарт тийм их дарамт учраад байхгүй. Улсын хэмжээнд одоо байгаа сургуулийн тоог 50 болголоо гээд боловсролын салбарын зардал тийм айхтар өсөхгүй.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Цөөн хэдэн хүүхдэд тусгай сургууль байгуулах гэж байна гэж шүүмжилдэг. Энэ сургуулиуд тусгай сургууль биш, лаборатори сургууль. Өөрөөр хэлбэл бусад сургуулиуд үүнээс туршлага судлаж, багш нарын сургалт явуулж, аажимдаа бүх сургуулийг шинэчлэх лаборатори болох учиртай.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Амьдрал дээр бол өнөөдөр Улаанбаатар хотын 1 дүгээр сургууль, 11 дугаар сургууль гэх мэт тусгай сургууль гэж хэлж болох сургууль байсаар л байна. Тэнд ихэнх хүүхэд нь шалгалт өгч эсвэл харъяаллын зарчмаар ордог ч гэсэн ар өврийн хаалгаар мөнгөтэй айлын эсвэл дарга нарын хүүхдүүд ордог гэдгийг эцэг эхчүүд бүгд л мэдэж байгаа. Аймаг болгонд л тийм сургууль байдаг. Харин энэ сургуулиудад жирийн ардын хүүхдүүд орж чадаж байна уу гэвэл бас худлаа. Хотын төвийн байр нь үнэтэй учраас харъяаллаараа орж болдоггүй. Танил тал багатай учраас ар өврийн хаалга нь дутдаг. Гэтэд ил тод шалгалтаар орох гэхээр тийм сургуулийн тоо бага учраас өрсөлдөөн дэндүү өндөр байдаг. Тэгэхээр 5 ангиа төгсөгч нараас дүүрэгтээ, аймагтаа сурлагаараа тэргүүлж байгаа хүүхдүүдээс ил тод байдлаар шалгалт авч хамгийн сайн сурлагтануудыг нь ийм хос хэлээр заадаг лаборатори сургуульд элсүүлэх нь харин ч хамгийн шударга бөгөөд ил тод арга зам.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Орон нутагт ийм сургууль байгуулах нь давхар олон ач холбогдолтой. Хамгийн гол нь орон нутагтаа сургууль төгсөгчид нь цаашдаа тухайн аймгаа, орон нутгаа авч явах удирдагчид, бизнесменууд, нийгмийн зүтгэлтнүүд болно. Хот руу сургууль бараадаж нүүх нүүдэл бага ч гэсэн саарна. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Гэхдээ энэ бол шинэчлэлийн эхний үе шат. Бусад бүх сургуулиудыг бүгдийг нь яг ийм болгох албагүй, шаардлага ч байхгүй. Хөтөлбөрөө баталгаажуулж, тогтолцоогоо шинэчилж чадах юм бол улсын өмчийн бүх сургуулийн төгсөгчид олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн дипломтой болно. Үүний тулд эхний ээлжинд лаборатори сургуулийг аймаг, дүүрэг болгонд байгуулах хэрэгтэй. Тогтолцоогоо шинэчлэх бодит эхний алхам бол эдгээр лаборатори сургууль. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Энэ бол Монголчууд дангаараа аваад хийх гэж байгаа шинэчлэл биш. Бусад олон оронд байдаг тогтолцоо. Английн ерөнхий боловсролын диплом \CGSE\, АНУ-ын GED буюу ахлах сургуулийн диплом, Сингапурын О төвшин, Энэтхэгийн CBSE зэрэгтэй адил төвшний, харилцан зөвшөөрөгдсөн сургалтын тогтолцоог Монгол улсад байгуулах гэж байгаа юм.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Монгол улсын боловсролын салбарт өмнө нь яригдаж байсан шинэчлэлийн хөтөлбөртэй харьцуулах юм бол маш прагматик, гарт харагдахуйц, нүдэнд баригдахуйц эцсийн үр дунд хүрэх зорилготойгоороо ялгаатай. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;">Том утгаар нь ярих юм бол нийгмийн шударга ёсыг тогтооход үндсэн гурван арга хэрэгсэл байдаг. Татвараа зөв тогтоож баян ядуугийнхаа ялгааг багасгаж, баян нь илүү татвар төлж орлого багатай хэсэгтээ нийгмийн халамж олгох санхүүгийн арга хэрэгсэл байдаг. Улсын өмчийн сургуулиар дамжуулан орлого их багаас үл хамааран зах зээлд өрсөлдөх чадвартай боловсрол бүх хүүхдэд олгох тэгш боломжийн арга хэрэгсэл мөн байдаг. Эрүүл мэндийн салбарт орлогоос үл хамааран эмнэлгийн тусламж авах боломжийг бүрдүүлсэн арга хэрэгсэл. Тэгэхээр олон улсын стандарттай хэдэн сургууль аймгийн төвүүд, гэр хорооллуудад барих нь зүгээр нэг боловсролын тогтолцооны асуудал биш нийгмийн шударга ёсны асуудал гэдгийг огт мартаж болохгүй. Ардын хүүхдүүдээс ирээдүйн Монгол улсын улс төр, бизнес, нийгмийн удирдагчид төрөх боломжийг бүрдүүлж байгаа шударга ёсыг тогтоох үйлс гэдгийг санаж явах хэрэгтэй. </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"> </span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><em>МУИХ-н гишүүн Г. Дамдинням</em></strong></span></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/г.