Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ? | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн..." /> <meta name="keywords" content="бордоо, хөрс, малын яс" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ? | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/389e02172f15b9012c8185afb2d06488.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ? | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/389e02172f15b9012c8185afb2d06488.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ?</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%AD%D0%BD%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BB"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/7c617a81ac3772b7771700ccd63e0daf.jpg"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%AD%D0%BD%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BB" class="uk-text-semi uk-link-text">Альгирмаагийн Энэрэл</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">03 сарын 28, 2022</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news-42041512')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news-42041512&text=Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news-42041512')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/389e02172f15b9012c8185afb2d06488.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/389e02172f15b9012c8185afb2d06488.jpeg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн үндэс болон оршин тогтнож байгаа гэдгийг ойлгож, цаашид урт удаан хугацаандаа эрүүл амьдрал, эрүүл хүнсийг хүсэж л байгаа бол хөрсөө хайрлан хамгаалж нөхөн сэргээж явах нь бидний өмнө тулгамдсан зорилго болоод байна.</p><p style="text-align: justify;">Монголчууд тэр дундаа нийслэлчүүд хөшиг мэт татсан утааг агаарын бохирдолт, эрүүл мэндэд хортой гэж боддог бол үнэндээ урин дулаан цагт бид түүнээс ч илүү хор хөнөөлтэй агаараар амьсгалж, хөрсний бохирдолтой хүнс тэжээл хэрэглэсээр удлаа.</p><p style="text-align: justify;">Хөрсийг бохирдуулагч үндсэн элементүүдийн нэг нь биологийн (малын гаралтай) хог хаягдал, сэг зэм юм. Нийслэл Улаанбаатар хотын хөрсний дээжид шинжилгээ хийхэд 88 хувьд нян, хөгц мөөгөнцөр илэрсэн бөгөөд 47 метрийн гүнд хүртэл хөрс бохирдсон. Хотын хүн амын төвлөрөл ихтэй худалдаа үйлчилгээ явуулдаг томоохон төвүүдийн орчимд аммонийн бохирдолт бэлчээрийн эрүүл хөрстэй харьцуулахад 10 дахин их байгаа юм.</p><h2 style="text-align: center;">Хэн энэ асуудалд анхаарал хандуулж, юу хийх ёстой юм бэ?</h2><p style="text-align: justify;">ХӨРСӨӨ хамгаалах, нөхөн сэргээх нь хүн бүрийн, аж ахуйн нэгж бүрийн, улс орнуудын засгийн газрын үйл ажиллагаанд тусгалаа олж Хөрс хамгаалах нөхөн сэргээх урт хугацааны хөтөлбөрт хамрагдаж, хөрөнгө оруулалт хийгдэж байх зайлшгүй шаардлагатай.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><h2 style="text-align: center;">Бид яах ёстой вэ?</h2><p style="text-align: justify;">Дэлхийн бусад оронд хөрсөө хэрхэн хамгаалж, яаж эрүүл чигээр нь хойч үедээ үлдээж байгааг судлахын сацуу монголчууд бидэнд ямар боломж байгааг судалсан хүний хувьд мал болон малын гаралтай бордоо хөрсний амин дэм гэдгийг дахин дахин онцолъё.</p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Хөрс гэдэг бол сая сая бичил биетнүүд амьдарч байдаг амьд орчин. Хөрс өөрийн өвөрмөц амьд орчноо алдаж хөрсний доройтолд орвол эх дэлхий маань элсэн цөл болон хувирна.</p><p style="text-align: justify;">Бид нэг юмыг сайн ойлгох хэрэгтэй, хэрвээ бид багахан элс аваад түүндээ органик бордоо хийвэл хэсэгхэн хугацааны дараа элс маань ХӨРС болон хувирна, харин багахан эрүүл хөрс аваад дотор нь байгаа бүх органик биетийг зайлуулбал хөрс маань элс болон хувирна.</p><p style="text-align: justify;">Эх дэлхийн хөрсний гадаргуугийн 30-40 см-ийн гүнд оршин байгаа бичил биетнүүд л энэ цэнхэр дэлхийн ногоон байх, устай байх, амьд амьтан, хүн төрөлхтөн оршин тогтнох үндсийн үндэс нь болж өгдөг.</p><p style="text-align: justify;">Газар тариалан, уул уурхайд зориулан хагалсан газрын амьд бичил биетнүүд ил гарч, нарны дор халж, салхинд хийсэн хөрсний элэгдэлд орох процесс нь маш хурдсаж байдаг.</p><p style="text-align: justify;">Бид өнөөдөр ХӨРСИЙГ амьд биетэн гэж хүлээн зөвшөөрч, түүнтэй тэгж харьцах цаг үед тулж ирээд байна.</p><p style="text-align: justify;">Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай юм бэ гэж асуух хүн олон байдаг.<span class="twittersharelink"> Малын ясанд азот, фосфор, кали, кальци, магни, төмөр гэх мэт ургамалд шаардагдах бүх макро, микро элементээс гадна ургамлын ургацыг түргэсгэдэг биологийн идэвхт бодисууд маш ихээр агуулагддаг.</span> Ясны бордоо нь хөрсний бичил биетнийг тэжээж, амьд орчин, амьд хөрс бий болгож, мод, ургамлын үндэс бат бөх болгож, га-аас авах ургацын хэмжээг нэмэгдүүлж, усны ундаргыг цэвэршүүлж, хөрсний доройтлоос сэргийлэх гэх мэт өргөн хүрээний ач холбогдолтой.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Малын ясанд агуулагддаг дээрх бодисууд нь химийн бордооноос ялгаатай нь хөрсөнд удаан хугацаанд задардаг учир ургамлын хоол тэжээлд шаардлагатай үед үндсээр нь дамжин шингээгдэж ургацыг нэмэгдүүлж, усыг татаж, хөрсний чийгийг барьж байдаг онцлогтойг хүн бүхэн мэддэггүй байх.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Хүн амын төвлөрөл ихтэй хот суурин газруудад хүнсний хэрэглээний илүүдэл, мах боловсруулах үйлдвэрүүдийн хаягдал яс өдөрт хэдэн зуун тонноор үүсэн бий болж байдаг. Энэ хаягдал нь биологийн хаягдал бөгөөд байгальд ил задгай хаях нь маш аюултай бөгөөд төрөл бүрийн нян бактери үржиж голомтот зоонозын өвчин үүсгэх эрсдэлийг байнга дагуулж байдаг. Энэ төрлийн хаягдлыг боловсруулж биологийн идэвхтэй тэжээлийн уураг, сайн чанарын органик бордоо үйлдвэрлэх өндөр үнэтэй боловч орчин үеийн дэвшилтэт технологи бүхий үйлдвэрүүд өндөр хөгжилтэй Европын орнуудад бий болоод удаж байна.</p><p style="text-align: justify;">Монголд яс боловсруулдаг үйлдвэрүүд байсан ч зах зээлийн шуурганд хийсэн үгүй болсон. Харин саяхнаас яс боловсруулдаг Монголын анхны бүрэн автомат Итали үйлдвэртэй болсон гэх таатай мэдээ дуулдлаа.</p><p style="text-align: justify;">Монголд яс боловсруулах үйлдвэр үйл ажиллагаагаа явуулж байгааг хөрс судлаач, эрдэмтэн хүний хувьд олзуурхан хүлээн авч, энэ үйлдвэрийг байгуулсан гэх захирал бүсгүйг огт танихгүй ч гэсэн хийсэн ажлыг нь нийгмийн сүлжээгээр үзэж танилцаад мэргэжлийн хүний хувьд ийнхүү онцолж байгаа юм шүү.</p><p style="text-align: justify;">Нэг зүйлийг онцлоход манай орны тариалангийн талбайн ихэнх хөрсөнд агуулагддаг фосфор, калийн хэмжээ бага байдаг. Ялангуяа салхинд элэгдэж элсэжсэн талбай, хүнсний ногоо олон жил тариалсан баруун аймгуудын хөрсөнд бордоо хэрэглэхгүй бол ургамлын ургац дээшлэхгүйгээс гадна ургасан ургамал ногоо нь хүний биед ашиг тус өгөх нь муу байдаг.