Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Х.Мөнхзул: Эхнэр нь 'чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой' гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав. - Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх..." /> <meta name="keywords" content="хэүк, “айл гэр” подкаст, х.мөнхзүл" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Х.Мөнхзул: Эхнэр нь 'чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой' гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав. - Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/43ac7f79a5699939b81f18835d8e7f46.jpg" /> <meta property="og:title" content="Х.Мөнхзул: Эхнэр нь 'чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой' гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/43ac7f79a5699939b81f18835d8e7f46.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав. - Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Х.Мөнхзул: Эхнэр нь "чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой" гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A0.%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD-%D0%A3%D1%83%D0%BB" class="uk-text-semi uk-link-text">Р.Сайхан-Уул</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">02 сарын 27, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul&text=Х.Мөнхзул: Эхнэр нь "чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой" гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/43ac7f79a5699939b81f18835d8e7f46.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/43ac7f79a5699939b81f18835d8e7f46.jpg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>- Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх байдлаар хандах нь бий. Ер нь жендэр гэж юу болох талаар мэдээлэл өгвөл?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">- Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс нийгмийн амьдралд тэгш оролцож, нийгмийн баялгаасаа тэгш хүртэх ёстой. Гэсэн хэдий ч <span class="twittersharelink">эмэгтэй, эрэгтэй хүмүүс нийгмийн харилцаанд маш ялгаатай байдлыг бий болгочихсон байдаг. </span>Тэгэхээр хүйс гэдэг нь эмэгтэй, эрэгтэй хүмүүсийн биологийн ялгааг л хэлээд байгаа юм. <span class="twittersharelink">Жендэр гэдэг нь нийгмийн харилцаан дээр гарч байгаа ялгааг хэлнэ.</span> Хүйс бол хэзээ ч хувьсан өөрчлөгдөхгүй биологийн эрхтэн. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Харин улс төр, эдийн засаг, гэр бүлийн харилцаанд эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн гүйцэтгэж байгаа, үүрэг хүлээж байгаа хариуцлага нийгэмд тогтсон ойлголт үзэл хандлагыг жендэр гэнэ. Тэгэхээр жендерийн ойлголт цагаар хувьсан өөрчлөгдөж байдаг хувьсамтгай. Энэ нь гэр бүлийн харилцаанд илэрдэг, нийгмийн харилцаанд ч илэрдэг. </p><p style="text-align: justify;">Жишээ нь, <span class="twittersharelink">улс төр, нийгэмд манлайлж байгаа, шийдвэр гаргах төвшний эмэгтэй хүнийг хэний татаас тусламжаар гарчихав. Ард нь нөлөө бүхий хүн байгаа гэх ч юмуу. Гэтэл эрчүүдийг мундаг эрдэмтэй, чадалтай хүн гэж үздэг. </span></p><p style="text-align: justify;">Хүүхдээ сайн асардаг эмэгтэй хүнийг юу гэдэг вэ гэхээр ээж хүний хийдэг л ажил, байх ёстой зүйл гэж хардаг бол эрэгтэй хүнийг маш сайн аав, мундаг аав гэж үздэг. Өөр жишээгээр хааш, яаж хувцасласан эрэгтэй хүнийг гүндүйгүй, элдэв маяггүй сайхан эр хүн гэж хардаг бол эмэгтэй хүнийг арчаагүй, сул дорой гэж үздэг. Энэ тал дээр нийгмийн үнэлэмж нь хүртэл ялгаатай байдаг. Мөн эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн нийгэмд гүйцэтгэж байгаа хариуцлага нь бас өөр байна. Жишээлбэл, гэр бүлийн харилцаанд аав хүнийг гэр бүлээ авч явах ёстой, чадварлаг байх, зоригтой, хүчтэй байх ёстой гэсэн үүрэг хариуцлагыг нийгмээс тулгадаг. Харин эмэгтэй хүнийг гэр орноо сайхан цэмцгэр авч явах ёстой, мундаг гэрийн эзэгтэй байх ёстой гэх мэтчилэн. Дээр үед бол эмэгтэй хүнийг тогооны хүн гэж хэлдэг байлаа шүү дээ. <span class="twittersharelink">Одоо харьцангуй өөрчлөгдөж, нөхөр нь эхнэртээ тусладаг болсон.</span> Гэсэн хэдий ч зарим хүмүүсийн үзэл хандлага хэвээрээ л байна. Эмэгтэй хүнийг улс төрд гарах, нийгэмд байр суурь эзлэх байтугай торонд байгаа шувуу шиг эмэгтэй хүн гоё ганган байх ёстой, гэртээ л байх хэрэгтэй гэсэн хандлага байсаар байгаа. Үүнийг жендэрийн хэвшмэл ойлголт гэдэг.</p><p><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FVast.content%2Fvideos%2F1103898883390694%2F&show_text=false&width=560" width="560" height="314" style="border:none;overflow:hidden;" scrolling="no"></iframe></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Эрэгтэй хүнийг өрхийн тэргүүн, эмэгтэй хүнийг тогооны хүн гэдэг ойлголтыг л хэлээд байна аа даа?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Жендэрийн эрхийн асуудлыг хүмүүс эмэгтэйчүүдийн эрхийн асуудал гэж ярьдаг. Гэтэл энэ эрчүүдийн ч бас асуудал.</span> Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс нийгмийн амьдралдаа тэгш оролцъё, нийгмийн баялгаа тэгш хүртье, нийгэмдээ адилхан үнэлүүлье. </p><p style="text-align: justify;">Гэтэл эрчүүд өрхийн тэргүүн байх ёстой, хүчтэй байж, уйлж болохгүй гэсэн үзэл нь өөрөө хүнийг ялгаварлан хадуурхалтыг, жендэрт суурилсан хүчирхийллийг бий болгох суурь нөхцлийг бүрдүүлээд байдаг. </p><p style="text-align: justify;">Энгийн жишээг дурдахад, 5 настай эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүүхэд гүйж яваад адилхан унахад эрэгтэйг нь чи эрэгтэй хүүхэд байж уйллаа, болохгүй гэж хэлчихээд охиноо болохоор эвий миний охин гэж аргаддаг. Ирээдүйд гэр бүлтэй боллоо гэхэд эрэгтэй хүн хогоо асгах, үнсээ асгахад чи хог асгалаа, хийморь сүлд нь доройтлоо гэсэн зүйлсийг ярьж эхэлдэг. Харин <span class="twittersharelink">эхнэр нь чи хүчтэй байх ёстой, энэ гэрт мөнгө олох ёстой гэсэн үзэл хандлагыг ихээр гаргадаг. Эрэгтэйчүүд ийм үзэл хандлагаас болж дарамтанд орох, архинд орох нь бий.</span> Нийгэм, гэр бүлээс үүссэн стресс бухимдлыг уйлж тайлж болохгүй учраас архи уух, агсан тавих, зодоон хийх хэлбэрээр тайлдаг. Саяхан нэг статистик тоон мэдээ гарсан. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Дэлхий дахинд хүмүүсийн амиа хорлолтоор Монгол Улс гуравдугаарт жагсаж байна.</span> <span class="twittersharelink">Амиа хорлолтын 80 хувь нь эрчүүд.</span> Эрчүүд уйлж болохгүй, хүчтэй байх ёстой, хүн бүр дээр очиж зовлонгоо тоочсон, шалчиганасан зантай байж болохгүй гэсэн хандлага маш их нөлөөлж байгаа. Ийм байдал л жендэрийн ялгаатай байдлыг гаргаж ирдэг. </p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр эдгээр жижиг үзэл хандлагууд нийгэм дээр ялгаатай байдлыг бий болгоод байгаа юм. Бидний амьдралын том, жижиг асуудлын суурь хүчин зүйл нь жендэрийн ялгаатай байдлаас үүсэж байгаа юм болов уу гэж харж байна.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Бид нийгмээрээ эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс ийм байх ёстой гэсэн стандартыг тулгачихдаг.</span> Эрчүүд яагаад цэцэрлэгийн багш байж болохгүй гэж. Яагаад заавал цэрэг, цагдаа хүчний ажлыг голчлон хийх ёстой гэж.</p><p style="text-align: justify;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e67736bac29f23c861d7f3215df2a6d3.jpg" data-size="650,433" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e67736bac29f23c861d7f3215df2a6d3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Энэ үзэл хандлага юунаас эх вэ. Мөн хэрхэн бууруулах вэ, Үүний тулд бид юу хийх ёстой юм бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Бид энэхүү үүрэг, хариуцлага ноогдуулж байгаа асуудлыг хэвшмэл ойголт гэж үздэг. Тэгэхээр үүнийг соёл, уламжлал бий болгоод байгаа юм. Соёл гэдэг нь үеэс үед уламжлагдан ирдэг. Соёл нь өөрөө гэр бүлийн харилцаа, уламжлалаас үүсэлтэй болж эхэлдэг. Мөн боловсролоор дамжиж тухайн хэвшмэл ойлголтууд улам дэвэрч бэхждэг. Шашин, соёл урлаг ч нөлөөлж байна. </p><p style="text-align: justify;">Жишээлбэл зарим нэг хэлц үгсийг авч үзье. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Эхнэр, илжиг хоёрыг сард нэг гөв, эр муу ч эмийн дээр, эм хүний үс урт ухаан нь богино, оргүйгээс охинтой нь дээр гэх зэрэг үзэл хандлагууд эмэгтэй хүнийг сул дорой, хэн нэгний эрхшээлд байх ёстой гэсэн үзэл хандлагыг бий болгоод байна. </p><p style="text-align: justify;">Саяхан фэйсбүүкээр Энэтхэгийн богино хэмжээний нэг видео явж байсан. Аав нь гэр бүл болсон охиндоо очсон чинь охин нь утсаар ярингаа хоолоо хийгээд л, хүүхдээ асраад, нөхрөө халамжлаад, бүх зүйлийг зэрэг амжуулж байгаа үзэгдэл гарч байгаа юм. Харин хүргэнээ харсан чинь ТВ үзээд л, диван дээр суучихсан, сонин уншаад, өөрийгөө амраагаад байж байдаг. Энэ байдлыг аав нь харангуутаа нээрээ л би ч залуудаа ийм л байсан шүү дээ гээд охиноо өрөвдөж суудаг. Тэгээд гэртээ харингуутаа эхнэртээ тусалж эхэлдэг. Ийм дүрслэлийг тухайн видеон дээр үзүүлж байсан. Тэр гэр бүлээс сурсан зүйлээ л давтаж байгаа юм. Охин ч үүнийг асуудал гэж харахаас илүүтэй өөрийнх нь үүрэг гэж хүлээж авдаг болчихсон. Ингэж л бид бүхэн гэр бүлийн харилцаа, орчноосоо суралцсаар л байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Жендрийн мэдрэмж гэдэг зүйлийг гэрийн бүлийн төвшинд онцгой анхаарч үзэх цаг болсон гэж мэргэжилтнүүд хэлдэг. Тухайлбал ханиа сонгохдоо л хэр жендрийн мэдрэмжтэй хүн бэ гэдгийг нь хүртэл анзаарч харж байгаарай гэсэн зөвлөгөөг өгдөг. Энэ талаар?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Үндсэн хуулиараа эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс бүх харилцаанд тэгш эрхтэй байна гээд заачихсан. Тэгэхээр заавал бүх ачааг эрэгтэйчүүдэд үүрүүлэх гээд байна гэсэн ойлголт биш, <span class="twittersharelink">нийгмийн харилцаанд орох, сурч боловсрох, ажил хөдөлмөр эрхлэх энэ бүх боломж нь тэгш байх ёстой</span> л гэсэн зарчим. Өөрөөр хэлбэл, хэн хэн нь ажилтай, аль эсвэл хэн хэн нь сурах гэж байгаа бол гэр бүлийнхээ асуудлыг хамтран үүрэх, өөр байдлаар зохицуулаад явах нь чухал.</p><p style="text-align: justify;">- <strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Амьдрал дээр эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн сурч боловсрох ажил хөдөлмөр эрхлэх боломж нөхцөл нь тэгш хангагдаж чадаж байна уу. Би нэг судалгаа уншиж байхад жижиг, дунд гарааны бизнес эрхлэх хүсэлтэй төсөл хөтөлбөрийн дийлэнх хувийг эмэгтэйчүүд ирүүлсэн байдаг. Гэтэл яг зээл авсан хүмүүсийг нь харахаар эрэгтэйчүүд нь давамгай байсан. Мөн өөрийгөө хөгжүүлэх, мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэх орон нутгийн сургалт семинарт эмэгтэйчүүд түлхүү оролцдог бол эрэгтэйчүүд гадаад руу, аль эсвэл хотод болж байгаа сургалт дамжаанд илүү оролцдог гэсэн дүнг харж байсан. Эдгээр нь жендрийн тэгш байдал алдагдаж байгаа жишээнд орох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс хүйсээрээ л ялгаатай. Гэтэл нийгмийн амьдрал дээр маш олон зүйлээр ялгаатай болчихоод байна. Тэдгээрийн хоёр жишээг та дурдлаа. Сурч боловсрох, хөдөлмөр эрхлэх гээд бүх зүйл нь энэ эрэгтэйчүүдийнх, энэ эмэгтэйчүүдийнх гээд зааглаад ялгаад өгчихсөн юм шиг хэв маяг олон жил явж ирсэн. Эрүүл мэнд дээр эрэгтэйчүүдийн өвчлөл өндөр байдаг. Дундаж наслалт нь эмэгтэйчүүдийнхээс 10 насаар доогуур байна. Боловсролын түвшингээрээ мөн эрэгтэйчүүд хоцрогдолтой байдаг. Ерөнхий боловсролын сургуульд тэгш хамрагддаг ч гэсэн дээд боловсролын төвшинд маш зөрөөтэй тоо гарч ирдэг болсон. Өнөөдөр <span class="twittersharelink">их, дээд сургуульд суралцаж байгаа оюутнуудын олонх нь охид бүсгүйчүүд</span> байгаагаас харж болно.