Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм...." />
<meta name="keywords"
content="байгаль орчин, монголчуудын үнэт зүйлс, с.дулам" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм...." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/95124987f1b4e7e16f397b86c2eb7eda.jpg" />
<meta property="og:title"
content="С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/95124987f1b4e7e16f397b86c2eb7eda.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм...." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">07 сарын 16, 2023</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen&text=С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/95124987f1b4e7e16f397b86c2eb7eda_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/95124987f1b4e7e16f397b86c2eb7eda.jpg" alt=""/> </p>
<p>Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.</p><p style="text-align: center;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;"><em>Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…</em></span></p><p style="text-align: justify;">Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм. Байгальгүйгээр бид хэн ч биш. Харин байгаль дэлхий хүн төрөлхтөн бидэнгүйгээр энэ орчлонгийн хамаг баялаг, гоо үзэсгэлэн нь юм. Үүнийг сэрж бодох цаг нэгэнт иржээ. Монголчууд бид эртнээсээ түүхэн уламжлалдаа байгальч үзлийг мэддэг, дээдэлж хүндэтгэдэг байсан ард түмэн.</p><p style="text-align: justify;">Хуучин цагт монгол хүн бүр тархи зүрхэндээ Байгаль орчны яамтай байсан учир энэ сайхан онгон дагшин байгалийг бидэнд уламжлуулж үлдээсэн юм. <span class="twittersharelink">Үр хүүхдээ хөрст газарт хөл тэнцсэн цагаас нь эхлэн эх газар элгэн нутгаа хэрхэн хамгаалж хайрлах тухай биеэрээ үлгэрлэж, билиг сургаалиа захиж ирсэн байдаг.</span> </p><p style="text-align: justify;">Ижий аав минь бага балчир наснаас л “Цэцэг ногоо бүү зулгаа, тэр тусмаа нялх ногоог зулгаах нь бүү хэл чангахан гишгэж ч болохгүй” гэсэн сургаалиар өсөж өндийлгөсөн. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Угтаа “Алтгүйгээр хүн бүх амьдралаа өнгөрүүлж чадах ч усгүйгээр хүн уул ч давж чадахгүй” гэх санаа нь уг сургаалийн гол амин сүнс нь байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;">Ер нь өөрийгөө ертөнцийн ганц эзэн нь гэж боддог, байгаль дэлхийг зөвхөн хүн төрөлхтний тусын тулд оршин тогтнодог гэсэн итгэл үнэмшилтэй хүн өөрөөсөө бусад амьтан ургамал, араатан жигүүртэн, хорхой шавьжийг ч үл хүндэтгэх нь гарцаагүй. Бидний багад чулууг хүртэл ховхолж боломгүй гэж захидагсан. Монголчуудын уугуул байгуул бэлгэдлийн гүн ухааны ёсоор бол орчлонгийн юмс бүхэн амьтай. Тэр байтугай бидний амьгүй хэмээн итгэдэг чулуу хүртэл амьтай гэж үздэг байсан. Иймийн учир “Бэлийн чулууг овоон дээр тавихад баярладаг юм” гэлцэн өгсөхдөө гурван чулуу авч гурван эх бэлгэдэлтэй үгээ хэлж гурван удаа тойрдог билээ. </p><p style="text-align: justify;">Сонирхуулан хэлэхэд, 2000 гаруй жилийн өмнөх олон мянган жилийн настай уг заншлыг Хүннү гаралтай Унгарчууд маань ч мөн адил үйлддэг юм билээ. <span class="twittersharelink">Байрнаасаа нэг ховхорсон чулуу 3 жил зовно гэлцдэгийг бодоход монголчууд бид чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог ард түмэн юм.</span> Энэ мэтчилэн ариун гайхамшигтай соёлын үр шимийг хүртэж өссөн бид одоо цагийн энэ их өөрчлөлтөд санаа зовнихоос ч аргагүй юм.</p><p style="text-align: justify;">Бага байхад саваагүйгээд чулуу ховхлоод харахад доорх өчнөөн олон өт хорхойнууд ийш тийш сандралдаж буй нь нэг хэсэг ертөнцийг сүйдэлсэн мэт санагддагсан. Өөрөөр хэлбэл, шинжлэх ухааны хэлээрээ биогеоценоз буюу ийм нэгэн бүрэлдвэр энэ орчлон дор оршдог байх нь. Чухам үүнийг сүйдлүүлэхгүйн төлөө ижий аав минь “Чулуу битгий ховхлоорой” гэж сануулдаг байж л дээ. Ийм л нарийн уран тансаг мэдрэмжээр байгальд ханддаг хүн зоны үр сад өнөөдөр юу болчихов оо гэдэг том асуулт бидний өмнө гарч иржээ.</p><p style="text-align: justify;">Гэтэл хуучин цагийн болон өнөөгийн бидний хандлага, байгаль орчинтойгоо харьцаж буй зохистой зохисгүй үйлдлүүд дэндүү гэмээр эрс тэс ялгаатай. Эргээд харахад элэг эмтэрмээр харамсалтай нөхцөл байдал монгол оронд маань нүүрлэх төлөвтэй байна.</p><p style="text-align: center;"><em><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Тоолшгүй, дуусашгүй баялаг гэж хаа ч үгүй</span></em><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> </span></p><p style="text-align: justify;">Байгалийн сүйрэл гэдэг чинь ямар нэгэн аварга том араатан амьтнаас болдоггүй юм. Сүйдэлж буй ганц хүчин зүйл нь хүн өөрөө болчихоод байна. </p><p style="text-align: justify;">Цаг үеийн өөрчлөлтөө дагаад зах зээлийн энэ үед дэлхий дахины баялаг хишгийг хэн түрүүлж эзэмших вэ, хэн түрүүлж ашиг хүртэх вэ гэсэн хүсэл шунал, хөрөнгөжих тэмцэл л байгаль ертөнцийг сүйдлэхэд ихээхэн хувь нэмрээ оруулж байх шиг. Дэлхийн дулаарлын үндэс шалтгаан ч хүн төрөлхтний хүчин зүйлийн нөлөөнөөс л үүдэлтэй. Монгол орон маань ч ялгаагүй өмнөөсөө эхлээд цөлжиж, бидний гол амин зуулга болсон мал аж ахуйн соёл оршин тогтноход бэрхтэй болжээ.</p><p style="text-align: justify;">Уул уурхайн салбар ч хариуцлагатай байдлаа бүр мөсөн алдсан байна. Эрдэнэс алтыг нь ухаж авахаа бодохоос биш эргээд тэр газартаа хэдэн бут бургас тариад нөхөөд явах зүрх сэтгэл үгүй орхино. Энэ бол заавал бодолцох ёстой зүйлсийн нэг гэж би боддог.</p><p style="text-align: justify;">Энэ бүх байдал өнөөдрийн бидний үнэн дур зураг болсон. <span class="twittersharelink">Тиймээс юуны өмнө хүн та өөрөө эхэлж өөрчлөгдөхгүйгээр байгаль орчноо өөрчлөх боломжгүй. </span>Чухам бид байгаль амьтай хүн зоноос байгалийн атаатан дайсан мэт болж хувирсан нь үндэснийхээ өвөр төрхөөс холдож тасрах болсонтой л холбоотой юм.</p><p style="text-align: justify;">Социализмын он жилүүдийн материалист гүн ухааны нөлөөллөөр ч тэр үү бидний байгаль эхтэйгээ харьцах харилцаа маань арай л их эвдэрсэн.</p><p style="text-align: justify;">Жишээ нь, намайг дунд сургуульд байхад анги танхимын хананд “Бид байгалийн хишгийг горьдож суух ёсгүй, булаан авах ёстой” гэсэн үг өлгөөстэй харагддаг байж билээ. Энэ лоозон тухайн цаг үеийнхэнд “хүн төрөлхтөн үргэлж байгалиас авах л ёстой” гэсэн ухамсар суулгасан болов уу гэж би хувьдаа боддог юм. </p><p style="text-align: justify;">Гэтэл байгаль ертөнцийн юмс бүхэн хэмжээтэй, хугацаатай. Тоолшгүй, дуусашгүй баялаг гэж хаа ч үгүй. <span class="twittersharelink">Гагцхүү өнөө цагт бидэнд зохист хэмжээнд, авах өгөхийн сэтгэлээр хандаж хойч үедээ үлдээх алс ирээдүйн бодлого ухамсар л дутагдаад байна. </span></p><p style="text-align: justify;">Наад захын жишээ дурдахад, хөдөө гадаа аялж сайхан цэцэг модны дэргэд амар.чхаад идэж уусан хоолны шавхруу, шил ундааныхаа савыг хөглөрүүлж орхидог болж. Аян замд явахад засмал замын хажуугаар элдэв хагархай шил, ундааны савнууд хөглөрч байх жишээний. Энэ мэтийн эмгэнэлтэй гэмээр дүр зургууд их л харагддаг юм. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Бид байгальтайгаа тэрсэлдэж биш, тэврэлдэж аж төрдөг ард түмэн атал байгаль орчныхоо хамгийн том аюулт дайсан нь болчихоод буй мэт санагддаг юм.