</p><p style="text-align: justify;">Эрдсийн бордоо (химийн бордоо) ашиглан ургацын хэмжээг нэмэгдүүлж байгаа нь эдийн засгийн үр өгөөжтэй боловч нөгөө талдаа хөрсний доройтлыг дагуулж байдаг. Харин малынхаа хаягдал ясыг боловсруулан гаргаж авч органик бордоо нь хөрсийг нөхөн сэргээж, хөрсний доройтолд орохоос сэргийлж байдаг маш том ач холбогдолтой.</p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Ясны бордоо нь ургамалд хамгийн их шаардагддаг азот фосфорыг аль алийг агуулдаг, химийн нэр нь фосфоазотин.</p><p style="text-align: justify;">Фосфоазотин нь цэвэр органик бордоо учраас хүний бие организмд ямар нэг хорт нөлөөгүй гэдгийг зөвхөн бид бус дэлхийн эрдэмтэд судлаад тогтоосон байдаг юм. Нүдний үзүүрт хог болж хөсөр хаягдсан малын ясыг боловсруулах үйлдвэр ямар их ашиг тустай гээч.</p><p style="text-align: justify;">Малын яснаас гарган авч буй бордоог газар эхээс урган гарч буй бүх зүйлд ашигладаг бөгөөд эерэг үр нөлөө нь далдуур биднийг анагааж, эмчилж, эрүүл, аз жаргалтай амьдралын ундарга болдог. Түүнчлэн ясны гурилын шингээх чадвар өндөр тул химийн бодисын болон нянгийн бохирдолтой хөрсийг саармагжуулахад онцгой нөлөөтэй. Улаанбаатар хот орчмын хөрсний хүнд металлын бохирдолтын ерөнхий түвшнийг авч үзвэл хүнцэл, кадми, кобальт, хром, молибден, никель, хар тугалга, стронци, цайрын агууламж өндөр мөн нянгийн бохирдол маш ихтэй байдаг. Урин цаг айлсаж буй энэ өдрүүдэд дотор эвгүйцэм үнэртэй газар хаа сайгүй байгааг бид мэдэрдэг. <span class="twittersharelink">Энэ хөрсийг ясны бордоогоор бордож, саармагжуулаад зүлэгжүүлбэл бохирдлыг өөртөө шингээн авч, орчны бохирдлоос түргэн ангижрах боломж бидэнд байна. </span>Монгол Улс 70 гаруй сая малтай гэгддэг. Үүнээс жилд 22 сая толгой малыг хүнсний хэрэглээ болон махны экспортод зориулан бойлдог. Мөн “Хүчит шонхор” зах дээр гэхэд л өдөрт 40-50 тонн малын яс хаягддаг гэх тооцоо бий. Нэг малын амьдын жинг бог малд шилжүүлэхэд ойролцоогоор нэг сая орчим тонн болдгоос 55 хувь нь яс, арьс, толгой, шийр, цус гэх зэрэг биологийн хаягдал болдог гэсэн судалгаа байдаг юм билээ.</p><p style="text-align: justify;">Энэ хог, хаягдлаа бид хээр гаргаад хаясаар байх уу, хөрсөө бохирдуулж, доройтуулж, ундны усны ундаргаа санаатай боомилсоор байх уу?</p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр буянт малын маань дийлэнх хэсэг нь хаягдал болж, орчны бохирдолд ихээхэн нөлөөлж буй. Бид тэрбум тэрбумаар тоологдох хөрөнгөө хээр гадаагүй хаяж, байгаль орчноо бохирдуулсаар байх уу?</p><p style="text-align: justify;">Иймд хөрсний доройтлоос сэргийлэхийн тулд ХАА-руугаа онцгой анхаарал хандуулах ёстой. Аль болох бага газрыг тариалж, их ургац авах, байнга нөхөн сэргээж, химийн бус бордоо ашиглах гэх мэт.</p><p style="text-align: justify;">Эрүүл ХӨРС бол бидэнд өвөг дээдсээс маань өвлөгдөн ирсэн баялаг. Бид Эрүүл ХӨРСӨӨ хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх үүрэг хүлээсэн хүмүүс.</p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр бид ХӨРСӨӨ аврах уу? Үгүй юу? гэдэг том асуудлын торгон зааг дээр зогсож байна.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/07eb98f948debb9e10164c926f96d77c.jpeg" class="fr-fic fr-dib" data-size="432.25270157938,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/07eb98f948debb9e10164c926f96d77c.jpeg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: right;">Нийтлэл бичсэн: Ш.Пүрэвсүрэн - Агрохимич хөрс судлагч, Биологийн ухааны доктор</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/бордоо" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бордоо</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/хөрс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хөрс</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/малын яс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">малын яс</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news-42041512')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news-42041512&text=Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news-42041512')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news-42041512" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news-42041512"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776642767.2211"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '41901'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5fb3f287d470954ece4ad25c0fa7f254ec12bba91f0176f56890ac580f21c934178722f73486bdcb3ee207ecad914f3e96ba8abae538e5026378dc5be6cec703'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5fb3f287d470954ece4ad25c0fa7f254ec12bba91f0176f56890ac580f21c934178722f73486bdcb3ee207ecad914f3e96ba8abae538e5026378dc5be6cec703'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5fb3f287d470954ece4ad25c0fa7f254ec12bba91f0176f56890ac580f21c934178722f73486bdcb3ee207ecad914f3e96ba8abae538e5026378dc5be6cec703'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/news11l80"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/e08a7f02854f2eabb51cdbd3ff745b56.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/e08a7f02854f2eabb51cdbd3ff745b56.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/news11l80"> Малын гаралтай хаягдлыг боловсруулж, органик бордоо үйлдвэрлэж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 09 сарын 15, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khoninii-noosoor-bio-bordoo-uildwerlej-german-ruu-eksportoljee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/97ebab7f4e3e9c7dbce098ffd03efd20.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/97ebab7f4e3e9c7dbce098ffd03efd20.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khoninii-noosoor-bio-bordoo-uildwerlej-german-ruu-eksportoljee"> Монгол хонины ноосоор био бордоо үйлдвэрлэж Герман руу экспортолжээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 12 сарын 19, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/delkhiin-khursnii-udur-tokhioj-baina"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/077a08d7dd18aef496a2db8b666f14c8_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/077a08d7dd18aef496a2db8b666f14c8.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/delkhiin-khursnii-udur-tokhioj-baina"> Дэлхийн хөрсний өдөр тохиож байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 12 сарын 05, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/suuliin-20-orchim-jiliin-khugatsaand-tarialangiin-khursnii-urjil-ers-buurchee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8b41968d2329981add027b18109443cc.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8b41968d2329981add027b18109443cc.