дамдинням" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">г.дамдинням</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/кембридж" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">кембридж</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish&text=Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн үг биш')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/kembrij-gesen-gadaad-ug-orood-irekheer-khuukhduud-mongol-khel-tuukh-uran-zokhioloo-uzej-surakhaa-bolino-gesen-ug-bish"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776565756.8218"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '34593';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '251416898413b701be491d17cdb66ed5826c9709f1d29937b349fce812443185c64045c4d0fd22047addca38c7251b6082be0016eb6a61f12e524021560ecb9a');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '251416898413b701be491d17cdb66ed5826c9709f1d29937b349fce812443185c64045c4d0fd22047addca38c7251b6082be0016eb6a61f12e524021560ecb9a');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '251416898413b701be491d17cdb66ed5826c9709f1d29937b349fce812443185c64045c4d0fd22047addca38c7251b6082be0016eb6a61f12e524021560ecb9a');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/gdamdinnyam-tsagdaa-zogsooson-talaar-zokhimjgui-jishee-awsand-mini-uuchlaarai">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/2bf60b19d6a8946bf3d63ccf25a41dc7.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/2bf60b19d6a8946bf3d63ccf25a41dc7.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/gdamdinnyam-tsagdaa-zogsooson-talaar-zokhimjgui-jishee-awsand-mini-uuchlaarai">
Г.Дамдинням: Цагдаа зогсоосон талаар зохимжгүй жишээ авсанд минь уучлаарай </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
11 сарын 20, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-zarim-gishuun-khuchirkhiilliin-esreg-lobbi-buleg-baiguulakh-bolsnoo-uikh-iin-dargad-medegdew">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/6f98300f9f2d69a3fbda9503fb089993.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/6f98300f9f2d69a3fbda9503fb089993.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-zarim-gishuun-khuchirkhiilliin-esreg-lobbi-buleg-baiguulakh-bolsnoo-uikh-iin-dargad-medegdew">
УИХ-ын зарим гишүүн "Хүчирхийллийн эсрэг" лобби бүлэг байгуулах болсноо УИХ-ын даргад мэдэгдэв </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
09 сарын 24, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/darkhanii-zamiin-urgutgul-shinechleltiin-ajliig-duusgakh-khugatsaag-2020-onii-12-dugaar-sariin-31-n-khurtel-sungasan">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/dede85b51514f0c59e7b9d55f0539c5f.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/dede85b51514f0c59e7b9d55f0539c5f.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/darkhanii-zamiin-urgutgul-shinechleltiin-ajliig-duusgakh-khugatsaag-2020-onii-12-dugaar-sariin-31-n-khurtel-sungasan">
"Дарханы замын ажлыг дуусгах хугацааг 2020 оны 12 дугаар сарын 31-н хүртэл сунгасан" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
08 сарын 06, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-gishuun-g-damdinnyam-darkhanii-zamiin-ajliin-yawtsiin-talaar-ztkh-iin-saidad-asuulga-tawiw">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/5dd1f3ea021aaee349ea46f049e5de30_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/5dd1f3ea021aaee349ea46f049e5de30.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-gishuun-g-damdinnyam-darkhanii-zamiin-ajliin-yawtsiin-talaar-ztkh-iin-saidad-asuulga-tawiw">
УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням Дарханы замын ажлын явцын талаар ЗТХ-ийн сайдад асуулга тавилаа </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
07 сарын 23, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/tsmunkhtsetseg-kembridjiin-surguuliudad-tomchuudiin-khuukhed-surdag-gesen-uruusgul-oilgolt-baij-bolokhgui">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/98ff4cfcd96af6447645acaff9beeaf3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/98ff4cfcd96af6447645acaff9beeaf3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/politics">
Улс төр </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tsmunkhtsetseg-kembridjiin-surguuliudad-tomchuudiin-khuukhed-surdag-gesen-uruusgul-oilgolt-baij-bolokhgui">
Ц.Мөнхцэцэг: Кембриджийн сургуулиудад томчуудын хүүхэд сурдаг гэсэн өрөөсгөл ойлголт байж болохгүй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
08 сарын 26, 2020 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nqox";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '251416898413b701be491d17cdb66ed5826c9709f1d29937b349fce812443185c64045c4d0fd22047addca38c7251b6082be0016eb6a61f12e524021560ecb9a',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.NjE0ZTM4NmM3NGE1ZGM5NmM5MDg0MmMyMjQwMDc2ZjRiYWQ1OGZmMGY2YzM4OTVlMjE5ODIzYmNlZDU0MWU1MaSOKLZCKrx5a5m69d+fmEmhpr7ceXrTV0feWY/QtvTi',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1779157756',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.ZDc2MmIwMWJiZmE0ZjBjMmFjMjRhYTI1YWI1NmMxYzhmMmNlM2I5YjM3YzYxMDBlZDYxZDExMGMzODcwMjVmZmgXjjnxrcNKltPL3IYBDKPvDnqZE+GQNX03VHfsmItqZ7YZGwRuoCTx9iY5yzgxeJzjcZzfQjOzf6tnq4WiUHs=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1779157756',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '251416898413b701be491d17cdb66ed5826c9709f1d29937b349fce812443185c64045c4d0fd22047addca38c7251b6082be0016eb6a61f12e524021560ecb9a'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.NjE0ZTM4NmM3NGE1ZGM5NmM5MDg0MmMyMjQwMDc2ZjRiYWQ1OGZmMGY2YzM4OTVlMjE5ODIzYmNlZDU0MWU1MaSOKLZCKrx5a5m69d+fmEmhpr7ceXrTV0feWY/QtvTi'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1779157756'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.ZDc2MmIwMWJiZmE0ZjBjMmFjMjRhYTI1YWI1NmMxYzhmMmNlM2I5YjM3YzYxMDBlZDYxZDExMGMzODcwMjVmZmgXjjnxrcNKltPL3IYBDKPvDnqZE+GQNX03VHfsmItqZ7YZGwRuoCTx9iY5yzgxeJzjcZzfQjOzf6tnq4WiUHs='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1779157756'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа... | Peak News
Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн үг биш
20-р зуунд Монгол улс Зөвлөлтийн боловсролын тогтолцоог хуулж нутагшуулснаар улс орны хөгжилдөө хамгийн том хувьсгал хийсэн гэж хэлж болно. Багшаа насан туршдаа хүндэлж явдаг Монгол соёл, Зөвлөлтөөр дамжиж ирсэн Европ боловсролын тогтолцоотой уялдаж жинхэнэ монгол боловсролын тогтолцоо бүрдсэн. Лам хуварга болж л бичиг үсэгтэй, номтой болдог тогтолцоог халж, малын бэлчээрээс арван жилийн сургуульд орж, тэндээсээ дотоод гадаадын дээд сургуульд явдаг болсны ачаар Монгол улс хөгжиж чадсан. Энэ хувьсгалын ачаар хот хөдөөгийн мянга мянган залуучууд орчин цагийн сэхээтнүүд болж Монгол орныхоо эдийн засаг, нийгэм, соёл, спортын бүхий л салбарыг хөгжүүлж өдий зэрэгт хүргэсэн. Африк, Ази, Латин Америкийн хөгжиж буй олон орны нөхцөл байдалтай харьцуулахад Монголоос ялгаатай хамгийн чухал зүйл нь боловсролын тогтолцоо байдаг.
Харин 21-р зуунд Монголчууд энэ тогтолцоогоо улам сайжруулах цаг үеийн хэрэгцээ шаардлагатай тулгарлаа.