</p><p style="text-align: justify;"> <em><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Монгол хүүхдийн оюун тархинд байгаль болоод амьтай бүхнийг энэрэн хайрлах, хамгаалах сэтгэл ухамсрын уг үлгэр угаас бий</span></em></p><p style="text-align: justify;">Байгаль хамгааллын тухай Стокольмын чуулганы баримт бичигт “Дорно дахины ард түмний байгаль хамгаалах уламжлалаас өнөөдөр бид суралцах цаг болжээ” гэж бичсэнийг уншиж байв. Нэг улсын нэрийг дурдаж хэлэхэд хэцүү тул ерөнхийд нь дорно дахин хэмээн хэлсэн гэж ойлгосон. </p><p style="text-align: justify;">Угтаа монголчуудын байгаль хамгаалах уламжлалыг л хэлсэн болов уу гэж бодогдож байлаа. Хүн төрөлхтөн эрх биш эргээд хаана юу хэрэгтэй байж вэ гэдгийг бодох тунгаах цаг нь иржээ. Тиймээс монголчууд бид хамгийн түрүүнд сэрж, ухаарч, хэрэгжүүлэх ёстой хүмүүсийн үр сад юм шүү гэдгийг одоо л бид хойч үедээ захиж хэлж үлдээмээр байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;">Монголчуудын байгаль дэлхийгээ хайрлан дээдлэх гүн ухааны гол үзэл санаа бол байгалийн хишгийг огт хүртэх ёсгүй гэдэгтээ бус байгаль ертөнцийн хууль, жам ёсных нь дагуу зэрэгцэн аж төрөхийг л хэлээд байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;">Тухайлбал, морь уяхаас эхлээд ямар нэг байдлаар газар ухах шаардлага гарлаа гэхэд тухайн газраа орхиод нүүхдээ зэлний гадас болоод шонгийн уяаныхаа нүхийг эргүүлж заавал булдаг байлаа шүү дээ. Малчин аав ээжийн минь надад өгсөн хүмүүжил л энэ буюу хуучин цагт ийм л байж. Үр хүүхдүүдэд маань ч тодорхой хэмжээгээр нөлөөлсөн болов уу гэж боддог.</p><p style="text-align: justify;">Хойч үеэ байгаль орчноо хайрлан хамгаалах ухамсартай болгоё гэвэл дөнгөж өлгийтэй байгаа хүүхдээсээ эхлээд л эх дэлхийгээ хайрлах хамгаалах мэдрэмжийг суулгаж өгөх хэрэгтэй. Хүн хүн хэдий өөр ч гэлээ бага балчир наснаас нь л эхлэхгүй бол том болсон хойно нь хэлж учирлаад нэмэргүй. Авах идэхийн айхтар шуурга болж буй энэ цагт нэгэнт том болчихсон хүүхэд барагтаа бол юу ч ухаарахгүй, “юу яриад байна аа” гэж бодохоос биш үүнийг ойлгоё энэрч хайрлая гэсэн ухамсар суухад оройтно.</p><p style="text-align: justify;">Сургуулийн өмнөх боловсролд бол заавал олгох ёстой хүмүүжлийн нэг байх ёстой гэж боддог. Нэмж хэлэхэд, <span class="twittersharelink">монгол хүүхдийн оюун тархинд байгаль болоод амьтай бүхнийг энэрэн хайрлах, хамгаалах сэтгэл ухамсрын уг үлгэр угаас бий.</span> Түүнийгээ л сэрээх сэрээх хэрэгтэй. Энэ талаар жаахан ярих төдийд л тэр сэтгэл нь сэргээд ирдэг, угтаа бол очийг нь үсэргэчихсэн байхад л их амархан сэргэх зүйл байгаа юм.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хамгийн гол нь тулган шаардсан, албадан захиргаадсан маягаар бус учир утгыг ухуулсан, аргадсан, ятгасан байдлаар ойлгуулах хэрэгтэй. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Түүнээс гадна өнөөгийн техник технологийн боломж бололцоог ашиглан, хүүхдүүдийн нөхөрлөж нөхцөж буй зүйлстэй нь уялдуулж, сонирхлоор нь дамжуулж, сэтгэхүйд нь таарсан хэлбэрээр суулгаж өгөх нь зүйтэй болов уу.</p><p style="text-align: justify;">Аав ээжийн үлгэр дууриаллаар өсөж хүмүүжсэн хүний хувьд би ч мөн өөрийн чадлын хэрээр таван хүүхдэдээ үлгэрлэхийг хичээдэг юм. Тэд маань ч гайгүй байгаль хамгаалагчид болсон болов уу гэж бодож явдаг. Энэ бүхэн ерөөс <span class="twittersharelink">гэр бүлийн амьдрал болоод гэр бүлийн дотоод оюун санаанаас л эхэлнэ.</span></p><p style="text-align: justify;">Одоогийн бага балчир хүүхдүүд ирээдүйд гайхамшигтай байгаль хамгаалагчид болно гэж би итгэдэг юм. Тиймээс одооноос, өнөөдрөөс л эхлэх хэрэгтэй.</p><ul><li style="text-align: justify;"><em>Би монгол ардын бэлгэдэл зүйн, аман зохиолын мэргэжлийн хүн. Манай монгол аман зохиол ардын бэлгэдэл зүйн суурь үндсэн сургаал нь ерөөсөө үүнийг л хэлээд байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, энэ дэлхий ертөнц дээр нүдэнд үзэгдэхгүй, таван мэдрэхүйн түвшинд харагдахгүй үй олон амьтан ургамал хамт оршиж байдаг бөгөөд тэд бүгд цөм орших эрхтэй.</em></li></ul><p style="text-align: justify;"><em>Цэцэг ургах эрхтэй, өвс ногоо ганхах эрхтэй, амьтан гөрөөс буухирах, буга урамдах эрхтэй. Тиймээс бид байгаль ертөнцийн энэ язгуурын эрхийг ухамсартайгаар хүлээн зөвшөөрч хүндэтгэж байгаа цагт л жинхэнэ ёсоор байгаль орчныг хамгаална. Үүнийг яма р нэг хэмжээгээр тэрсэлж, харшилж байгаа цагт эргээд бид байгальдаа хор учруулах алхмуудыг хийсээр л байна гэсэн үг. Үндэстэн бүрт хүн төрөлхтний өмнө хүлээсэн өөрийн гэсэн өвөрмөц үүрэг гэж бий. Монголчуудын бидэнд удамшилтай, уламжлалтай байгаль хамгаалах тэрхүү зан суртахууныг өөрсдөдөө хадгалан үлдэж эргээд хүн төрөлхтөнд нөлөөлөх ариун журамт үүрэг заяасан гэж бодож байна.</em></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/байгаль орчин" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль орчин</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/монголчуудын үнэт зүйлс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монголчуудын үнэт зүйлс</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/с.дулам" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">с.дулам</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen&text=С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(2) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776749130.1575"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="c3459045-3d24-4377-9c34-eb2a8ff39e8d">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [103.168.34.31] ・ 2024.08.23</span>
<a onclick="addReply('c3459045-3d24-4377-9c34-eb2a8ff39e8d')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>“Бид байгалийн хишгийг горьдож суух ёсгүй, булаан авах ёстой” гэдэг үг бол байгалиас ухаж цөлмөж авахыг хэлээгүй юм шүү. Энэ бол байгалийг тордож сайжруулж хишигийг нь нэмэгдүүлж байж авахыг хэлсэн агуу их И.В.Мичуриний үг юм шүү. Хуучин нийгмийг муулах дуртай хүмүүс энэ үгийг их иш татдаг
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7c4d02f1-b943-438d-9fb1-14a745875ab7">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [64.119.24.93] ・ 2023.07.18</span>
<a onclick="addReply('7c4d02f1-b943-438d-9fb1-14a745875ab7')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Үнэхээр гайхалтай бичжээ
Баярлалаа </p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '43342';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8143b477fdd1ef7b56a24a9d9338fe5bbf07131ce2ceb3f61ca026cd3e1afd37ab3b41037371dd60b0ff7e8e0a91aa49ba12e38d3ab8af123cc0af561d3585ac');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8143b477fdd1ef7b56a24a9d9338fe5bbf07131ce2ceb3f61ca026cd3e1afd37ab3b41037371dd60b0ff7e8e0a91aa49ba12e38d3ab8af123cc0af561d3585ac');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8143b477fdd1ef7b56a24a9d9338fe5bbf07131ce2ceb3f61ca026cd3e1afd37ab3b41037371dd60b0ff7e8e0a91aa49ba12e38d3ab8af123cc0af561d3585ac');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/tuuliin-khurdnii-zamiin-tusliin-uil-ajillagaag-tur-zogsoow">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/76c53eafed2752fabc42b9581993c418_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/76c53eafed2752fabc42b9581993c418.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tuuliin-khurdnii-zamiin-tusliin-uil-ajillagaag-tur-zogsoow">
Туулын хурдны замын төслийн үйл ажиллагааг түр зогсоов </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
04 сарын 08, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono">
Хүүхдүүдэд "Ногоон паспорт" олгоно </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 20, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/boaj-iin-said-ntserenbat-delkhiin-nogoon-elch-eer-shalgarchee">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3b3efc98f7da1910297a6bdce24e3750_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3b3efc98f7da1910297a6bdce24e3750.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/boaj-iin-said-ntserenbat-delkhiin-nogoon-elch-eer-shalgarchee">
БОАЖ-ын сайд Н.Цэрэнбат “Дэлхийн ногоон элч”-ээр шалгарчээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
12 сарын 24, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/baigali-orchind-eeltei-sergeegdekh-erchim-khuchnii-eko-khotkhon-baiguulna">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a384803828ee1295fb9b6ec5001f91a9_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a384803828ee1295fb9b6ec5001f91a9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/baigali-orchind-eeltei-sergeegdekh-erchim-khuchnii-eko-khotkhon-baiguulna">