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/suuliin-20-orchim-jiliin-khugatsaand-tarialangiin-khursnii-urjil-ers-buurchee"> Сүүлийн 20 орчим жилийн хугацаанд тариалангийн хөрсний үржил эрс буурчээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 12 сарын 08, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/khurs-ba-amidral-iin-bodit-turkhiig-gerel-zuragchid-buulgajee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/79b5bd99ea57912bdda68a126e624c79.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/79b5bd99ea57912bdda68a126e624c79.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khurs-ba-amidral-iin-bodit-turkhiig-gerel-zuragchid-buulgajee"> Гэрэл зурагчид "Хөрс ба амьдрал"-ын бодит төрхийг буулгажээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 09 сарын 16, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nwbx"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ? | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн..." /> <meta name="keywords" content="бордоо, хөрс, малын яс" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ? | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/389e02172f15b9012c8185afb2d06488.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ? | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/389e02172f15b9012c8185afb2d06488.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ?</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%AD%D0%BD%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BB"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/7c617a81ac3772b7771700ccd63e0daf.jpg"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%AD%D0%BD%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BB" class="uk-text-semi uk-link-text">Альгирмаагийн Энэрэл</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">03 сарын 28, 2022</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news-42041512')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news-42041512&text=Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news-42041512')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/389e02172f15b9012c8185afb2d06488.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/389e02172f15b9012c8185afb2d06488.jpeg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн үндэс болон оршин тогтнож байгаа гэдгийг ойлгож, цаашид урт удаан хугацаандаа эрүүл амьдрал, эрүүл хүнсийг хүсэж л байгаа бол хөрсөө хайрлан хамгаалж нөхөн сэргээж явах нь бидний өмнө тулгамдсан зорилго болоод байна.</p><p style="text-align: justify;">Монголчууд тэр дундаа нийслэлчүүд хөшиг мэт татсан утааг агаарын бохирдолт, эрүүл мэндэд хортой гэж боддог бол үнэндээ урин дулаан цагт бид түүнээс ч илүү хор хөнөөлтэй агаараар амьсгалж, хөрсний бохирдолтой хүнс тэжээл хэрэглэсээр удлаа.</p><p style="text-align: justify;">Хөрсийг бохирдуулагч үндсэн элементүүдийн нэг нь биологийн (малын гаралтай) хог хаягдал, сэг зэм юм. Нийслэл Улаанбаатар хотын хөрсний дээжид шинжилгээ хийхэд 88 хувьд нян, хөгц мөөгөнцөр илэрсэн бөгөөд 47 метрийн гүнд хүртэл хөрс бохирдсон. Хотын хүн амын төвлөрөл ихтэй худалдаа үйлчилгээ явуулдаг томоохон төвүүдийн орчимд аммонийн бохирдолт бэлчээрийн эрүүл хөрстэй харьцуулахад 10 дахин их байгаа юм.</p><h2 style="text-align: center;">Хэн энэ асуудалд анхаарал хандуулж, юу хийх ёстой юм бэ?</h2><p style="text-align: justify;">ХӨРСӨӨ хамгаалах, нөхөн сэргээх нь хүн бүрийн, аж ахуйн нэгж бүрийн, улс орнуудын засгийн газрын үйл ажиллагаанд тусгалаа олж Хөрс хамгаалах нөхөн сэргээх урт хугацааны хөтөлбөрт хамрагдаж, хөрөнгө оруулалт хийгдэж байх зайлшгүй шаардлагатай.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><h2 style="text-align: center;">Бид яах ёстой вэ?</h2><p style="text-align: justify;">Дэлхийн бусад оронд хөрсөө хэрхэн хамгаалж, яаж эрүүл чигээр нь хойч үедээ үлдээж байгааг судлахын сацуу монголчууд бидэнд ямар боломж байгааг судалсан хүний хувьд мал болон малын гаралтай бордоо хөрсний амин дэм гэдгийг дахин дахин онцолъё.</p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Хөрс гэдэг бол сая сая бичил биетнүүд амьдарч байдаг амьд орчин. Хөрс өөрийн өвөрмөц амьд орчноо алдаж хөрсний доройтолд орвол эх дэлхий маань элсэн цөл болон хувирна.</p><p style="text-align: justify;">Бид нэг юмыг сайн ойлгох хэрэгтэй, хэрвээ бид багахан элс аваад түүндээ органик бордоо хийвэл хэсэгхэн хугацааны дараа элс маань ХӨРС болон хувирна, харин багахан эрүүл хөрс аваад дотор нь байгаа бүх органик биетийг зайлуулбал хөрс маань элс болон хувирна.</p><p style="text-align: justify;">Эх дэлхийн хөрсний гадаргуугийн 30-40 см-ийн гүнд оршин байгаа бичил биетнүүд л энэ цэнхэр дэлхийн ногоон байх, устай байх, амьд амьтан, хүн төрөлхтөн оршин тогтнох үндсийн үндэс нь болж өгдөг.</p><p style="text-align: justify;">Газар тариалан, уул уурхайд зориулан хагалсан газрын амьд бичил биетнүүд ил гарч, нарны дор халж, салхинд хийсэн хөрсний элэгдэлд орох процесс нь маш хурдсаж байдаг.</p><p style="text-align: justify;">Бид өнөөдөр ХӨРСИЙГ амьд биетэн гэж хүлээн зөвшөөрч, түүнтэй тэгж харьцах цаг үед тулж ирээд байна.</p><p style="text-align: justify;">Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай юм бэ гэж асуух хүн олон байдаг.<span class="twittersharelink"> Малын ясанд азот, фосфор, кали, кальци, магни, төмөр гэх мэт ургамалд шаардагдах бүх макро, микро элементээс гадна ургамлын ургацыг түргэсгэдэг биологийн идэвхт бодисууд маш ихээр агуулагддаг.</span> Ясны бордоо нь хөрсний бичил биетнийг тэжээж, амьд орчин, амьд хөрс бий болгож, мод, ургамлын үндэс бат бөх болгож, га-аас авах ургацын хэмжээг нэмэгдүүлж, усны ундаргыг цэвэршүүлж, хөрсний доройтлоос сэргийлэх гэх мэт өргөн хүрээний ач холбогдолтой.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Малын ясанд агуулагддаг дээрх бодисууд нь химийн бордооноос ялгаатай нь хөрсөнд удаан хугацаанд задардаг учир ургамлын хоол тэжээлд шаардлагатай үед үндсээр нь дамжин шингээгдэж ургацыг нэмэгдүүлж, усыг татаж, хөрсний чийгийг барьж байдаг онцлогтойг хүн бүхэн мэддэггүй байх.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Хүн амын төвлөрөл ихтэй хот суурин газруудад хүнсний хэрэглээний илүүдэл, мах боловсруулах үйлдвэрүүдийн хаягдал яс өдөрт хэдэн зуун тонноор үүсэн бий болж байдаг. Энэ хаягдал нь биологийн хаягдал бөгөөд байгальд ил задгай хаях нь маш аюултай бөгөөд төрөл бүрийн нян бактери үржиж голомтот зоонозын өвчин үүсгэх эрсдэлийг байнга дагуулж байдаг. Энэ төрлийн хаягдлыг боловсруулж биологийн идэвхтэй тэжээлийн уураг, сайн чанарын органик бордоо үйлдвэрлэх өндөр үнэтэй боловч орчин үеийн дэвшилтэт технологи бүхий үйлдвэрүүд өндөр хөгжилтэй Европын орнуудад бий болоод удаж байна.</p><p style="text-align: justify;">Монголд яс боловсруулдаг үйлдвэрүүд байсан ч зах зээлийн шуурганд хийсэн үгүй болсон. Харин саяхнаас яс боловсруулдаг Монголын анхны бүрэн автомат Итали үйлдвэртэй болсон гэх таатай мэдээ дуулдлаа.