Нэгд, боловсролын тогтолцооны ялгарал газар тэнгэр шиг болсон. Өндөр төлбөртэй хувийн сургуулийн хүүхдүүдийн Ерөнхий эрдмийн шалгалтын дундаж дүн улсын өмчийн сургуулийнхаас дэндүү ялгаатай боллоо. 2020 оны Ерөнхий эрдмийн шалгалт улсын сургуулийн дундаж дүн 513.7 оноо, хувийн сургуулийнх 565.5 оноотой байна. Энэ бол багшийн эсвэл хүүхдийн чадвараас шалтгаалж байгаа зүйл огт биш. 2019 онд математик, физик, хими, мэдээлэл зүй зэрэг хичээлүүдийн олон улсын олимпиадад 12 медаль аван, оролцсон бүх сурагчид медальтай эх орондоо ирсэн байна. Боломж нь байвал багш нь ч хүүхэд нь ч олон улсын аль ч түвшинд өрсөлдөх чадвартай гэдэг нь эргэлзээгүй. Улсын өмчийн сургуулиудын тогтолцоог өөрчлөхгүй бол болохгүй байна гэдэг нь энэ хоёрхон тооноос л харагдаж байна.
Хоёрт, Монгол улсад нийт 662 улсын сургууль байхад 158 хувийн сургууль ажиллаж байна. Дэлхийд боловсролын салбараар тэргүүлэгч Финланд улсад 3,400 бага сургууль байдгаас түүний 30 нь хувийн сургууль бөгөөд, хувийн болон хувийн бус сургуулиудын зардлыг нь засгаас нь буюу дээд удирдлагаас гаргадаг байна. Мөн Канад улсад 15,500 дунд боловсролын сургуулиуд байхад 2,000 орчим нь л хувийн сургууль бөгөөд нийт бага болон дунд боловсролын сурагчдын 91.2 хувь нь улсын сургуульд суралцаж байна. Энэ нь нэг л зүйлийг хэлээд байна. Манай орны хувьд ээж аав нар сайндаа биш аргаа барсандаа хувийн сургуулиудад их мөнгө төлж хүүхдүүдээ сургаж байна. Энэ нь баян мөнгөтэй айлын хүүхдүүд нэг боловсрол эзэмшдэг, ардын хүүхдүүд өөр боловсрол эзэмшдэг тогтолцоо руу хөтлөх үндсэн шалтгаан болоод байна. Өөрөөр хэлбэл энэ нь баян ядуугийн ялгааг байх ёстой зүйл гэж аль эрт хүүхэд наснаас нь “төлөвшүүлэх” тогтолцоо бүрдэж байна. Баян айлын хүүхэд гадаад хэлээр багаасаа чөлөөтэй ярьдаг, бүрэн дунд сургуулиа төгсөөд гадагшаа дээд сургуульд суралцах боломж нь нээлттэй байдаг, төгсөж ирээд цалин өндөртэй ажил төрөл хийх боломжтой болдог. Харин орлого багатай, эсвэл хөдөө орон нутагт байгаа айлын хүүхэд “зөвхөн Монголдоо” үлдэх ийм л сонголттой байх үндэс суурь нь аль бага сургуулиас нь тавигдаад байна. Шалтгаан нь нэг жигд биш стандартийн зөрүү.
Манай зарим популистууд хувийн сургуулиудыг хаах, эсвэл өөр ямар нэгэн хязгаарлалт тавих гэх мэт санал гаргах байх. Тэглээ гээд цаана байгаа суурь асуудал нь шийдэгдэхгүй. Баян айлын хүүхдийн хувийн сургуульд сурах боломжийг хааснаар асуудал шийдэгдэхгүй. Ардчилсан Монгол улсад тэгж болох ч үгүй. Харин ардын хүүхэд хувийн өндөр төлбөртэй сургуультай адилхан хөтөлбөр, орчинд суралцах боломжийг бүрдүүлэх ёстой.