Байгаль орчинд ээлтэй сэргээгдэх эрчим хүчний эко хотхон байгуулна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
09 сарын 13, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/tuul-goliin-daguukh-irgediin-tarisan-khogiig-tsewerlene">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/419696bcff536c984dbc2452a66990a2_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/419696bcff536c984dbc2452a66990a2.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tuul-goliin-daguukh-irgediin-tarisan-khogiig-tsewerlene">
Туул голын дагуух иргэдийн тарьсан хогийг тогтмол цэвэрлэнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
08 сарын 28, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nxfy";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм...." />
<meta name="keywords"
content="байгаль орчин, монголчуудын үнэт зүйлс, с.дулам" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм...." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/95124987f1b4e7e16f397b86c2eb7eda.jpg" />
<meta property="og:title"
content="С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/95124987f1b4e7e16f397b86c2eb7eda.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм...." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">07 сарын 16, 2023</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen&text=С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/95124987f1b4e7e16f397b86c2eb7eda_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/95124987f1b4e7e16f397b86c2eb7eda.jpg" alt=""/> </p>
<p>Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.</p><p style="text-align: center;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;"><em>Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…</em></span></p><p style="text-align: justify;">Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм. Байгальгүйгээр бид хэн ч биш. Харин байгаль дэлхий хүн төрөлхтөн бидэнгүйгээр энэ орчлонгийн хамаг баялаг, гоо үзэсгэлэн нь юм. Үүнийг сэрж бодох цаг нэгэнт иржээ. Монголчууд бид эртнээсээ түүхэн уламжлалдаа байгальч үзлийг мэддэг, дээдэлж хүндэтгэдэг байсан ард түмэн.</p><p style="text-align: justify;">Хуучин цагт монгол хүн бүр тархи зүрхэндээ Байгаль орчны яамтай байсан учир энэ сайхан онгон дагшин байгалийг бидэнд уламжлуулж үлдээсэн юм. <span class="twittersharelink">Үр хүүхдээ хөрст газарт хөл тэнцсэн цагаас нь эхлэн эх газар элгэн нутгаа хэрхэн хамгаалж хайрлах тухай биеэрээ үлгэрлэж, билиг сургаалиа захиж ирсэн байдаг.</span> </p><p style="text-align: justify;">Ижий аав минь бага балчир наснаас л “Цэцэг ногоо бүү зулгаа, тэр тусмаа нялх ногоог зулгаах нь бүү хэл чангахан гишгэж ч болохгүй” гэсэн сургаалиар өсөж өндийлгөсөн. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Угтаа “Алтгүйгээр хүн бүх амьдралаа өнгөрүүлж чадах ч усгүйгээр хүн уул ч давж чадахгүй” гэх санаа нь уг сургаалийн гол амин сүнс нь байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;">Ер нь өөрийгөө ертөнцийн ганц эзэн нь гэж боддог, байгаль дэлхийг зөвхөн хүн төрөлхтний тусын тулд оршин тогтнодог гэсэн итгэл үнэмшилтэй хүн өөрөөсөө бусад амьтан ургамал, араатан жигүүртэн, хорхой шавьжийг ч үл хүндэтгэх нь гарцаагүй. Бидний багад чулууг хүртэл ховхолж боломгүй гэж захидагсан. Монголчуудын уугуул байгуул бэлгэдлийн гүн ухааны ёсоор бол орчлонгийн юмс бүхэн амьтай. Тэр байтугай бидний амьгүй хэмээн итгэдэг чулуу хүртэл амьтай гэж үздэг байсан. Иймийн учир “Бэлийн чулууг овоон дээр тавихад баярладаг юм” гэлцэн өгсөхдөө гурван чулуу авч гурван эх бэлгэдэлтэй үгээ хэлж гурван удаа тойрдог билээ. </p><p style="text-align: justify;">Сонирхуулан хэлэхэд, 2000 гаруй жилийн өмнөх олон мянган жилийн настай уг заншлыг Хүннү гаралтай Унгарчууд маань ч мөн адил үйлддэг юм билээ. <span class="twittersharelink">Байрнаасаа нэг ховхорсон чулуу 3 жил зовно гэлцдэгийг бодоход монголчууд бид чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог ард түмэн юм.</span> Энэ мэтчилэн ариун гайхамшигтай соёлын үр шимийг хүртэж өссөн бид одоо цагийн энэ их өөрчлөлтөд санаа зовнихоос ч аргагүй юм.</p><p style="text-align: justify;">Бага байхад саваагүйгээд чулуу ховхлоод харахад доорх өчнөөн олон өт хорхойнууд ийш тийш сандралдаж буй нь нэг хэсэг ертөнцийг сүйдэлсэн мэт санагддагсан. Өөрөөр хэлбэл, шинжлэх ухааны хэлээрээ биогеоценоз буюу ийм нэгэн бүрэлдвэр энэ орчлон дор оршдог байх нь. Чухам үүнийг сүйдлүүлэхгүйн төлөө ижий аав минь “Чулуу битгий ховхлоорой” гэж сануулдаг байж л дээ. Ийм л нарийн уран тансаг мэдрэмжээр байгальд ханддаг хүн зоны үр сад өнөөдөр юу болчихов оо гэдэг том асуулт бидний өмнө гарч иржээ.</p><p style="text-align: justify;">Гэтэл хуучин цагийн болон өнөөгийн бидний хандлага, байгаль орчинтойгоо харьцаж буй зохистой зохисгүй үйлдлүүд дэндүү гэмээр эрс тэс ялгаатай. Эргээд харахад элэг эмтэрмээр харамсалтай нөхцөл байдал монгол оронд маань нүүрлэх төлөвтэй байна.</p><p style="text-align: center;"><em><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Тоолшгүй, дуусашгүй баялаг гэж хаа ч үгүй</span></em><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> </span></p><p style="text-align: justify;">Байгалийн сүйрэл гэдэг чинь ямар нэгэн аварга том араатан амьтнаас болдоггүй юм. Сүйдэлж буй ганц хүчин зүйл нь хүн өөрөө болчихоод байна. </p><p style="text-align: justify;">Цаг үеийн өөрчлөлтөө дагаад зах зээлийн энэ үед дэлхий дахины баялаг хишгийг хэн түрүүлж эзэмших вэ, хэн түрүүлж ашиг хүртэх вэ гэсэн хүсэл шунал, хөрөнгөжих тэмцэл л байгаль ертөнцийг сүйдлэхэд ихээхэн хувь нэмрээ оруулж байх шиг. Дэлхийн дулаарлын үндэс шалтгаан ч хүн төрөлхтний хүчин зүйлийн нөлөөнөөс л үүдэлтэй. Монгол орон маань ч ялгаагүй өмнөөсөө эхлээд цөлжиж, бидний гол амин зуулга болсон мал аж ахуйн соёл оршин тогтноход бэрхтэй болжээ.</p><p style="text-align: justify;">Уул уурхайн салбар ч хариуцлагатай байдлаа бүр мөсөн алдсан байна. Эрдэнэс алтыг нь ухаж авахаа бодохоос биш эргээд тэр газартаа хэдэн бут бургас тариад нөхөөд явах зүрх сэтгэл үгүй орхино. Энэ бол заавал бодолцох ёстой зүйлсийн нэг гэж би боддог.</p><p style="text-align: justify;">Энэ бүх байдал өнөөдрийн бидний үнэн дур зураг болсон. <span class="twittersharelink">Тиймээс юуны өмнө хүн та өөрөө эхэлж өөрчлөгдөхгүйгээр байгаль орчноо өөрчлөх боломжгүй. </span>Чухам бид байгаль амьтай хүн зоноос байгалийн атаатан дайсан мэт болж хувирсан нь үндэснийхээ өвөр төрхөөс холдож тасрах болсонтой л холбоотой юм.</p><p style="text-align: justify;">Социализмын он жилүүдийн материалист гүн ухааны нөлөөллөөр ч тэр үү бидний байгаль эхтэйгээ харьцах харилцаа маань арай л их эвдэрсэн.</p><p style="text-align: justify;">Жишээ нь, намайг дунд сургуульд байхад анги танхимын хананд “Бид байгалийн хишгийг горьдож суух ёсгүй, булаан авах ёстой” гэсэн үг өлгөөстэй харагддаг байж билээ. Энэ лоозон тухайн цаг үеийнхэнд “хүн төрөлхтөн үргэлж байгалиас авах л ёстой” гэсэн ухамсар суулгасан болов уу гэж би хувьдаа боддог юм. </p><p style="text-align: justify;">Гэтэл байгаль ертөнцийн юмс бүхэн хэмжээтэй, хугацаатай. Тоолшгүй, дуусашгүй баялаг гэж хаа ч үгүй. <span class="twittersharelink">Гагцхүү өнөө цагт бидэнд зохист хэмжээнд, авах өгөхийн сэтгэлээр хандаж хойч үедээ үлдээх алс ирээдүйн бодлого ухамсар л дутагдаад байна. </span></p><p style="text-align: justify;">Наад захын жишээ дурдахад, хөдөө гадаа аялж сайхан цэцэг модны дэргэд амар.чхаад идэж уусан хоолны шавхруу, шил ундааныхаа савыг хөглөрүүлж орхидог болж. Аян замд явахад засмал замын хажуугаар элдэв хагархай шил, ундааны савнууд хөглөрч байх жишээний. Энэ мэтийн эмгэнэлтэй гэмээр дүр зургууд их л харагддаг юм. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Бид байгальтайгаа тэрсэлдэж биш, тэврэлдэж аж төрдөг ард түмэн атал байгаль орчныхоо хамгийн том аюулт дайсан нь болчихоод буй мэт санагддаг юм.</p><p style="text-align: justify;"> <em><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Монгол хүүхдийн оюун тархинд байгаль болоод амьтай бүхнийг энэрэн хайрлах, хамгаалах сэтгэл ухамсрын уг үлгэр угаас бий</span></em></p><p style="text-align: justify;">Байгаль хамгааллын тухай Стокольмын чуулганы баримт бичигт “Дорно дахины ард түмний байгаль хамгаалах уламжлалаас өнөөдөр бид суралцах цаг болжээ” гэж бичсэнийг уншиж байв. Нэг улсын нэрийг дурдаж хэлэхэд хэцүү тул ерөнхийд нь дорно дахин хэмээн хэлсэн гэж ойлгосон. </p><p style="text-align: justify;">Угтаа монголчуудын байгаль хамгаалах уламжлалыг л хэлсэн болов уу гэж бодогдож байлаа. Хүн төрөлхтөн эрх биш эргээд хаана юу хэрэгтэй байж вэ гэдгийг бодох тунгаах цаг нь иржээ. Тиймээс монголчууд бид хамгийн түрүүнд сэрж, ухаарч, хэрэгжүүлэх ёстой хүмүүсийн үр сад юм шүү гэдгийг одоо л бид хойч үедээ захиж хэлж үлдээмээр байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;">Монголчуудын байгаль дэлхийгээ хайрлан дээдлэх гүн ухааны гол үзэл санаа бол байгалийн хишгийг огт хүртэх ёсгүй гэдэгтээ бус байгаль ертөнцийн хууль, жам ёсных нь дагуу зэрэгцэн аж төрөхийг л хэлээд байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;">Тухайлбал, морь уяхаас эхлээд ямар нэг байдлаар газар ухах шаардлага гарлаа гэхэд тухайн газраа орхиод нүүхдээ зэлний гадас болоод шонгийн уяаныхаа нүхийг эргүүлж заавал булдаг байлаа шүү дээ. Малчин аав ээжийн минь надад өгсөн хүмүүжил л энэ буюу хуучин цагт ийм л байж. Үр хүүхдүүдэд маань ч тодорхой хэмжээгээр нөлөөлсөн болов уу гэж боддог.</p><p style="text-align: justify;">Хойч үеэ байгаль орчноо хайрлан хамгаалах ухамсартай болгоё гэвэл дөнгөж өлгийтэй байгаа хүүхдээсээ эхлээд л эх дэлхийгээ хайрлах хамгаалах мэдрэмжийг суулгаж өгөх хэрэгтэй. Хүн хүн хэдий өөр ч гэлээ бага балчир наснаас нь л эхлэхгүй бол том болсон хойно нь хэлж учирлаад нэмэргүй. Авах идэхийн айхтар шуурга болж буй энэ цагт нэгэнт том болчихсон хүүхэд барагтаа бол юу ч ухаарахгүй, “юу яриад байна аа” гэж бодохоос биш үүнийг ойлгоё энэрч хайрлая гэсэн ухамсар суухад оройтно.</p><p style="text-align: justify;">Сургуулийн өмнөх боловсролд бол заавал олгох ёстой хүмүүжлийн нэг байх ёстой гэж боддог. Нэмж хэлэхэд, <span class="twittersharelink">монгол хүүхдийн оюун тархинд байгаль болоод амьтай бүхнийг энэрэн хайрлах, хамгаалах сэтгэл ухамсрын уг үлгэр угаас бий.</span> Түүнийгээ л сэрээх сэрээх хэрэгтэй. Энэ талаар жаахан ярих төдийд л тэр сэтгэл нь сэргээд ирдэг, угтаа бол очийг нь үсэргэчихсэн байхад л их амархан сэргэх зүйл байгаа юм.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хамгийн гол нь тулган шаардсан, албадан захиргаадсан маягаар бус учир утгыг ухуулсан, аргадсан, ятгасан байдлаар ойлгуулах хэрэгтэй. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Түүнээс гадна өнөөгийн техник технологийн боломж бололцоог ашиглан, хүүхдүүдийн нөхөрлөж нөхцөж буй зүйлстэй нь уялдуулж, сонирхлоор нь дамжуулж, сэтгэхүйд нь таарсан хэлбэрээр суулгаж өгөх нь зүйтэй болов уу.</p><p style="text-align: justify;">Аав ээжийн үлгэр дууриаллаар өсөж хүмүүжсэн хүний хувьд би ч мөн өөрийн чадлын хэрээр таван хүүхдэдээ үлгэрлэхийг хичээдэг юм. Тэд маань ч гайгүй байгаль хамгаалагчид болсон болов уу гэж бодож явдаг. Энэ бүхэн ерөөс <span class="twittersharelink">гэр бүлийн амьдрал болоод гэр бүлийн дотоод оюун санаанаас л эхэлнэ.</span></p><p style="text-align: justify;">Одоогийн бага балчир хүүхдүүд ирээдүйд гайхамшигтай байгаль хамгаалагчид болно гэж би итгэдэг юм. Тиймээс одооноос, өнөөдрөөс л эхлэх хэрэгтэй.</p><ul><li style="text-align: justify;"><em>Би монгол ардын бэлгэдэл зүйн, аман зохиолын мэргэжлийн хүн. Манай монгол аман зохиол ардын бэлгэдэл зүйн суурь үндсэн сургаал нь ерөөсөө үүнийг л хэлээд байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, энэ дэлхий ертөнц дээр нүдэнд үзэгдэхгүй, таван мэдрэхүйн түвшинд харагдахгүй үй олон амьтан ургамал хамт оршиж байдаг бөгөөд тэд бүгд цөм орших эрхтэй.</em></li></ul><p style="text-align: justify;"><em>Цэцэг ургах эрхтэй, өвс ногоо ганхах эрхтэй, амьтан гөрөөс буухирах, буга урамдах эрхтэй. Тиймээс бид байгаль ертөнцийн энэ язгуурын эрхийг ухамсартайгаар хүлээн зөвшөөрч хүндэтгэж байгаа цагт л жинхэнэ ёсоор байгаль орчныг хамгаална. Үүнийг яма р нэг хэмжээгээр тэрсэлж, харшилж байгаа цагт эргээд бид байгальдаа хор учруулах алхмуудыг хийсээр л байна гэсэн үг. Үндэстэн бүрт хүн төрөлхтний өмнө хүлээсэн өөрийн гэсэн өвөрмөц үүрэг гэж бий. Монголчуудын бидэнд удамшилтай, уламжлалтай байгаль хамгаалах тэрхүү зан суртахууныг өөрсдөдөө хадгалан үлдэж эргээд хүн төрөлхтөнд нөлөөлөх ариун журамт үүрэг заяасан гэж бодож байна.</em></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/байгаль орчин" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль орчин</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/монголчуудын үнэт зүйлс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монголчуудын үнэт зүйлс</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/с.дулам" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">с.дулам</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen&text=С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(2) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776749130.1575"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="c3459045-3d24-4377-9c34-eb2a8ff39e8d">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [103.168.34.31] ・ 2024.08.23</span>
<a onclick="addReply('c3459045-3d24-4377-9c34-eb2a8ff39e8d')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>“Бид байгалийн хишгийг горьдож суух ёсгүй, булаан авах ёстой” гэдэг үг бол байгалиас ухаж цөлмөж авахыг хэлээгүй юм шүү. Энэ бол байгалийг тордож сайжруулж хишигийг нь нэмэгдүүлж байж авахыг хэлсэн агуу их И.В.Мичуриний үг юм шүү. Хуучин нийгмийг муулах дуртай хүмүүс энэ үгийг их иш татдаг
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7c4d02f1-b943-438d-9fb1-14a745875ab7">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [64.119.24.93] ・ 2023.07.18</span>
<a onclick="addReply('7c4d02f1-b943-438d-9fb1-14a745875ab7')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Үнэхээр гайхалтай бичжээ
Баярлалаа </p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '43342';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8143b477fdd1ef7b56a24a9d9338fe5bbf07131ce2ceb3f61ca026cd3e1afd37ab3b41037371dd60b0ff7e8e0a91aa49ba12e38d3ab8af123cc0af561d3585ac');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8143b477fdd1ef7b56a24a9d9338fe5bbf07131ce2ceb3f61ca026cd3e1afd37ab3b41037371dd60b0ff7e8e0a91aa49ba12e38d3ab8af123cc0af561d3585ac');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8143b477fdd1ef7b56a24a9d9338fe5bbf07131ce2ceb3f61ca026cd3e1afd37ab3b41037371dd60b0ff7e8e0a91aa49ba12e38d3ab8af123cc0af561d3585ac');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/tuuliin-khurdnii-zamiin-tusliin-uil-ajillagaag-tur-zogsoow">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/76c53eafed2752fabc42b9581993c418_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/76c53eafed2752fabc42b9581993c418.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tuuliin-khurdnii-zamiin-tusliin-uil-ajillagaag-tur-zogsoow">
Туулын хурдны замын төслийн үйл ажиллагааг түр зогсоов </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
04 сарын 08, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono">