</p><p style="text-align: justify;">Монголд яс боловсруулах үйлдвэр үйл ажиллагаагаа явуулж байгааг хөрс судлаач, эрдэмтэн хүний хувьд олзуурхан хүлээн авч, энэ үйлдвэрийг байгуулсан гэх захирал бүсгүйг огт танихгүй ч гэсэн хийсэн ажлыг нь нийгмийн сүлжээгээр үзэж танилцаад мэргэжлийн хүний хувьд ийнхүү онцолж байгаа юм шүү.</p><p style="text-align: justify;">Нэг зүйлийг онцлоход манай орны тариалангийн талбайн ихэнх хөрсөнд агуулагддаг фосфор, калийн хэмжээ бага байдаг. Ялангуяа салхинд элэгдэж элсэжсэн талбай, хүнсний ногоо олон жил тариалсан баруун аймгуудын хөрсөнд бордоо хэрэглэхгүй бол ургамлын ургац дээшлэхгүйгээс гадна ургасан ургамал ногоо нь хүний биед ашиг тус өгөх нь муу байдаг.</p><p style="text-align: justify;">Эрдсийн бордоо (химийн бордоо) ашиглан ургацын хэмжээг нэмэгдүүлж байгаа нь эдийн засгийн үр өгөөжтэй боловч нөгөө талдаа хөрсний доройтлыг дагуулж байдаг. Харин малынхаа хаягдал ясыг боловсруулан гаргаж авч органик бордоо нь хөрсийг нөхөн сэргээж, хөрсний доройтолд орохоос сэргийлж байдаг маш том ач холбогдолтой.</p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Ясны бордоо нь ургамалд хамгийн их шаардагддаг азот фосфорыг аль алийг агуулдаг, химийн нэр нь фосфоазотин.</p><p style="text-align: justify;">Фосфоазотин нь цэвэр органик бордоо учраас хүний бие организмд ямар нэг хорт нөлөөгүй гэдгийг зөвхөн бид бус дэлхийн эрдэмтэд судлаад тогтоосон байдаг юм. Нүдний үзүүрт хог болж хөсөр хаягдсан малын ясыг боловсруулах үйлдвэр ямар их ашиг тустай гээч.</p><p style="text-align: justify;">Малын яснаас гарган авч буй бордоог газар эхээс урган гарч буй бүх зүйлд ашигладаг бөгөөд эерэг үр нөлөө нь далдуур биднийг анагааж, эмчилж, эрүүл, аз жаргалтай амьдралын ундарга болдог. Түүнчлэн ясны гурилын шингээх чадвар өндөр тул химийн бодисын болон нянгийн бохирдолтой хөрсийг саармагжуулахад онцгой нөлөөтэй. Улаанбаатар хот орчмын хөрсний хүнд металлын бохирдолтын ерөнхий түвшнийг авч үзвэл хүнцэл, кадми, кобальт, хром, молибден, никель, хар тугалга, стронци, цайрын агууламж өндөр мөн нянгийн бохирдол маш ихтэй байдаг. Урин цаг айлсаж буй энэ өдрүүдэд дотор эвгүйцэм үнэртэй газар хаа сайгүй байгааг бид мэдэрдэг. <span class="twittersharelink">Энэ хөрсийг ясны бордоогоор бордож, саармагжуулаад зүлэгжүүлбэл бохирдлыг өөртөө шингээн авч, орчны бохирдлоос түргэн ангижрах боломж бидэнд байна. </span>Монгол Улс 70 гаруй сая малтай гэгддэг. Үүнээс жилд 22 сая толгой малыг хүнсний хэрэглээ болон махны экспортод зориулан бойлдог. Мөн “Хүчит шонхор” зах дээр гэхэд л өдөрт 40-50 тонн малын яс хаягддаг гэх тооцоо бий. Нэг малын амьдын жинг бог малд шилжүүлэхэд ойролцоогоор нэг сая орчим тонн болдгоос 55 хувь нь яс, арьс, толгой, шийр, цус гэх зэрэг биологийн хаягдал болдог гэсэн судалгаа байдаг юм билээ.</p><p style="text-align: justify;">Энэ хог, хаягдлаа бид хээр гаргаад хаясаар байх уу, хөрсөө бохирдуулж, доройтуулж, ундны усны ундаргаа санаатай боомилсоор байх уу?</p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр буянт малын маань дийлэнх хэсэг нь хаягдал болж, орчны бохирдолд ихээхэн нөлөөлж буй. Бид тэрбум тэрбумаар тоологдох хөрөнгөө хээр гадаагүй хаяж, байгаль орчноо бохирдуулсаар байх уу?</p><p style="text-align: justify;">Иймд хөрсний доройтлоос сэргийлэхийн тулд ХАА-руугаа онцгой анхаарал хандуулах ёстой. Аль болох бага газрыг тариалж, их ургац авах, байнга нөхөн сэргээж, химийн бус бордоо ашиглах гэх мэт.</p><p style="text-align: justify;">Эрүүл ХӨРС бол бидэнд өвөг дээдсээс маань өвлөгдөн ирсэн баялаг. Бид Эрүүл ХӨРСӨӨ хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх үүрэг хүлээсэн хүмүүс.</p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр бид ХӨРСӨӨ аврах уу? Үгүй юу? гэдэг том асуудлын торгон зааг дээр зогсож байна.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/07eb98f948debb9e10164c926f96d77c.jpeg" class="fr-fic fr-dib" data-size="432.25270157938,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/07eb98f948debb9e10164c926f96d77c.jpeg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: right;">Нийтлэл бичсэн: Ш.Пүрэвсүрэн - Агрохимич хөрс судлагч, Биологийн ухааны доктор</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/бордоо" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бордоо</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/хөрс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хөрс</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/малын яс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">малын яс</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news-42041512')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news-42041512&text=Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news-42041512')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news-42041512" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news-42041512"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776642767.2211"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '41901'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5fb3f287d470954ece4ad25c0fa7f254ec12bba91f0176f56890ac580f21c934178722f73486bdcb3ee207ecad914f3e96ba8abae538e5026378dc5be6cec703'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5fb3f287d470954ece4ad25c0fa7f254ec12bba91f0176f56890ac580f21c934178722f73486bdcb3ee207ecad914f3e96ba8abae538e5026378dc5be6cec703'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5fb3f287d470954ece4ad25c0fa7f254ec12bba91f0176f56890ac580f21c934178722f73486bdcb3ee207ecad914f3e96ba8abae538e5026378dc5be6cec703'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/news11l80"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/e08a7f02854f2eabb51cdbd3ff745b56.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/e08a7f02854f2eabb51cdbd3ff745b56.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/news11l80"> Малын гаралтай хаягдлыг боловсруулж, органик бордоо үйлдвэрлэж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 09 сарын 15, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khoninii-noosoor-bio-bordoo-uildwerlej-german-ruu-eksportoljee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/97ebab7f4e3e9c7dbce098ffd03efd20.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/97ebab7f4e3e9c7dbce098ffd03efd20.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khoninii-noosoor-bio-bordoo-uildwerlej-german-ruu-eksportoljee"> Монгол хонины ноосоор био бордоо үйлдвэрлэж Герман руу экспортолжээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 12 сарын 19, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/delkhiin-khursnii-udur-tokhioj-baina"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/077a08d7dd18aef496a2db8b666f14c8_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/077a08d7dd18aef496a2db8b666f14c8.