Гуравт, өнөөдөр гадаадад сурч байгаа залуучуудын тоо социализмын үед Зөвлөлт Холбоот Улсад эсвэл Зүүн Европын холбоотон улсуудад сурдаг байсан оюутны тооноос хол давлаа. Энэ оны байдлаар Өмнөд Солонгосд 58 оюутан, АНУ-д 798, Хятадад 19, Орост 216, Германд 126, Японд 83 оюутан суралцаж байна. Гадаадад суралцах тухайд Монголчууд эртнээс л гадагшаа явж сурдаг байсан. Суут зохиолч Д.Нацагдоржоос эхлээд шинэ Монголын орчин цагийн сэхээтнүүдийн нилээд хэсэг нь гадаадад сурч байсан түүхтэй. Тэр хүмүүс одоо ч манай улсын оюун санааны үсрэнгүй хөгжлийг авчрагсад гэж дуурсагддаг.Тэгэхээр гадаадад боловсрол эзэмших нь ганц өнөөдөрийн ч биш ер нь монголчуудын амьдралын хэв маяг байсан. Мэдээж хэрэг ихэнх төгсөгчид дотооддоо их дээд сургуульд суралцаж төгсдөг. Гадагшаа суралцах цөөн хэдэн хүүхдэд зориулж тогтолцоогоо шинэчилж болохгүй. Харин манай тогтолцоо нь өөрөө олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн байж л гадагшаа сурах урсгал нь багасана. Өөрөөр хэлбэл гадаадад эзэмших боловсролыг Монголдоо эзэмших боломжтой байвал хүүхдүүд дотооддоо суралцах илүү сонирхолтой болно. Гадаадын өндөр чанартай гэгддэг боловсролыг Монголдоо эзэмших энэ тогтолцоо нь ерөнхий боловсролын тогтолцооноос эхлэх ёстой. Үүний тулд Монголын боловсролын тогтолцоогоо олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн болгох хэрэгтэй.
Хөтөлбөрийн ялгааг ялгаварлан гадуурхал гэж шүүмжлээд байгаа хэсэг маань олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн хэд хэдэн хөтөлбөр Монголд байсаар ирсэнийг санах хэрэгтэй. Уламжлалт орос сургуулийн тогтолцооны нэг жишээ нь олон ээж аав нар, сурагчдын мөрөөдөл болсон монгол-оросын хамтарсан 3-р сургууль байна. Сүүлийн жилүүдэд амжилт үзүүлж буй хятад хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай Юцай сургууль бас бий. Олон жил Монгол улсын боловсролын салбарт жишиг болж орон нутагт сүлжээтэй болж чадсан Турк сургуулиуд байна. Герман хэлний сургалттай Гёте сургууль, Францын консулын сургууль гээд манайх шиг жижигхэн улсад хувийн салбарт өрсөлдөөн маш хүчтэй өрнөж байгаа.
2010 онд төрөөс энэ салбарт шинэчлэл хийхдээ Кембрижийн Олон улсын шалгалтын төвтэй хамтарч ажиллахаар болсон. Зорилго нь маш тодорхой: Монгол улсын ерөнхий боловсролын сургуулийн дипломыг олон улсын түвшинд нийцэж байгаа гэсэн үнэлгээ авах. Энэ нь хүүхдүүд гадаадад очиж суралцахад дипломыг нь гадаадын сургуулиуд хүлээн зөвшөөрнө гэсэн шууд үр дүн дагуулахаас гадна том утгаараа манай сургуулиудын өгч буй хөтөлбөрийн агуулга нь олон улсын түвшинтэй нийцэж байгааг баталгаажуулна гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл монгол хүүхдүүд Монголдоо олон улсын стандартын боловсрол эзэмшиж байгааг баталгаажуулна.
Энэ ямар ач холбогдолтой вэ? Бид дэлхийн түвшинд боловсрол олгодог байлаа ч олон улсын түвшинд тэрийгээ баталгаажуулж байж л хүлээн зөвшөөрүүлнэ.
Баталгаажуулалтын жишээ манай оронд маш олон бий. Жишээ нь мэргэшсэн нягтлан бодогчийн үнэмлэхийг авахдаа олон улсын стандартын дагуу шалгалтыг нь өгөөд авдаг. Хамгийн наад захын жолооны үнэмлэх гэхэд л олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн нийтлэг дүрмийн дагуу шалгалт өгөөд үнэмлэхээ авдаг. Тийм учраас тэр үнэмлэхээрээ гадаадын зарим оронд машин тэрэг барьж болдог. Яагаад гэвэл Монголын жолооны үнэмлэхийг олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрдөг.