Хүүхдүүдэд "Ногоон паспорт" олгоно </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 20, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/boaj-iin-said-ntserenbat-delkhiin-nogoon-elch-eer-shalgarchee">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3b3efc98f7da1910297a6bdce24e3750_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3b3efc98f7da1910297a6bdce24e3750.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/boaj-iin-said-ntserenbat-delkhiin-nogoon-elch-eer-shalgarchee">
БОАЖ-ын сайд Н.Цэрэнбат “Дэлхийн ногоон элч”-ээр шалгарчээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
12 сарын 24, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/baigali-orchind-eeltei-sergeegdekh-erchim-khuchnii-eko-khotkhon-baiguulna">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a384803828ee1295fb9b6ec5001f91a9_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a384803828ee1295fb9b6ec5001f91a9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/baigali-orchind-eeltei-sergeegdekh-erchim-khuchnii-eko-khotkhon-baiguulna">
Байгаль орчинд ээлтэй сэргээгдэх эрчим хүчний эко хотхон байгуулна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
09 сарын 13, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/tuul-goliin-daguukh-irgediin-tarisan-khogiig-tsewerlene">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/419696bcff536c984dbc2452a66990a2_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/419696bcff536c984dbc2452a66990a2.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tuul-goliin-daguukh-irgediin-tarisan-khogiig-tsewerlene">
Туул голын дагуух иргэдийн тарьсан хогийг тогтмол цэвэрлэнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
08 сарын 28, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nxfy";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм...." />
<meta name="keywords"
content="байгаль орчин, монголчуудын үнэт зүйлс, с.дулам" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм...." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/95124987f1b4e7e16f397b86c2eb7eda.jpg" />
<meta property="og:title"
content="С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/95124987f1b4e7e16f397b86c2eb7eda.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм...." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/yariltslaga">
Ярилцлага </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/de69166d7d2dbb319d0ce04db164f6d9.png">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Peak.mn</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">07 сарын 16, 2023</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen&text=С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/95124987f1b4e7e16f397b86c2eb7eda_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/effc3df3-d487-4266-ba49-f4acf9697b21/95124987f1b4e7e16f397b86c2eb7eda.jpg" alt=""/> </p>
<p>Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.</p><p style="text-align: center;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;"><em>Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…</em></span></p><p style="text-align: justify;">Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм. Байгальгүйгээр бид хэн ч биш. Харин байгаль дэлхий хүн төрөлхтөн бидэнгүйгээр энэ орчлонгийн хамаг баялаг, гоо үзэсгэлэн нь юм. Үүнийг сэрж бодох цаг нэгэнт иржээ. Монголчууд бид эртнээсээ түүхэн уламжлалдаа байгальч үзлийг мэддэг, дээдэлж хүндэтгэдэг байсан ард түмэн.</p><p style="text-align: justify;">Хуучин цагт монгол хүн бүр тархи зүрхэндээ Байгаль орчны яамтай байсан учир энэ сайхан онгон дагшин байгалийг бидэнд уламжлуулж үлдээсэн юм. <span class="twittersharelink">Үр хүүхдээ хөрст газарт хөл тэнцсэн цагаас нь эхлэн эх газар элгэн нутгаа хэрхэн хамгаалж хайрлах тухай биеэрээ үлгэрлэж, билиг сургаалиа захиж ирсэн байдаг.</span> </p><p style="text-align: justify;">Ижий аав минь бага балчир наснаас л “Цэцэг ногоо бүү зулгаа, тэр тусмаа нялх ногоог зулгаах нь бүү хэл чангахан гишгэж ч болохгүй” гэсэн сургаалиар өсөж өндийлгөсөн. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Угтаа “Алтгүйгээр хүн бүх амьдралаа өнгөрүүлж чадах ч усгүйгээр хүн уул ч давж чадахгүй” гэх санаа нь уг сургаалийн гол амин сүнс нь байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;">Ер нь өөрийгөө ертөнцийн ганц эзэн нь гэж боддог, байгаль дэлхийг зөвхөн хүн төрөлхтний тусын тулд оршин тогтнодог гэсэн итгэл үнэмшилтэй хүн өөрөөсөө бусад амьтан ургамал, араатан жигүүртэн, хорхой шавьжийг ч үл хүндэтгэх нь гарцаагүй. Бидний багад чулууг хүртэл ховхолж боломгүй гэж захидагсан. Монголчуудын уугуул байгуул бэлгэдлийн гүн ухааны ёсоор бол орчлонгийн юмс бүхэн амьтай. Тэр байтугай бидний амьгүй хэмээн итгэдэг чулуу хүртэл амьтай гэж үздэг байсан. Иймийн учир “Бэлийн чулууг овоон дээр тавихад баярладаг юм” гэлцэн өгсөхдөө гурван чулуу авч гурван эх бэлгэдэлтэй үгээ хэлж гурван удаа тойрдог билээ. </p><p style="text-align: justify;">Сонирхуулан хэлэхэд, 2000 гаруй жилийн өмнөх олон мянган жилийн настай уг заншлыг Хүннү гаралтай Унгарчууд маань ч мөн адил үйлддэг юм билээ. <span class="twittersharelink">Байрнаасаа нэг ховхорсон чулуу 3 жил зовно гэлцдэгийг бодоход монголчууд бид чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог ард түмэн юм.</span> Энэ мэтчилэн ариун гайхамшигтай соёлын үр шимийг хүртэж өссөн бид одоо цагийн энэ их өөрчлөлтөд санаа зовнихоос ч аргагүй юм.</p><p style="text-align: justify;">Бага байхад саваагүйгээд чулуу ховхлоод харахад доорх өчнөөн олон өт хорхойнууд ийш тийш сандралдаж буй нь нэг хэсэг ертөнцийг сүйдэлсэн мэт санагддагсан. Өөрөөр хэлбэл, шинжлэх ухааны хэлээрээ биогеоценоз буюу ийм нэгэн бүрэлдвэр энэ орчлон дор оршдог байх нь. Чухам үүнийг сүйдлүүлэхгүйн төлөө ижий аав минь “Чулуу битгий ховхлоорой” гэж сануулдаг байж л дээ. Ийм л нарийн уран тансаг мэдрэмжээр байгальд ханддаг хүн зоны үр сад өнөөдөр юу болчихов оо гэдэг том асуулт бидний өмнө гарч иржээ.</p><p style="text-align: justify;">Гэтэл хуучин цагийн болон өнөөгийн бидний хандлага, байгаль орчинтойгоо харьцаж буй зохистой зохисгүй үйлдлүүд дэндүү гэмээр эрс тэс ялгаатай. Эргээд харахад элэг эмтэрмээр харамсалтай нөхцөл байдал монгол оронд маань нүүрлэх төлөвтэй байна.</p><p style="text-align: center;"><em><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Тоолшгүй, дуусашгүй баялаг гэж хаа ч үгүй</span></em><span style="color: rgb(41, 105, 176);"> </span></p><p style="text-align: justify;">Байгалийн сүйрэл гэдэг чинь ямар нэгэн аварга том араатан амьтнаас болдоггүй юм. Сүйдэлж буй ганц хүчин зүйл нь хүн өөрөө болчихоод байна. </p><p style="text-align: justify;">Цаг үеийн өөрчлөлтөө дагаад зах зээлийн энэ үед дэлхий дахины баялаг хишгийг хэн түрүүлж эзэмших вэ, хэн түрүүлж ашиг хүртэх вэ гэсэн хүсэл шунал, хөрөнгөжих тэмцэл л байгаль ертөнцийг сүйдлэхэд ихээхэн хувь нэмрээ оруулж байх шиг. Дэлхийн дулаарлын үндэс шалтгаан ч хүн төрөлхтний хүчин зүйлийн нөлөөнөөс л үүдэлтэй. Монгол орон маань ч ялгаагүй өмнөөсөө эхлээд цөлжиж, бидний гол амин зуулга болсон мал аж ахуйн соёл оршин тогтноход бэрхтэй болжээ.</p><p style="text-align: justify;">Уул уурхайн салбар ч хариуцлагатай байдлаа бүр мөсөн алдсан байна. Эрдэнэс алтыг нь ухаж авахаа бодохоос биш эргээд тэр газартаа хэдэн бут бургас тариад нөхөөд явах зүрх сэтгэл үгүй орхино. Энэ бол заавал бодолцох ёстой зүйлсийн нэг гэж би боддог.</p><p style="text-align: justify;">Энэ бүх байдал өнөөдрийн бидний үнэн дур зураг болсон. <span class="twittersharelink">Тиймээс юуны өмнө хүн та өөрөө эхэлж өөрчлөгдөхгүйгээр байгаль орчноо өөрчлөх боломжгүй. </span>Чухам бид байгаль амьтай хүн зоноос байгалийн атаатан дайсан мэт болж хувирсан нь үндэснийхээ өвөр төрхөөс холдож тасрах болсонтой л холбоотой юм.