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/delkhiin-khursnii-udur-tokhioj-baina"> Дэлхийн хөрсний өдөр тохиож байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 12 сарын 05, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/suuliin-20-orchim-jiliin-khugatsaand-tarialangiin-khursnii-urjil-ers-buurchee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8b41968d2329981add027b18109443cc.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8b41968d2329981add027b18109443cc.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/suuliin-20-orchim-jiliin-khugatsaand-tarialangiin-khursnii-urjil-ers-buurchee"> Сүүлийн 20 орчим жилийн хугацаанд тариалангийн хөрсний үржил эрс буурчээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 12 сарын 08, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/khurs-ba-amidral-iin-bodit-turkhiig-gerel-zuragchid-buulgajee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/79b5bd99ea57912bdda68a126e624c79.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/79b5bd99ea57912bdda68a126e624c79.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khurs-ba-amidral-iin-bodit-turkhiig-gerel-zuragchid-buulgajee"> Гэрэл зурагчид "Хөрс ба амьдрал"-ын бодит төрхийг буулгажээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 09 сарын 16, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nwbx"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ? | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн..." /> <meta name="keywords" content="бордоо, хөрс, малын яс" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ? | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/389e02172f15b9012c8185afb2d06488.jpeg" /> <meta property="og:title" content="Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ? | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/389e02172f15b9012c8185afb2d06488.jpeg" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ?</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%AD%D0%BD%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BB"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/7c617a81ac3772b7771700ccd63e0daf.jpg"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%AD%D0%BD%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BB" class="uk-text-semi uk-link-text">Альгирмаагийн Энэрэл</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">03 сарын 28, 2022</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news-42041512')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news-42041512&text=Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news-42041512')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/389e02172f15b9012c8185afb2d06488.jpeg" class="" data-large="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/389e02172f15b9012c8185afb2d06488.jpeg" alt=""/> </p> <p style="text-align: justify;">Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн үндэс болон оршин тогтнож байгаа гэдгийг ойлгож, цаашид урт удаан хугацаандаа эрүүл амьдрал, эрүүл хүнсийг хүсэж л байгаа бол хөрсөө хайрлан хамгаалж нөхөн сэргээж явах нь бидний өмнө тулгамдсан зорилго болоод байна.</p><p style="text-align: justify;">Монголчууд тэр дундаа нийслэлчүүд хөшиг мэт татсан утааг агаарын бохирдолт, эрүүл мэндэд хортой гэж боддог бол үнэндээ урин дулаан цагт бид түүнээс ч илүү хор хөнөөлтэй агаараар амьсгалж, хөрсний бохирдолтой хүнс тэжээл хэрэглэсээр удлаа.</p><p style="text-align: justify;">Хөрсийг бохирдуулагч үндсэн элементүүдийн нэг нь биологийн (малын гаралтай) хог хаягдал, сэг зэм юм. Нийслэл Улаанбаатар хотын хөрсний дээжид шинжилгээ хийхэд 88 хувьд нян, хөгц мөөгөнцөр илэрсэн бөгөөд 47 метрийн гүнд хүртэл хөрс бохирдсон. Хотын хүн амын төвлөрөл ихтэй худалдаа үйлчилгээ явуулдаг томоохон төвүүдийн орчимд аммонийн бохирдолт бэлчээрийн эрүүл хөрстэй харьцуулахад 10 дахин их байгаа юм.</p><h2 style="text-align: center;">Хэн энэ асуудалд анхаарал хандуулж, юу хийх ёстой юм бэ?</h2><p style="text-align: justify;">ХӨРСӨӨ хамгаалах, нөхөн сэргээх нь хүн бүрийн, аж ахуйн нэгж бүрийн, улс орнуудын засгийн газрын үйл ажиллагаанд тусгалаа олж Хөрс хамгаалах нөхөн сэргээх урт хугацааны хөтөлбөрт хамрагдаж, хөрөнгө оруулалт хийгдэж байх зайлшгүй шаардлагатай.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><h2 style="text-align: center;">Бид яах ёстой вэ?</h2><p style="text-align: justify;">Дэлхийн бусад оронд хөрсөө хэрхэн хамгаалж, яаж эрүүл чигээр нь хойч үедээ үлдээж байгааг судлахын сацуу монголчууд бидэнд ямар боломж байгааг судалсан хүний хувьд мал болон малын гаралтай бордоо хөрсний амин дэм гэдгийг дахин дахин онцолъё.</p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Хөрс гэдэг бол сая сая бичил биетнүүд амьдарч байдаг амьд орчин. Хөрс өөрийн өвөрмөц амьд орчноо алдаж хөрсний доройтолд орвол эх дэлхий маань элсэн цөл болон хувирна.</p><p style="text-align: justify;">Бид нэг юмыг сайн ойлгох хэрэгтэй, хэрвээ бид багахан элс аваад түүндээ органик бордоо хийвэл хэсэгхэн хугацааны дараа элс маань ХӨРС болон хувирна, харин багахан эрүүл хөрс аваад дотор нь байгаа бүх органик биетийг зайлуулбал хөрс маань элс болон хувирна.</p><p style="text-align: justify;">Эх дэлхийн хөрсний гадаргуугийн 30-40 см-ийн гүнд оршин байгаа бичил биетнүүд л энэ цэнхэр дэлхийн ногоон байх, устай байх, амьд амьтан, хүн төрөлхтөн оршин тогтнох үндсийн үндэс нь болж өгдөг.</p><p style="text-align: justify;">Газар тариалан, уул уурхайд зориулан хагалсан газрын амьд бичил биетнүүд ил гарч, нарны дор халж, салхинд хийсэн хөрсний элэгдэлд орох процесс нь маш хурдсаж байдаг.</p><p style="text-align: justify;">Бид өнөөдөр ХӨРСИЙГ амьд биетэн гэж хүлээн зөвшөөрч, түүнтэй тэгж харьцах цаг үед тулж ирээд байна.</p><p style="text-align: justify;">Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай юм бэ гэж асуух хүн олон байдаг.<span class="twittersharelink"> Малын ясанд азот, фосфор, кали, кальци, магни, төмөр гэх мэт ургамалд шаардагдах бүх макро, микро элементээс гадна ургамлын ургацыг түргэсгэдэг биологийн идэвхт бодисууд маш ихээр агуулагддаг.</span> Ясны бордоо нь хөрсний бичил биетнийг тэжээж, амьд орчин, амьд хөрс бий болгож, мод, ургамлын үндэс бат бөх болгож, га-аас авах ургацын хэмжээг нэмэгдүүлж, усны ундаргыг цэвэршүүлж, хөрсний доройтлоос сэргийлэх гэх мэт өргөн хүрээний ач холбогдолтой.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Малын ясанд агуулагддаг дээрх бодисууд нь химийн бордооноос ялгаатай нь хөрсөнд удаан хугацаанд задардаг учир ургамлын хоол тэжээлд шаардлагатай үед үндсээр нь дамжин шингээгдэж ургацыг нэмэгдүүлж, усыг татаж, хөрсний чийгийг барьж байдаг онцлогтойг хүн бүхэн мэддэггүй байх.