Кембриж гэсэн гадаад үг ороод ирэхээр Монгол хөтөлбөр байхгүй болоод оронд нь гадаад хөтөлбөр орж ирээд, хүүхдүүд монгол хэл, түүх, уран зохиолоо үзэж сурахаа болино гэсэн энгийн түвшний айдас төрдөг. Гэтэл тийм зүйл огт байхгүй. Монгол хэл дээр үзэх ёстой монгол хэл, түүх, уран зохиол гэх мэт бүх хичээлээ үздэгээрээ үзээд, сурдагаараа сурна. Байгалийн ухааны хичээлээ ч гэсэн монгол хэл дээрээ үзнэ. Харин агуулгын хувьд олон улсын үздэг хөтөлбөртэй нь нийцэж байна гэсэн баталгаажуулалт хийх ёстой гэсэн үг.
Тэгэхээр байгаа хөтөлбөрөө сертификатжүүлах асуудал гэж ойлгож болно. Монгол сурах бичгээрээ монгол хэлээрээ монгол багш нар заадгаараа л заана. Харин түүнийг нь олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрүүлнэ гэсэн үг.
Энэ шинэчлэлийн хүрээнд Кембрижийн хөтөлбөртэй гурван сургуулийг улсаас байгуулаад арав шахам жил болоод байна. Энэ нь хос хэлний лаборатори сургууль. Яагаад хос хэлний гэхээр нийгмийн ухааны хичээлээ монгол хэлээр үзэж, байгалийн ухааны хичээлээ англи хэлээр үздэг. Яагаад лаборатори гэхээр Монгол улсын бусад сургуулиуд эндээс суралцаж Кембрижийн хөтөлбөр руу аажмаар шилжилт хийх байсан.
6 дугаар ангиас эхэлж сургадаг эдгээр сургуулиудыг ээж аав нар хүлээн зөвшөөрөөд одоо нэг л сургуульд нь 90 хүрэхгүй орон тоонд 2000 шахам хүүхэд элсэлтийн шалгалт өгч жил бүр өрсөлдөж байна. Нэг сургуулиас авч үзэхэд 2020 оны байдлаар 35 хүүхэд сургуулиа төгсөхөд 71 хувь нь МУИС, СЭЗДС, ШУТИС, АШУИС гэх мэт дотоодын тэргүүний сургуульд элсэж, 29 хувь гадаадад суралцаж, энэ 29 хүүхдийн 90 хувь нь гадаадад 100 хувийн тэтгэлэгтэй суралцаж байна. Өөрөөр хэлбэл ээж аав нар нь, хүүхдүүд нь бүгд энэ тогтолцоог ойлгож, хүлээн зөвшөөрч хамрагдах гэж маш их хүсдэг.
Харин үүнийг эсэргүүцдэг хүмүүс нэг л зүйлийг хэлдэг. Үнэтэй. Цөөн тооны хэдэн хүүхдүүдэд дэндүү их мөнгө зарж байна гэдэг. Гэтэл яг үнэн дээрээ хос хэлний лаборатори сургууль гуравхан байгаа. Зардлын хувьд энэ гурван сургуулийн зардал нь тийм ч өндөр биш. Жирийн сургуулиас ялгаа нь 25 хувь л байдаг. Тэгэхээр дүүрэг, аймаг болгонд ядаж нэгээс хоёр ийм сургууль байгууллаа гээд боловсролын салбарт тийм их дарамт учраад байхгүй. Улсын хэмжээнд одоо байгаа сургуулийн тоог 50 болголоо гээд боловсролын салбарын зардал тийм айхтар өсөхгүй.
Цөөн хэдэн хүүхдэд тусгай сургууль байгуулах гэж байна гэж шүүмжилдэг. Энэ сургуулиуд тусгай сургууль биш, лаборатори сургууль. Өөрөөр хэлбэл бусад сургуулиуд үүнээс туршлага судлаж, багш нарын сургалт явуулж, аажимдаа бүх сургуулийг шинэчлэх лаборатори болох учиртай.
Амьдрал дээр бол өнөөдөр Улаанбаатар хотын 1 дүгээр сургууль, 11 дугаар сургууль гэх мэт тусгай сургууль гэж хэлж болох сургууль байсаар л байна. Тэнд ихэнх хүүхэд нь шалгалт өгч эсвэл харъяаллын зарчмаар ордог ч гэсэн ар өврийн хаалгаар мөнгөтэй айлын эсвэл дарга нарын хүүхдүүд ордог гэдгийг эцэг эхчүүд бүгд л мэдэж байгаа. Аймаг болгонд л тийм сургууль байдаг. Харин энэ сургуулиудад жирийн ардын хүүхдүүд орж чадаж байна уу гэвэл бас худлаа. Хотын төвийн байр нь үнэтэй учраас харъяаллаараа орж болдоггүй. Танил тал багатай учраас ар өврийн хаалга нь дутдаг. Гэтэд ил тод шалгалтаар орох гэхээр тийм сургуулийн тоо бага учраас өрсөлдөөн дэндүү өндөр байдаг. Тэгэхээр 5 ангиа төгсөгч нараас дүүрэгтээ, аймагтаа сурлагаараа тэргүүлж байгаа хүүхдүүдээс ил тод байдлаар шалгалт авч хамгийн сайн сурлагтануудыг нь ийм хос хэлээр заадаг лаборатори сургуульд элсүүлэх нь харин ч хамгийн шударга бөгөөд ил тод арга зам.
Орон нутагт ийм сургууль байгуулах нь давхар олон ач холбогдолтой. Хамгийн гол нь орон нутагтаа сургууль төгсөгчид нь цаашдаа тухайн аймгаа, орон нутгаа авч явах удирдагчид, бизнесменууд, нийгмийн зүтгэлтнүүд болно. Хот руу сургууль бараадаж нүүх нүүдэл бага ч гэсэн саарна.
Гэхдээ энэ бол шинэчлэлийн эхний үе шат. Бусад бүх сургуулиудыг бүгдийг нь яг ийм болгох албагүй, шаардлага ч байхгүй. Хөтөлбөрөө баталгаажуулж, тогтолцоогоо шинэчилж чадах юм бол улсын өмчийн бүх сургуулийн төгсөгчид олон улсын хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн дипломтой болно. Үүний тулд эхний ээлжинд лаборатори сургуулийг аймаг, дүүрэг болгонд байгуулах хэрэгтэй. Тогтолцоогоо шинэчлэх бодит эхний алхам бол эдгээр лаборатори сургууль.
Энэ бол Монголчууд дангаараа аваад хийх гэж байгаа шинэчлэл биш. Бусад олон оронд байдаг тогтолцоо. Английн ерөнхий боловсролын диплом \CGSE\, АНУ-ын GED буюу ахлах сургуулийн диплом, Сингапурын О төвшин, Энэтхэгийн CBSE зэрэгтэй адил төвшний, харилцан зөвшөөрөгдсөн сургалтын тогтолцоог Монгол улсад байгуулах гэж байгаа юм.
Монгол улсын боловсролын салбарт өмнө нь яригдаж байсан шинэчлэлийн хөтөлбөртэй харьцуулах юм бол маш прагматик, гарт харагдахуйц, нүдэнд баригдахуйц эцсийн үр дунд хүрэх зорилготойгоороо ялгаатай.
Том утгаар нь ярих юм бол нийгмийн шударга ёсыг тогтооход үндсэн гурван арга хэрэгсэл байдаг. Татвараа зөв тогтоож баян ядуугийнхаа ялгааг багасгаж, баян нь илүү татвар төлж орлого багатай хэсэгтээ нийгмийн халамж олгох санхүүгийн арга хэрэгсэл байдаг. Улсын өмчийн сургуулиар дамжуулан орлого их багаас үл хамааран зах зээлд өрсөлдөх чадвартай боловсрол бүх хүүхдэд олгох тэгш боломжийн арга хэрэгсэл мөн байдаг. Эрүүл мэндийн салбарт орлогоос үл хамааран эмнэлгийн тусламж авах боломжийг бүрдүүлсэн арга хэрэгсэл. Тэгэхээр олон улсын стандарттай хэдэн сургууль аймгийн төвүүд, гэр хорооллуудад барих нь зүгээр нэг боловсролын тогтолцооны асуудал биш нийгмийн шударга ёсны асуудал гэдгийг огт мартаж болохгүй. Ардын хүүхдүүдээс ирээдүйн Монгол улсын улс төр, бизнес, нийгмийн удирдагчид төрөх боломжийг бүрдүүлж байгаа шударга ёсыг тогтоох үйлс гэдгийг санаж явах хэрэгтэй.
МУИХ-н гишүүн Г. Дамдинням
Х.Оргил
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.