</p><p style="text-align: justify;">Социализмын он жилүүдийн материалист гүн ухааны нөлөөллөөр ч тэр үү бидний байгаль эхтэйгээ харьцах харилцаа маань арай л их эвдэрсэн.</p><p style="text-align: justify;">Жишээ нь, намайг дунд сургуульд байхад анги танхимын хананд “Бид байгалийн хишгийг горьдож суух ёсгүй, булаан авах ёстой” гэсэн үг өлгөөстэй харагддаг байж билээ. Энэ лоозон тухайн цаг үеийнхэнд “хүн төрөлхтөн үргэлж байгалиас авах л ёстой” гэсэн ухамсар суулгасан болов уу гэж би хувьдаа боддог юм. </p><p style="text-align: justify;">Гэтэл байгаль ертөнцийн юмс бүхэн хэмжээтэй, хугацаатай. Тоолшгүй, дуусашгүй баялаг гэж хаа ч үгүй. <span class="twittersharelink">Гагцхүү өнөө цагт бидэнд зохист хэмжээнд, авах өгөхийн сэтгэлээр хандаж хойч үедээ үлдээх алс ирээдүйн бодлого ухамсар л дутагдаад байна. </span></p><p style="text-align: justify;">Наад захын жишээ дурдахад, хөдөө гадаа аялж сайхан цэцэг модны дэргэд амар.чхаад идэж уусан хоолны шавхруу, шил ундааныхаа савыг хөглөрүүлж орхидог болж. Аян замд явахад засмал замын хажуугаар элдэв хагархай шил, ундааны савнууд хөглөрч байх жишээний. Энэ мэтийн эмгэнэлтэй гэмээр дүр зургууд их л харагддаг юм. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Бид байгальтайгаа тэрсэлдэж биш, тэврэлдэж аж төрдөг ард түмэн атал байгаль орчныхоо хамгийн том аюулт дайсан нь болчихоод буй мэт санагддаг юм.</p><p style="text-align: justify;"> <em><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Монгол хүүхдийн оюун тархинд байгаль болоод амьтай бүхнийг энэрэн хайрлах, хамгаалах сэтгэл ухамсрын уг үлгэр угаас бий</span></em></p><p style="text-align: justify;">Байгаль хамгааллын тухай Стокольмын чуулганы баримт бичигт “Дорно дахины ард түмний байгаль хамгаалах уламжлалаас өнөөдөр бид суралцах цаг болжээ” гэж бичсэнийг уншиж байв. Нэг улсын нэрийг дурдаж хэлэхэд хэцүү тул ерөнхийд нь дорно дахин хэмээн хэлсэн гэж ойлгосон. </p><p style="text-align: justify;">Угтаа монголчуудын байгаль хамгаалах уламжлалыг л хэлсэн болов уу гэж бодогдож байлаа. Хүн төрөлхтөн эрх биш эргээд хаана юу хэрэгтэй байж вэ гэдгийг бодох тунгаах цаг нь иржээ. Тиймээс монголчууд бид хамгийн түрүүнд сэрж, ухаарч, хэрэгжүүлэх ёстой хүмүүсийн үр сад юм шүү гэдгийг одоо л бид хойч үедээ захиж хэлж үлдээмээр байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;">Монголчуудын байгаль дэлхийгээ хайрлан дээдлэх гүн ухааны гол үзэл санаа бол байгалийн хишгийг огт хүртэх ёсгүй гэдэгтээ бус байгаль ертөнцийн хууль, жам ёсных нь дагуу зэрэгцэн аж төрөхийг л хэлээд байгаа юм.</p><p style="text-align: justify;">Тухайлбал, морь уяхаас эхлээд ямар нэг байдлаар газар ухах шаардлага гарлаа гэхэд тухайн газраа орхиод нүүхдээ зэлний гадас болоод шонгийн уяаныхаа нүхийг эргүүлж заавал булдаг байлаа шүү дээ. Малчин аав ээжийн минь надад өгсөн хүмүүжил л энэ буюу хуучин цагт ийм л байж. Үр хүүхдүүдэд маань ч тодорхой хэмжээгээр нөлөөлсөн болов уу гэж боддог.</p><p style="text-align: justify;">Хойч үеэ байгаль орчноо хайрлан хамгаалах ухамсартай болгоё гэвэл дөнгөж өлгийтэй байгаа хүүхдээсээ эхлээд л эх дэлхийгээ хайрлах хамгаалах мэдрэмжийг суулгаж өгөх хэрэгтэй. Хүн хүн хэдий өөр ч гэлээ бага балчир наснаас нь л эхлэхгүй бол том болсон хойно нь хэлж учирлаад нэмэргүй. Авах идэхийн айхтар шуурга болж буй энэ цагт нэгэнт том болчихсон хүүхэд барагтаа бол юу ч ухаарахгүй, “юу яриад байна аа” гэж бодохоос биш үүнийг ойлгоё энэрч хайрлая гэсэн ухамсар суухад оройтно.</p><p style="text-align: justify;">Сургуулийн өмнөх боловсролд бол заавал олгох ёстой хүмүүжлийн нэг байх ёстой гэж боддог. Нэмж хэлэхэд, <span class="twittersharelink">монгол хүүхдийн оюун тархинд байгаль болоод амьтай бүхнийг энэрэн хайрлах, хамгаалах сэтгэл ухамсрын уг үлгэр угаас бий.</span> Түүнийгээ л сэрээх сэрээх хэрэгтэй. Энэ талаар жаахан ярих төдийд л тэр сэтгэл нь сэргээд ирдэг, угтаа бол очийг нь үсэргэчихсэн байхад л их амархан сэргэх зүйл байгаа юм.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хамгийн гол нь тулган шаардсан, албадан захиргаадсан маягаар бус учир утгыг ухуулсан, аргадсан, ятгасан байдлаар ойлгуулах хэрэгтэй. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Түүнээс гадна өнөөгийн техник технологийн боломж бололцоог ашиглан, хүүхдүүдийн нөхөрлөж нөхцөж буй зүйлстэй нь уялдуулж, сонирхлоор нь дамжуулж, сэтгэхүйд нь таарсан хэлбэрээр суулгаж өгөх нь зүйтэй болов уу.</p><p style="text-align: justify;">Аав ээжийн үлгэр дууриаллаар өсөж хүмүүжсэн хүний хувьд би ч мөн өөрийн чадлын хэрээр таван хүүхдэдээ үлгэрлэхийг хичээдэг юм. Тэд маань ч гайгүй байгаль хамгаалагчид болсон болов уу гэж бодож явдаг. Энэ бүхэн ерөөс <span class="twittersharelink">гэр бүлийн амьдрал болоод гэр бүлийн дотоод оюун санаанаас л эхэлнэ.</span></p><p style="text-align: justify;">Одоогийн бага балчир хүүхдүүд ирээдүйд гайхамшигтай байгаль хамгаалагчид болно гэж би итгэдэг юм. Тиймээс одооноос, өнөөдрөөс л эхлэх хэрэгтэй.</p><ul><li style="text-align: justify;"><em>Би монгол ардын бэлгэдэл зүйн, аман зохиолын мэргэжлийн хүн. Манай монгол аман зохиол ардын бэлгэдэл зүйн суурь үндсэн сургаал нь ерөөсөө үүнийг л хэлээд байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, энэ дэлхий ертөнц дээр нүдэнд үзэгдэхгүй, таван мэдрэхүйн түвшинд харагдахгүй үй олон амьтан ургамал хамт оршиж байдаг бөгөөд тэд бүгд цөм орших эрхтэй.</em></li></ul><p style="text-align: justify;"><em>Цэцэг ургах эрхтэй, өвс ногоо ганхах эрхтэй, амьтан гөрөөс буухирах, буга урамдах эрхтэй. Тиймээс бид байгаль ертөнцийн энэ язгуурын эрхийг ухамсартайгаар хүлээн зөвшөөрч хүндэтгэж байгаа цагт л жинхэнэ ёсоор байгаль орчныг хамгаална. Үүнийг яма р нэг хэмжээгээр тэрсэлж, харшилж байгаа цагт эргээд бид байгальдаа хор учруулах алхмуудыг хийсээр л байна гэсэн үг. Үндэстэн бүрт хүн төрөлхтний өмнө хүлээсэн өөрийн гэсэн өвөрмөц үүрэг гэж бий. Монголчуудын бидэнд удамшилтай, уламжлалтай байгаль хамгаалах тэрхүү зан суртахууныг өөрсдөдөө хадгалан үлдэж эргээд хүн төрөлхтөнд нөлөөлөх ариун журамт үүрэг заяасан гэж бодож байна.</em></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/байгаль орчин" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">байгаль орчин</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/монголчуудын үнэт зүйлс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монголчуудын үнэт зүйлс</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/с.дулам" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">с.дулам</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen&text=С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/mongolchuud-bid-baigalitaigaa-terseldej-bish-tewreldej-aj-turdug-ard-tumen"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(2) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776749130.1575"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="c3459045-3d24-4377-9c34-eb2a8ff39e8d">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [103.168.34.31] ・ 2024.08.23</span>
<a onclick="addReply('c3459045-3d24-4377-9c34-eb2a8ff39e8d')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>“Бид байгалийн хишгийг горьдож суух ёсгүй, булаан авах ёстой” гэдэг үг бол байгалиас ухаж цөлмөж авахыг хэлээгүй юм шүү. Энэ бол байгалийг тордож сайжруулж хишигийг нь нэмэгдүүлж байж авахыг хэлсэн агуу их И.В.Мичуриний үг юм шүү. Хуучин нийгмийг муулах дуртай хүмүүс энэ үгийг их иш татдаг
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="7c4d02f1-b943-438d-9fb1-14a745875ab7">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [64.119.24.93] ・ 2023.07.18</span>