</p><p style="text-align: justify;">Ажлын байрны нөхцөл байдлыг аваад үзэхээр цэрэг цагдаа, уул уурхай, улс төрд эрэгтэйчүүд давамгайлдаг бол эрүүл мэнд, боловсрол, худалдаа үйлчилгээний салбарт эмэгтэйчүүд байдаг. Үүнийгээ дагаад цалин орлогын тэгш бус байдал бий болж байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;">Жендрийн тэгш байдлын үзүүлэлтээр манай улс 2018 онд 58 дугаарт орж байсан бол 2020 оны үзүүлэлтээр 79 дүгээрт байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Жендрийн тэгш байдлаар нь аваад үзвэл манай улс 2018 оноос хойш 21 байраар ухарсан байна. Яагаад ухрав, гол шалтгааныг нь юу гэж тодорхойлж байгаа вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Жендрийн тэгш байдал алдагдаж байгаа гол зүйл нь шийдвэр гаргах түвшинд ажиллаж байгаа эмэгтэйчүүдийн тоо буурсан нь голлох нөлөөг үзүүлсэн</span>. Гэхдээ Зүүн өмнөд Азидаа гуравдугаарт ордог. Энэ нь хууль эрх зүй, тогтолцооны хувьд бүс нутагтаа харьцангуй бэхжсэн орон. Харин <span class="twittersharelink">ухамсар, үзэл хандлагын хувьд, батлагдсан хууль журмаа биелүүлэх шатанд алдаа дутагдал байгаа</span> нь судалгааны дүнд сөргөөр нөлөөлж байна.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/f485bf27af9f8f7374cda91fb4824ee3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/f485bf27af9f8f7374cda91fb4824ee3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Жендрийн хэвшмэл ойлголтыг өөрчлөх нь өнөөдөр яриад маргааш шийдчих асуудал биш. Үүнд ямар арга тактик хэрэгтэй, хэр их хугацаа шаардлагатай зэргээр судалж тооцоолсон зүйлүүд байгаа байх?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Энэ бол тогтолцоог өөрчлөх, хүний хандлагыг өөрчлөх тухай асуудал. Энэ утгаараа мэдээж цаг хугацааны асуудал. 1800 оны үеэс л жендрийн тэгш байдлын тухай асуудал яригдаж ирсэн. Өмнө нь эмэгтэйчүүд хөөрхөн байх ёстой, эр нөхрийнхөө халамжид байх ёстой гэсэн хэвшмэл ойлголт байсан. Энэ нь цаг хугацаа нийгмийн хөгжлийн явцад жил ирэх тусам өөрчлөгдөж, тэгш байх зарчимдаа ойртож байгаа. Энэ бол төрөлхийн асуудал биш учраас нийгэм, эдийн засгийн хөгжлөө дагаад өөрчлөгдөж болох зүйл.</p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>- Та сая өргөн хүрээнд авч үзээд тодорхой тайлбар хэллээ. Жендрийн асуудлын өөр нэг гол сэдэв нь гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбогддог. Үүний талаар?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">- Энэ эмэгтэй миний эрхшээл, ноёрхолд байх ёстой гэсэн олон зуун жил явж ирсэн үзэл хандлага байгаа нөхцөлд гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбогдоно. Цаашлаад ажлын байрны бэлгийн дарамт, хүн худалдаалах гэмт хэрэг, бэлгийн мөлжлөг зэрэг асуудлууд нь хүчтэй нь хүчгүйгээ дийлэх, дарлах гэсэн үзэл хандлагатай. Араатан амьтад биш оюун ухаант хүн бол энэ үзэл ойлголтоос бүрэн ангижрах боломжтой. Жендерт суурилсан гэр бүлийн хүчирхийлэл аль ч улс оронд байна. Ингэхдээ ихэвчлэн охид эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд хохирогч болдог. Зарим тохиолдолд эрчүүд ч гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөх тохиолдол байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Эрчүүд ямар тохиолдолд гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөж байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Гэр бүлийн хүчирхийллийг сэтгэл санааны, бие махбодийн, бэлгийн, эдийн засгийн гэж хэв шинжээр нь ангилж болно.</span> Эрэгтэйчүүдийн хувьд сэтгэл санааны дарамтад өртөх тохиолдол их байдаг. Тухайлбал, <span class="twittersharelink">байнга үглэж, зандрах нь нэг төрлийн гэр бүлийн хүчирхийлэл.</span> Саяхан нөхрөө чи ажил хий, мөнгө ол гээд гэрээс нь хөөгөөд гаргасан тохиолдол гарсан. Гэтэл Ковидын хөл хорионы улмаас ажил хийж мөнгө олох боломж нь ямар байгаа билээ гэдгээ бодох ёстой биз дээ.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Айл бүрт хэрүүл маргаан болж, хэлэлцэх асуудлууд гардаг. Тэр болгоныг гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбон тайлбарлаж болохгүй. <span class="twittersharelink">Хэн нэгэн нь айдаст автах, хэн нэгэн нь давамгайлж байвал гэр бүлийн хүчирхийлэл болно.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Гэр бүлийн хүчирхийлэлд охид эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд илүү өртөж байгааг та хэлсэн. Цагдаа болон хүний эрхийн байгууллагуудад гомдол гаргаад шийдүүлэх гэхээр тэр нь түр зуурынх болчих гээд байдаг. Эргээд хамт л амьдрахаас хойш дахиад л айдаст автах, илүү их дарамтад орох вий гэсэн болгоомж байна. Тэгэхээр суурь асуудал, шалтгаан нөхцлийг нь арилгахгүйгээр энэ асуудал шийдэгдэхгүй юм шиг санагдаж байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөж байгаа хүмүүсийн 70-80 хувь нь охид эмэгтэйчүүд</span> байгаа учраас энэ асуудал зайлшгүй сөхөгдөж байна. Аливаа асуудал гарахаар өөрсдөө шийдэх гэж оролддог. Дараа нь аав ээждээ хэлнэ, найз нөхдөдөө хэлнэ. Бүр болохгүй тохиолдолд цагдаа болон хүний эрхийн байгууллагад ханддаг. Ойролцоогоор 7-8 жилийн дараа ийм нөхцөл байдалд тулж ирдэг гэсэн судалгаа байна. Яагаад ийм удаан үргэлжилдэг вэ гэхээр нэг алдаа дутагдал, үл ойлголцлоос болоод нөхөртөө зодууллаа. Дараа нь нөхөр нь уучлалт гуйна, “би дахиж тэгэхгүй, хайртай дуртай” гээд аргалчихдаг. <span class="twittersharelink">Дахиад асуудал гарна дахиад уучлалт гуйна ингэж явсаар маш олон жил болчихсон байдаг.</span> <span class="twittersharelink">Үр хүүхэд, хөрөнгө санхүү гээд олон зүйлээр холбогдчихсон байдаг учраас тэр нөхцөл байдлаа орхиод явж чадахгүй, нөхцөл байдалдаа дасан зохицсон байх нь элбэг.</span></p><p style="text-align: justify;">Нөгөө талдаа хууль эрх зүйн хувьд гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөөд гомдол гаргасан тохиолдолд хохирогчдод тэр бүр ашигтай байдаггүй. <span class="twittersharelink">Цагдаад мэдэгдлээ гэхэд зөвхөн сануулаад торгоод өнгөрөөнө. Гэтэл торгуулийн мөнгө нь гэр бүлийн санхүүгээс гарна.</span> Цагдаагийн байгууллагаар хэрэг маргаанаа шийдүүлсний дараа улам илүү заналхийлэх, хүчирхийллийн далд хэлбэрт шилжих зэрэг сөрөг үр дагаврууд гарч ирнэ.</p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр үзэл хандлагыг өөрчлөх бодлого хэрэгжихгүй байна. Шийтгэл зэмлэл нь ч гэсэн үзэл хандлагыг өөрчлөхөд чиглэхгүй байгаа нь энэ асуудлыг шийдэж чадахгүй, улам нэмэгдүүлэх, хүндрүүлэх хандлагатай болгож байгаа нь бас буруу.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Яаж үзэл хандлагатай тэмцэх вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Хохирогч эмэгтэйчүүд нөхрөө хориулъя, цагдуулъя, торгуулъя гэж хүсдэггүй. Аль болох ойлгуулаад ухамсарлуулаад өгөхийг л хүсдэг. </span>Харин хүчирхийлэл үйлдэж байгаа этгээдүүдийг гурван хэсэгт хувааж үзэж болно. </p><p style="text-align: justify;"><em><strong>Нэгдүгээрт</strong></em> бүх асуудлыг хүчирхийллийн аргаар шийдэх ухамсар хандлагатай хүн байна. Энэ нь гудамж талбайд ч, ажлын байран дээр ч, гэр бүлдээ ч хүчирхийллийн хэлбэрээр асуудлыг шийддэг хүмүүс. Ийм тохиолдолд хуулийн хатуу хариуцлага оногдуулж асуудлыг шийдэх хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;"><em><strong>Хоёрдугаарт</strong></em> ажлын стресс, бусадтай үл ойлголцсон уур бухимдлаа гэр бүлдээ ирж гаргадаг хүмүүс байна. Тэд буруу зан авир гаргаж, буруу үйлдэл хийж байгаагаа ухамсарласан ч өөрийн мэдэлгүй тэгэх нь байна.</p><p style="text-align: justify;"><em><strong>Гурав дахь нь</strong></em> мөн хүчирхийлэх нь буруу зүйл гэдгийг мэддэг ч өөрийнхөө үзэл бодлыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, буруугаа хүлээхгүй байгаа нөхцөлд эр бяраа гаргах нь байна. Ингээд үзэхээр <span class="twittersharelink">хоёр, гурав дахь нөхцөлд хамаарах хүмүүст сэтгэл зүйн зөвлөгөө өгөх, ухамсар хандлагыг нь өөрчлөх, уур бухимдлаа хэрхэн тайлах, асуудлыг эвийн замаар яаж шийдэх талаар зааж чиглүүлж болно.</span></p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр эхний ээлжид сайн дурын сургалтуудыг хийх хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл заавал гомдол саналд үндэслэхгүйгээр гэр бүл болсон л бол анхаарах асуудлуудынх нь талаар зааж сургаж болно. Жишээ нь, манай хороонд <span class="twittersharelink">энэ жил 100 гэр бүл шинээр нэмэгдлээ гэхэд тэр шинэ хосууддаа зориулсан арга хэмжээ зохион байгуулаад сургалт нөлөөллийн ажлаа хийгээд явах боломжтой гэсэн үг.</span></p><p style="text-align: justify;">Сайн дурын сургалтад суухгүй, эхнэрээ, нөхрөө хүчирхийлсэн тохиолдолд албадан суулгах арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж болно. Манай Гэр бүлийн хүчирхийллийн эсрэг хууль, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуульд сайн дурын болон албадан сургах талаар тусгасан ч хэрэгжилт хангалтгүй байгаа.</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/хэүк" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хэүк</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/“айл гэр” подкаст" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">“айл гэр” подкаст</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/х.мөнхзүл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">х.мөнхзүл</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul&text=Х.Мөнхзул: Эхнэр нь "чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой" гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (1) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776687563.1217"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="3708f133-6364-4ae2-a8ac-9a10653d48d7"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [192.82.70.61] ・ 2021.03.15</span> <a onclick="addReply('3708f133-6364-4ae2-a8ac-9a10653d48d7')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Khunii erkhiin komiss-iin ene shine gishuun bol hamgiin yos zuigui, ajlaa meddeggui, mungutei erkh medeltei humuusiin tald uilchildeg hun. Iim hun iim hundtei yos zuitei ajliig hiij bolohgui. </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '37481'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '14d0e6ae9003783e2b629c5f554a3ad1ee66c0f12d3a16d01bfbecb394c8b8908d172cb40487f0761e4cb33c7149257f6685b7f64068dc981d0b70bb3cb6a283'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '14d0e6ae9003783e2b629c5f554a3ad1ee66c0f12d3a16d01bfbecb394c8b8908d172cb40487f0761e4cb33c7149257f6685b7f64068dc981d0b70bb3cb6a283'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '14d0e6ae9003783e2b629c5f554a3ad1ee66c0f12d3a16d01bfbecb394c8b8908d172cb40487f0761e4cb33c7149257f6685b7f64068dc981d0b70bb3cb6a283'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/news041626"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/186fb326fca1c5752dfa7a91f44ecce2_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/186fb326fca1c5752dfa7a91f44ecce2.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/news041626"> ХЭҮК: “Хотула” апп, “Таван богд Нура”, АН-йн бүртгэл хувийн мэдээлэл хамгаалалтын зөрчилтэй байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 04 сарын 16, 2026 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-darga-gzandanshataraar-akhluulsan-ajliin-kheseg-kheuk-iin-uil-ajillagaatai-taniltslaa"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b4a2f5a5c55c93bc15791512c0d147e2.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b4a2f5a5c55c93bc15791512c0d147e2.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-darga-gzandanshataraar-akhluulsan-ajliin-kheseg-kheuk-iin-uil-ajillagaatai-taniltslaa"> УИХ-ын дарга Г.Занданшатараар ахлуулсан ажлын хэсэг ХЭҮК-ын үйл ажиллагаатай танилцлаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 22, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/kheuk-iin-darga-jbyambadorj-ajlaas-chuluulugdukh-urgudluu-uikh-iin-dargad-ugluu"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/4f4717c9b46e504e3e2c06157278864f.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/4f4717c9b46e504e3e2c06157278864f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/kheuk-iin-darga-jbyambadorj-ajlaas-chuluulugdukh-urgudluu-uikh-iin-dargad-ugluu"> ХЭҮК-ийн дарга Ж.