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Хүн амын төвлөрөл ихтэй хот суурин газруудад хүнсний хэрэглээний илүүдэл, мах боловсруулах үйлдвэрүүдийн хаягдал яс өдөрт хэдэн зуун тонноор үүсэн бий болж байдаг. Энэ хаягдал нь биологийн хаягдал бөгөөд байгальд ил задгай хаях нь маш аюултай бөгөөд төрөл бүрийн нян бактери үржиж голомтот зоонозын өвчин үүсгэх эрсдэлийг байнга дагуулж байдаг. Энэ төрлийн хаягдлыг боловсруулж биологийн идэвхтэй тэжээлийн уураг, сайн чанарын органик бордоо үйлдвэрлэх өндөр үнэтэй боловч орчин үеийн дэвшилтэт технологи бүхий үйлдвэрүүд өндөр хөгжилтэй Европын орнуудад бий болоод удаж байна.</p><p style="text-align: justify;">Монголд яс боловсруулдаг үйлдвэрүүд байсан ч зах зээлийн шуурганд хийсэн үгүй болсон. Харин саяхнаас яс боловсруулдаг Монголын анхны бүрэн автомат Итали үйлдвэртэй болсон гэх таатай мэдээ дуулдлаа.</p><p style="text-align: justify;">Монголд яс боловсруулах үйлдвэр үйл ажиллагаагаа явуулж байгааг хөрс судлаач, эрдэмтэн хүний хувьд олзуурхан хүлээн авч, энэ үйлдвэрийг байгуулсан гэх захирал бүсгүйг огт танихгүй ч гэсэн хийсэн ажлыг нь нийгмийн сүлжээгээр үзэж танилцаад мэргэжлийн хүний хувьд ийнхүү онцолж байгаа юм шүү.</p><p style="text-align: justify;">Нэг зүйлийг онцлоход манай орны тариалангийн талбайн ихэнх хөрсөнд агуулагддаг фосфор, калийн хэмжээ бага байдаг. Ялангуяа салхинд элэгдэж элсэжсэн талбай, хүнсний ногоо олон жил тариалсан баруун аймгуудын хөрсөнд бордоо хэрэглэхгүй бол ургамлын ургац дээшлэхгүйгээс гадна ургасан ургамал ногоо нь хүний биед ашиг тус өгөх нь муу байдаг.</p><p style="text-align: justify;">Эрдсийн бордоо (химийн бордоо) ашиглан ургацын хэмжээг нэмэгдүүлж байгаа нь эдийн засгийн үр өгөөжтэй боловч нөгөө талдаа хөрсний доройтлыг дагуулж байдаг. Харин малынхаа хаягдал ясыг боловсруулан гаргаж авч органик бордоо нь хөрсийг нөхөн сэргээж, хөрсний доройтолд орохоос сэргийлж байдаг маш том ач холбогдолтой.</p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Ясны бордоо нь ургамалд хамгийн их шаардагддаг азот фосфорыг аль алийг агуулдаг, химийн нэр нь фосфоазотин.</p><p style="text-align: justify;">Фосфоазотин нь цэвэр органик бордоо учраас хүний бие организмд ямар нэг хорт нөлөөгүй гэдгийг зөвхөн бид бус дэлхийн эрдэмтэд судлаад тогтоосон байдаг юм. Нүдний үзүүрт хог болж хөсөр хаягдсан малын ясыг боловсруулах үйлдвэр ямар их ашиг тустай гээч.</p><p style="text-align: justify;">Малын яснаас гарган авч буй бордоог газар эхээс урган гарч буй бүх зүйлд ашигладаг бөгөөд эерэг үр нөлөө нь далдуур биднийг анагааж, эмчилж, эрүүл, аз жаргалтай амьдралын ундарга болдог. Түүнчлэн ясны гурилын шингээх чадвар өндөр тул химийн бодисын болон нянгийн бохирдолтой хөрсийг саармагжуулахад онцгой нөлөөтэй. Улаанбаатар хот орчмын хөрсний хүнд металлын бохирдолтын ерөнхий түвшнийг авч үзвэл хүнцэл, кадми, кобальт, хром, молибден, никель, хар тугалга, стронци, цайрын агууламж өндөр мөн нянгийн бохирдол маш ихтэй байдаг. Урин цаг айлсаж буй энэ өдрүүдэд дотор эвгүйцэм үнэртэй газар хаа сайгүй байгааг бид мэдэрдэг. <span class="twittersharelink">Энэ хөрсийг ясны бордоогоор бордож, саармагжуулаад зүлэгжүүлбэл бохирдлыг өөртөө шингээн авч, орчны бохирдлоос түргэн ангижрах боломж бидэнд байна. </span>Монгол Улс 70 гаруй сая малтай гэгддэг. Үүнээс жилд 22 сая толгой малыг хүнсний хэрэглээ болон махны экспортод зориулан бойлдог. Мөн “Хүчит шонхор” зах дээр гэхэд л өдөрт 40-50 тонн малын яс хаягддаг гэх тооцоо бий. Нэг малын амьдын жинг бог малд шилжүүлэхэд ойролцоогоор нэг сая орчим тонн болдгоос 55 хувь нь яс, арьс, толгой, шийр, цус гэх зэрэг биологийн хаягдал болдог гэсэн судалгаа байдаг юм билээ.</p><p style="text-align: justify;">Энэ хог, хаягдлаа бид хээр гаргаад хаясаар байх уу, хөрсөө бохирдуулж, доройтуулж, ундны усны ундаргаа санаатай боомилсоор байх уу?</p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр буянт малын маань дийлэнх хэсэг нь хаягдал болж, орчны бохирдолд ихээхэн нөлөөлж буй. Бид тэрбум тэрбумаар тоологдох хөрөнгөө хээр гадаагүй хаяж, байгаль орчноо бохирдуулсаар байх уу?</p><p style="text-align: justify;">Иймд хөрсний доройтлоос сэргийлэхийн тулд ХАА-руугаа онцгой анхаарал хандуулах ёстой. Аль болох бага газрыг тариалж, их ургац авах, байнга нөхөн сэргээж, химийн бус бордоо ашиглах гэх мэт.</p><p style="text-align: justify;">Эрүүл ХӨРС бол бидэнд өвөг дээдсээс маань өвлөгдөн ирсэн баялаг. Бид Эрүүл ХӨРСӨӨ хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх үүрэг хүлээсэн хүмүүс.</p><p style="text-align: justify;">Өнөөдөр бид ХӨРСӨӨ аврах уу? Үгүй юу? гэдэг том асуудлын торгон зааг дээр зогсож байна.</p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/07eb98f948debb9e10164c926f96d77c.jpeg" class="fr-fic fr-dib" data-size="432.25270157938,650" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/8e020581-01b2-46ae-8056-d278c731862e/07eb98f948debb9e10164c926f96d77c.jpeg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: right;">Нийтлэл бичсэн: Ш.Пүрэвсүрэн - Агрохимич хөрс судлагч, Биологийн ухааны доктор</p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/бордоо" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">бордоо</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/хөрс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хөрс</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/малын яс" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">малын яс</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news-42041512')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news-42041512&text=Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай вэ?')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news-42041512')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news-42041512" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news-42041512"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776642767.2211"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '41901'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5fb3f287d470954ece4ad25c0fa7f254ec12bba91f0176f56890ac580f21c934178722f73486bdcb3ee207ecad914f3e96ba8abae538e5026378dc5be6cec703'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5fb3f287d470954ece4ad25c0fa7f254ec12bba91f0176f56890ac580f21c934178722f73486bdcb3ee207ecad914f3e96ba8abae538e5026378dc5be6cec703'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '5fb3f287d470954ece4ad25c0fa7f254ec12bba91f0176f56890ac580f21c934178722f73486bdcb3ee207ecad914f3e96ba8abae538e5026378dc5be6cec703'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/news11l80"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/e08a7f02854f2eabb51cdbd3ff745b56.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/e08a7f02854f2eabb51cdbd3ff745b56.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/news11l80"> Малын гаралтай хаягдлыг боловсруулж, органик бордоо үйлдвэрлэж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг </a> ・ 09 сарын 15, 2021 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khoninii-noosoor-bio-bordoo-uildwerlej-german-ruu-eksportoljee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/97ebab7f4e3e9c7dbce098ffd03efd20.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/97ebab7f4e3e9c7dbce098ffd03efd20.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/economics"> Санхүүгийн боловсрол </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khoninii-noosoor-bio-bordoo-uildwerlej-german-ruu-eksportoljee"> Монгол хонины ноосоор био бордоо үйлдвэрлэж Герман руу экспортолжээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 12 сарын 19, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/delkhiin-khursnii-udur-tokhioj-baina"> <img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/077a08d7dd18aef496a2db8b666f14c8_progressive.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/077a08d7dd18aef496a2db8b666f14c8.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17"> Миний 17 </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/delkhiin-khursnii-udur-tokhioj-baina"> Дэлхийн хөрсний өдөр тохиож байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Peak.mn </a> ・ 12 сарын 05, 2025 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/suuliin-20-orchim-jiliin-khugatsaand-tarialangiin-khursnii-urjil-ers-buurchee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8b41968d2329981add027b18109443cc.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/8b41968d2329981add027b18109443cc.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/suuliin-20-orchim-jiliin-khugatsaand-tarialangiin-khursnii-urjil-ers-buurchee"> Сүүлийн 20 орчим жилийн хугацаанд тариалангийн хөрсний үржил эрс буурчээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 12 сарын 08, 2019 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/khurs-ba-amidral-iin-bodit-turkhiig-gerel-zuragchid-buulgajee"> <img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/79b5bd99ea57912bdda68a126e624c79.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/79b5bd99ea57912bdda68a126e624c79.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khurs-ba-amidral-iin-bodit-turkhiig-gerel-zuragchid-buulgajee"> Гэрэл зурагчид "Хөрс ба амьдрал"-ын бодит төрхийг буулгажээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Х.Оргил </a> ・ 09 сарын 16, 2019 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nwbx"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => '5fb3f287d470954ece4ad25c0fa7f254ec12bba91f0176f56890ac580f21c934178722f73486bdcb3ee207ecad914f3e96ba8abae538e5026378dc5be6cec703', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.ZmYyN2FhMmYxZjUwYTNhNWJmZDYwNTA5ZDI4ZmVlNmQ4YzNhYWE5NGQ0YzI3OGQxOWE3ZjgwNGE0NDQ1ZjlmNeuUoLJ4mlme1VUwKfTiE9JKOjzfM/0tTM0H9t7ZinxI', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1779234767', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.NGRjZjBhYTRlZmJmNjVjOGM1Y2Q4NzU2ZDdlYzNkODg2YTdjNjM5NzMwYmZjN2E2ZDA2MTIwZTdiNDEwYjUxMUd+zLlW0Mfe6c+zfHk8SMmbBGJy+T77ZydtytwuC3VIw8vlXQcfTuUwEkTXddjugBVBYe3xoyYzI23XqRN6Wfg=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1779234767', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = '5fb3f287d470954ece4ad25c0fa7f254ec12bba91f0176f56890ac580f21c934178722f73486bdcb3ee207ecad914f3e96ba8abae538e5026378dc5be6cec703' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.ZmYyN2FhMmYxZjUwYTNhNWJmZDYwNTA5ZDI4ZmVlNmQ4YzNhYWE5NGQ0YzI3OGQxOWE3ZjgwNGE0NDQ1ZjlmNeuUoLJ4mlme1VUwKfTiE9JKOjzfM/0tTM0H9t7ZinxI' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1779234767' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.NGRjZjBhYTRlZmJmNjVjOGM1Y2Q4NzU2ZDdlYzNkODg2YTdjNjM5NzMwYmZjN2E2ZDA2MTIwZTdiNDEwYjUxMUd+zLlW0Mfe6c+zfHk8SMmbBGJy+T77ZydtytwuC3VIw8vlXQcfTuUwEkTXddjugBVBYe3xoyYzI23XqRN6Wfg=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1779234767' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Альгирмаагийн Энэрэл
03 сарын 28, 2022
Газрын хөрс бидний амьдралын амин чухал эрдэнэ, өвөг дээдсээс уламжлан ирсэн үнэт баялаг билээ. Хөрс бол зүгээр ямар нэгэн физик шинжтэй бодис биш харин амьд амьтан, амьд био орчин, дэлхийн хуурай газар оршин буй бүхий л амьдралыг тэтгэгч үндсийн үндэс болон оршин тогтнож байгаа гэдгийг ойлгож, цаашид урт удаан хугацаандаа эрүүл амьдрал, эрүүл хүнсийг хүсэж л байгаа бол хөрсөө хайрлан хамгаалж нөхөн сэргээж явах нь бидний өмнө тулгамдсан зорилго болоод байна.
Монголчууд тэр дундаа нийслэлчүүд хөшиг мэт татсан утааг агаарын бохирдолт, эрүүл мэндэд хортой гэж боддог бол үнэндээ урин дулаан цагт бид түүнээс ч илүү хор хөнөөлтэй агаараар амьсгалж, хөрсний бохирдолтой хүнс тэжээл хэрэглэсээр удлаа.
Хөрсийг бохирдуулагч үндсэн элементүүдийн нэг нь биологийн (малын гаралтай) хог хаягдал, сэг зэм юм. Нийслэл Улаанбаатар хотын хөрсний дээжид шинжилгээ хийхэд 88 хувьд нян, хөгц мөөгөнцөр илэрсэн бөгөөд 47 метрийн гүнд хүртэл хөрс бохирдсон. Хотын хүн амын төвлөрөл ихтэй худалдаа үйлчилгээ явуулдаг томоохон төвүүдийн орчимд аммонийн бохирдолт бэлчээрийн эрүүл хөрстэй харьцуулахад 10 дахин их байгаа юм.
ХӨРСӨӨ хамгаалах, нөхөн сэргээх нь хүн бүрийн, аж ахуйн нэгж бүрийн, улс орнуудын засгийн газрын үйл ажиллагаанд тусгалаа олж Хөрс хамгаалах нөхөн сэргээх урт хугацааны хөтөлбөрт хамрагдаж, хөрөнгө оруулалт хийгдэж байх зайлшгүй шаардлагатай.
Дэлхийн бусад оронд хөрсөө хэрхэн хамгаалж, яаж эрүүл чигээр нь хойч үедээ үлдээж байгааг судлахын сацуу монголчууд бидэнд ямар боломж байгааг судалсан хүний хувьд мал болон малын гаралтай бордоо хөрсний амин дэм гэдгийг дахин дахин онцолъё.
Хөрс гэдэг бол сая сая бичил биетнүүд амьдарч байдаг амьд орчин. Хөрс өөрийн өвөрмөц амьд орчноо алдаж хөрсний доройтолд орвол эх дэлхий маань элсэн цөл болон хувирна.
Бид нэг юмыг сайн ойлгох хэрэгтэй, хэрвээ бид багахан элс аваад түүндээ органик бордоо хийвэл хэсэгхэн хугацааны дараа элс маань ХӨРС болон хувирна, харин багахан эрүүл хөрс аваад дотор нь байгаа бүх органик биетийг зайлуулбал хөрс маань элс болон хувирна.
Эх дэлхийн хөрсний гадаргуугийн 30-40 см-ийн гүнд оршин байгаа бичил биетнүүд л энэ цэнхэр дэлхийн ногоон байх, устай байх, амьд амьтан, хүн төрөлхтөн оршин тогтнох үндсийн үндэс нь болж өгдөг.
Газар тариалан, уул уурхайд зориулан хагалсан газрын амьд бичил биетнүүд ил гарч, нарны дор халж, салхинд хийсэн хөрсний элэгдэлд орох процесс нь маш хурдсаж байдаг.
Бид өнөөдөр ХӨРСИЙГ амьд биетэн гэж хүлээн зөвшөөрч, түүнтэй тэгж харьцах цаг үед тулж ирээд байна.
Малын яснаас гаргасан бордоо яагаад ашиг тустай юм бэ гэж асуух хүн олон байдаг. Малын ясанд азот, фосфор, кали, кальци, магни, төмөр гэх мэт ургамалд шаардагдах бүх макро, микро элементээс гадна ургамлын ургацыг түргэсгэдэг биологийн идэвхт бодисууд маш ихээр агуулагддаг. Ясны бордоо нь хөрсний бичил биетнийг тэжээж, амьд орчин, амьд хөрс бий болгож, мод, ургамлын үндэс бат бөх болгож, га-аас авах ургацын хэмжээг нэмэгдүүлж, усны ундаргыг цэвэршүүлж, хөрсний доройтлоос сэргийлэх гэх мэт өргөн хүрээний ач холбогдолтой.
Малын ясанд агуулагддаг дээрх бодисууд нь химийн бордооноос ялгаатай нь хөрсөнд удаан хугацаанд задардаг учир ургамлын хоол тэжээлд шаардлагатай үед үндсээр нь дамжин шингээгдэж ургацыг нэмэгдүүлж, усыг татаж, хөрсний чийгийг барьж байдаг онцлогтойг хүн бүхэн мэддэггүй байх.
Хүн амын төвлөрөл ихтэй хот суурин газруудад хүнсний хэрэглээний илүүдэл, мах боловсруулах үйлдвэрүүдийн хаягдал яс өдөрт хэдэн зуун тонноор үүсэн бий болж байдаг. Энэ хаягдал нь биологийн хаягдал бөгөөд байгальд ил задгай хаях нь маш аюултай бөгөөд төрөл бүрийн нян бактери үржиж голомтот зоонозын өвчин үүсгэх эрсдэлийг байнга дагуулж байдаг. Энэ төрлийн хаягдлыг боловсруулж биологийн идэвхтэй тэжээлийн уураг, сайн чанарын органик бордоо үйлдвэрлэх өндөр үнэтэй боловч орчин үеийн дэвшилтэт технологи бүхий үйлдвэрүүд өндөр хөгжилтэй Европын орнуудад бий болоод удаж байна.
Монголд яс боловсруулдаг үйлдвэрүүд байсан ч зах зээлийн шуурганд хийсэн үгүй болсон. Харин саяхнаас яс боловсруулдаг Монголын анхны бүрэн автомат Итали үйлдвэртэй болсон гэх таатай мэдээ дуулдлаа.
Монголд яс боловсруулах үйлдвэр үйл ажиллагаагаа явуулж байгааг хөрс судлаач, эрдэмтэн хүний хувьд олзуурхан хүлээн авч, энэ үйлдвэрийг байгуулсан гэх захирал бүсгүйг огт танихгүй ч гэсэн хийсэн ажлыг нь нийгмийн сүлжээгээр үзэж танилцаад мэргэжлийн хүний хувьд ийнхүү онцолж байгаа юм шүү.
Нэг зүйлийг онцлоход манай орны тариалангийн талбайн ихэнх хөрсөнд агуулагддаг фосфор, калийн хэмжээ бага байдаг. Ялангуяа салхинд элэгдэж элсэжсэн талбай, хүнсний ногоо олон жил тариалсан баруун аймгуудын хөрсөнд бордоо хэрэглэхгүй бол ургамлын ургац дээшлэхгүйгээс гадна ургасан ургамал ногоо нь хүний биед ашиг тус өгөх нь муу байдаг.
Эрдсийн бордоо (химийн бордоо) ашиглан ургацын хэмжээг нэмэгдүүлж байгаа нь эдийн засгийн үр өгөөжтэй боловч нөгөө талдаа хөрсний доройтлыг дагуулж байдаг. Харин малынхаа хаягдал ясыг боловсруулан гаргаж авч органик бордоо нь хөрсийг нөхөн сэргээж, хөрсний доройтолд орохоос сэргийлж байдаг маш том ач холбогдолтой.
Ясны бордоо нь ургамалд хамгийн их шаардагддаг азот фосфорыг аль алийг агуулдаг, химийн нэр нь фосфоазотин.
Фосфоазотин нь цэвэр органик бордоо учраас хүний бие организмд ямар нэг хорт нөлөөгүй гэдгийг зөвхөн бид бус дэлхийн эрдэмтэд судлаад тогтоосон байдаг юм. Нүдний үзүүрт хог болж хөсөр хаягдсан малын ясыг боловсруулах үйлдвэр ямар их ашиг тустай гээч.
Малын яснаас гарган авч буй бордоог газар эхээс урган гарч буй бүх зүйлд ашигладаг бөгөөд эерэг үр нөлөө нь далдуур биднийг анагааж, эмчилж, эрүүл, аз жаргалтай амьдралын ундарга болдог. Түүнчлэн ясны гурилын шингээх чадвар өндөр тул химийн бодисын болон нянгийн бохирдолтой хөрсийг саармагжуулахад онцгой нөлөөтэй. Улаанбаатар хот орчмын хөрсний хүнд металлын бохирдолтын ерөнхий түвшнийг авч үзвэл хүнцэл, кадми, кобальт, хром, молибден, никель, хар тугалга, стронци, цайрын агууламж өндөр мөн нянгийн бохирдол маш ихтэй байдаг. Урин цаг айлсаж буй энэ өдрүүдэд дотор эвгүйцэм үнэртэй газар хаа сайгүй байгааг бид мэдэрдэг. Энэ хөрсийг ясны бордоогоор бордож, саармагжуулаад зүлэгжүүлбэл бохирдлыг өөртөө шингээн авч, орчны бохирдлоос түргэн ангижрах боломж бидэнд байна. Монгол Улс 70 гаруй сая малтай гэгддэг. Үүнээс жилд 22 сая толгой малыг хүнсний хэрэглээ болон махны экспортод зориулан бойлдог. Мөн “Хүчит шонхор” зах дээр гэхэд л өдөрт 40-50 тонн малын яс хаягддаг гэх тооцоо бий. Нэг малын амьдын жинг бог малд шилжүүлэхэд ойролцоогоор нэг сая орчим тонн болдгоос 55 хувь нь яс, арьс, толгой, шийр, цус гэх зэрэг биологийн хаягдал болдог гэсэн судалгаа байдаг юм билээ.
Энэ хог, хаягдлаа бид хээр гаргаад хаясаар байх уу, хөрсөө бохирдуулж, доройтуулж, ундны усны ундаргаа санаатай боомилсоор байх уу?
Өнөөдөр буянт малын маань дийлэнх хэсэг нь хаягдал болж, орчны бохирдолд ихээхэн нөлөөлж буй. Бид тэрбум тэрбумаар тоологдох хөрөнгөө хээр гадаагүй хаяж, байгаль орчноо бохирдуулсаар байх уу?
Иймд хөрсний доройтлоос сэргийлэхийн тулд ХАА-руугаа онцгой анхаарал хандуулах ёстой. Аль болох бага газрыг тариалж, их ургац авах, байнга нөхөн сэргээж, химийн бус бордоо ашиглах гэх мэт.
Эрүүл ХӨРС бол бидэнд өвөг дээдсээс маань өвлөгдөн ирсэн баялаг. Бид Эрүүл ХӨРСӨӨ хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх үүрэг хүлээсэн хүмүүс.
Өнөөдөр бид ХӨРСӨӨ аврах уу? Үгүй юу? гэдэг том асуудлын торгон зааг дээр зогсож байна.

Нийтлэл бичсэн: Ш.Пүрэвсүрэн - Агрохимич хөрс судлагч, Биологийн ухааны доктор
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Х.Оргил ・ 12 сарын 08, 2019
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.