<a onclick="addReply('7c4d02f1-b943-438d-9fb1-14a745875ab7')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Үнэхээр гайхалтай бичжээ
Баярлалаа </p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '43342';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8143b477fdd1ef7b56a24a9d9338fe5bbf07131ce2ceb3f61ca026cd3e1afd37ab3b41037371dd60b0ff7e8e0a91aa49ba12e38d3ab8af123cc0af561d3585ac');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8143b477fdd1ef7b56a24a9d9338fe5bbf07131ce2ceb3f61ca026cd3e1afd37ab3b41037371dd60b0ff7e8e0a91aa49ba12e38d3ab8af123cc0af561d3585ac');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '8143b477fdd1ef7b56a24a9d9338fe5bbf07131ce2ceb3f61ca026cd3e1afd37ab3b41037371dd60b0ff7e8e0a91aa49ba12e38d3ab8af123cc0af561d3585ac');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/tuuliin-khurdnii-zamiin-tusliin-uil-ajillagaag-tur-zogsoow">
<img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/76c53eafed2752fabc42b9581993c418_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/76c53eafed2752fabc42b9581993c418.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tuuliin-khurdnii-zamiin-tusliin-uil-ajillagaag-tur-zogsoow">
Туулын хурдны замын төслийн үйл ажиллагааг түр зогсоов </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・
04 сарын 08, 2026 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/33f68d442015783d9e8ac5c4ba2e0278.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khuukhduuded-nogoon-pasport-olgono">
Хүүхдүүдэд "Ногоон паспорт" олгоно </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 20, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/boaj-iin-said-ntserenbat-delkhiin-nogoon-elch-eer-shalgarchee">
<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3b3efc98f7da1910297a6bdce24e3750_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/3b3efc98f7da1910297a6bdce24e3750.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/boaj-iin-said-ntserenbat-delkhiin-nogoon-elch-eer-shalgarchee">
БОАЖ-ын сайд Н.Цэрэнбат “Дэлхийн ногоон элч”-ээр шалгарчээ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Цэдэнбалын Цэрэндолгор </a> ・
12 сарын 24, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/baigali-orchind-eeltei-sergeegdekh-erchim-khuchnii-eko-khotkhon-baiguulna">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a384803828ee1295fb9b6ec5001f91a9_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/a384803828ee1295fb9b6ec5001f91a9.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/baigali-orchind-eeltei-sergeegdekh-erchim-khuchnii-eko-khotkhon-baiguulna">
Байгаль орчинд ээлтэй сэргээгдэх эрчим хүчний эко хотхон байгуулна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
09 сарын 13, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/tuul-goliin-daguukh-irgediin-tarisan-khogiig-tsewerlene">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/419696bcff536c984dbc2452a66990a2_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/419696bcff536c984dbc2452a66990a2.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/tuul-goliin-daguukh-irgediin-tarisan-khogiig-tsewerlene">
Туул голын дагуух иргэдийн тарьсан хогийг тогтмол цэвэрлэнэ </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
08 сарын 28, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nxfy";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '8143b477fdd1ef7b56a24a9d9338fe5bbf07131ce2ceb3f61ca026cd3e1afd37ab3b41037371dd60b0ff7e8e0a91aa49ba12e38d3ab8af123cc0af561d3585ac',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.YTg1OWJjODVmNzE3NzZjOWY1NmFlNTAzMWVkNGM4ZjNmMDA1MmJjODZiNTEzNmM1MTI3ZjkxZjJjM2UxOThlZd+udwFnVFwL5dy3tRd/Bzhn3j/7u7Y+riP5Qc1Le579',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1779341130',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.MzI1YzliNDZiNTcwN2YwYmFkOGIzNGIzOWFkZDQ4OTI5ZDQ4NDg2MTYyNzMyYWQ3NWJhNTA2MmNkNTdhYjY2MbYWDJjXVbcsQskcwBiolKMtXwLohgwNblvWODtbSpFjaslnCbqK4o7fr3eI/kt7FGDeLydZhkq8hqmYpiYQvpE=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1779341130',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '8143b477fdd1ef7b56a24a9d9338fe5bbf07131ce2ceb3f61ca026cd3e1afd37ab3b41037371dd60b0ff7e8e0a91aa49ba12e38d3ab8af123cc0af561d3585ac'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.YTg1OWJjODVmNzE3NzZjOWY1NmFlNTAzMWVkNGM4ZjNmMDA1MmJjODZiNTEzNmM1MTI3ZjkxZjJjM2UxOThlZd+udwFnVFwL5dy3tRd/Bzhn3j/7u7Y+riP5Qc1Le579'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1779341130'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.MzI1YzliNDZiNTcwN2YwYmFkOGIzNGIzOWFkZDQ4OTI5ZDQ4NDg2MTYyNzMyYWQ3NWJhNTA2MmNkNTdhYjY2MbYWDJjXVbcsQskcwBiolKMtXwLohgwNblvWODtbSpFjaslnCbqK4o7fr3eI/kt7FGDeLydZhkq8hqmYpiYQvpE='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1779341130'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна | Peak News
С.Дулам: Байгальдаа авч өгөхийн сэтгэлээр хандах ухамсар л бидэнд дутаад байна
Ардын багш, хэл бичгийн ухааны доктор С.Дуламтай байгалиа хайрлах монгол өвгөдийн үзэл сургаалийн талаар ярилцлаа.
Чулууны зовлонг хүртэл ойлгодог байгальч үзлээ бид гээчихсэн…
Хүмүүн төрөлхтөн бидний оршин тогтнолын эх үндэс нь байгаль дэлхий юм. Байгальгүйгээр бид хэн ч биш. Харин байгаль дэлхий хүн төрөлхтөн бидэнгүйгээр энэ орчлонгийн хамаг баялаг, гоо үзэсгэлэн нь юм. Үүнийг сэрж бодох цаг нэгэнт иржээ. Монголчууд бид эртнээсээ түүхэн уламжлалдаа байгальч үзлийг мэддэг, дээдэлж хүндэтгэдэг байсан ард түмэн.
Хуучин цагт монгол хүн бүр тархи зүрхэндээ Байгаль орчны яамтай байсан учир энэ сайхан онгон дагшин байгалийг бидэнд уламжлуулж үлдээсэн юм.
Ижий аав минь бага балчир наснаас л “Цэцэг ногоо бүү зулгаа, тэр тусмаа нялх ногоог зулгаах нь бүү хэл чангахан гишгэж ч болохгүй” гэсэн сургаалиар өсөж өндийлгөсөн.
Угтаа “Алтгүйгээр хүн бүх амьдралаа өнгөрүүлж чадах ч усгүйгээр хүн уул ч давж чадахгүй” гэх санаа нь уг сургаалийн гол амин сүнс нь байгаа юм.
Ер нь өөрийгөө ертөнцийн ганц эзэн нь гэж боддог, байгаль дэлхийг зөвхөн хүн төрөлхтний тусын тулд оршин тогтнодог гэсэн итгэл үнэмшилтэй хүн өөрөөсөө бусад амьтан ургамал, араатан жигүүртэн, хорхой шавьжийг ч үл хүндэтгэх нь гарцаагүй. Бидний багад чулууг хүртэл ховхолж боломгүй гэж захидагсан. Монголчуудын уугуул байгуул бэлгэдлийн гүн ухааны ёсоор бол орчлонгийн юмс бүхэн амьтай. Тэр байтугай бидний амьгүй хэмээн итгэдэг чулуу хүртэл амьтай гэж үздэг байсан. Иймийн учир “Бэлийн чулууг овоон дээр тавихад баярладаг юм” гэлцэн өгсөхдөө гурван чулуу авч гурван эх бэлгэдэлтэй үгээ хэлж гурван удаа тойрдог билээ.
Сонирхуулан хэлэхэд, 2000 гаруй жилийн өмнөх олон мянган жилийн настай уг заншлыг Хүннү гаралтай Унгарчууд маань ч мөн адил үйлддэг юм билээ. Энэ мэтчилэн ариун гайхамшигтай соёлын үр шимийг хүртэж өссөн бид одоо цагийн энэ их өөрчлөлтөд санаа зовнихоос ч аргагүй юм.
Бага байхад саваагүйгээд чулуу ховхлоод харахад доорх өчнөөн олон өт хорхойнууд ийш тийш сандралдаж буй нь нэг хэсэг ертөнцийг сүйдэлсэн мэт санагддагсан. Өөрөөр хэлбэл, шинжлэх ухааны хэлээрээ биогеоценоз буюу ийм нэгэн бүрэлдвэр энэ орчлон дор оршдог байх нь. Чухам үүнийг сүйдлүүлэхгүйн төлөө ижий аав минь “Чулуу битгий ховхлоорой” гэж сануулдаг байж л дээ. Ийм л нарийн уран тансаг мэдрэмжээр байгальд ханддаг хүн зоны үр сад өнөөдөр юу болчихов оо гэдэг том асуулт бидний өмнө гарч иржээ.
Гэтэл хуучин цагийн болон өнөөгийн бидний хандлага, байгаль орчинтойгоо харьцаж буй зохистой зохисгүй үйлдлүүд дэндүү гэмээр эрс тэс ялгаатай. Эргээд харахад элэг эмтэрмээр харамсалтай нөхцөл байдал монгол оронд маань нүүрлэх төлөвтэй байна.
Тоолшгүй, дуусашгүй баялаг гэж хаа ч үгүй
Байгалийн сүйрэл гэдэг чинь ямар нэгэн аварга том араатан амьтнаас болдоггүй юм. Сүйдэлж буй ганц хүчин зүйл нь хүн өөрөө болчихоод байна.