Бямбадорж ажлаас чөлөөлөгдөх өргөдлөө өглөө </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 04 сарын 14, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/kheuk-t-bnsu-d-orshin-suuj-bui-manai-irgedees-gomdol-irjee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e476ba2af2e625c6eaab30dcf380dc36.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e476ba2af2e625c6eaab30dcf380dc36.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/kheuk-t-bnsu-d-orshin-suuj-bui-manai-irgedees-gomdol-irjee"> ХЭҮК-т БНСУ-д оршин сууж буй манай иргэдээс гомдол иржээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 03 сарын 13, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/khunii-erkhiin-asuudlaar-tsakhimaar-gomdol-gargakh-bolomjtoi"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/64703510f09f0bb0d21f8b6a9931ea34.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/64703510f09f0bb0d21f8b6a9931ea34.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khunii-erkhiin-asuudlaar-tsakhimaar-gomdol-gargakh-bolomjtoi"> Хүний эрхийн асуудлаар цахимаар гомдол гаргах боломжтой </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 03 сарын 04, 2020 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nsx5"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Х.Мөнхзул: Эхнэр нь 'чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой' гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав. - Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх..." /> <meta name="keywords" content="хэүк, “айл гэр” подкаст, х.мөнхзүл" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Х.Мөнхзул: Эхнэр нь 'чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой' гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав. - Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/43ac7f79a5699939b81f18835d8e7f46.jpg" /> <meta property="og:title" content="Х.Мөнхзул: Эхнэр нь 'чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой' гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/43ac7f79a5699939b81f18835d8e7f46.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав. - Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Х.Мөнхзул: Эхнэр нь "чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой" гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A0.%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD-%D0%A3%D1%83%D0%BB" class="uk-text-semi uk-link-text">Р.Сайхан-Уул</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">02 сарын 27, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul&text=Х.Мөнхзул: Эхнэр нь "чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой" гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/43ac7f79a5699939b81f18835d8e7f46.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/43ac7f79a5699939b81f18835d8e7f46.jpg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>- Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх байдлаар хандах нь бий. Ер нь жендэр гэж юу болох талаар мэдээлэл өгвөл?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">- Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс нийгмийн амьдралд тэгш оролцож, нийгмийн баялгаасаа тэгш хүртэх ёстой. Гэсэн хэдий ч <span class="twittersharelink">эмэгтэй, эрэгтэй хүмүүс нийгмийн харилцаанд маш ялгаатай байдлыг бий болгочихсон байдаг. </span>Тэгэхээр хүйс гэдэг нь эмэгтэй, эрэгтэй хүмүүсийн биологийн ялгааг л хэлээд байгаа юм. <span class="twittersharelink">Жендэр гэдэг нь нийгмийн харилцаан дээр гарч байгаа ялгааг хэлнэ.</span> Хүйс бол хэзээ ч хувьсан өөрчлөгдөхгүй биологийн эрхтэн. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Харин улс төр, эдийн засаг, гэр бүлийн харилцаанд эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн гүйцэтгэж байгаа, үүрэг хүлээж байгаа хариуцлага нийгэмд тогтсон ойлголт үзэл хандлагыг жендэр гэнэ. Тэгэхээр жендерийн ойлголт цагаар хувьсан өөрчлөгдөж байдаг хувьсамтгай. Энэ нь гэр бүлийн харилцаанд илэрдэг, нийгмийн харилцаанд ч илэрдэг. </p><p style="text-align: justify;">Жишээ нь, <span class="twittersharelink">улс төр, нийгэмд манлайлж байгаа, шийдвэр гаргах төвшний эмэгтэй хүнийг хэний татаас тусламжаар гарчихав. Ард нь нөлөө бүхий хүн байгаа гэх ч юмуу. Гэтэл эрчүүдийг мундаг эрдэмтэй, чадалтай хүн гэж үздэг. </span></p><p style="text-align: justify;">Хүүхдээ сайн асардаг эмэгтэй хүнийг юу гэдэг вэ гэхээр ээж хүний хийдэг л ажил, байх ёстой зүйл гэж хардаг бол эрэгтэй хүнийг маш сайн аав, мундаг аав гэж үздэг. Өөр жишээгээр хааш, яаж хувцасласан эрэгтэй хүнийг гүндүйгүй, элдэв маяггүй сайхан эр хүн гэж хардаг бол эмэгтэй хүнийг арчаагүй, сул дорой гэж үздэг. Энэ тал дээр нийгмийн үнэлэмж нь хүртэл ялгаатай байдаг. Мөн эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн нийгэмд гүйцэтгэж байгаа хариуцлага нь бас өөр байна. Жишээлбэл, гэр бүлийн харилцаанд аав хүнийг гэр бүлээ авч явах ёстой, чадварлаг байх, зоригтой, хүчтэй байх ёстой гэсэн үүрэг хариуцлагыг нийгмээс тулгадаг. Харин эмэгтэй хүнийг гэр орноо сайхан цэмцгэр авч явах ёстой, мундаг гэрийн эзэгтэй байх ёстой гэх мэтчилэн. Дээр үед бол эмэгтэй хүнийг тогооны хүн гэж хэлдэг байлаа шүү дээ. <span class="twittersharelink">Одоо харьцангуй өөрчлөгдөж, нөхөр нь эхнэртээ тусладаг болсон.</span> Гэсэн хэдий ч зарим хүмүүсийн үзэл хандлага хэвээрээ л байна. Эмэгтэй хүнийг улс төрд гарах, нийгэмд байр суурь эзлэх байтугай торонд байгаа шувуу шиг эмэгтэй хүн гоё ганган байх ёстой, гэртээ л байх хэрэгтэй гэсэн хандлага байсаар байгаа. Үүнийг жендэрийн хэвшмэл ойлголт гэдэг.</p><p><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FVast.content%2Fvideos%2F1103898883390694%2F&show_text=false&width=560" width="560" height="314" style="border:none;overflow:hidden;" scrolling="no"></iframe></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Эрэгтэй хүнийг өрхийн тэргүүн, эмэгтэй хүнийг тогооны хүн гэдэг ойлголтыг л хэлээд байна аа даа?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Жендэрийн эрхийн асуудлыг хүмүүс эмэгтэйчүүдийн эрхийн асуудал гэж ярьдаг. Гэтэл энэ эрчүүдийн ч бас асуудал.</span> Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс нийгмийн амьдралдаа тэгш оролцъё, нийгмийн баялгаа тэгш хүртье, нийгэмдээ адилхан үнэлүүлье. </p><p style="text-align: justify;">Гэтэл эрчүүд өрхийн тэргүүн байх ёстой, хүчтэй байж, уйлж болохгүй гэсэн үзэл нь өөрөө хүнийг ялгаварлан хадуурхалтыг, жендэрт суурилсан хүчирхийллийг бий болгох суурь нөхцлийг бүрдүүлээд байдаг. </p><p style="text-align: justify;">Энгийн жишээг дурдахад, 5 настай эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүүхэд гүйж яваад адилхан унахад эрэгтэйг нь чи эрэгтэй хүүхэд байж уйллаа, болохгүй гэж хэлчихээд охиноо болохоор эвий миний охин гэж аргаддаг. Ирээдүйд гэр бүлтэй боллоо гэхэд эрэгтэй хүн хогоо асгах, үнсээ асгахад чи хог асгалаа, хийморь сүлд нь доройтлоо гэсэн зүйлсийг ярьж эхэлдэг. Харин <span class="twittersharelink">эхнэр нь чи хүчтэй байх ёстой, энэ гэрт мөнгө олох ёстой гэсэн үзэл хандлагыг ихээр гаргадаг. Эрэгтэйчүүд ийм үзэл хандлагаас болж дарамтанд орох, архинд орох нь бий.</span> Нийгэм, гэр бүлээс үүссэн стресс бухимдлыг уйлж тайлж болохгүй учраас архи уух, агсан тавих, зодоон хийх хэлбэрээр тайлдаг. Саяхан нэг статистик тоон мэдээ гарсан. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Дэлхий дахинд хүмүүсийн амиа хорлолтоор Монгол Улс гуравдугаарт жагсаж байна.</span> <span class="twittersharelink">Амиа хорлолтын 80 хувь нь эрчүүд.</span> Эрчүүд уйлж болохгүй, хүчтэй байх ёстой, хүн бүр дээр очиж зовлонгоо тоочсон, шалчиганасан зантай байж болохгүй гэсэн хандлага маш их нөлөөлж байгаа. Ийм байдал л жендэрийн ялгаатай байдлыг гаргаж ирдэг. </p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр эдгээр жижиг үзэл хандлагууд нийгэм дээр ялгаатай байдлыг бий болгоод байгаа юм. Бидний амьдралын том, жижиг асуудлын суурь хүчин зүйл нь жендэрийн ялгаатай байдлаас үүсэж байгаа юм болов уу гэж харж байна.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Бид нийгмээрээ эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс ийм байх ёстой гэсэн стандартыг тулгачихдаг.</span> Эрчүүд яагаад цэцэрлэгийн багш байж болохгүй гэж. Яагаад заавал цэрэг, цагдаа хүчний ажлыг голчлон хийх ёстой гэж.</p><p style="text-align: justify;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e67736bac29f23c861d7f3215df2a6d3.jpg" data-size="650,433" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e67736bac29f23c861d7f3215df2a6d3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Энэ үзэл хандлага юунаас эх вэ. Мөн хэрхэн бууруулах вэ, Үүний тулд бид юу хийх ёстой юм бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Бид энэхүү үүрэг, хариуцлага ноогдуулж байгаа асуудлыг хэвшмэл ойголт гэж үздэг. Тэгэхээр үүнийг соёл, уламжлал бий болгоод байгаа юм. Соёл гэдэг нь үеэс үед уламжлагдан ирдэг. Соёл нь өөрөө гэр бүлийн харилцаа, уламжлалаас үүсэлтэй болж эхэлдэг. Мөн боловсролоор дамжиж тухайн хэвшмэл ойлголтууд улам дэвэрч бэхждэг. Шашин, соёл урлаг ч нөлөөлж байна. </p><p style="text-align: justify;">Жишээлбэл зарим нэг хэлц үгсийг авч үзье. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Эхнэр, илжиг хоёрыг сард нэг гөв, эр муу ч эмийн дээр, эм хүний үс урт ухаан нь богино, оргүйгээс охинтой нь дээр гэх зэрэг үзэл хандлагууд эмэгтэй хүнийг сул дорой, хэн нэгний эрхшээлд байх ёстой гэсэн үзэл хандлагыг бий болгоод байна. </p><p style="text-align: justify;">Саяхан фэйсбүүкээр Энэтхэгийн богино хэмжээний нэг видео явж байсан. Аав нь гэр бүл болсон охиндоо очсон чинь охин нь утсаар ярингаа хоолоо хийгээд л, хүүхдээ асраад, нөхрөө халамжлаад, бүх зүйлийг зэрэг амжуулж байгаа үзэгдэл гарч байгаа юм. Харин хүргэнээ харсан чинь ТВ үзээд л, диван дээр суучихсан, сонин уншаад, өөрийгөө амраагаад байж байдаг. Энэ байдлыг аав нь харангуутаа нээрээ л би ч залуудаа ийм л байсан шүү дээ гээд охиноо өрөвдөж суудаг. Тэгээд гэртээ харингуутаа эхнэртээ тусалж эхэлдэг. Ийм дүрслэлийг тухайн видеон дээр үзүүлж байсан. Тэр гэр бүлээс сурсан зүйлээ л давтаж байгаа юм. Охин ч үүнийг асуудал гэж харахаас илүүтэй өөрийнх нь үүрэг гэж хүлээж авдаг болчихсон. Ингэж л бид бүхэн гэр бүлийн харилцаа, орчноосоо суралцсаар л байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Жендрийн мэдрэмж гэдэг зүйлийг гэрийн бүлийн төвшинд онцгой анхаарч үзэх цаг болсон гэж мэргэжилтнүүд хэлдэг. Тухайлбал ханиа сонгохдоо л хэр жендрийн мэдрэмжтэй хүн бэ гэдгийг нь хүртэл анзаарч харж байгаарай гэсэн зөвлөгөөг өгдөг. Энэ талаар?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Үндсэн хуулиараа эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс бүх харилцаанд тэгш эрхтэй байна гээд заачихсан. Тэгэхээр заавал бүх ачааг эрэгтэйчүүдэд үүрүүлэх гээд байна гэсэн ойлголт биш, <span class="twittersharelink">нийгмийн харилцаанд орох, сурч боловсрох, ажил хөдөлмөр эрхлэх энэ бүх боломж нь тэгш байх ёстой</span> л гэсэн зарчим. Өөрөөр хэлбэл, хэн хэн нь ажилтай, аль эсвэл хэн хэн нь сурах гэж байгаа бол гэр бүлийнхээ асуудлыг хамтран үүрэх, өөр байдлаар зохицуулаад явах нь чухал.</p><p style="text-align: justify;">- <strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Амьдрал дээр эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн сурч боловсрох ажил хөдөлмөр эрхлэх боломж нөхцөл нь тэгш хангагдаж чадаж байна уу. Би нэг судалгаа уншиж байхад жижиг, дунд гарааны бизнес эрхлэх хүсэлтэй төсөл хөтөлбөрийн дийлэнх хувийг эмэгтэйчүүд ирүүлсэн байдаг. Гэтэл яг зээл авсан хүмүүсийг нь харахаар эрэгтэйчүүд нь давамгай байсан. Мөн өөрийгөө хөгжүүлэх, мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэх орон нутгийн сургалт семинарт эмэгтэйчүүд түлхүү оролцдог бол эрэгтэйчүүд гадаад руу, аль эсвэл хотод болж байгаа сургалт дамжаанд илүү оролцдог гэсэн дүнг харж байсан. Эдгээр нь жендрийн тэгш байдал алдагдаж байгаа жишээнд орох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс хүйсээрээ л ялгаатай. Гэтэл нийгмийн амьдрал дээр маш олон зүйлээр ялгаатай болчихоод байна. Тэдгээрийн хоёр жишээг та дурдлаа. Сурч боловсрох, хөдөлмөр эрхлэх гээд бүх зүйл нь энэ эрэгтэйчүүдийнх, энэ эмэгтэйчүүдийнх гээд зааглаад ялгаад өгчихсөн юм шиг хэв маяг олон жил явж ирсэн. Эрүүл мэнд дээр эрэгтэйчүүдийн өвчлөл өндөр байдаг. Дундаж наслалт нь эмэгтэйчүүдийнхээс 10 насаар доогуур байна. Боловсролын түвшингээрээ мөн эрэгтэйчүүд хоцрогдолтой байдаг. Ерөнхий боловсролын сургуульд тэгш хамрагддаг ч гэсэн дээд боловсролын төвшинд маш зөрөөтэй тоо гарч ирдэг болсон. Өнөөдөр <span class="twittersharelink">их, дээд сургуульд суралцаж байгаа оюутнуудын олонх нь охид бүсгүйчүүд</span> байгаагаас харж болно.</p><p style="text-align: justify;">Ажлын байрны нөхцөл байдлыг аваад үзэхээр цэрэг цагдаа, уул уурхай, улс төрд эрэгтэйчүүд давамгайлдаг бол эрүүл мэнд, боловсрол, худалдаа үйлчилгээний салбарт эмэгтэйчүүд байдаг. Үүнийгээ дагаад цалин орлогын тэгш бус байдал бий болж байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;">Жендрийн тэгш байдлын үзүүлэлтээр манай улс 2018 онд 58 дугаарт орж байсан бол 2020 оны үзүүлэлтээр 79 дүгээрт байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Жендрийн тэгш байдлаар нь аваад үзвэл манай улс 2018 оноос хойш 21 байраар ухарсан байна. Яагаад ухрав, гол шалтгааныг нь юу гэж тодорхойлж байгаа вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Жендрийн тэгш байдал алдагдаж байгаа гол зүйл нь шийдвэр гаргах түвшинд ажиллаж байгаа эмэгтэйчүүдийн тоо буурсан нь голлох нөлөөг үзүүлсэн</span>. Гэхдээ Зүүн өмнөд Азидаа гуравдугаарт ордог. Энэ нь хууль эрх зүй, тогтолцооны хувьд бүс нутагтаа харьцангуй бэхжсэн орон. Харин <span class="twittersharelink">ухамсар, үзэл хандлагын хувьд, батлагдсан хууль журмаа биелүүлэх шатанд алдаа дутагдал байгаа</span> нь судалгааны дүнд сөргөөр нөлөөлж байна.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/f485bf27af9f8f7374cda91fb4824ee3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/f485bf27af9f8f7374cda91fb4824ee3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Жендрийн хэвшмэл ойлголтыг өөрчлөх нь өнөөдөр яриад маргааш шийдчих асуудал биш. Үүнд ямар арга тактик хэрэгтэй, хэр их хугацаа шаардлагатай зэргээр судалж тооцоолсон зүйлүүд байгаа байх?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Энэ бол тогтолцоог өөрчлөх, хүний хандлагыг өөрчлөх тухай асуудал. Энэ утгаараа мэдээж цаг хугацааны асуудал. 1800 оны үеэс л жендрийн тэгш байдлын тухай асуудал яригдаж ирсэн. Өмнө нь эмэгтэйчүүд хөөрхөн байх ёстой, эр нөхрийнхөө халамжид байх ёстой гэсэн хэвшмэл ойлголт байсан. Энэ нь цаг хугацаа нийгмийн хөгжлийн явцад жил ирэх тусам өөрчлөгдөж, тэгш байх зарчимдаа ойртож байгаа. Энэ бол төрөлхийн асуудал биш учраас нийгэм, эдийн засгийн хөгжлөө дагаад өөрчлөгдөж болох зүйл.</p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>- Та сая өргөн хүрээнд авч үзээд тодорхой тайлбар хэллээ. Жендрийн асуудлын өөр нэг гол сэдэв нь гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбогддог. Үүний талаар?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">- Энэ эмэгтэй миний эрхшээл, ноёрхолд байх ёстой гэсэн олон зуун жил явж ирсэн үзэл хандлага байгаа нөхцөлд гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбогдоно. Цаашлаад ажлын байрны бэлгийн дарамт, хүн худалдаалах гэмт хэрэг, бэлгийн мөлжлөг зэрэг асуудлууд нь хүчтэй нь хүчгүйгээ дийлэх, дарлах гэсэн үзэл хандлагатай. Араатан амьтад биш оюун ухаант хүн бол энэ үзэл ойлголтоос бүрэн ангижрах боломжтой. Жендерт суурилсан гэр бүлийн хүчирхийлэл аль ч улс оронд байна. Ингэхдээ ихэвчлэн охид эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд хохирогч болдог. Зарим тохиолдолд эрчүүд ч гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөх тохиолдол байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Эрчүүд ямар тохиолдолд гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөж байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Гэр бүлийн хүчирхийллийг сэтгэл санааны, бие махбодийн, бэлгийн, эдийн засгийн гэж хэв шинжээр нь ангилж болно.</span> Эрэгтэйчүүдийн хувьд сэтгэл санааны дарамтад өртөх тохиолдол их байдаг. Тухайлбал, <span class="twittersharelink">байнга үглэж, зандрах нь нэг төрлийн гэр бүлийн хүчирхийлэл.</span> Саяхан нөхрөө чи ажил хий, мөнгө ол гээд гэрээс нь хөөгөөд гаргасан тохиолдол гарсан. Гэтэл Ковидын хөл хорионы улмаас ажил хийж мөнгө олох боломж нь ямар байгаа билээ гэдгээ бодох ёстой биз дээ.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Айл бүрт хэрүүл маргаан болж, хэлэлцэх асуудлууд гардаг. Тэр болгоныг гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбон тайлбарлаж болохгүй. <span class="twittersharelink">Хэн нэгэн нь айдаст автах, хэн нэгэн нь давамгайлж байвал гэр бүлийн хүчирхийлэл болно.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Гэр бүлийн хүчирхийлэлд охид эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд илүү өртөж байгааг та хэлсэн. Цагдаа болон хүний эрхийн байгууллагуудад гомдол гаргаад шийдүүлэх гэхээр тэр нь түр зуурынх болчих гээд байдаг. Эргээд хамт л амьдрахаас хойш дахиад л айдаст автах, илүү их дарамтад орох вий гэсэн болгоомж байна. Тэгэхээр суурь асуудал, шалтгаан нөхцлийг нь арилгахгүйгээр энэ асуудал шийдэгдэхгүй юм шиг санагдаж байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөж байгаа хүмүүсийн 70-80 хувь нь охид эмэгтэйчүүд</span> байгаа учраас энэ асуудал зайлшгүй сөхөгдөж байна. Аливаа асуудал гарахаар өөрсдөө шийдэх гэж оролддог. Дараа нь аав ээждээ хэлнэ, найз нөхдөдөө хэлнэ. Бүр болохгүй тохиолдолд цагдаа болон хүний эрхийн байгууллагад ханддаг. Ойролцоогоор 7-8 жилийн дараа ийм нөхцөл байдалд тулж ирдэг гэсэн судалгаа байна. Яагаад ийм удаан үргэлжилдэг вэ гэхээр нэг алдаа дутагдал, үл ойлголцлоос болоод нөхөртөө зодууллаа. Дараа нь нөхөр нь уучлалт гуйна, “би дахиж тэгэхгүй, хайртай дуртай” гээд аргалчихдаг. <span class="twittersharelink">Дахиад асуудал гарна дахиад уучлалт гуйна ингэж явсаар маш олон жил болчихсон байдаг.</span> <span class="twittersharelink">Үр хүүхэд, хөрөнгө санхүү гээд олон зүйлээр холбогдчихсон байдаг учраас тэр нөхцөл байдлаа орхиод явж чадахгүй, нөхцөл байдалдаа дасан зохицсон байх нь элбэг.</span></p><p style="text-align: justify;">Нөгөө талдаа хууль эрх зүйн хувьд гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөөд гомдол гаргасан тохиолдолд хохирогчдод тэр бүр ашигтай байдаггүй. <span class="twittersharelink">Цагдаад мэдэгдлээ гэхэд зөвхөн сануулаад торгоод өнгөрөөнө. Гэтэл торгуулийн мөнгө нь гэр бүлийн санхүүгээс гарна.</span> Цагдаагийн байгууллагаар хэрэг маргаанаа шийдүүлсний дараа улам илүү заналхийлэх, хүчирхийллийн далд хэлбэрт шилжих зэрэг сөрөг үр дагаврууд гарч ирнэ.</p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр үзэл хандлагыг өөрчлөх бодлого хэрэгжихгүй байна. Шийтгэл зэмлэл нь ч гэсэн үзэл хандлагыг өөрчлөхөд чиглэхгүй байгаа нь энэ асуудлыг шийдэж чадахгүй, улам нэмэгдүүлэх, хүндрүүлэх хандлагатай болгож байгаа нь бас буруу.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Яаж үзэл хандлагатай тэмцэх вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Хохирогч эмэгтэйчүүд нөхрөө хориулъя, цагдуулъя, торгуулъя гэж хүсдэггүй. Аль болох ойлгуулаад ухамсарлуулаад өгөхийг л хүсдэг. </span>Харин хүчирхийлэл үйлдэж байгаа этгээдүүдийг гурван хэсэгт хувааж үзэж болно. </p><p style="text-align: justify;"><em><strong>Нэгдүгээрт</strong></em> бүх асуудлыг хүчирхийллийн аргаар шийдэх ухамсар хандлагатай хүн байна. Энэ нь гудамж талбайд ч, ажлын байран дээр ч, гэр бүлдээ ч хүчирхийллийн хэлбэрээр асуудлыг шийддэг хүмүүс. Ийм тохиолдолд хуулийн хатуу хариуцлага оногдуулж асуудлыг шийдэх хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;"><em><strong>Хоёрдугаарт</strong></em> ажлын стресс, бусадтай үл ойлголцсон уур бухимдлаа гэр бүлдээ ирж гаргадаг хүмүүс байна. Тэд буруу зан авир гаргаж, буруу үйлдэл хийж байгаагаа ухамсарласан ч өөрийн мэдэлгүй тэгэх нь байна.</p><p style="text-align: justify;"><em><strong>Гурав дахь нь</strong></em> мөн хүчирхийлэх нь буруу зүйл гэдгийг мэддэг ч өөрийнхөө үзэл бодлыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, буруугаа хүлээхгүй байгаа нөхцөлд эр бяраа гаргах нь байна. Ингээд үзэхээр <span class="twittersharelink">хоёр, гурав дахь нөхцөлд хамаарах хүмүүст сэтгэл зүйн зөвлөгөө өгөх, ухамсар хандлагыг нь өөрчлөх, уур бухимдлаа хэрхэн тайлах, асуудлыг эвийн замаар яаж шийдэх талаар зааж чиглүүлж болно.</span></p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр эхний ээлжид сайн дурын сургалтуудыг хийх хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл заавал гомдол саналд үндэслэхгүйгээр гэр бүл болсон л бол анхаарах асуудлуудынх нь талаар зааж сургаж болно. Жишээ нь, манай хороонд <span class="twittersharelink">энэ жил 100 гэр бүл шинээр нэмэгдлээ гэхэд тэр шинэ хосууддаа зориулсан арга хэмжээ зохион байгуулаад сургалт нөлөөллийн ажлаа хийгээд явах боломжтой гэсэн үг.</span></p><p style="text-align: justify;">Сайн дурын сургалтад суухгүй, эхнэрээ, нөхрөө хүчирхийлсэн тохиолдолд албадан суулгах арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж болно. Манай Гэр бүлийн хүчирхийллийн эсрэг хууль, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуульд сайн дурын болон албадан сургах талаар тусгасан ч хэрэгжилт хангалтгүй байгаа.</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/хэүк" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хэүк</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/“айл гэр” подкаст" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">“айл гэр” подкаст</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/х.мөнхзүл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">х.мөнхзүл</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul&text=Х.Мөнхзул: Эхнэр нь "чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой" гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (1) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776687563.1217"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="3708f133-6364-4ae2-a8ac-9a10653d48d7"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [192.82.70.61] ・ 2021.03.15</span> <a onclick="addReply('3708f133-6364-4ae2-a8ac-9a10653d48d7')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Khunii erkhiin komiss-iin ene shine gishuun bol hamgiin yos zuigui, ajlaa meddeggui, mungutei erkh medeltei humuusiin tald uilchildeg hun. Iim hun iim hundtei yos zuitei ajliig hiij bolohgui. </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '37481'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '14d0e6ae9003783e2b629c5f554a3ad1ee66c0f12d3a16d01bfbecb394c8b8908d172cb40487f0761e4cb33c7149257f6685b7f64068dc981d0b70bb3cb6a283'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '14d0e6ae9003783e2b629c5f554a3ad1ee66c0f12d3a16d01bfbecb394c8b8908d172cb40487f0761e4cb33c7149257f6685b7f64068dc981d0b70bb3cb6a283'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '14d0e6ae9003783e2b629c5f554a3ad1ee66c0f12d3a16d01bfbecb394c8b8908d172cb40487f0761e4cb33c7149257f6685b7f64068dc981d0b70bb3cb6a283'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/news041626"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/186fb326fca1c5752dfa7a91f44ecce2_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/186fb326fca1c5752dfa7a91f44ecce2.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/news041626"> ХЭҮК: “Хотула” апп, “Таван богд Нура”, АН-йн бүртгэл хувийн мэдээлэл хамгаалалтын зөрчилтэй байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 04 сарын 16, 2026 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-darga-gzandanshataraar-akhluulsan-ajliin-kheseg-kheuk-iin-uil-ajillagaatai-taniltslaa"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b4a2f5a5c55c93bc15791512c0d147e2.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b4a2f5a5c55c93bc15791512c0d147e2.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-darga-gzandanshataraar-akhluulsan-ajliin-kheseg-kheuk-iin-uil-ajillagaatai-taniltslaa"> УИХ-ын дарга Г.Занданшатараар ахлуулсан ажлын хэсэг ХЭҮК-ын үйл ажиллагаатай танилцлаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 22, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/kheuk-iin-darga-jbyambadorj-ajlaas-chuluulugdukh-urgudluu-uikh-iin-dargad-ugluu"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/4f4717c9b46e504e3e2c06157278864f.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/4f4717c9b46e504e3e2c06157278864f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/kheuk-iin-darga-jbyambadorj-ajlaas-chuluulugdukh-urgudluu-uikh-iin-dargad-ugluu"> ХЭҮК-ийн дарга Ж.Бямбадорж ажлаас чөлөөлөгдөх өргөдлөө өглөө </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 04 сарын 14, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/kheuk-t-bnsu-d-orshin-suuj-bui-manai-irgedees-gomdol-irjee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e476ba2af2e625c6eaab30dcf380dc36.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e476ba2af2e625c6eaab30dcf380dc36.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/kheuk-t-bnsu-d-orshin-suuj-bui-manai-irgedees-gomdol-irjee"> ХЭҮК-т БНСУ-д оршин сууж буй манай иргэдээс гомдол иржээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 03 сарын 13, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/khunii-erkhiin-asuudlaar-tsakhimaar-gomdol-gargakh-bolomjtoi"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/64703510f09f0bb0d21f8b6a9931ea34.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/64703510f09f0bb0d21f8b6a9931ea34.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khunii-erkhiin-asuudlaar-tsakhimaar-gomdol-gargakh-bolomjtoi"> Хүний эрхийн асуудлаар цахимаар гомдол гаргах боломжтой </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 03 сарын 04, 2020 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nsx5"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Х.Мөнхзул: Эхнэр нь 'чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой' гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав. - Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх..." /> <meta name="keywords" content="хэүк, “айл гэр” подкаст, х.мөнхзүл" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Х.Мөнхзул: Эхнэр нь 'чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой' гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав. - Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/43ac7f79a5699939b81f18835d8e7f46.jpg" /> <meta property="og:title" content="Х.Мөнхзул: Эхнэр нь 'чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой' гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/43ac7f79a5699939b81f18835d8e7f46.jpg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав. - Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Х.Мөнхзул: Эхнэр нь "чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой" гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A0.%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD-%D0%A3%D1%83%D0%BB" class="uk-text-semi uk-link-text">Р.Сайхан-Уул</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">02 сарын 27, 2021</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul&text=Х.Мөнхзул: Эхнэр нь "чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой" гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/43ac7f79a5699939b81f18835d8e7f46.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/43ac7f79a5699939b81f18835d8e7f46.jpg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав. </p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>- Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх байдлаар хандах нь бий. Ер нь жендэр гэж юу болох талаар мэдээлэл өгвөл?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">- Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс нийгмийн амьдралд тэгш оролцож, нийгмийн баялгаасаа тэгш хүртэх ёстой. Гэсэн хэдий ч <span class="twittersharelink">эмэгтэй, эрэгтэй хүмүүс нийгмийн харилцаанд маш ялгаатай байдлыг бий болгочихсон байдаг. </span>Тэгэхээр хүйс гэдэг нь эмэгтэй, эрэгтэй хүмүүсийн биологийн ялгааг л хэлээд байгаа юм. <span class="twittersharelink">Жендэр гэдэг нь нийгмийн харилцаан дээр гарч байгаа ялгааг хэлнэ.</span> Хүйс бол хэзээ ч хувьсан өөрчлөгдөхгүй биологийн эрхтэн. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Харин улс төр, эдийн засаг, гэр бүлийн харилцаанд эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн гүйцэтгэж байгаа, үүрэг хүлээж байгаа хариуцлага нийгэмд тогтсон ойлголт үзэл хандлагыг жендэр гэнэ. Тэгэхээр жендерийн ойлголт цагаар хувьсан өөрчлөгдөж байдаг хувьсамтгай. Энэ нь гэр бүлийн харилцаанд илэрдэг, нийгмийн харилцаанд ч илэрдэг. </p><p style="text-align: justify;">Жишээ нь, <span class="twittersharelink">улс төр, нийгэмд манлайлж байгаа, шийдвэр гаргах төвшний эмэгтэй хүнийг хэний татаас тусламжаар гарчихав. Ард нь нөлөө бүхий хүн байгаа гэх ч юмуу. Гэтэл эрчүүдийг мундаг эрдэмтэй, чадалтай хүн гэж үздэг. </span></p><p style="text-align: justify;">Хүүхдээ сайн асардаг эмэгтэй хүнийг юу гэдэг вэ гэхээр ээж хүний хийдэг л ажил, байх ёстой зүйл гэж хардаг бол эрэгтэй хүнийг маш сайн аав, мундаг аав гэж үздэг. Өөр жишээгээр хааш, яаж хувцасласан эрэгтэй хүнийг гүндүйгүй, элдэв маяггүй сайхан эр хүн гэж хардаг бол эмэгтэй хүнийг арчаагүй, сул дорой гэж үздэг. Энэ тал дээр нийгмийн үнэлэмж нь хүртэл ялгаатай байдаг. Мөн эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн нийгэмд гүйцэтгэж байгаа хариуцлага нь бас өөр байна. Жишээлбэл, гэр бүлийн харилцаанд аав хүнийг гэр бүлээ авч явах ёстой, чадварлаг байх, зоригтой, хүчтэй байх ёстой гэсэн үүрэг хариуцлагыг нийгмээс тулгадаг. Харин эмэгтэй хүнийг гэр орноо сайхан цэмцгэр авч явах ёстой, мундаг гэрийн эзэгтэй байх ёстой гэх мэтчилэн. Дээр үед бол эмэгтэй хүнийг тогооны хүн гэж хэлдэг байлаа шүү дээ. <span class="twittersharelink">Одоо харьцангуй өөрчлөгдөж, нөхөр нь эхнэртээ тусладаг болсон.</span> Гэсэн хэдий ч зарим хүмүүсийн үзэл хандлага хэвээрээ л байна. Эмэгтэй хүнийг улс төрд гарах, нийгэмд байр суурь эзлэх байтугай торонд байгаа шувуу шиг эмэгтэй хүн гоё ганган байх ёстой, гэртээ л байх хэрэгтэй гэсэн хандлага байсаар байгаа. Үүнийг жендэрийн хэвшмэл ойлголт гэдэг.</p><p><iframe src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FVast.content%2Fvideos%2F1103898883390694%2F&show_text=false&width=560" width="560" height="314" style="border:none;overflow:hidden;" scrolling="no"></iframe></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Эрэгтэй хүнийг өрхийн тэргүүн, эмэгтэй хүнийг тогооны хүн гэдэг ойлголтыг л хэлээд байна аа даа?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Жендэрийн эрхийн асуудлыг хүмүүс эмэгтэйчүүдийн эрхийн асуудал гэж ярьдаг. Гэтэл энэ эрчүүдийн ч бас асуудал.</span> Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс нийгмийн амьдралдаа тэгш оролцъё, нийгмийн баялгаа тэгш хүртье, нийгэмдээ адилхан үнэлүүлье. </p><p style="text-align: justify;">Гэтэл эрчүүд өрхийн тэргүүн байх ёстой, хүчтэй байж, уйлж болохгүй гэсэн үзэл нь өөрөө хүнийг ялгаварлан хадуурхалтыг, жендэрт суурилсан хүчирхийллийг бий болгох суурь нөхцлийг бүрдүүлээд байдаг. </p><p style="text-align: justify;">Энгийн жишээг дурдахад, 5 настай эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүүхэд гүйж яваад адилхан унахад эрэгтэйг нь чи эрэгтэй хүүхэд байж уйллаа, болохгүй гэж хэлчихээд охиноо болохоор эвий миний охин гэж аргаддаг. Ирээдүйд гэр бүлтэй боллоо гэхэд эрэгтэй хүн хогоо асгах, үнсээ асгахад чи хог асгалаа, хийморь сүлд нь доройтлоо гэсэн зүйлсийг ярьж эхэлдэг. Харин <span class="twittersharelink">эхнэр нь чи хүчтэй байх ёстой, энэ гэрт мөнгө олох ёстой гэсэн үзэл хандлагыг ихээр гаргадаг. Эрэгтэйчүүд ийм үзэл хандлагаас болж дарамтанд орох, архинд орох нь бий.</span> Нийгэм, гэр бүлээс үүссэн стресс бухимдлыг уйлж тайлж болохгүй учраас архи уух, агсан тавих, зодоон хийх хэлбэрээр тайлдаг. Саяхан нэг статистик тоон мэдээ гарсан. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Дэлхий дахинд хүмүүсийн амиа хорлолтоор Монгол Улс гуравдугаарт жагсаж байна.</span> <span class="twittersharelink">Амиа хорлолтын 80 хувь нь эрчүүд.</span> Эрчүүд уйлж болохгүй, хүчтэй байх ёстой, хүн бүр дээр очиж зовлонгоо тоочсон, шалчиганасан зантай байж болохгүй гэсэн хандлага маш их нөлөөлж байгаа. Ийм байдал л жендэрийн ялгаатай байдлыг гаргаж ирдэг. </p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр эдгээр жижиг үзэл хандлагууд нийгэм дээр ялгаатай байдлыг бий болгоод байгаа юм. Бидний амьдралын том, жижиг асуудлын суурь хүчин зүйл нь жендэрийн ялгаатай байдлаас үүсэж байгаа юм болов уу гэж харж байна.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Бид нийгмээрээ эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс ийм байх ёстой гэсэн стандартыг тулгачихдаг.</span> Эрчүүд яагаад цэцэрлэгийн багш байж болохгүй гэж. Яагаад заавал цэрэг, цагдаа хүчний ажлыг голчлон хийх ёстой гэж.</p><p style="text-align: justify;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e67736bac29f23c861d7f3215df2a6d3.jpg" data-size="650,433" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/e67736bac29f23c861d7f3215df2a6d3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Энэ үзэл хандлага юунаас эх вэ. Мөн хэрхэн бууруулах вэ, Үүний тулд бид юу хийх ёстой юм бол?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Бид энэхүү үүрэг, хариуцлага ноогдуулж байгаа асуудлыг хэвшмэл ойголт гэж үздэг. Тэгэхээр үүнийг соёл, уламжлал бий болгоод байгаа юм. Соёл гэдэг нь үеэс үед уламжлагдан ирдэг. Соёл нь өөрөө гэр бүлийн харилцаа, уламжлалаас үүсэлтэй болж эхэлдэг. Мөн боловсролоор дамжиж тухайн хэвшмэл ойлголтууд улам дэвэрч бэхждэг. Шашин, соёл урлаг ч нөлөөлж байна. </p><p style="text-align: justify;">Жишээлбэл зарим нэг хэлц үгсийг авч үзье. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Эхнэр, илжиг хоёрыг сард нэг гөв, эр муу ч эмийн дээр, эм хүний үс урт ухаан нь богино, оргүйгээс охинтой нь дээр гэх зэрэг үзэл хандлагууд эмэгтэй хүнийг сул дорой, хэн нэгний эрхшээлд байх ёстой гэсэн үзэл хандлагыг бий болгоод байна. </p><p style="text-align: justify;">Саяхан фэйсбүүкээр Энэтхэгийн богино хэмжээний нэг видео явж байсан. Аав нь гэр бүл болсон охиндоо очсон чинь охин нь утсаар ярингаа хоолоо хийгээд л, хүүхдээ асраад, нөхрөө халамжлаад, бүх зүйлийг зэрэг амжуулж байгаа үзэгдэл гарч байгаа юм. Харин хүргэнээ харсан чинь ТВ үзээд л, диван дээр суучихсан, сонин уншаад, өөрийгөө амраагаад байж байдаг. Энэ байдлыг аав нь харангуутаа нээрээ л би ч залуудаа ийм л байсан шүү дээ гээд охиноо өрөвдөж суудаг. Тэгээд гэртээ харингуутаа эхнэртээ тусалж эхэлдэг. Ийм дүрслэлийг тухайн видеон дээр үзүүлж байсан. Тэр гэр бүлээс сурсан зүйлээ л давтаж байгаа юм. Охин ч үүнийг асуудал гэж харахаас илүүтэй өөрийнх нь үүрэг гэж хүлээж авдаг болчихсон. Ингэж л бид бүхэн гэр бүлийн харилцаа, орчноосоо суралцсаар л байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Жендрийн мэдрэмж гэдэг зүйлийг гэрийн бүлийн төвшинд онцгой анхаарч үзэх цаг болсон гэж мэргэжилтнүүд хэлдэг. Тухайлбал ханиа сонгохдоо л хэр жендрийн мэдрэмжтэй хүн бэ гэдгийг нь хүртэл анзаарч харж байгаарай гэсэн зөвлөгөөг өгдөг. Энэ талаар?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Үндсэн хуулиараа эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс бүх харилцаанд тэгш эрхтэй байна гээд заачихсан. Тэгэхээр заавал бүх ачааг эрэгтэйчүүдэд үүрүүлэх гээд байна гэсэн ойлголт биш, <span class="twittersharelink">нийгмийн харилцаанд орох, сурч боловсрох, ажил хөдөлмөр эрхлэх энэ бүх боломж нь тэгш байх ёстой</span> л гэсэн зарчим. Өөрөөр хэлбэл, хэн хэн нь ажилтай, аль эсвэл хэн хэн нь сурах гэж байгаа бол гэр бүлийнхээ асуудлыг хамтран үүрэх, өөр байдлаар зохицуулаад явах нь чухал.</p><p style="text-align: justify;">- <strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Амьдрал дээр эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн сурч боловсрох ажил хөдөлмөр эрхлэх боломж нөхцөл нь тэгш хангагдаж чадаж байна уу. Би нэг судалгаа уншиж байхад жижиг, дунд гарааны бизнес эрхлэх хүсэлтэй төсөл хөтөлбөрийн дийлэнх хувийг эмэгтэйчүүд ирүүлсэн байдаг. Гэтэл яг зээл авсан хүмүүсийг нь харахаар эрэгтэйчүүд нь давамгай байсан. Мөн өөрийгөө хөгжүүлэх, мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэх орон нутгийн сургалт семинарт эмэгтэйчүүд түлхүү оролцдог бол эрэгтэйчүүд гадаад руу, аль эсвэл хотод болж байгаа сургалт дамжаанд илүү оролцдог гэсэн дүнг харж байсан. Эдгээр нь жендрийн тэгш байдал алдагдаж байгаа жишээнд орох уу?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс хүйсээрээ л ялгаатай. Гэтэл нийгмийн амьдрал дээр маш олон зүйлээр ялгаатай болчихоод байна. Тэдгээрийн хоёр жишээг та дурдлаа. Сурч боловсрох, хөдөлмөр эрхлэх гээд бүх зүйл нь энэ эрэгтэйчүүдийнх, энэ эмэгтэйчүүдийнх гээд зааглаад ялгаад өгчихсөн юм шиг хэв маяг олон жил явж ирсэн. Эрүүл мэнд дээр эрэгтэйчүүдийн өвчлөл өндөр байдаг. Дундаж наслалт нь эмэгтэйчүүдийнхээс 10 насаар доогуур байна. Боловсролын түвшингээрээ мөн эрэгтэйчүүд хоцрогдолтой байдаг. Ерөнхий боловсролын сургуульд тэгш хамрагддаг ч гэсэн дээд боловсролын төвшинд маш зөрөөтэй тоо гарч ирдэг болсон. Өнөөдөр <span class="twittersharelink">их, дээд сургуульд суралцаж байгаа оюутнуудын олонх нь охид бүсгүйчүүд</span> байгаагаас харж болно.</p><p style="text-align: justify;">Ажлын байрны нөхцөл байдлыг аваад үзэхээр цэрэг цагдаа, уул уурхай, улс төрд эрэгтэйчүүд давамгайлдаг бол эрүүл мэнд, боловсрол, худалдаа үйлчилгээний салбарт эмэгтэйчүүд байдаг. Үүнийгээ дагаад цалин орлогын тэгш бус байдал бий болж байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;">Жендрийн тэгш байдлын үзүүлэлтээр манай улс 2018 онд 58 дугаарт орж байсан бол 2020 оны үзүүлэлтээр 79 дүгээрт байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Жендрийн тэгш байдлаар нь аваад үзвэл манай улс 2018 оноос хойш 21 байраар ухарсан байна. Яагаад ухрав, гол шалтгааныг нь юу гэж тодорхойлж байгаа вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Жендрийн тэгш байдал алдагдаж байгаа гол зүйл нь шийдвэр гаргах түвшинд ажиллаж байгаа эмэгтэйчүүдийн тоо буурсан нь голлох нөлөөг үзүүлсэн</span>. Гэхдээ Зүүн өмнөд Азидаа гуравдугаарт ордог. Энэ нь хууль эрх зүй, тогтолцооны хувьд бүс нутагтаа харьцангуй бэхжсэн орон. Харин <span class="twittersharelink">ухамсар, үзэл хандлагын хувьд, батлагдсан хууль журмаа биелүүлэх шатанд алдаа дутагдал байгаа</span> нь судалгааны дүнд сөргөөр нөлөөлж байна.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/f485bf27af9f8f7374cda91fb4824ee3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/f485bf27af9f8f7374cda91fb4824ee3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Жендрийн хэвшмэл ойлголтыг өөрчлөх нь өнөөдөр яриад маргааш шийдчих асуудал биш. Үүнд ямар арга тактик хэрэгтэй, хэр их хугацаа шаардлагатай зэргээр судалж тооцоолсон зүйлүүд байгаа байх?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- Энэ бол тогтолцоог өөрчлөх, хүний хандлагыг өөрчлөх тухай асуудал. Энэ утгаараа мэдээж цаг хугацааны асуудал. 1800 оны үеэс л жендрийн тэгш байдлын тухай асуудал яригдаж ирсэн. Өмнө нь эмэгтэйчүүд хөөрхөн байх ёстой, эр нөхрийнхөө халамжид байх ёстой гэсэн хэвшмэл ойлголт байсан. Энэ нь цаг хугацаа нийгмийн хөгжлийн явцад жил ирэх тусам өөрчлөгдөж, тэгш байх зарчимдаа ойртож байгаа. Энэ бол төрөлхийн асуудал биш учраас нийгэм, эдийн засгийн хөгжлөө дагаад өөрчлөгдөж болох зүйл.</p><p style="text-align: justify;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong>- Та сая өргөн хүрээнд авч үзээд тодорхой тайлбар хэллээ. Жендрийн асуудлын өөр нэг гол сэдэв нь гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбогддог. Үүний талаар?</strong></span></p><p style="text-align: justify;">- Энэ эмэгтэй миний эрхшээл, ноёрхолд байх ёстой гэсэн олон зуун жил явж ирсэн үзэл хандлага байгаа нөхцөлд гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбогдоно. Цаашлаад ажлын байрны бэлгийн дарамт, хүн худалдаалах гэмт хэрэг, бэлгийн мөлжлөг зэрэг асуудлууд нь хүчтэй нь хүчгүйгээ дийлэх, дарлах гэсэн үзэл хандлагатай. Араатан амьтад биш оюун ухаант хүн бол энэ үзэл ойлголтоос бүрэн ангижрах боломжтой. Жендерт суурилсан гэр бүлийн хүчирхийлэл аль ч улс оронд байна. Ингэхдээ ихэвчлэн охид эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд хохирогч болдог. Зарим тохиолдолд эрчүүд ч гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөх тохиолдол байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Эрчүүд ямар тохиолдолд гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөж байна вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Гэр бүлийн хүчирхийллийг сэтгэл санааны, бие махбодийн, бэлгийн, эдийн засгийн гэж хэв шинжээр нь ангилж болно.</span> Эрэгтэйчүүдийн хувьд сэтгэл санааны дарамтад өртөх тохиолдол их байдаг. Тухайлбал, <span class="twittersharelink">байнга үглэж, зандрах нь нэг төрлийн гэр бүлийн хүчирхийлэл.</span> Саяхан нөхрөө чи ажил хий, мөнгө ол гээд гэрээс нь хөөгөөд гаргасан тохиолдол гарсан. Гэтэл Ковидын хөл хорионы улмаас ажил хийж мөнгө олох боломж нь ямар байгаа билээ гэдгээ бодох ёстой биз дээ.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Айл бүрт хэрүүл маргаан болж, хэлэлцэх асуудлууд гардаг. Тэр болгоныг гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбон тайлбарлаж болохгүй. <span class="twittersharelink">Хэн нэгэн нь айдаст автах, хэн нэгэн нь давамгайлж байвал гэр бүлийн хүчирхийлэл болно.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Гэр бүлийн хүчирхийлэлд охид эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд илүү өртөж байгааг та хэлсэн. Цагдаа болон хүний эрхийн байгууллагуудад гомдол гаргаад шийдүүлэх гэхээр тэр нь түр зуурынх болчих гээд байдаг. Эргээд хамт л амьдрахаас хойш дахиад л айдаст автах, илүү их дарамтад орох вий гэсэн болгоомж байна. Тэгэхээр суурь асуудал, шалтгаан нөхцлийг нь арилгахгүйгээр энэ асуудал шийдэгдэхгүй юм шиг санагдаж байна?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөж байгаа хүмүүсийн 70-80 хувь нь охид эмэгтэйчүүд</span> байгаа учраас энэ асуудал зайлшгүй сөхөгдөж байна. Аливаа асуудал гарахаар өөрсдөө шийдэх гэж оролддог. Дараа нь аав ээждээ хэлнэ, найз нөхдөдөө хэлнэ. Бүр болохгүй тохиолдолд цагдаа болон хүний эрхийн байгууллагад ханддаг. Ойролцоогоор 7-8 жилийн дараа ийм нөхцөл байдалд тулж ирдэг гэсэн судалгаа байна. Яагаад ийм удаан үргэлжилдэг вэ гэхээр нэг алдаа дутагдал, үл ойлголцлоос болоод нөхөртөө зодууллаа. Дараа нь нөхөр нь уучлалт гуйна, “би дахиж тэгэхгүй, хайртай дуртай” гээд аргалчихдаг. <span class="twittersharelink">Дахиад асуудал гарна дахиад уучлалт гуйна ингэж явсаар маш олон жил болчихсон байдаг.</span> <span class="twittersharelink">Үр хүүхэд, хөрөнгө санхүү гээд олон зүйлээр холбогдчихсон байдаг учраас тэр нөхцөл байдлаа орхиод явж чадахгүй, нөхцөл байдалдаа дасан зохицсон байх нь элбэг.</span></p><p style="text-align: justify;">Нөгөө талдаа хууль эрх зүйн хувьд гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөөд гомдол гаргасан тохиолдолд хохирогчдод тэр бүр ашигтай байдаггүй. <span class="twittersharelink">Цагдаад мэдэгдлээ гэхэд зөвхөн сануулаад торгоод өнгөрөөнө. Гэтэл торгуулийн мөнгө нь гэр бүлийн санхүүгээс гарна.</span> Цагдаагийн байгууллагаар хэрэг маргаанаа шийдүүлсний дараа улам илүү заналхийлэх, хүчирхийллийн далд хэлбэрт шилжих зэрэг сөрөг үр дагаврууд гарч ирнэ.</p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр үзэл хандлагыг өөрчлөх бодлого хэрэгжихгүй байна. Шийтгэл зэмлэл нь ч гэсэн үзэл хандлагыг өөрчлөхөд чиглэхгүй байгаа нь энэ асуудлыг шийдэж чадахгүй, улам нэмэгдүүлэх, хүндрүүлэх хандлагатай болгож байгаа нь бас буруу.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">- Яаж үзэл хандлагатай тэмцэх вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">- <span class="twittersharelink">Хохирогч эмэгтэйчүүд нөхрөө хориулъя, цагдуулъя, торгуулъя гэж хүсдэггүй. Аль болох ойлгуулаад ухамсарлуулаад өгөхийг л хүсдэг. </span>Харин хүчирхийлэл үйлдэж байгаа этгээдүүдийг гурван хэсэгт хувааж үзэж болно. </p><p style="text-align: justify;"><em><strong>Нэгдүгээрт</strong></em> бүх асуудлыг хүчирхийллийн аргаар шийдэх ухамсар хандлагатай хүн байна. Энэ нь гудамж талбайд ч, ажлын байран дээр ч, гэр бүлдээ ч хүчирхийллийн хэлбэрээр асуудлыг шийддэг хүмүүс. Ийм тохиолдолд хуулийн хатуу хариуцлага оногдуулж асуудлыг шийдэх хэрэгтэй.</p><p style="text-align: justify;"><em><strong>Хоёрдугаарт</strong></em> ажлын стресс, бусадтай үл ойлголцсон уур бухимдлаа гэр бүлдээ ирж гаргадаг хүмүүс байна. Тэд буруу зан авир гаргаж, буруу үйлдэл хийж байгаагаа ухамсарласан ч өөрийн мэдэлгүй тэгэх нь байна.</p><p style="text-align: justify;"><em><strong>Гурав дахь нь</strong></em> мөн хүчирхийлэх нь буруу зүйл гэдгийг мэддэг ч өөрийнхөө үзэл бодлыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, буруугаа хүлээхгүй байгаа нөхцөлд эр бяраа гаргах нь байна. Ингээд үзэхээр <span class="twittersharelink">хоёр, гурав дахь нөхцөлд хамаарах хүмүүст сэтгэл зүйн зөвлөгөө өгөх, ухамсар хандлагыг нь өөрчлөх, уур бухимдлаа хэрхэн тайлах, асуудлыг эвийн замаар яаж шийдэх талаар зааж чиглүүлж болно.</span></p><p style="text-align: justify;">Тэгэхээр эхний ээлжид сайн дурын сургалтуудыг хийх хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл заавал гомдол саналд үндэслэхгүйгээр гэр бүл болсон л бол анхаарах асуудлуудынх нь талаар зааж сургаж болно. Жишээ нь, манай хороонд <span class="twittersharelink">энэ жил 100 гэр бүл шинээр нэмэгдлээ гэхэд тэр шинэ хосууддаа зориулсан арга хэмжээ зохион байгуулаад сургалт нөлөөллийн ажлаа хийгээд явах боломжтой гэсэн үг.</span></p><p style="text-align: justify;">Сайн дурын сургалтад суухгүй, эхнэрээ, нөхрөө хүчирхийлсэн тохиолдолд албадан суулгах арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж болно. Манай Гэр бүлийн хүчирхийллийн эсрэг хууль, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуульд сайн дурын болон албадан сургах талаар тусгасан ч хэрэгжилт хангалтгүй байгаа.</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/хэүк" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хэүк</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/“айл гэр” подкаст" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">“айл гэр” подкаст</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/х.мөнхзүл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">х.мөнхзүл</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul&text=Х.Мөнхзул: Эхнэр нь "чи хүчтэй байж, мөнгө олох ёстой" гэдгээс эрчүүд дарамтанд орж, архи уух нь бий')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/khmunkhzul"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих (1) </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776687563.1217"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> <div id="3708f133-6364-4ae2-a8ac-9a10653d48d7"> <article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment"> <header class="uk-comment-header"> <p class="uk-margin-remove"> Зочин <span class="uk-text-grey"> [192.82.70.61] ・ 2021.03.15</span> <a onclick="addReply('3708f133-6364-4ae2-a8ac-9a10653d48d7')" class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a> </p> </header> <div> <div class="uk-comment-body"> <p>Khunii erkhiin komiss-iin ene shine gishuun bol hamgiin yos zuigui, ajlaa meddeggui, mungutei erkh medeltei humuusiin tald uilchildeg hun. Iim hun iim hundtei yos zuitei ajliig hiij bolohgui. </p> </div> </article> <hr> </div></div> <script> var foreign_key = '37481'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '14d0e6ae9003783e2b629c5f554a3ad1ee66c0f12d3a16d01bfbecb394c8b8908d172cb40487f0761e4cb33c7149257f6685b7f64068dc981d0b70bb3cb6a283'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '14d0e6ae9003783e2b629c5f554a3ad1ee66c0f12d3a16d01bfbecb394c8b8908d172cb40487f0761e4cb33c7149257f6685b7f64068dc981d0b70bb3cb6a283'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '14d0e6ae9003783e2b629c5f554a3ad1ee66c0f12d3a16d01bfbecb394c8b8908d172cb40487f0761e4cb33c7149257f6685b7f64068dc981d0b70bb3cb6a283'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/news041626"> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/186fb326fca1c5752dfa7a91f44ecce2_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/186fb326fca1c5752dfa7a91f44ecce2.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/news041626"> ХЭҮК: “Хотула” апп, “Таван богд Нура”, АН-йн бүртгэл хувийн мэдээлэл хамгаалалтын зөрчилтэй байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 04 сарын 16, 2026 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-darga-gzandanshataraar-akhluulsan-ajliin-kheseg-kheuk-iin-uil-ajillagaatai-taniltslaa"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b4a2f5a5c55c93bc15791512c0d147e2.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b4a2f5a5c55c93bc15791512c0d147e2.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/uikh-iin-darga-gzandanshataraar-akhluulsan-ajliin-kheseg-kheuk-iin-uil-ajillagaatai-taniltslaa"> УИХ-ын дарга Г.Занданшатараар ахлуулсан ажлын хэсэг ХЭҮК-ын үйл ажиллагаатай танилцлаа </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 05 сарын 22, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/kheuk-iin-darga-jbyambadorj-ajlaas-chuluulugdukh-urgudluu-uikh-iin-dargad-ugluu"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/4f4717c9b46e504e3e2c06157278864f.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/4f4717c9b46e504e3e2c06157278864f.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/kheuk-iin-darga-jbyambadorj-ajlaas-chuluulugdukh-urgudluu-uikh-iin-dargad-ugluu"> ХЭҮК-ийн дарга Ж.Бямбадорж ажлаас чөлөөлөгдөх өргөдлөө өглөө </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 04 сарын 14, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/kheuk-t-bnsu-d-orshin-suuj-bui-manai-irgedees-gomdol-irjee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e476ba2af2e625c6eaab30dcf380dc36.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/e476ba2af2e625c6eaab30dcf380dc36.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/kheuk-t-bnsu-d-orshin-suuj-bui-manai-irgedees-gomdol-irjee"> ХЭҮК-т БНСУ-д оршин сууж буй манай иргэдээс гомдол иржээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 03 сарын 13, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/khunii-erkhiin-asuudlaar-tsakhimaar-gomdol-gargakh-bolomjtoi"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/64703510f09f0bb0d21f8b6a9931ea34.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/64703510f09f0bb0d21f8b6a9931ea34.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khunii-erkhiin-asuudlaar-tsakhimaar-gomdol-gargakh-bolomjtoi"> Хүний эрхийн асуудлаар цахимаар гомдол гаргах боломжтой </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 03 сарын 04, 2020 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nsx5"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => '14d0e6ae9003783e2b629c5f554a3ad1ee66c0f12d3a16d01bfbecb394c8b8908d172cb40487f0761e4cb33c7149257f6685b7f64068dc981d0b70bb3cb6a283', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.NmY2NGVhM2ZiNmEzOWFjMTViNmM2ODhiOGZjNzhjMWJmMjMxYzY1ODBmNzY0NzJkN2FmODM4ZjJjNDIxNzMwYadRyjm2NTnIYeyIcsNg00JCJoReb91vW2Kn8qI7Gmzy', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1779279563', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.YzZmNGE0OWMyYTllOWNlYTdmMGFkNGM4NGVmMjU0NzAwZGMzNzcyOTk1NDk1OTBiMDQ5Njc2N2I0MDNhMDNlM/m3DdYJDJGzJJM83sEpKg/fH4fgvd4uW3D7jvfCNE+tAmf6iwisbiuxoRqPwyxJzl8kM4M8x27CS0XhFwD3yGY=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1779279563', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = '14d0e6ae9003783e2b629c5f554a3ad1ee66c0f12d3a16d01bfbecb394c8b8908d172cb40487f0761e4cb33c7149257f6685b7f64068dc981d0b70bb3cb6a283' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.NmY2NGVhM2ZiNmEzOWFjMTViNmM2ODhiOGZjNzhjMWJmMjMxYzY1ODBmNzY0NzJkN2FmODM4ZjJjNDIxNzMwYadRyjm2NTnIYeyIcsNg00JCJoReb91vW2Kn8qI7Gmzy' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1779279563' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.YzZmNGE0OWMyYTllOWNlYTdmMGFkNGM4NGVmMjU0NzAwZGMzNzcyOTk1NDk1OTBiMDQ5Njc2N2I0MDNhMDNlM/m3DdYJDJGzJJM83sEpKg/fH4fgvd4uW3D7jvfCNE+tAmf6iwisbiuxoRqPwyxJzl8kM4M8x27CS0XhFwD3yGY=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1779279563' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Р.Сайхан-Уул
02 сарын 27, 2021
“Айл гэр” подкастын энэ удаагийн дугаарт Хүний эрхийн Үндэсний комиссын гишүүн Х.Мөнхзулыг урин оролцууллаа. Түүнтэй жендэрийн тэгш эрх, гэр бүлийн хүчирхийллийн зарим асуудлаар ярилцав.
- Жендэр гээд ярихаар зарим нь эмэгтэйчүүдийг өөгшүүллээ гэх байдлаар хандах нь бий. Ер нь жендэр гэж юу болох талаар мэдээлэл өгвөл?
- Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс нийгмийн амьдралд тэгш оролцож, нийгмийн баялгаасаа тэгш хүртэх ёстой. Гэсэн хэдий ч эмэгтэй, эрэгтэй хүмүүс нийгмийн харилцаанд маш ялгаатай байдлыг бий болгочихсон байдаг. Тэгэхээр хүйс гэдэг нь эмэгтэй, эрэгтэй хүмүүсийн биологийн ялгааг л хэлээд байгаа юм. Жендэр гэдэг нь нийгмийн харилцаан дээр гарч байгаа ялгааг хэлнэ. Хүйс бол хэзээ ч хувьсан өөрчлөгдөхгүй биологийн эрхтэн.
Харин улс төр, эдийн засаг, гэр бүлийн харилцаанд эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн гүйцэтгэж байгаа, үүрэг хүлээж байгаа хариуцлага нийгэмд тогтсон ойлголт үзэл хандлагыг жендэр гэнэ. Тэгэхээр жендерийн ойлголт цагаар хувьсан өөрчлөгдөж байдаг хувьсамтгай. Энэ нь гэр бүлийн харилцаанд илэрдэг, нийгмийн харилцаанд ч илэрдэг.
Жишээ нь, улс төр, нийгэмд манлайлж байгаа, шийдвэр гаргах төвшний эмэгтэй хүнийг хэний татаас тусламжаар гарчихав. Ард нь нөлөө бүхий хүн байгаа гэх ч юмуу. Гэтэл эрчүүдийг мундаг эрдэмтэй, чадалтай хүн гэж үздэг.
Хүүхдээ сайн асардаг эмэгтэй хүнийг юу гэдэг вэ гэхээр ээж хүний хийдэг л ажил, байх ёстой зүйл гэж хардаг бол эрэгтэй хүнийг маш сайн аав, мундаг аав гэж үздэг. Өөр жишээгээр хааш, яаж хувцасласан эрэгтэй хүнийг гүндүйгүй, элдэв маяггүй сайхан эр хүн гэж хардаг бол эмэгтэй хүнийг арчаагүй, сул дорой гэж үздэг. Энэ тал дээр нийгмийн үнэлэмж нь хүртэл ялгаатай байдаг. Мөн эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн нийгэмд гүйцэтгэж байгаа хариуцлага нь бас өөр байна. Жишээлбэл, гэр бүлийн харилцаанд аав хүнийг гэр бүлээ авч явах ёстой, чадварлаг байх, зоригтой, хүчтэй байх ёстой гэсэн үүрэг хариуцлагыг нийгмээс тулгадаг. Харин эмэгтэй хүнийг гэр орноо сайхан цэмцгэр авч явах ёстой, мундаг гэрийн эзэгтэй байх ёстой гэх мэтчилэн. Дээр үед бол эмэгтэй хүнийг тогооны хүн гэж хэлдэг байлаа шүү дээ. Одоо харьцангуй өөрчлөгдөж, нөхөр нь эхнэртээ тусладаг болсон. Гэсэн хэдий ч зарим хүмүүсийн үзэл хандлага хэвээрээ л байна. Эмэгтэй хүнийг улс төрд гарах, нийгэмд байр суурь эзлэх байтугай торонд байгаа шувуу шиг эмэгтэй хүн гоё ганган байх ёстой, гэртээ л байх хэрэгтэй гэсэн хандлага байсаар байгаа. Үүнийг жендэрийн хэвшмэл ойлголт гэдэг.
- Эрэгтэй хүнийг өрхийн тэргүүн, эмэгтэй хүнийг тогооны хүн гэдэг ойлголтыг л хэлээд байна аа даа?
- Жендэрийн эрхийн асуудлыг хүмүүс эмэгтэйчүүдийн эрхийн асуудал гэж ярьдаг. Гэтэл энэ эрчүүдийн ч бас асуудал. Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс нийгмийн амьдралдаа тэгш оролцъё, нийгмийн баялгаа тэгш хүртье, нийгэмдээ адилхан үнэлүүлье.
Гэтэл эрчүүд өрхийн тэргүүн байх ёстой, хүчтэй байж, уйлж болохгүй гэсэн үзэл нь өөрөө хүнийг ялгаварлан хадуурхалтыг, жендэрт суурилсан хүчирхийллийг бий болгох суурь нөхцлийг бүрдүүлээд байдаг.
Энгийн жишээг дурдахад, 5 настай эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүүхэд гүйж яваад адилхан унахад эрэгтэйг нь чи эрэгтэй хүүхэд байж уйллаа, болохгүй гэж хэлчихээд охиноо болохоор эвий миний охин гэж аргаддаг. Ирээдүйд гэр бүлтэй боллоо гэхэд эрэгтэй хүн хогоо асгах, үнсээ асгахад чи хог асгалаа, хийморь сүлд нь доройтлоо гэсэн зүйлсийг ярьж эхэлдэг. Харин эхнэр нь чи хүчтэй байх ёстой, энэ гэрт мөнгө олох ёстой гэсэн үзэл хандлагыг ихээр гаргадаг. Эрэгтэйчүүд ийм үзэл хандлагаас болж дарамтанд орох, архинд орох нь бий. Нийгэм, гэр бүлээс үүссэн стресс бухимдлыг уйлж тайлж болохгүй учраас архи уух, агсан тавих, зодоон хийх хэлбэрээр тайлдаг. Саяхан нэг статистик тоон мэдээ гарсан.
Дэлхий дахинд хүмүүсийн амиа хорлолтоор Монгол Улс гуравдугаарт жагсаж байна. Амиа хорлолтын 80 хувь нь эрчүүд. Эрчүүд уйлж болохгүй, хүчтэй байх ёстой, хүн бүр дээр очиж зовлонгоо тоочсон, шалчиганасан зантай байж болохгүй гэсэн хандлага маш их нөлөөлж байгаа. Ийм байдал л жендэрийн ялгаатай байдлыг гаргаж ирдэг.
Тэгэхээр эдгээр жижиг үзэл хандлагууд нийгэм дээр ялгаатай байдлыг бий болгоод байгаа юм. Бидний амьдралын том, жижиг асуудлын суурь хүчин зүйл нь жендэрийн ялгаатай байдлаас үүсэж байгаа юм болов уу гэж харж байна.
Бид нийгмээрээ эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс ийм байх ёстой гэсэн стандартыг тулгачихдаг. Эрчүүд яагаад цэцэрлэгийн багш байж болохгүй гэж. Яагаад заавал цэрэг, цагдаа хүчний ажлыг голчлон хийх ёстой гэж.

- Энэ үзэл хандлага юунаас эх вэ. Мөн хэрхэн бууруулах вэ, Үүний тулд бид юу хийх ёстой юм бол?
- Бид энэхүү үүрэг, хариуцлага ноогдуулж байгаа асуудлыг хэвшмэл ойголт гэж үздэг. Тэгэхээр үүнийг соёл, уламжлал бий болгоод байгаа юм. Соёл гэдэг нь үеэс үед уламжлагдан ирдэг. Соёл нь өөрөө гэр бүлийн харилцаа, уламжлалаас үүсэлтэй болж эхэлдэг. Мөн боловсролоор дамжиж тухайн хэвшмэл ойлголтууд улам дэвэрч бэхждэг. Шашин, соёл урлаг ч нөлөөлж байна.
Жишээлбэл зарим нэг хэлц үгсийг авч үзье.
Эхнэр, илжиг хоёрыг сард нэг гөв, эр муу ч эмийн дээр, эм хүний үс урт ухаан нь богино, оргүйгээс охинтой нь дээр гэх зэрэг үзэл хандлагууд эмэгтэй хүнийг сул дорой, хэн нэгний эрхшээлд байх ёстой гэсэн үзэл хандлагыг бий болгоод байна.
Саяхан фэйсбүүкээр Энэтхэгийн богино хэмжээний нэг видео явж байсан. Аав нь гэр бүл болсон охиндоо очсон чинь охин нь утсаар ярингаа хоолоо хийгээд л, хүүхдээ асраад, нөхрөө халамжлаад, бүх зүйлийг зэрэг амжуулж байгаа үзэгдэл гарч байгаа юм. Харин хүргэнээ харсан чинь ТВ үзээд л, диван дээр суучихсан, сонин уншаад, өөрийгөө амраагаад байж байдаг. Энэ байдлыг аав нь харангуутаа нээрээ л би ч залуудаа ийм л байсан шүү дээ гээд охиноо өрөвдөж суудаг. Тэгээд гэртээ харингуутаа эхнэртээ тусалж эхэлдэг. Ийм дүрслэлийг тухайн видеон дээр үзүүлж байсан. Тэр гэр бүлээс сурсан зүйлээ л давтаж байгаа юм. Охин ч үүнийг асуудал гэж харахаас илүүтэй өөрийнх нь үүрэг гэж хүлээж авдаг болчихсон. Ингэж л бид бүхэн гэр бүлийн харилцаа, орчноосоо суралцсаар л байдаг.
- Жендрийн мэдрэмж гэдэг зүйлийг гэрийн бүлийн төвшинд онцгой анхаарч үзэх цаг болсон гэж мэргэжилтнүүд хэлдэг. Тухайлбал ханиа сонгохдоо л хэр жендрийн мэдрэмжтэй хүн бэ гэдгийг нь хүртэл анзаарч харж байгаарай гэсэн зөвлөгөөг өгдөг. Энэ талаар?
- Үндсэн хуулиараа эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс бүх харилцаанд тэгш эрхтэй байна гээд заачихсан. Тэгэхээр заавал бүх ачааг эрэгтэйчүүдэд үүрүүлэх гээд байна гэсэн ойлголт биш, нийгмийн харилцаанд орох, сурч боловсрох, ажил хөдөлмөр эрхлэх энэ бүх боломж нь тэгш байх ёстой л гэсэн зарчим. Өөрөөр хэлбэл, хэн хэн нь ажилтай, аль эсвэл хэн хэн нь сурах гэж байгаа бол гэр бүлийнхээ асуудлыг хамтран үүрэх, өөр байдлаар зохицуулаад явах нь чухал.
- Амьдрал дээр эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн сурч боловсрох ажил хөдөлмөр эрхлэх боломж нөхцөл нь тэгш хангагдаж чадаж байна уу. Би нэг судалгаа уншиж байхад жижиг, дунд гарааны бизнес эрхлэх хүсэлтэй төсөл хөтөлбөрийн дийлэнх хувийг эмэгтэйчүүд ирүүлсэн байдаг. Гэтэл яг зээл авсан хүмүүсийг нь харахаар эрэгтэйчүүд нь давамгай байсан. Мөн өөрийгөө хөгжүүлэх, мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэх орон нутгийн сургалт семинарт эмэгтэйчүүд түлхүү оролцдог бол эрэгтэйчүүд гадаад руу, аль эсвэл хотод болж байгаа сургалт дамжаанд илүү оролцдог гэсэн дүнг харж байсан. Эдгээр нь жендрийн тэгш байдал алдагдаж байгаа жишээнд орох уу?
- Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс хүйсээрээ л ялгаатай. Гэтэл нийгмийн амьдрал дээр маш олон зүйлээр ялгаатай болчихоод байна. Тэдгээрийн хоёр жишээг та дурдлаа. Сурч боловсрох, хөдөлмөр эрхлэх гээд бүх зүйл нь энэ эрэгтэйчүүдийнх, энэ эмэгтэйчүүдийнх гээд зааглаад ялгаад өгчихсөн юм шиг хэв маяг олон жил явж ирсэн. Эрүүл мэнд дээр эрэгтэйчүүдийн өвчлөл өндөр байдаг. Дундаж наслалт нь эмэгтэйчүүдийнхээс 10 насаар доогуур байна. Боловсролын түвшингээрээ мөн эрэгтэйчүүд хоцрогдолтой байдаг. Ерөнхий боловсролын сургуульд тэгш хамрагддаг ч гэсэн дээд боловсролын төвшинд маш зөрөөтэй тоо гарч ирдэг болсон. Өнөөдөр их, дээд сургуульд суралцаж байгаа оюутнуудын олонх нь охид бүсгүйчүүд байгаагаас харж болно.
Ажлын байрны нөхцөл байдлыг аваад үзэхээр цэрэг цагдаа, уул уурхай, улс төрд эрэгтэйчүүд давамгайлдаг бол эрүүл мэнд, боловсрол, худалдаа үйлчилгээний салбарт эмэгтэйчүүд байдаг. Үүнийгээ дагаад цалин орлогын тэгш бус байдал бий болж байгаа юм.
Жендрийн тэгш байдлын үзүүлэлтээр манай улс 2018 онд 58 дугаарт орж байсан бол 2020 оны үзүүлэлтээр 79 дүгээрт байна.
- Жендрийн тэгш байдлаар нь аваад үзвэл манай улс 2018 оноос хойш 21 байраар ухарсан байна. Яагаад ухрав, гол шалтгааныг нь юу гэж тодорхойлж байгаа вэ?
- Жендрийн тэгш байдал алдагдаж байгаа гол зүйл нь шийдвэр гаргах түвшинд ажиллаж байгаа эмэгтэйчүүдийн тоо буурсан нь голлох нөлөөг үзүүлсэн. Гэхдээ Зүүн өмнөд Азидаа гуравдугаарт ордог. Энэ нь хууль эрх зүй, тогтолцооны хувьд бүс нутагтаа харьцангуй бэхжсэн орон. Харин ухамсар, үзэл хандлагын хувьд, батлагдсан хууль журмаа биелүүлэх шатанд алдаа дутагдал байгаа нь судалгааны дүнд сөргөөр нөлөөлж байна.

- Жендрийн хэвшмэл ойлголтыг өөрчлөх нь өнөөдөр яриад маргааш шийдчих асуудал биш. Үүнд ямар арга тактик хэрэгтэй, хэр их хугацаа шаардлагатай зэргээр судалж тооцоолсон зүйлүүд байгаа байх?
- Энэ бол тогтолцоог өөрчлөх, хүний хандлагыг өөрчлөх тухай асуудал. Энэ утгаараа мэдээж цаг хугацааны асуудал. 1800 оны үеэс л жендрийн тэгш байдлын тухай асуудал яригдаж ирсэн. Өмнө нь эмэгтэйчүүд хөөрхөн байх ёстой, эр нөхрийнхөө халамжид байх ёстой гэсэн хэвшмэл ойлголт байсан. Энэ нь цаг хугацаа нийгмийн хөгжлийн явцад жил ирэх тусам өөрчлөгдөж, тэгш байх зарчимдаа ойртож байгаа. Энэ бол төрөлхийн асуудал биш учраас нийгэм, эдийн засгийн хөгжлөө дагаад өөрчлөгдөж болох зүйл.
- Та сая өргөн хүрээнд авч үзээд тодорхой тайлбар хэллээ. Жендрийн асуудлын өөр нэг гол сэдэв нь гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбогддог. Үүний талаар?
- Энэ эмэгтэй миний эрхшээл, ноёрхолд байх ёстой гэсэн олон зуун жил явж ирсэн үзэл хандлага байгаа нөхцөлд гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбогдоно. Цаашлаад ажлын байрны бэлгийн дарамт, хүн худалдаалах гэмт хэрэг, бэлгийн мөлжлөг зэрэг асуудлууд нь хүчтэй нь хүчгүйгээ дийлэх, дарлах гэсэн үзэл хандлагатай. Араатан амьтад биш оюун ухаант хүн бол энэ үзэл ойлголтоос бүрэн ангижрах боломжтой. Жендерт суурилсан гэр бүлийн хүчирхийлэл аль ч улс оронд байна. Ингэхдээ ихэвчлэн охид эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд хохирогч болдог. Зарим тохиолдолд эрчүүд ч гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөх тохиолдол байна.
- Эрчүүд ямар тохиолдолд гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөж байна вэ?
- Гэр бүлийн хүчирхийллийг сэтгэл санааны, бие махбодийн, бэлгийн, эдийн засгийн гэж хэв шинжээр нь ангилж болно. Эрэгтэйчүүдийн хувьд сэтгэл санааны дарамтад өртөх тохиолдол их байдаг. Тухайлбал, байнга үглэж, зандрах нь нэг төрлийн гэр бүлийн хүчирхийлэл. Саяхан нөхрөө чи ажил хий, мөнгө ол гээд гэрээс нь хөөгөөд гаргасан тохиолдол гарсан. Гэтэл Ковидын хөл хорионы улмаас ажил хийж мөнгө олох боломж нь ямар байгаа билээ гэдгээ бодох ёстой биз дээ.
Айл бүрт хэрүүл маргаан болж, хэлэлцэх асуудлууд гардаг. Тэр болгоныг гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбон тайлбарлаж болохгүй. Хэн нэгэн нь айдаст автах, хэн нэгэн нь давамгайлж байвал гэр бүлийн хүчирхийлэл болно.
- Гэр бүлийн хүчирхийлэлд охид эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд илүү өртөж байгааг та хэлсэн. Цагдаа болон хүний эрхийн байгууллагуудад гомдол гаргаад шийдүүлэх гэхээр тэр нь түр зуурынх болчих гээд байдаг. Эргээд хамт л амьдрахаас хойш дахиад л айдаст автах, илүү их дарамтад орох вий гэсэн болгоомж байна. Тэгэхээр суурь асуудал, шалтгаан нөхцлийг нь арилгахгүйгээр энэ асуудал шийдэгдэхгүй юм шиг санагдаж байна?
- Гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөж байгаа хүмүүсийн 70-80 хувь нь охид эмэгтэйчүүд байгаа учраас энэ асуудал зайлшгүй сөхөгдөж байна. Аливаа асуудал гарахаар өөрсдөө шийдэх гэж оролддог. Дараа нь аав ээждээ хэлнэ, найз нөхдөдөө хэлнэ. Бүр болохгүй тохиолдолд цагдаа болон хүний эрхийн байгууллагад ханддаг. Ойролцоогоор 7-8 жилийн дараа ийм нөхцөл байдалд тулж ирдэг гэсэн судалгаа байна. Яагаад ийм удаан үргэлжилдэг вэ гэхээр нэг алдаа дутагдал, үл ойлголцлоос болоод нөхөртөө зодууллаа. Дараа нь нөхөр нь уучлалт гуйна, “би дахиж тэгэхгүй, хайртай дуртай” гээд аргалчихдаг. Дахиад асуудал гарна дахиад уучлалт гуйна ингэж явсаар маш олон жил болчихсон байдаг. Үр хүүхэд, хөрөнгө санхүү гээд олон зүйлээр холбогдчихсон байдаг учраас тэр нөхцөл байдлаа орхиод явж чадахгүй, нөхцөл байдалдаа дасан зохицсон байх нь элбэг.
Нөгөө талдаа хууль эрх зүйн хувьд гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөөд гомдол гаргасан тохиолдолд хохирогчдод тэр бүр ашигтай байдаггүй. Цагдаад мэдэгдлээ гэхэд зөвхөн сануулаад торгоод өнгөрөөнө. Гэтэл торгуулийн мөнгө нь гэр бүлийн санхүүгээс гарна. Цагдаагийн байгууллагаар хэрэг маргаанаа шийдүүлсний дараа улам илүү заналхийлэх, хүчирхийллийн далд хэлбэрт шилжих зэрэг сөрөг үр дагаврууд гарч ирнэ.
Тэгэхээр үзэл хандлагыг өөрчлөх бодлого хэрэгжихгүй байна. Шийтгэл зэмлэл нь ч гэсэн үзэл хандлагыг өөрчлөхөд чиглэхгүй байгаа нь энэ асуудлыг шийдэж чадахгүй, улам нэмэгдүүлэх, хүндрүүлэх хандлагатай болгож байгаа нь бас буруу.
- Яаж үзэл хандлагатай тэмцэх вэ?
- Хохирогч эмэгтэйчүүд нөхрөө хориулъя, цагдуулъя, торгуулъя гэж хүсдэггүй. Аль болох ойлгуулаад ухамсарлуулаад өгөхийг л хүсдэг. Харин хүчирхийлэл үйлдэж байгаа этгээдүүдийг гурван хэсэгт хувааж үзэж болно.
Нэгдүгээрт бүх асуудлыг хүчирхийллийн аргаар шийдэх ухамсар хандлагатай хүн байна. Энэ нь гудамж талбайд ч, ажлын байран дээр ч, гэр бүлдээ ч хүчирхийллийн хэлбэрээр асуудлыг шийддэг хүмүүс. Ийм тохиолдолд хуулийн хатуу хариуцлага оногдуулж асуудлыг шийдэх хэрэгтэй.
Хоёрдугаарт ажлын стресс, бусадтай үл ойлголцсон уур бухимдлаа гэр бүлдээ ирж гаргадаг хүмүүс байна. Тэд буруу зан авир гаргаж, буруу үйлдэл хийж байгаагаа ухамсарласан ч өөрийн мэдэлгүй тэгэх нь байна.
Гурав дахь нь мөн хүчирхийлэх нь буруу зүйл гэдгийг мэддэг ч өөрийнхөө үзэл бодлыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, буруугаа хүлээхгүй байгаа нөхцөлд эр бяраа гаргах нь байна. Ингээд үзэхээр хоёр, гурав дахь нөхцөлд хамаарах хүмүүст сэтгэл зүйн зөвлөгөө өгөх, ухамсар хандлагыг нь өөрчлөх, уур бухимдлаа хэрхэн тайлах, асуудлыг эвийн замаар яаж шийдэх талаар зааж чиглүүлж болно.
Тэгэхээр эхний ээлжид сайн дурын сургалтуудыг хийх хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл заавал гомдол саналд үндэслэхгүйгээр гэр бүл болсон л бол анхаарах асуудлуудынх нь талаар зааж сургаж болно. Жишээ нь, манай хороонд энэ жил 100 гэр бүл шинээр нэмэгдлээ гэхэд тэр шинэ хосууддаа зориулсан арга хэмжээ зохион байгуулаад сургалт нөлөөллийн ажлаа хийгээд явах боломжтой гэсэн үг.
Сайн дурын сургалтад суухгүй, эхнэрээ, нөхрөө хүчирхийлсэн тохиолдолд албадан суулгах арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж болно. Манай Гэр бүлийн хүчирхийллийн эсрэг хууль, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуульд сайн дурын болон албадан сургах талаар тусгасан ч хэрэгжилт хангалтгүй байгаа.
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих (1)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [192.82.70.61] ・ 2021.03.15 Хариулах
Khunii erkhiin komiss-iin ene shine gishuun bol hamgiin yos zuigui, ajlaa meddeggui, mungutei erkh medeltei humuusiin tald uilchildeg hun. Iim hun iim hundtei yos zuitei ajliig hiij bolohgui.