Цаг үеийн өөрчлөлтөө дагаад зах зээлийн энэ үед дэлхий дахины баялаг хишгийг хэн түрүүлж эзэмших вэ, хэн түрүүлж ашиг хүртэх вэ гэсэн хүсэл шунал, хөрөнгөжих тэмцэл л байгаль ертөнцийг сүйдлэхэд ихээхэн хувь нэмрээ оруулж байх шиг. Дэлхийн дулаарлын үндэс шалтгаан ч хүн төрөлхтний хүчин зүйлийн нөлөөнөөс л үүдэлтэй. Монгол орон маань ч ялгаагүй өмнөөсөө эхлээд цөлжиж, бидний гол амин зуулга болсон мал аж ахуйн соёл оршин тогтноход бэрхтэй болжээ.
Уул уурхайн салбар ч хариуцлагатай байдлаа бүр мөсөн алдсан байна. Эрдэнэс алтыг нь ухаж авахаа бодохоос биш эргээд тэр газартаа хэдэн бут бургас тариад нөхөөд явах зүрх сэтгэл үгүй орхино. Энэ бол заавал бодолцох ёстой зүйлсийн нэг гэж би боддог.
Энэ бүх байдал өнөөдрийн бидний үнэн дур зураг болсон. Чухам бид байгаль амьтай хүн зоноос байгалийн атаатан дайсан мэт болж хувирсан нь үндэснийхээ өвөр төрхөөс холдож тасрах болсонтой л холбоотой юм.
Социализмын он жилүүдийн материалист гүн ухааны нөлөөллөөр ч тэр үү бидний байгаль эхтэйгээ харьцах харилцаа маань арай л их эвдэрсэн.
Жишээ нь, намайг дунд сургуульд байхад анги танхимын хананд “Бид байгалийн хишгийг горьдож суух ёсгүй, булаан авах ёстой” гэсэн үг өлгөөстэй харагддаг байж билээ. Энэ лоозон тухайн цаг үеийнхэнд “хүн төрөлхтөн үргэлж байгалиас авах л ёстой” гэсэн ухамсар суулгасан болов уу гэж би хувьдаа боддог юм.
Гэтэл байгаль ертөнцийн юмс бүхэн хэмжээтэй, хугацаатай. Тоолшгүй, дуусашгүй баялаг гэж хаа ч үгүй.
Наад захын жишээ дурдахад, хөдөө гадаа аялж сайхан цэцэг модны дэргэд амар.чхаад идэж уусан хоолны шавхруу, шил ундааныхаа савыг хөглөрүүлж орхидог болж. Аян замд явахад засмал замын хажуугаар элдэв хагархай шил, ундааны савнууд хөглөрч байх жишээний. Энэ мэтийн эмгэнэлтэй гэмээр дүр зургууд их л харагддаг юм.
Бид байгальтайгаа тэрсэлдэж биш, тэврэлдэж аж төрдөг ард түмэн атал байгаль орчныхоо хамгийн том аюулт дайсан нь болчихоод буй мэт санагддаг юм.
Монгол хүүхдийн оюун тархинд байгаль болоод амьтай бүхнийг энэрэн хайрлах, хамгаалах сэтгэл ухамсрын уг үлгэр угаас бий
Байгаль хамгааллын тухай Стокольмын чуулганы баримт бичигт “Дорно дахины ард түмний байгаль хамгаалах уламжлалаас өнөөдөр бид суралцах цаг болжээ” гэж бичсэнийг уншиж байв. Нэг улсын нэрийг дурдаж хэлэхэд хэцүү тул ерөнхийд нь дорно дахин хэмээн хэлсэн гэж ойлгосон.
Угтаа монголчуудын байгаль хамгаалах уламжлалыг л хэлсэн болов уу гэж бодогдож байлаа. Хүн төрөлхтөн эрх биш эргээд хаана юу хэрэгтэй байж вэ гэдгийг бодох тунгаах цаг нь иржээ. Тиймээс монголчууд бид хамгийн түрүүнд сэрж, ухаарч, хэрэгжүүлэх ёстой хүмүүсийн үр сад юм шүү гэдгийг одоо л бид хойч үедээ захиж хэлж үлдээмээр байгаа юм.
Монголчуудын байгаль дэлхийгээ хайрлан дээдлэх гүн ухааны гол үзэл санаа бол байгалийн хишгийг огт хүртэх ёсгүй гэдэгтээ бус байгаль ертөнцийн хууль, жам ёсных нь дагуу зэрэгцэн аж төрөхийг л хэлээд байгаа юм.
Тухайлбал, морь уяхаас эхлээд ямар нэг байдлаар газар ухах шаардлага гарлаа гэхэд тухайн газраа орхиод нүүхдээ зэлний гадас болоод шонгийн уяаныхаа нүхийг эргүүлж заавал булдаг байлаа шүү дээ. Малчин аав ээжийн минь надад өгсөн хүмүүжил л энэ буюу хуучин цагт ийм л байж. Үр хүүхдүүдэд маань ч тодорхой хэмжээгээр нөлөөлсөн болов уу гэж боддог.
Хойч үеэ байгаль орчноо хайрлан хамгаалах ухамсартай болгоё гэвэл дөнгөж өлгийтэй байгаа хүүхдээсээ эхлээд л эх дэлхийгээ хайрлах хамгаалах мэдрэмжийг суулгаж өгөх хэрэгтэй. Хүн хүн хэдий өөр ч гэлээ бага балчир наснаас нь л эхлэхгүй бол том болсон хойно нь хэлж учирлаад нэмэргүй. Авах идэхийн айхтар шуурга болж буй энэ цагт нэгэнт том болчихсон хүүхэд барагтаа бол юу ч ухаарахгүй, “юу яриад байна аа” гэж бодохоос биш үүнийг ойлгоё энэрч хайрлая гэсэн ухамсар суухад оройтно.
Сургуулийн өмнөх боловсролд бол заавал олгох ёстой хүмүүжлийн нэг байх ёстой гэж боддог. Нэмж хэлэхэд, Түүнийгээ л сэрээх сэрээх хэрэгтэй. Энэ талаар жаахан ярих төдийд л тэр сэтгэл нь сэргээд ирдэг, угтаа бол очийг нь үсэргэчихсэн байхад л их амархан сэргэх зүйл байгаа юм.
Хамгийн гол нь тулган шаардсан, албадан захиргаадсан маягаар бус учир утгыг ухуулсан, аргадсан, ятгасан байдлаар ойлгуулах хэрэгтэй.
Түүнээс гадна өнөөгийн техник технологийн боломж бололцоог ашиглан, хүүхдүүдийн нөхөрлөж нөхцөж буй зүйлстэй нь уялдуулж, сонирхлоор нь дамжуулж, сэтгэхүйд нь таарсан хэлбэрээр суулгаж өгөх нь зүйтэй болов уу.
Аав ээжийн үлгэр дууриаллаар өсөж хүмүүжсэн хүний хувьд би ч мөн өөрийн чадлын хэрээр таван хүүхдэдээ үлгэрлэхийг хичээдэг юм. Тэд маань ч гайгүй байгаль хамгаалагчид болсон болов уу гэж бодож явдаг. Энэ бүхэн ерөөс
Одоогийн бага балчир хүүхдүүд ирээдүйд гайхамшигтай байгаль хамгаалагчид болно гэж би итгэдэг юм. Тиймээс одооноос, өнөөдрөөс л эхлэх хэрэгтэй.
Би монгол ардын бэлгэдэл зүйн, аман зохиолын мэргэжлийн хүн. Манай монгол аман зохиол ардын бэлгэдэл зүйн суурь үндсэн сургаал нь ерөөсөө үүнийг л хэлээд байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, энэ дэлхий ертөнц дээр нүдэнд үзэгдэхгүй, таван мэдрэхүйн түвшинд харагдахгүй үй олон амьтан ургамал хамт оршиж байдаг бөгөөд тэд бүгд цөм орших эрхтэй. Цэцэг ургах эрхтэй, өвс ногоо ганхах эрхтэй, амьтан гөрөөс буухирах, буга урамдах эрхтэй. Тиймээс бид байгаль ертөнцийн энэ язгуурын эрхийг ухамсартайгаар хүлээн зөвшөөрч хүндэтгэж байгаа цагт л жинхэнэ ёсоор байгаль орчныг хамгаална. Үүнийг яма р нэг хэмжээгээр тэрсэлж, харшилж байгаа цагт эргээд бид байгальдаа хор учруулах алхмуудыг хийсээр л байна гэсэн үг. Үндэстэн бүрт хүн төрөлхтний өмнө хүлээсэн өөрийн гэсэн өвөрмөц үүрэг гэж бий. Монголчуудын бидэнд удамшилтай, уламжлалтай байгаль хамгаалах тэрхүү зан суртахууныг өөрсдөдөө хадгалан үлдэж эргээд хүн төрөлхтөнд нөлөөлөх ариун журамт үүрэг заяасан гэж бодож байна.
Peak.mn
Сэтгэгдэл бичих (2)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [103.168.34.31] ・ 2024.08.23 Хариулах
“Бид байгалийн хишгийг горьдож суух ёсгүй, булаан авах ёстой” гэдэг үг бол байгалиас ухаж цөлмөж авахыг хэлээгүй юм шүү. Энэ бол байгалийг тордож сайжруулж хишигийг нь нэмэгдүүлж байж авахыг хэлсэн агуу их И.В.Мичуриний үг юм шүү. Хуучин нийгмийг муулах дуртай хүмүүс энэ үгийг их иш татдаг
Зочин [64.119.24.93] ・ 2023.07.18 Хариулах
Үнэхээр гайхалтай бичжээ Баярлалаа
Санал болгох
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай