Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн..." />
<meta name="keywords"
content="тогтвортой хөгжил, швейцарынхөгжлийнагентлаг" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c3ebe15f772409b7d9aaf11aee53509e.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c3ebe15f772409b7d9aaf11aee53509e.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг боллоо</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">07 сарын 09, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news-sha')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news-sha&text=Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг боллоо')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news-sha')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c3ebe15f772409b7d9aaf11aee53509e_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c3ebe15f772409b7d9aaf11aee53509e.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Хариуцлагатай нүүдэлчид” төслийн хүрээнд хийгдсэн малын гаралтай түүхий эдийн бэлтгэн нийлүүлэлтийг хянах цахим систем юм. Монголчуудын уламжлалт хүнс, сүүний чанар, аюулгүй байдал хэрхэн баталгаажсан талаар дараах зочдын ярианаас та уншаарай.</p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Малын гаралтай түүхий эдийг баталгаажуулж, малчдын орлогыг нэмэгдүүлэх зорилготой</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">“Ногоон алт-малын эрүүл мэнд” төслийн мэргэжилтэн Ч.Баярмаа:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2fdb3534ff79869f164b85925c0f710c.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2fdb3534ff79869f164b85925c0f710c.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">“Ногоон алт-малын эрүүл мэнд” /НАМЭМ/ төслөөс “Хариуцлагатай нүүдэлчид” малын гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүний чанарыг хянах цахим системийг 2018 оноос эхлэн Монголын бэлчээр ашиглагчдын нэгдсэн холбоо, Дижитал медик компанитай хамтран хөгжүүлж байна. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Системийн гол зорилго нь малын гаралтай түүхий эдийн гарал үүсэл, чанар, түүхий эд нийлүүлэгч малчид, фермерүүдийн хариуцлагатай байдал, тэдний ашиглаж буй бэлчээрийн төлөв байдал, малын эрүүл мэнд, тавлаг байдал, байгаль орчинд ээлтэй байдал зэрэг мэдээллийг түүхий эд худалдан авч буй боловсруулах үйлдвэрүүд, худалдан авагчдад баталгаажуулах юм. Ингэснээрээ<span class="twittersharelink"> монгол малын гаралтай түүхий эдийн үнэлэмжийг гадаад, дотоодын зах зээлд нэмэгдүүлж, малчдын орлогыг нэмэгдүүлэхэд оршиж байна. </span></p><p style="text-align: justify;">Энэ системийн нэг модуль болох сүү бэлтгэлийн мөшгөх системийг сүүний чанар, эрүүл ахуй, аюулгүй байдлыг баталгаажуулахад ашиглах зорилгоор ХХААХҮ-ийн Судалгаа хөгжлийн төв, Витафит милк ХХК-тай хамтран хөгжүүлж ХХААХҮЯ-нд хүлээлгэн өглөө. <span class="twittersharelink">Системийг хөгжүүлж, хэрэгжүүлэхэд оролцож хамтран ажилласан бүх оролцогч талуудад төслийн хамт олны өмнөөс талархал илэрхийлж байна. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 24px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></span></p><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Урамшууллын систем нэвтэрснээр сүү бэлтгэлийн ажил илүү тодорхой болж байна</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">ХХААХҮЯ, ХҮБХЗГ-ын дарга Л.Чой-Иш:</span></em></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/fc5cb240075553f704f984be690a2e6e.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/fc5cb240075553f704f984be690a2e6e.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;">Өнгөрсөн оны 11 дүгээр сарын 1-ээс энэ оны 3 дугаар сарын 31-нийг хүртэл малчдад сүүний урамшуулал олгосон. Ингэхдээ техникийн зохицуулалтын шаардлага хангасан өөрөөр хэлбэл стандартын шаардлага хангасан үйлдвэрт сүү нийлүүлдэг малчдад уг урамшууллыг эхэлж олгосон юм. </p><p style="text-align: justify;">Энэ төсөл дээр Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэнд” төслийн хамт олонтой хамтарч ажиллалаа. Төслийн гол ач холбогдол нь хаанаас хэн гэдэг хүн хэзээ, хэдий хэмжээний сүүг аль үйлдвэрт өгсөн бэ гэдэг мэдээллийг иж бүрэн шууд татах боломжтой болсноороо онцлог. Мөн урт хугацааны бодлого гаргахад энэ системийн ач холбогдол тун өндөр. Эхний ээлжинд нийт найман үйлдвэрт уг системийг нэвтрүүлээд байна. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Том, жижиг үйлдвэрийн аль алинд нь энэхүү систем хэдийн нэвтэрчихлээ. Энэ бол зөвхөн урамшууллын хүрээнд ажиллуулж буй зүйл биш гэдгийг онцлон хэлэх ёстой. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тухайн аж ахуйн нэгжүүд цаашдаа системийг байнга ашиглаад явна гэдгээрээ давуу талтай. Урамшуулал нь уг ажлыг үр дүнтэй болгох ердөө нэг алхам шүү дээ. Малчид заавал урамшуулал гэлтгүй цаашдаа малын түүхий эд нийлүүлэхдээ чанарын шаардлага хангасан, тодорхой стандартад нийцсэн бүтээгдэхүүнийг зах зээл дээр бий болгох зорилготой. </p><p style="text-align: justify;">Урамшууллын систем нэвтэрснээр сүү бэлтгэлийн ажил илүү тодорхой болно. Энэ үр дүн л төслийн гол үнэ цэнэ юм. Нөгөө талаас мөн мал эмнэлгийн системтэйгээ ч давхар уялдаж байна. Ингэснээр тухайн мал эрүүл эсэх, ямар эмчилгээ, тарилга хийснийг илүү тодорхой болгож байна. Урамшуулал 2025 оны 6 дугаар сард дуусгавар болно. <span class="twittersharelink">Ердөө жил гаруйн хугацаанд л 2500 гаруй малчин, фермерүүд, найман үйлдвэр хамрагдсан байна.</span> Тухайн жилийн 11 дүгээр сараас ирэх оны 4 дүгээр сар хүртэлх хугацаа юм. Энэ нь <span class="twittersharelink">өвлийн сүүний нийлүүлэлтийг илүү сайн нэмэгдүүлэхэд нөлөөлнө.</span> Манай улс жилдээ үйлдвэрийн дамжлагаар 45 сая литр гаруй сүү үйлдвэрлэдэг. Үүнээс өвлийн улиралд нийлүүлэгдэж байгаа нь 10 сая орчим байдаг. Тэгэхээр энэхүү 10 сая литр сүүний 9,8 саяд нь урамшуулал өгсөн гэсэн үг. Хуурай сүүний хэрэглээг багасгаж, малчдыг идэвхжүүлнэ гэдэгт итгэлтэй байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;">Манай систем дээр Монгол Улсын малтай бүх айлын мэдээлэл бий</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын Мал эмнэлгийн эрсдэлийн үнэлгээний газрын дарга П.Болдбаатар:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/e5b5351ea2502dc8f1b4c525c6de2e65.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/e5b5351ea2502dc8f1b4c525c6de2e65.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">Засгийн газрын 2020 оны 130 дугаар тогтоолоор “Сүү боловсруулах үйлдвэр, цехэд техникийн зохицуулалтын шаардлагад нийцсэн малын түүхий сүү нийлүүлсэн малчин, эрчимжсэн мал аж ахуй эрхлэгчид мөнгөн урамшуулал олгох журам”-ыг баталсан.</p><p style="text-align: justify;">Сүүнд тавигдах шаардлага гэдэг дээр мөн ялгаагүй мал эмнэлгийн гэрчилгээтэй байна гэж заасан. Мөн Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хуулийн дагуу тухайн малчны мал эрүүл байвал зах зээлд чөлөөтэй нэвтрэх ёстой. Хуулиар хариуцлагын тогтолцоог бий болгосон гэдгээрээ давуу талтай. Ний нуугүй хэлэхэд өмнө нь малаа турж үхсэн гэж мэдээлснээс шүлхийтэж үхүүлсэн нь дээр гэдэг үг хүртэл малчдын дунд байлаа. Нууц биш шүү дээ. Одоо бол 24 цагийн дотор малын эмчдээ заавал мэдэгддэг болсон. “Засгийн газрын бодлого шийдвэрийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор “Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хууль” хэрэгжүүлэх зорилготойгоор Мал эмнэлгийн ерөнхий газрыг байгуулсан. Мал эмнэлгийн ерөнхий газраас дээрх хуулийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор мал амьтны шилжих хөдөлгөөнийг нарийвчлан тогтоох, малын гаралтай бүтээгдэхүүний ариун цэвэр гарал үүслийн баталгааг хангах зорилгоор<span class="twittersharelink"> ШХА-ийн НАМЭМ төсөл хөтөлбөртэй хамтран ажиллаж, орон нутгаас ирэх мал эмнэлгийн гарал үүслийн гэрчилгээг цахимжуулж, эцсийн бүтээгдэхүүнийг ариун цэврийн баталгаажуулалтай бар кодтойгоор худалдаалах системтэй боллоо.</span></p><blockquote><p style="text-align: justify;">Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төслийнхөн мал эмнэлгийн нэгдсэн гэрчилгээний системийг хийж өгсөн. Энэхүү систем Малын эрүүл мэндийн тухай хуулийг хэрэгжүүлэхэд асар их дэм болсон гэдгийг онцлон хэлэх ёстой. Манай систем дээр Монгол Улсын малтай бүх айлын мэдээлэл бий. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Сүү өгсөн бол гэрчилгээ нь өдөр, цаг минуттай нь гарч ирдэг. Малчин нүүж нутаг сэлгэхэд эсвэл мах сүүгээ тушаахад тухайн регистрээр нь шүүхэд боомын вакцин, туулга хэзээ хийгдсэн нь шууд харагдана. Өөрөөр хэлбэл малын эмч тухайн айлын малд авсан арга хэмжээ дээр үндэслээд тэрхүү айлаас гарсан сүү эрүүл аюулгүй гэдгийг баталж гэрчилгээ олгож байгаа юм. Тухайн жилд малчин айлын хэдэн малд яг ямар арга авах вэ гэдгийг системд оруулдаг. Сумын мал эмнэлгийн тархвар судлаач нь тухайн нутаг дэвсгэр дээр ямар өвчний эсрэг арга хэмжээ авч, хэнийх гэж айлын малыг вакцинжуулахаа маш нарийн төлөвлөдөг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Малчид малаа эрүүлжүүлэх үүрэгтэй тул цааргалах зүйлгүй. Хэрвээ малчнаас шалтгаалан алдаа гарвал гарсан зардлыг нь малчин хүлээх хуультай. Төлөвлөснөөр хийгдсэн эсэхийг малын эмч хянаж хөтөлж, байцаагч батална. <span class="twittersharelink">Гар утас дээрх систем дээр мал эмнэлгийн бүх гүйцэтгэл хийгдсэн малтай айлын нэрс нь ногоон өнгөөр харагддаг, google дээр координатыг заадаг болчихсон.</span> Малын эмч малд вакцин тарихдаа системээ асаахад хаана хийсэн нь автоматаар бүртгэгддэг офлайн системтэй. </p><p style="text-align: justify;">Малд хэрэглэсэн эм бэлдмэлийн түүх ч бас энд бичээстэй бий. Эмийн бүртгэлийн системээс нь аль улсад үйлдвэрлэгдсэн, ямар ААН оруулж ирсэн нь хүртэл харагдана. Хуурамч эм бэлдмэл ашиглах боломжгүй болж байгаа юм. Энэ бол дэлхий нийтийн жишгээр хийгдэж буй ажил. Манайхан малын мах, сүү, эмийн үлдэгдэлтэй гэж янз бүрээр л ярьдаг шүү дээ. Ийм яриа, эргэлзээг мөшгөлтийн систем хязгаарлах аргаар цэгцэлж байна. Жишээ нь, малчин Доржийн малд малын эмч ивомек тарьсан бол сүүний эмийн үлдэгдэл гарах хүртэл 28 хоногийн хугацаанд сүлжээнд сануулаад хадгалчихна. Мэдээж энэ хугацаанд ямар ч гэрчилгээ гарахгүй. Гэрчилгээгүй учраас малын мах, сүү, бүтээгдэхүүнээ борлуулах ямар ч боломжгүй. Ийм хязгаарлалтын ажил эхлүүлсэн.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Яг үнэндээ таны регистрийн дугаарыг хийхэд эрүүл мэндийн түүхтэй холбоотой бүх мэдээлэл гарч ирэх болов уу? Гэтэл энэ системийн ачаар бид тухайн малын эрүүл мэндийн бүхий л мэдээллийг ороод харж болж байна.</span></p><p style="text-align: justify;">Ард нь мөшгөлтийн систем, нарийн үе шаттай ажлууд явагдаж байгаа учраас гэрчилгээтэй бол бүрэн баталгаатай гэсэн үг. Сүү цуглуулалтын системд сүүний компаниудын мэдээлэл бүртгэсэн цаг минутаар орж ирнэ, бүхий л мэдээлэл дата болж үлдэнэ. Үүн дээр гэрчилгээ авах эрх цахимаар үүснэ. Тэгэхээр хэрэглэгчдийг гэрчилгээг нь нэхэж заавал QR кодыг нь ухаалаг утсаараа уншуулахыг зөвлөж байна.</p><p style="text-align: center;"><br><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;"><br>Мөшгөх системийн ачаар таны авч байгаа малын сүү, мах баталгаатай болсон</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">Төв аймгийн Борнуур сумын мал эмнэлгийн тасгийн дарга Ц.Болормаа:</span></em></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/fa8f341a9616720494442f3058924ac4.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/fa8f341a9616720494442f3058924ac4.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;">Мал аж ахуйн гаралтай түүхий эд буюу хүнсний бүтээгдэхүүнд гарал үүслийн гэрчилгээ авдаг малчдын тоо эрс өссөн. Үүнд төрөөс явуулж буй бодлогын урамшуулал, мал эмнэлгийн нэгдсэн цахим систем нэвтрүүлэлт, Швейцарын хөгжлийн агентлагийн Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төсөл, Хариуцлагатай нүүдэлчид малын гаралтай түүхий эдийн мөшгөх цахим систем, Сүү бэлтгэлийн мөшгөх систем нэвтрүүлэлт зэрэг олон хүчин зүйл нөлөөлсөн.</p><p style="text-align: justify;">Бид Витафит ХХК, ШХА-ийн Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төсөлтэй хамтран 1000 гаруй саалийн үнээнд бруцеллёзын шинжилгээг гурав дахь жилдээ хийгээд байна. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Өмнө нь хуц, ухныг л бруцеллёзын шинжилгээнд хамруулдаг эсвэл саалийн үнээнд шаардлагаар шахуу хийдэг байсан юм. Төслийн эхний жилд л гэхэд 1100 орчим, дараа жил нь 870 гаруй саалийн үнээнд шинжилгээ хийсэн. Мөн малын сүүний шинжилгээг тогтмол хийж байна. <span class="twittersharelink">Үр дүнд нь Төв аймгийн Борнуур сумаас зах зээл дээр антибиотиктой сүү нийлүүлэх боломжгүй болсон гэж ам бардам хэлнэ</span>. </p><p style="text-align: justify;">Бруцеллёзын шинжилгээ хийж, саалийн үнээг ээмэгжүүлж, шинжилгээний зардлыг даасанд малчдын өмнөөс талархлаа илэрхийлье. Ээмгэн дээрх чипээр дамжуулан тухайн малын эрүүл мэндийг цахим системд оруулдаг, ингэснээр иргэд эрүүл баталгаатай хүнсээр хэрэглээгээ хангаж байна.</p><p style="text-align: justify;">Манайхаас 2-3 удаа бруцеллёз болон бусад шинжилгээ хийдэг, тухайн бүсээс антибиотик илрээгүй тохиолдолд “Эрүүл Сүрэгтэн” гэрчилгээг хоёр дахь жилдээ олгож байна.</p><p style="text-align: justify;">Уг гэрчилгээг одоогоор 48 малчин, фермер өрх авсан, энэ жилдээ 500 болгоно гэсэн төлөвлөгөөтэйгээр ажиллаж байна. Саахалт айл нь шинжилгээ өгч, гэрчилгээ аваад байхад өөрсдөө идэвхгүй хандахаас малчид санаа зовж аль болох шинжилгээгээ хийлгэхийг хичээдэг болсон. <span class="twittersharelink">Мал эмнэлгийн нэгдсэн цахим сүлжээнд нэвтэрснээрээ отор нүүдлээр явж байгаа эсвэл манай сумаас гарч байгаа малын мэдээллийг шууд мэдчихдэг гээд олон давуу талтай. </span>Системээс уг мал ямар үйлчилгээнд хамрагдсан эсэхийг харна бас мал, амьтны халдварт өвчнийг тандах, эрт илрүүлэх, урьдчилан сэргийлэх боломж нээгдсэн.</p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;"><br><br>Малчид сүүний чанарт илүү хариуцлагатай ханддаг болсон</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">"Витафит милк” ХХК-ийн сүү бэлтгэлийн албаны дарга С.Ичинхорлоо:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7daf997f09d50921f208115825a4cef3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7daf997f09d50921f208115825a4cef3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">“Витафит” компани 2016 оноос сүүний зах зээлд орж ажиллаж эхэлсэн. Анх Төв аймгийн гурван суманд хөргөлтийн цэг байгуулж байлаа. Яагаад гэвэл малчны хотноос авсан сүүгээ хөргөнө гэдэг сүүний чанар стандартыг хангах хамгийн эхний бас чухал алхам шүү дээ. Малчнаас сүүгээ авахаасаа өмнө гурван төрлийн шинжилгээ хийнэ. Үүнд сүүний шинэлэг байдал, сүүний хольц бүтцийн шинжилгээ зэргийг шинжлээд стандартын шаардлага хангасныг л авдаг. Хэрвээ эдгээр шаардлагыг хангахгүй бол тухайн сүүг авдаггүй. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Чиглэл бүрээс малчдаас сүүгээ аваад ирэхэд нь найман төрлийн дэлгэрэнгүй шинжилгээ авч сүүний танк руугаа хийдэг юм.</span></p><p style="text-align: justify;">Шинжилгээг ойрхон хугацаанд хийж үзээд байгаа нь сүүний шинэлэг байдлыг л хамгаалах арга юм. Халуун хүйтэн янз бүрийн хэмтэй сүү ирдэг учраас шууд Улаанбаатар руу сүүнийхээ машиндаа хийгээд гаргалгүйгээр эхлээд хүргэлтийн танканд хийж тодорхой хэм хүртэл нь хөргөдөг. Хөрсний дараа татан авалтын машинд ачдаг, машинаа PPS системээр хянаж байгаа учраас хаанаас хэдэн цагт гарсан нь, мөн үйлдвэрт хэдэн цагт ирэх нь тодорхой байдаг юм. Энэ хооронд үйлдвэр сүүгээ хүлээж авахад бэлдэж, ариутгал цэвэрлэгээгээ хийдэг.</p><p style="text-align: justify;">Үйлдвэрт ирсэн хойно нь лабораторид нийт 3 давтамжтайгаар 12 төрлийн шинжилгээ авч байна. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Манай компани эхний жилдээ антибиотикийн тест илрүүлгийг авахад жишээ нь 60 сая төгрөгийн зардал гаргаж байлаа. Энэ арга ажиллагааны хамгийн чухал ач холбогдол нь Монголчуудад эрүүл, аюулгүй сүүг нийлүүлэх. Эмийн үлдэгдэлтэй сүү хүний биед сөргөөр нөлөөлдөг. Малчдадаа энэ талын ойлголтыг өгөхөд бараг гурван жилийг зарцуулсан. Манайд сүү нийлүүлдэг малчид маань хотод байгаа хүүхдүүддээ “Витафит милк” ХХК-ийн сүүг л ав гэж захина аа гэж хэлдэг нь бидний ажлын үнэлгээ гэж боддог.</p><p style="text-align: justify;">Үнэхээр чанартай сүү нийлүүлдэг малчдадаа 50 төгрөгийн урамшуулал өгдөг уламжлалыг таван жилийн өмнө тогтоосон. Таван жилийн дараа эргээд харахад аль аль талдаа антибиотикийг ойлгодог болж компаниа хүндэлдэг болжээ. Өмнө үйлдвэрлэгчид сүүний чанар, аюулгүй байдалд санаа зовдог байсан бол Сүүний мөшгөх системийг хэрэгжүүлснээр энэ асуудал нэлээд цэгцэрч байна. Маш нарийн хяналттай тогтолцоо учраас хэрэглэгч сүүний чанарын асуудалд эргэлзэхгүйгээр авах боломж бүрдэж байна. QR уншуулаад л хэдэн цагийн өмнө малаа саагаад хэдэн цагийн дараа үйлдвэрт бүтээгдэхүүн болсныг ч хараад мэдчих боломжтой юм. Бид яг ийм систем бүрдүүлэхээр ажиллаж байна. Зургаан сарын дараа бол тухайн бүтээгдэхүүний мөшгөлтийн QR кодоор уншуулангуут эдгээр мэдээллийг гаргадаг болгохоор ажиллаж байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: right;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Сүүний урамшуулалд хамрагдан орлогоо нэмэгдүүлж, мал эмнэлгийн үйлчилгээгээ цаг хугацаандаа авч байна </span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">Борнуур сумын фермер малчин, 2017 оны аварга фермер Р.Бат-Эрдэнэ:</span></em></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/b3e2f53d1b8afd898dfa2a27cca244f3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/b3e2f53d1b8afd898dfa2a27cca244f3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Малчид, малын эзний үүрэг хариуцлага өндөржиж, малын халдварт өвчнийг эрт илрүүлэн шуурхай хариу арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж байна.</span> 5-6 жилийн өмнө вакцин туулга одоогийнх шиг хийгддэг байсангүй. Тэр хэрээрээ малчин бид халдварт өвчинд санаа зовохоо больсонд олзуурхдаг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Манайх гэхэд сүүний урамшуулалд хамрагдсан, манайх төдийгүй бусад малчдад овоо нэмэр болж байна. Малаа эрүүлжүүлж, чанаржуулахын тулд малын эмчтэйгээ гэрээ байгуулж, малаа үзлэг шинжилгээнд тогтмол хамруулдаг болсон. Энэ ажлыг тогтмолжуулсан учраас<span class="twittersharelink"> Борнуур суманд халдвар гараад байдаггүй гэж хардаг. Сүүний урамшуулалд хамрагдсанаас хойш нийлүүлэх сүүндээ мал эмнэлгийн гэрчилгээг тогтмол авдаг болсон</span>. Малчдын хувьд сүүний гэрчилгээний төлбөр 50-60 орчим мянган төгрөг төлж байна. Өмнө нь үйлдвэр малчдын өмнөөс төлдөг байсан юм. Энэ мэт олон зүйлээр малчдын үзэл сэтгэлгээ өөрчлөгдөж байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Улсаас сүүний нэмэгдэл урамшуулал олгосноор малчин, фермерүүд тэжээл худалдаж авч эсвэл өөрсдөө ногоон ургамал тарьж байна</span>. Малын тэжээлийн үнэ нэмэгдсэн энэ үед энэ нь маш чухал арга хэмжээ болж байна. Өмнө нь бид ногоон ургамал тариалж байсангүй. Үнэнийг хэлэхэд энэ талаар мэдээлэлгүй байжээ. Харин “Ногоон алт” төслийнхөн бидэнд хэрхэн тариалахыг зааж өгснөөр өөрсдөө тариалах боломж бүрдсэн. Ногоон тэжээлийн тухайд манай нутгийн малчид ам сайтай байна. Энэ жил бид газраа амрааж, өөрсдөө ногоон тэжээл тарьсан. Ногоон ургамал наанадаж бэлчээрийн газрыг амраахын зэрэгцээ ногооны шим тэжээл нь илүү, малдаа тарга тэвээрэг сайн өгдөг юм билээ. Өвлийг ажралгүй давсан. Ер нь өөрсдөө ногоон ургамал тариалж, хадлангийн талбай үүсгэх нь өнөө цагийн малчдын сурах ёстой нэг чадвар болжээ. Малын холимог ногоон тэжээл нь байгалийн хадланг бодвол малд шингэх шингэц, шимт чанар сайтай учир малын ашиг шимийн гарцад сайнаар нөлөөлж байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Сүү бэлтгэлийн мөшгөх систем хэрэглэгчдийн эргэлзээг тайлна</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">ХХААХҮ-ийн Судалгаа хөгжлийн төвийн мэргэжилтэн Д.Батцэцэг:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/79b70360eb5eab4cc241c5f2ebb3a5c5.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/79b70360eb5eab4cc241c5f2ebb3a5c5.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">Өдөр тутамдаа хэрэглэдэг хүнсний бүтээгдэхүүн учраас сүүний гарал үүсэл, чанар, аюулгүй байдалд анхаарах маш чухал. Монгол малын сүү баталгаатай гэдгийг харуулахын тулд малчнаас эхлээд малын эмч, сүүний үйлдвэр гээд шат бүрт оролцогч талуудын гинжин хэлхээг үүсгэн бүртгэлжүүлж, цахимжуулах нь маш чухал. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">ШХА-ийн Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төслийн хүрээнд хийгдсэн томоохон ажлын нэг сүүний мөшгөх тогтолцооны системийн ажил 2018 оноос хэрэгжиж эхэлсэн. Эхний ээлжинд бид Витафит милк ХХК-тай хамтарч технологийн үйл ажиллагаанд нь түшиглэн мөшгөлтийн системийн хөгжүүлэлтээ хийсэн. Ингэснээр<span class="twittersharelink"> үйлдвэрт түүхий эд болж ирж байгаа сүү ямар гарал үүсэлтэй, хэнийхээс ирсэн, тухайн айлын мал вакцинд хэзээ хэрхэн хамрагдсан зэрэг бүх мэдээлэл нь бүрэн тодорхой мэдээллийн сан болж хадгалагдаж байна</span>. Мөшгөлтийн систем нь энэ салбарт чухал ажлын эхлэл гэж харж байгаа. </p><p style="text-align: justify;">Энэ ажлыг зохион байгуулахад талуудын ойлголцол, хамтын ажиллагаа чухал байсан. Энэ үйл ажиллагааг дэмжиж, хамтран ажилласан байгууллага, хувь хүмүүст талархаж байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Хэрэглэгчдийн дунд малын сүү эмийн үлдэгдэлтэй эсэх дээр эргэлзээ байдаг шүү дээ. <span class="twittersharelink">Хэн ч гэсэн гэр бүлдээ чанартай, баталгаатай сүү хэрэглэхийг л хүсдэг. Сүүний мөшгөх системийг бүрэн хэмжээнд хөгжүүлснээр хэрэглэгчдийн тэрхүү эргэлзээг тайлж чадна.</span> Үйлдвэрийн зүгээс ч эрсдэлээ бууруулах боломж, нөгөө талаас зах зээлээ тэлэхэд туслах давуу тал үүснэ. Монголчууд гадаад зах зээлд сүү сүүн бүтээгдэхүүн экспортлоход тулгардаг асуудал ч үүний ард шийдэгдэх боломж бүрдэж байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong><span style="font-size: 18px;">Сүү, сүүн бүтээгдэхүүн экспортлох боломж нээгдэж байна</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">“АПУ Дэйри” ХХК-ийн үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа хариуцсан менежер Г.Мөнхмаа:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a78dc2395e887afb0b15d14daca829c8.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a78dc2395e887afb0b15d14daca829c8.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">Сүү бэлтгэлийн мөшгөх систем хэрэгжүүлснээр сүү үйлдвэрлэлийн бүхий л шат дамжлага хэрэглэгчдэд ил болж байна. Хэрэглэгчид өмнө нь зөвхөн тухайн компани, үйлдвэрийн нэрийг л мэддэг байсан шүү дээ. Харин мөшгөх системийг нэвтрүүлснээр таны ууж байгаа сүү анх аль аймгийн хэн гэдэг малчны хотноос, ямар үнээнээс саасан сүү вэ гэдгийг мэдэх боломжтой болсон. Үүгээр зогсохгүй сүүг хэрхэн тээвэрлэж, хэзээ, ямар дэлгүүрт ирсэн бэ зэрэг мэдээллийг цаг хугацаатай нь нарийн мэднэ гэсэн үг.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Өнгөрсөн жилээс эхлээд сүү нийлүүлж байгаа малчин бүрд “А данс” нээж, бүртгэл үүсгэсэн. Тухайн айлаас сүү авахдаа л дээжээс нь шинжилгээ авдаг. Шинжилсэн сүүнээс антибиотик, бактер зэргийн шинжилгээ хийснээр цаг алдалгүй асуудлыг илрүүлэх боломжтой. Хэрвээ ямар нэг асуудал гарлаа гэхэд хурдан хугацаанд малчинд мэдэгдэж, тухайн орон нутгийн малын эмчтэй хамтран шаардлагатай арга хэмжээ авна гэсэн үг. </p><p style="text-align: justify;">Манай үйлдвэрийн хувьд нийт 1200 гаруй малчдаас зуны улиралд 70-80 тн сүү, өвлийн улиралд өдөрт дундажаар 30-41 тн-ыг авч боловсруулдаг. Байнгын шинжилгээ хийж хяналт тавьж ажилласнаар малчдын хариуцлага ч нэмэгдэж байна. <span class="twittersharelink">Сүүний мөшгөх системд амжилттай шилжихэд улсаас авч хэрэгжүүлж буй бодлого шийдвэрүүд, өвлийн улиралд олгож буй сүүний урамшуулал ч их тус дэм болж байна. </span></p><p style="text-align: justify;">“Хариуцлагатай Нүүдэлчид”- Малын гаралтай түүхий эдийн бэлтгэн нийлүүлэлтийн мөшгих систем” хэрэгжиж эхэлснээр үйлдвэрлэгчдээс гадна хэрэглэгчид ч мөн чанартай бараа бүтээгдэхүүнийг өөрсдөө сонгож авах боломж нээгдэж байна.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Үйлдвэрт сүү нийлүүлж буй малчид гарал үүслийн баталгаатай сүүг нийлүүлэх үүрэгтэй, гарал үүслийн баталгааг тухайн бүс нутаг дахь гэрээт малын эмч нар, мал эмнэлгийн газар хяналтаа тавьсны дагуу тухай бүр олгож байна.</span> Үйлдвэр аль бүс нутгийн сүүг хэзээ, хэрхэн хүлээн авч ямар дамжлагаар боловсруулалт хийгдсэн талаарх тайланг өдөр тутам гаргах учраас хэрэглэгч тухайн бүтээгдэхүүнийг найдвартай баталгаатай мөн эсэхийг хүссэн үедээ мөшгөж мэдэх боломжтой юм. </p><p style="text-align: justify;">Малчид, фермерүүд маань эрүүл ахуйн зөв зохистой дадлыг хэрэгжүүлэхээр олон сургалт дээр хамтран ажиллаж байна. Тухайлбал сүүний соматик эсийн шинжилгээг хийснээр саалийн үнээний дэлэнгийн үрэвслтэй эсэхийг мэддэг.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Антибиотикийн шинжилгээг хийснээр саалийн үнээндээ антибиотик тарьсан тохиолдолд тухайн үнээнийхээ сүүг тусад нь авч тугалд нь өгөхгүй байхаас гадна өөрсдөө бас хэрэглэхгүй байх тал дээр зөвлөдөг. Энэ мэтээр малчдад сургалт хийж хүн амыг эрүүл аюулгүй сүү, сүүн бүтээгдэхүүнээр хангахад тэдний оролцоо маш чухал гэсэн ойлголтыг нь батжуулдаг.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Манай үйлдвэрийн зорилго бол сүү, сүүн бүтээгдэхүүнүүдээр дотоодын зах зээлийн хэрэгцээг хангах, импортыг орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, цаашид сүү, сүүн бүтээгдэхүүнийг экспортлох юм. Ингэхийн тулд олон улсын стандарт чанарыг баримталж бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэх төдийгүй үндсэн түүхий эд болох сүүгээ чанартай бэлтгэх нь чухал юм. Энэхүү сүү бэлтгэлийн мөшгөх цахим систем бидэнд энэ боломжийг олгоно гэж харж байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><br style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: Roboto, sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: justify; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: rgb(255, 255, 255); text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;"></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/тогтвортой хөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тогтвортой хөгжил</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/швейцарынхөгжлийнагентлаг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">швейцарынхөгжлийнагентлаг</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news-sha')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news-sha&text=Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг боллоо')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news-sha')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news-sha" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news-sha"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776625990.6337"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '39692';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b91482a0f5e648d21ba8ed40c57fb7e6a4410c1213d3b85eaf9fc9000287725ba9b69746b7882d4f7b9ab0549e9eb95cab61ce730617baf16d87584398e6b24');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b91482a0f5e648d21ba8ed40c57fb7e6a4410c1213d3b85eaf9fc9000287725ba9b69746b7882d4f7b9ab0549e9eb95cab61ce730617baf16d87584398e6b24');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b91482a0f5e648d21ba8ed40c57fb7e6a4410c1213d3b85eaf9fc9000287725ba9b69746b7882d4f7b9ab0549e9eb95cab61ce730617baf16d87584398e6b24');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-ulsiin-togtwortoi-khugjliin-tuluu-tunshilne">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/06a3e541a10c444eda4097fad6ae626b_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/06a3e541a10c444eda4097fad6ae626b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-ulsiin-togtwortoi-khugjliin-tuluu-tunshilne">
“Монгол Улсын тогтвортой хөгжлийн төлөө түншилнэ” </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
11 сарын 12, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/dgantsetseg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b158d91fc18861e42083974fe2a43a37.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b158d91fc18861e42083974fe2a43a37.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/dgantsetseg">
Жүжигчин Д.Ганцэцэг “Тогтвортой хөгжлийн боловсролын элч” боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 08, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/ikhkhot">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/2de397890caf619cf1231400ea60148c.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/2de397890caf619cf1231400ea60148c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ikhkhot">
Баяртай, идээшиж дассан их хот минь </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 23, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/my17">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/d5961989b0453e0f02ca6940dff08b6b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/d5961989b0453e0f02ca6940dff08b6b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/my17">
Аль нэг хүйсийг дорд үзсэн үг хэллэг, зан үйлийг эсэргүүц </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 22, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/kinog-e">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/551b3911e77b7085682f551acf826bb3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/551b3911e77b7085682f551acf826bb3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/kinog-e">
“Өөрчлөгдөж буй тэнгэр” киног эндээс үзээрэй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 02, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/numk";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн..." />
<meta name="keywords"
content="тогтвортой хөгжил, швейцарынхөгжлийнагентлаг" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c3ebe15f772409b7d9aaf11aee53509e.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c3ebe15f772409b7d9aaf11aee53509e.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг боллоо</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">07 сарын 09, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news-sha')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news-sha&text=Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг боллоо')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news-sha')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c3ebe15f772409b7d9aaf11aee53509e_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c3ebe15f772409b7d9aaf11aee53509e.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Хариуцлагатай нүүдэлчид” төслийн хүрээнд хийгдсэн малын гаралтай түүхий эдийн бэлтгэн нийлүүлэлтийг хянах цахим систем юм. Монголчуудын уламжлалт хүнс, сүүний чанар, аюулгүй байдал хэрхэн баталгаажсан талаар дараах зочдын ярианаас та уншаарай.</p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Малын гаралтай түүхий эдийг баталгаажуулж, малчдын орлогыг нэмэгдүүлэх зорилготой</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">“Ногоон алт-малын эрүүл мэнд” төслийн мэргэжилтэн Ч.Баярмаа:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2fdb3534ff79869f164b85925c0f710c.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2fdb3534ff79869f164b85925c0f710c.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">“Ногоон алт-малын эрүүл мэнд” /НАМЭМ/ төслөөс “Хариуцлагатай нүүдэлчид” малын гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүний чанарыг хянах цахим системийг 2018 оноос эхлэн Монголын бэлчээр ашиглагчдын нэгдсэн холбоо, Дижитал медик компанитай хамтран хөгжүүлж байна. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Системийн гол зорилго нь малын гаралтай түүхий эдийн гарал үүсэл, чанар, түүхий эд нийлүүлэгч малчид, фермерүүдийн хариуцлагатай байдал, тэдний ашиглаж буй бэлчээрийн төлөв байдал, малын эрүүл мэнд, тавлаг байдал, байгаль орчинд ээлтэй байдал зэрэг мэдээллийг түүхий эд худалдан авч буй боловсруулах үйлдвэрүүд, худалдан авагчдад баталгаажуулах юм. Ингэснээрээ<span class="twittersharelink"> монгол малын гаралтай түүхий эдийн үнэлэмжийг гадаад, дотоодын зах зээлд нэмэгдүүлж, малчдын орлогыг нэмэгдүүлэхэд оршиж байна. </span></p><p style="text-align: justify;">Энэ системийн нэг модуль болох сүү бэлтгэлийн мөшгөх системийг сүүний чанар, эрүүл ахуй, аюулгүй байдлыг баталгаажуулахад ашиглах зорилгоор ХХААХҮ-ийн Судалгаа хөгжлийн төв, Витафит милк ХХК-тай хамтран хөгжүүлж ХХААХҮЯ-нд хүлээлгэн өглөө. <span class="twittersharelink">Системийг хөгжүүлж, хэрэгжүүлэхэд оролцож хамтран ажилласан бүх оролцогч талуудад төслийн хамт олны өмнөөс талархал илэрхийлж байна. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 24px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></span></p><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Урамшууллын систем нэвтэрснээр сүү бэлтгэлийн ажил илүү тодорхой болж байна</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">ХХААХҮЯ, ХҮБХЗГ-ын дарга Л.Чой-Иш:</span></em></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/fc5cb240075553f704f984be690a2e6e.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/fc5cb240075553f704f984be690a2e6e.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;">Өнгөрсөн оны 11 дүгээр сарын 1-ээс энэ оны 3 дугаар сарын 31-нийг хүртэл малчдад сүүний урамшуулал олгосон. Ингэхдээ техникийн зохицуулалтын шаардлага хангасан өөрөөр хэлбэл стандартын шаардлага хангасан үйлдвэрт сүү нийлүүлдэг малчдад уг урамшууллыг эхэлж олгосон юм. </p><p style="text-align: justify;">Энэ төсөл дээр Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэнд” төслийн хамт олонтой хамтарч ажиллалаа. Төслийн гол ач холбогдол нь хаанаас хэн гэдэг хүн хэзээ, хэдий хэмжээний сүүг аль үйлдвэрт өгсөн бэ гэдэг мэдээллийг иж бүрэн шууд татах боломжтой болсноороо онцлог. Мөн урт хугацааны бодлого гаргахад энэ системийн ач холбогдол тун өндөр. Эхний ээлжинд нийт найман үйлдвэрт уг системийг нэвтрүүлээд байна. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Том, жижиг үйлдвэрийн аль алинд нь энэхүү систем хэдийн нэвтэрчихлээ. Энэ бол зөвхөн урамшууллын хүрээнд ажиллуулж буй зүйл биш гэдгийг онцлон хэлэх ёстой. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тухайн аж ахуйн нэгжүүд цаашдаа системийг байнга ашиглаад явна гэдгээрээ давуу талтай. Урамшуулал нь уг ажлыг үр дүнтэй болгох ердөө нэг алхам шүү дээ. Малчид заавал урамшуулал гэлтгүй цаашдаа малын түүхий эд нийлүүлэхдээ чанарын шаардлага хангасан, тодорхой стандартад нийцсэн бүтээгдэхүүнийг зах зээл дээр бий болгох зорилготой. </p><p style="text-align: justify;">Урамшууллын систем нэвтэрснээр сүү бэлтгэлийн ажил илүү тодорхой болно. Энэ үр дүн л төслийн гол үнэ цэнэ юм. Нөгөө талаас мөн мал эмнэлгийн системтэйгээ ч давхар уялдаж байна. Ингэснээр тухайн мал эрүүл эсэх, ямар эмчилгээ, тарилга хийснийг илүү тодорхой болгож байна. Урамшуулал 2025 оны 6 дугаар сард дуусгавар болно. <span class="twittersharelink">Ердөө жил гаруйн хугацаанд л 2500 гаруй малчин, фермерүүд, найман үйлдвэр хамрагдсан байна.</span> Тухайн жилийн 11 дүгээр сараас ирэх оны 4 дүгээр сар хүртэлх хугацаа юм. Энэ нь <span class="twittersharelink">өвлийн сүүний нийлүүлэлтийг илүү сайн нэмэгдүүлэхэд нөлөөлнө.</span> Манай улс жилдээ үйлдвэрийн дамжлагаар 45 сая литр гаруй сүү үйлдвэрлэдэг. Үүнээс өвлийн улиралд нийлүүлэгдэж байгаа нь 10 сая орчим байдаг. Тэгэхээр энэхүү 10 сая литр сүүний 9,8 саяд нь урамшуулал өгсөн гэсэн үг. Хуурай сүүний хэрэглээг багасгаж, малчдыг идэвхжүүлнэ гэдэгт итгэлтэй байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;">Манай систем дээр Монгол Улсын малтай бүх айлын мэдээлэл бий</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын Мал эмнэлгийн эрсдэлийн үнэлгээний газрын дарга П.Болдбаатар:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/e5b5351ea2502dc8f1b4c525c6de2e65.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/e5b5351ea2502dc8f1b4c525c6de2e65.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">Засгийн газрын 2020 оны 130 дугаар тогтоолоор “Сүү боловсруулах үйлдвэр, цехэд техникийн зохицуулалтын шаардлагад нийцсэн малын түүхий сүү нийлүүлсэн малчин, эрчимжсэн мал аж ахуй эрхлэгчид мөнгөн урамшуулал олгох журам”-ыг баталсан.</p><p style="text-align: justify;">Сүүнд тавигдах шаардлага гэдэг дээр мөн ялгаагүй мал эмнэлгийн гэрчилгээтэй байна гэж заасан. Мөн Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хуулийн дагуу тухайн малчны мал эрүүл байвал зах зээлд чөлөөтэй нэвтрэх ёстой. Хуулиар хариуцлагын тогтолцоог бий болгосон гэдгээрээ давуу талтай. Ний нуугүй хэлэхэд өмнө нь малаа турж үхсэн гэж мэдээлснээс шүлхийтэж үхүүлсэн нь дээр гэдэг үг хүртэл малчдын дунд байлаа. Нууц биш шүү дээ. Одоо бол 24 цагийн дотор малын эмчдээ заавал мэдэгддэг болсон. “Засгийн газрын бодлого шийдвэрийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор “Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хууль” хэрэгжүүлэх зорилготойгоор Мал эмнэлгийн ерөнхий газрыг байгуулсан. Мал эмнэлгийн ерөнхий газраас дээрх хуулийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор мал амьтны шилжих хөдөлгөөнийг нарийвчлан тогтоох, малын гаралтай бүтээгдэхүүний ариун цэвэр гарал үүслийн баталгааг хангах зорилгоор<span class="twittersharelink"> ШХА-ийн НАМЭМ төсөл хөтөлбөртэй хамтран ажиллаж, орон нутгаас ирэх мал эмнэлгийн гарал үүслийн гэрчилгээг цахимжуулж, эцсийн бүтээгдэхүүнийг ариун цэврийн баталгаажуулалтай бар кодтойгоор худалдаалах системтэй боллоо.</span></p><blockquote><p style="text-align: justify;">Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төслийнхөн мал эмнэлгийн нэгдсэн гэрчилгээний системийг хийж өгсөн. Энэхүү систем Малын эрүүл мэндийн тухай хуулийг хэрэгжүүлэхэд асар их дэм болсон гэдгийг онцлон хэлэх ёстой. Манай систем дээр Монгол Улсын малтай бүх айлын мэдээлэл бий. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Сүү өгсөн бол гэрчилгээ нь өдөр, цаг минуттай нь гарч ирдэг. Малчин нүүж нутаг сэлгэхэд эсвэл мах сүүгээ тушаахад тухайн регистрээр нь шүүхэд боомын вакцин, туулга хэзээ хийгдсэн нь шууд харагдана. Өөрөөр хэлбэл малын эмч тухайн айлын малд авсан арга хэмжээ дээр үндэслээд тэрхүү айлаас гарсан сүү эрүүл аюулгүй гэдгийг баталж гэрчилгээ олгож байгаа юм. Тухайн жилд малчин айлын хэдэн малд яг ямар арга авах вэ гэдгийг системд оруулдаг. Сумын мал эмнэлгийн тархвар судлаач нь тухайн нутаг дэвсгэр дээр ямар өвчний эсрэг арга хэмжээ авч, хэнийх гэж айлын малыг вакцинжуулахаа маш нарийн төлөвлөдөг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Малчид малаа эрүүлжүүлэх үүрэгтэй тул цааргалах зүйлгүй. Хэрвээ малчнаас шалтгаалан алдаа гарвал гарсан зардлыг нь малчин хүлээх хуультай. Төлөвлөснөөр хийгдсэн эсэхийг малын эмч хянаж хөтөлж, байцаагч батална. <span class="twittersharelink">Гар утас дээрх систем дээр мал эмнэлгийн бүх гүйцэтгэл хийгдсэн малтай айлын нэрс нь ногоон өнгөөр харагддаг, google дээр координатыг заадаг болчихсон.</span> Малын эмч малд вакцин тарихдаа системээ асаахад хаана хийсэн нь автоматаар бүртгэгддэг офлайн системтэй. </p><p style="text-align: justify;">Малд хэрэглэсэн эм бэлдмэлийн түүх ч бас энд бичээстэй бий. Эмийн бүртгэлийн системээс нь аль улсад үйлдвэрлэгдсэн, ямар ААН оруулж ирсэн нь хүртэл харагдана. Хуурамч эм бэлдмэл ашиглах боломжгүй болж байгаа юм. Энэ бол дэлхий нийтийн жишгээр хийгдэж буй ажил. Манайхан малын мах, сүү, эмийн үлдэгдэлтэй гэж янз бүрээр л ярьдаг шүү дээ. Ийм яриа, эргэлзээг мөшгөлтийн систем хязгаарлах аргаар цэгцэлж байна. Жишээ нь, малчин Доржийн малд малын эмч ивомек тарьсан бол сүүний эмийн үлдэгдэл гарах хүртэл 28 хоногийн хугацаанд сүлжээнд сануулаад хадгалчихна. Мэдээж энэ хугацаанд ямар ч гэрчилгээ гарахгүй. Гэрчилгээгүй учраас малын мах, сүү, бүтээгдэхүүнээ борлуулах ямар ч боломжгүй. Ийм хязгаарлалтын ажил эхлүүлсэн.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Яг үнэндээ таны регистрийн дугаарыг хийхэд эрүүл мэндийн түүхтэй холбоотой бүх мэдээлэл гарч ирэх болов уу? Гэтэл энэ системийн ачаар бид тухайн малын эрүүл мэндийн бүхий л мэдээллийг ороод харж болж байна.</span></p><p style="text-align: justify;">Ард нь мөшгөлтийн систем, нарийн үе шаттай ажлууд явагдаж байгаа учраас гэрчилгээтэй бол бүрэн баталгаатай гэсэн үг. Сүү цуглуулалтын системд сүүний компаниудын мэдээлэл бүртгэсэн цаг минутаар орж ирнэ, бүхий л мэдээлэл дата болж үлдэнэ. Үүн дээр гэрчилгээ авах эрх цахимаар үүснэ. Тэгэхээр хэрэглэгчдийг гэрчилгээг нь нэхэж заавал QR кодыг нь ухаалаг утсаараа уншуулахыг зөвлөж байна.</p><p style="text-align: center;"><br><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;"><br>Мөшгөх системийн ачаар таны авч байгаа малын сүү, мах баталгаатай болсон</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">Төв аймгийн Борнуур сумын мал эмнэлгийн тасгийн дарга Ц.Болормаа:</span></em></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/fa8f341a9616720494442f3058924ac4.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/fa8f341a9616720494442f3058924ac4.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;">Мал аж ахуйн гаралтай түүхий эд буюу хүнсний бүтээгдэхүүнд гарал үүслийн гэрчилгээ авдаг малчдын тоо эрс өссөн. Үүнд төрөөс явуулж буй бодлогын урамшуулал, мал эмнэлгийн нэгдсэн цахим систем нэвтрүүлэлт, Швейцарын хөгжлийн агентлагийн Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төсөл, Хариуцлагатай нүүдэлчид малын гаралтай түүхий эдийн мөшгөх цахим систем, Сүү бэлтгэлийн мөшгөх систем нэвтрүүлэлт зэрэг олон хүчин зүйл нөлөөлсөн.</p><p style="text-align: justify;">Бид Витафит ХХК, ШХА-ийн Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төсөлтэй хамтран 1000 гаруй саалийн үнээнд бруцеллёзын шинжилгээг гурав дахь жилдээ хийгээд байна. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Өмнө нь хуц, ухныг л бруцеллёзын шинжилгээнд хамруулдаг эсвэл саалийн үнээнд шаардлагаар шахуу хийдэг байсан юм. Төслийн эхний жилд л гэхэд 1100 орчим, дараа жил нь 870 гаруй саалийн үнээнд шинжилгээ хийсэн. Мөн малын сүүний шинжилгээг тогтмол хийж байна. <span class="twittersharelink">Үр дүнд нь Төв аймгийн Борнуур сумаас зах зээл дээр антибиотиктой сүү нийлүүлэх боломжгүй болсон гэж ам бардам хэлнэ</span>. </p><p style="text-align: justify;">Бруцеллёзын шинжилгээ хийж, саалийн үнээг ээмэгжүүлж, шинжилгээний зардлыг даасанд малчдын өмнөөс талархлаа илэрхийлье. Ээмгэн дээрх чипээр дамжуулан тухайн малын эрүүл мэндийг цахим системд оруулдаг, ингэснээр иргэд эрүүл баталгаатай хүнсээр хэрэглээгээ хангаж байна.</p><p style="text-align: justify;">Манайхаас 2-3 удаа бруцеллёз болон бусад шинжилгээ хийдэг, тухайн бүсээс антибиотик илрээгүй тохиолдолд “Эрүүл Сүрэгтэн” гэрчилгээг хоёр дахь жилдээ олгож байна.</p><p style="text-align: justify;">Уг гэрчилгээг одоогоор 48 малчин, фермер өрх авсан, энэ жилдээ 500 болгоно гэсэн төлөвлөгөөтэйгээр ажиллаж байна. Саахалт айл нь шинжилгээ өгч, гэрчилгээ аваад байхад өөрсдөө идэвхгүй хандахаас малчид санаа зовж аль болох шинжилгээгээ хийлгэхийг хичээдэг болсон. <span class="twittersharelink">Мал эмнэлгийн нэгдсэн цахим сүлжээнд нэвтэрснээрээ отор нүүдлээр явж байгаа эсвэл манай сумаас гарч байгаа малын мэдээллийг шууд мэдчихдэг гээд олон давуу талтай. </span>Системээс уг мал ямар үйлчилгээнд хамрагдсан эсэхийг харна бас мал, амьтны халдварт өвчнийг тандах, эрт илрүүлэх, урьдчилан сэргийлэх боломж нээгдсэн.</p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;"><br><br>Малчид сүүний чанарт илүү хариуцлагатай ханддаг болсон</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">"Витафит милк” ХХК-ийн сүү бэлтгэлийн албаны дарга С.Ичинхорлоо:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7daf997f09d50921f208115825a4cef3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7daf997f09d50921f208115825a4cef3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">“Витафит” компани 2016 оноос сүүний зах зээлд орж ажиллаж эхэлсэн. Анх Төв аймгийн гурван суманд хөргөлтийн цэг байгуулж байлаа. Яагаад гэвэл малчны хотноос авсан сүүгээ хөргөнө гэдэг сүүний чанар стандартыг хангах хамгийн эхний бас чухал алхам шүү дээ. Малчнаас сүүгээ авахаасаа өмнө гурван төрлийн шинжилгээ хийнэ. Үүнд сүүний шинэлэг байдал, сүүний хольц бүтцийн шинжилгээ зэргийг шинжлээд стандартын шаардлага хангасныг л авдаг. Хэрвээ эдгээр шаардлагыг хангахгүй бол тухайн сүүг авдаггүй. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Чиглэл бүрээс малчдаас сүүгээ аваад ирэхэд нь найман төрлийн дэлгэрэнгүй шинжилгээ авч сүүний танк руугаа хийдэг юм.</span></p><p style="text-align: justify;">Шинжилгээг ойрхон хугацаанд хийж үзээд байгаа нь сүүний шинэлэг байдлыг л хамгаалах арга юм. Халуун хүйтэн янз бүрийн хэмтэй сүү ирдэг учраас шууд Улаанбаатар руу сүүнийхээ машиндаа хийгээд гаргалгүйгээр эхлээд хүргэлтийн танканд хийж тодорхой хэм хүртэл нь хөргөдөг. Хөрсний дараа татан авалтын машинд ачдаг, машинаа PPS системээр хянаж байгаа учраас хаанаас хэдэн цагт гарсан нь, мөн үйлдвэрт хэдэн цагт ирэх нь тодорхой байдаг юм. Энэ хооронд үйлдвэр сүүгээ хүлээж авахад бэлдэж, ариутгал цэвэрлэгээгээ хийдэг.</p><p style="text-align: justify;">Үйлдвэрт ирсэн хойно нь лабораторид нийт 3 давтамжтайгаар 12 төрлийн шинжилгээ авч байна. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Манай компани эхний жилдээ антибиотикийн тест илрүүлгийг авахад жишээ нь 60 сая төгрөгийн зардал гаргаж байлаа. Энэ арга ажиллагааны хамгийн чухал ач холбогдол нь Монголчуудад эрүүл, аюулгүй сүүг нийлүүлэх. Эмийн үлдэгдэлтэй сүү хүний биед сөргөөр нөлөөлдөг. Малчдадаа энэ талын ойлголтыг өгөхөд бараг гурван жилийг зарцуулсан. Манайд сүү нийлүүлдэг малчид маань хотод байгаа хүүхдүүддээ “Витафит милк” ХХК-ийн сүүг л ав гэж захина аа гэж хэлдэг нь бидний ажлын үнэлгээ гэж боддог.</p><p style="text-align: justify;">Үнэхээр чанартай сүү нийлүүлдэг малчдадаа 50 төгрөгийн урамшуулал өгдөг уламжлалыг таван жилийн өмнө тогтоосон. Таван жилийн дараа эргээд харахад аль аль талдаа антибиотикийг ойлгодог болж компаниа хүндэлдэг болжээ. Өмнө үйлдвэрлэгчид сүүний чанар, аюулгүй байдалд санаа зовдог байсан бол Сүүний мөшгөх системийг хэрэгжүүлснээр энэ асуудал нэлээд цэгцэрч байна. Маш нарийн хяналттай тогтолцоо учраас хэрэглэгч сүүний чанарын асуудалд эргэлзэхгүйгээр авах боломж бүрдэж байна. QR уншуулаад л хэдэн цагийн өмнө малаа саагаад хэдэн цагийн дараа үйлдвэрт бүтээгдэхүүн болсныг ч хараад мэдчих боломжтой юм. Бид яг ийм систем бүрдүүлэхээр ажиллаж байна. Зургаан сарын дараа бол тухайн бүтээгдэхүүний мөшгөлтийн QR кодоор уншуулангуут эдгээр мэдээллийг гаргадаг болгохоор ажиллаж байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: right;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Сүүний урамшуулалд хамрагдан орлогоо нэмэгдүүлж, мал эмнэлгийн үйлчилгээгээ цаг хугацаандаа авч байна </span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">Борнуур сумын фермер малчин, 2017 оны аварга фермер Р.Бат-Эрдэнэ:</span></em></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/b3e2f53d1b8afd898dfa2a27cca244f3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/b3e2f53d1b8afd898dfa2a27cca244f3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Малчид, малын эзний үүрэг хариуцлага өндөржиж, малын халдварт өвчнийг эрт илрүүлэн шуурхай хариу арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж байна.</span> 5-6 жилийн өмнө вакцин туулга одоогийнх шиг хийгддэг байсангүй. Тэр хэрээрээ малчин бид халдварт өвчинд санаа зовохоо больсонд олзуурхдаг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Манайх гэхэд сүүний урамшуулалд хамрагдсан, манайх төдийгүй бусад малчдад овоо нэмэр болж байна. Малаа эрүүлжүүлж, чанаржуулахын тулд малын эмчтэйгээ гэрээ байгуулж, малаа үзлэг шинжилгээнд тогтмол хамруулдаг болсон. Энэ ажлыг тогтмолжуулсан учраас<span class="twittersharelink"> Борнуур суманд халдвар гараад байдаггүй гэж хардаг. Сүүний урамшуулалд хамрагдсанаас хойш нийлүүлэх сүүндээ мал эмнэлгийн гэрчилгээг тогтмол авдаг болсон</span>. Малчдын хувьд сүүний гэрчилгээний төлбөр 50-60 орчим мянган төгрөг төлж байна. Өмнө нь үйлдвэр малчдын өмнөөс төлдөг байсан юм. Энэ мэт олон зүйлээр малчдын үзэл сэтгэлгээ өөрчлөгдөж байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Улсаас сүүний нэмэгдэл урамшуулал олгосноор малчин, фермерүүд тэжээл худалдаж авч эсвэл өөрсдөө ногоон ургамал тарьж байна</span>. Малын тэжээлийн үнэ нэмэгдсэн энэ үед энэ нь маш чухал арга хэмжээ болж байна. Өмнө нь бид ногоон ургамал тариалж байсангүй. Үнэнийг хэлэхэд энэ талаар мэдээлэлгүй байжээ. Харин “Ногоон алт” төслийнхөн бидэнд хэрхэн тариалахыг зааж өгснөөр өөрсдөө тариалах боломж бүрдсэн. Ногоон тэжээлийн тухайд манай нутгийн малчид ам сайтай байна. Энэ жил бид газраа амрааж, өөрсдөө ногоон тэжээл тарьсан. Ногоон ургамал наанадаж бэлчээрийн газрыг амраахын зэрэгцээ ногооны шим тэжээл нь илүү, малдаа тарга тэвээрэг сайн өгдөг юм билээ. Өвлийг ажралгүй давсан. Ер нь өөрсдөө ногоон ургамал тариалж, хадлангийн талбай үүсгэх нь өнөө цагийн малчдын сурах ёстой нэг чадвар болжээ. Малын холимог ногоон тэжээл нь байгалийн хадланг бодвол малд шингэх шингэц, шимт чанар сайтай учир малын ашиг шимийн гарцад сайнаар нөлөөлж байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Сүү бэлтгэлийн мөшгөх систем хэрэглэгчдийн эргэлзээг тайлна</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">ХХААХҮ-ийн Судалгаа хөгжлийн төвийн мэргэжилтэн Д.Батцэцэг:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/79b70360eb5eab4cc241c5f2ebb3a5c5.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/79b70360eb5eab4cc241c5f2ebb3a5c5.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">Өдөр тутамдаа хэрэглэдэг хүнсний бүтээгдэхүүн учраас сүүний гарал үүсэл, чанар, аюулгүй байдалд анхаарах маш чухал. Монгол малын сүү баталгаатай гэдгийг харуулахын тулд малчнаас эхлээд малын эмч, сүүний үйлдвэр гээд шат бүрт оролцогч талуудын гинжин хэлхээг үүсгэн бүртгэлжүүлж, цахимжуулах нь маш чухал. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">ШХА-ийн Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төслийн хүрээнд хийгдсэн томоохон ажлын нэг сүүний мөшгөх тогтолцооны системийн ажил 2018 оноос хэрэгжиж эхэлсэн. Эхний ээлжинд бид Витафит милк ХХК-тай хамтарч технологийн үйл ажиллагаанд нь түшиглэн мөшгөлтийн системийн хөгжүүлэлтээ хийсэн. Ингэснээр<span class="twittersharelink"> үйлдвэрт түүхий эд болж ирж байгаа сүү ямар гарал үүсэлтэй, хэнийхээс ирсэн, тухайн айлын мал вакцинд хэзээ хэрхэн хамрагдсан зэрэг бүх мэдээлэл нь бүрэн тодорхой мэдээллийн сан болж хадгалагдаж байна</span>. Мөшгөлтийн систем нь энэ салбарт чухал ажлын эхлэл гэж харж байгаа. </p><p style="text-align: justify;">Энэ ажлыг зохион байгуулахад талуудын ойлголцол, хамтын ажиллагаа чухал байсан. Энэ үйл ажиллагааг дэмжиж, хамтран ажилласан байгууллага, хувь хүмүүст талархаж байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Хэрэглэгчдийн дунд малын сүү эмийн үлдэгдэлтэй эсэх дээр эргэлзээ байдаг шүү дээ. <span class="twittersharelink">Хэн ч гэсэн гэр бүлдээ чанартай, баталгаатай сүү хэрэглэхийг л хүсдэг. Сүүний мөшгөх системийг бүрэн хэмжээнд хөгжүүлснээр хэрэглэгчдийн тэрхүү эргэлзээг тайлж чадна.</span> Үйлдвэрийн зүгээс ч эрсдэлээ бууруулах боломж, нөгөө талаас зах зээлээ тэлэхэд туслах давуу тал үүснэ. Монголчууд гадаад зах зээлд сүү сүүн бүтээгдэхүүн экспортлоход тулгардаг асуудал ч үүний ард шийдэгдэх боломж бүрдэж байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong><span style="font-size: 18px;">Сүү, сүүн бүтээгдэхүүн экспортлох боломж нээгдэж байна</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">“АПУ Дэйри” ХХК-ийн үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа хариуцсан менежер Г.Мөнхмаа:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a78dc2395e887afb0b15d14daca829c8.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a78dc2395e887afb0b15d14daca829c8.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">Сүү бэлтгэлийн мөшгөх систем хэрэгжүүлснээр сүү үйлдвэрлэлийн бүхий л шат дамжлага хэрэглэгчдэд ил болж байна. Хэрэглэгчид өмнө нь зөвхөн тухайн компани, үйлдвэрийн нэрийг л мэддэг байсан шүү дээ. Харин мөшгөх системийг нэвтрүүлснээр таны ууж байгаа сүү анх аль аймгийн хэн гэдэг малчны хотноос, ямар үнээнээс саасан сүү вэ гэдгийг мэдэх боломжтой болсон. Үүгээр зогсохгүй сүүг хэрхэн тээвэрлэж, хэзээ, ямар дэлгүүрт ирсэн бэ зэрэг мэдээллийг цаг хугацаатай нь нарийн мэднэ гэсэн үг.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Өнгөрсөн жилээс эхлээд сүү нийлүүлж байгаа малчин бүрд “А данс” нээж, бүртгэл үүсгэсэн. Тухайн айлаас сүү авахдаа л дээжээс нь шинжилгээ авдаг. Шинжилсэн сүүнээс антибиотик, бактер зэргийн шинжилгээ хийснээр цаг алдалгүй асуудлыг илрүүлэх боломжтой. Хэрвээ ямар нэг асуудал гарлаа гэхэд хурдан хугацаанд малчинд мэдэгдэж, тухайн орон нутгийн малын эмчтэй хамтран шаардлагатай арга хэмжээ авна гэсэн үг. </p><p style="text-align: justify;">Манай үйлдвэрийн хувьд нийт 1200 гаруй малчдаас зуны улиралд 70-80 тн сүү, өвлийн улиралд өдөрт дундажаар 30-41 тн-ыг авч боловсруулдаг. Байнгын шинжилгээ хийж хяналт тавьж ажилласнаар малчдын хариуцлага ч нэмэгдэж байна. <span class="twittersharelink">Сүүний мөшгөх системд амжилттай шилжихэд улсаас авч хэрэгжүүлж буй бодлого шийдвэрүүд, өвлийн улиралд олгож буй сүүний урамшуулал ч их тус дэм болж байна. </span></p><p style="text-align: justify;">“Хариуцлагатай Нүүдэлчид”- Малын гаралтай түүхий эдийн бэлтгэн нийлүүлэлтийн мөшгих систем” хэрэгжиж эхэлснээр үйлдвэрлэгчдээс гадна хэрэглэгчид ч мөн чанартай бараа бүтээгдэхүүнийг өөрсдөө сонгож авах боломж нээгдэж байна.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Үйлдвэрт сүү нийлүүлж буй малчид гарал үүслийн баталгаатай сүүг нийлүүлэх үүрэгтэй, гарал үүслийн баталгааг тухайн бүс нутаг дахь гэрээт малын эмч нар, мал эмнэлгийн газар хяналтаа тавьсны дагуу тухай бүр олгож байна.</span> Үйлдвэр аль бүс нутгийн сүүг хэзээ, хэрхэн хүлээн авч ямар дамжлагаар боловсруулалт хийгдсэн талаарх тайланг өдөр тутам гаргах учраас хэрэглэгч тухайн бүтээгдэхүүнийг найдвартай баталгаатай мөн эсэхийг хүссэн үедээ мөшгөж мэдэх боломжтой юм. </p><p style="text-align: justify;">Малчид, фермерүүд маань эрүүл ахуйн зөв зохистой дадлыг хэрэгжүүлэхээр олон сургалт дээр хамтран ажиллаж байна. Тухайлбал сүүний соматик эсийн шинжилгээг хийснээр саалийн үнээний дэлэнгийн үрэвслтэй эсэхийг мэддэг.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Антибиотикийн шинжилгээг хийснээр саалийн үнээндээ антибиотик тарьсан тохиолдолд тухайн үнээнийхээ сүүг тусад нь авч тугалд нь өгөхгүй байхаас гадна өөрсдөө бас хэрэглэхгүй байх тал дээр зөвлөдөг. Энэ мэтээр малчдад сургалт хийж хүн амыг эрүүл аюулгүй сүү, сүүн бүтээгдэхүүнээр хангахад тэдний оролцоо маш чухал гэсэн ойлголтыг нь батжуулдаг.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Манай үйлдвэрийн зорилго бол сүү, сүүн бүтээгдэхүүнүүдээр дотоодын зах зээлийн хэрэгцээг хангах, импортыг орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, цаашид сүү, сүүн бүтээгдэхүүнийг экспортлох юм. Ингэхийн тулд олон улсын стандарт чанарыг баримталж бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэх төдийгүй үндсэн түүхий эд болох сүүгээ чанартай бэлтгэх нь чухал юм. Энэхүү сүү бэлтгэлийн мөшгөх цахим систем бидэнд энэ боломжийг олгоно гэж харж байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><br style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: Roboto, sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: justify; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: rgb(255, 255, 255); text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;"></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/тогтвортой хөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тогтвортой хөгжил</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/швейцарынхөгжлийнагентлаг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">швейцарынхөгжлийнагентлаг</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news-sha')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news-sha&text=Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг боллоо')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news-sha')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news-sha" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news-sha"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776625990.6337"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '39692';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b91482a0f5e648d21ba8ed40c57fb7e6a4410c1213d3b85eaf9fc9000287725ba9b69746b7882d4f7b9ab0549e9eb95cab61ce730617baf16d87584398e6b24');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b91482a0f5e648d21ba8ed40c57fb7e6a4410c1213d3b85eaf9fc9000287725ba9b69746b7882d4f7b9ab0549e9eb95cab61ce730617baf16d87584398e6b24');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b91482a0f5e648d21ba8ed40c57fb7e6a4410c1213d3b85eaf9fc9000287725ba9b69746b7882d4f7b9ab0549e9eb95cab61ce730617baf16d87584398e6b24');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-ulsiin-togtwortoi-khugjliin-tuluu-tunshilne">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/06a3e541a10c444eda4097fad6ae626b_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/06a3e541a10c444eda4097fad6ae626b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-ulsiin-togtwortoi-khugjliin-tuluu-tunshilne">
“Монгол Улсын тогтвортой хөгжлийн төлөө түншилнэ” </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
11 сарын 12, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/dgantsetseg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b158d91fc18861e42083974fe2a43a37.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b158d91fc18861e42083974fe2a43a37.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/dgantsetseg">
Жүжигчин Д.Ганцэцэг “Тогтвортой хөгжлийн боловсролын элч” боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 08, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/ikhkhot">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/2de397890caf619cf1231400ea60148c.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/2de397890caf619cf1231400ea60148c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ikhkhot">
Баяртай, идээшиж дассан их хот минь </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 23, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/my17">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/d5961989b0453e0f02ca6940dff08b6b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/d5961989b0453e0f02ca6940dff08b6b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/my17">
Аль нэг хүйсийг дорд үзсэн үг хэллэг, зан үйлийг эсэргүүц </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 22, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/kinog-e">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/551b3911e77b7085682f551acf826bb3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/551b3911e77b7085682f551acf826bb3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/kinog-e">
“Өөрчлөгдөж буй тэнгэр” киног эндээс үзээрэй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 02, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/numk";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг... | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн..." />
<meta name="keywords"
content="тогтвортой хөгжил, швейцарынхөгжлийнагентлаг" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг... | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c3ebe15f772409b7d9aaf11aee53509e.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг... | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c3ebe15f772409b7d9aaf11aee53509e.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/economics">
Санхүүгийн боловсрол </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг боллоо</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="https://peak.mn/files/profile/431b83e977cce1c051a42aa1c4fc1a94.png">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%A6.%D0%A6%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80" class="uk-text-semi uk-link-text">Цэдэнбалын Цэрэндолгор</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">07 сарын 09, 2021</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news-sha')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news-sha&text=Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг боллоо')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news-sha')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c3ebe15f772409b7d9aaf11aee53509e_progressive.jpg" class="progressive-image blurred lightbox-exclude" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/c3ebe15f772409b7d9aaf11aee53509e.jpg" alt=""/> </p>
<blockquote><p style="text-align: justify;">Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Хариуцлагатай нүүдэлчид” төслийн хүрээнд хийгдсэн малын гаралтай түүхий эдийн бэлтгэн нийлүүлэлтийг хянах цахим систем юм. Монголчуудын уламжлалт хүнс, сүүний чанар, аюулгүй байдал хэрхэн баталгаажсан талаар дараах зочдын ярианаас та уншаарай.</p></blockquote><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Малын гаралтай түүхий эдийг баталгаажуулж, малчдын орлогыг нэмэгдүүлэх зорилготой</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">“Ногоон алт-малын эрүүл мэнд” төслийн мэргэжилтэн Ч.Баярмаа:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2fdb3534ff79869f164b85925c0f710c.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/2fdb3534ff79869f164b85925c0f710c.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">“Ногоон алт-малын эрүүл мэнд” /НАМЭМ/ төслөөс “Хариуцлагатай нүүдэлчид” малын гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүний чанарыг хянах цахим системийг 2018 оноос эхлэн Монголын бэлчээр ашиглагчдын нэгдсэн холбоо, Дижитал медик компанитай хамтран хөгжүүлж байна. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Системийн гол зорилго нь малын гаралтай түүхий эдийн гарал үүсэл, чанар, түүхий эд нийлүүлэгч малчид, фермерүүдийн хариуцлагатай байдал, тэдний ашиглаж буй бэлчээрийн төлөв байдал, малын эрүүл мэнд, тавлаг байдал, байгаль орчинд ээлтэй байдал зэрэг мэдээллийг түүхий эд худалдан авч буй боловсруулах үйлдвэрүүд, худалдан авагчдад баталгаажуулах юм. Ингэснээрээ<span class="twittersharelink"> монгол малын гаралтай түүхий эдийн үнэлэмжийг гадаад, дотоодын зах зээлд нэмэгдүүлж, малчдын орлогыг нэмэгдүүлэхэд оршиж байна. </span></p><p style="text-align: justify;">Энэ системийн нэг модуль болох сүү бэлтгэлийн мөшгөх системийг сүүний чанар, эрүүл ахуй, аюулгүй байдлыг баталгаажуулахад ашиглах зорилгоор ХХААХҮ-ийн Судалгаа хөгжлийн төв, Витафит милк ХХК-тай хамтран хөгжүүлж ХХААХҮЯ-нд хүлээлгэн өглөө. <span class="twittersharelink">Системийг хөгжүүлж, хэрэгжүүлэхэд оролцож хамтран ажилласан бүх оролцогч талуудад төслийн хамт олны өмнөөс талархал илэрхийлж байна. </span></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 24px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></span></p><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 18px;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176);">Урамшууллын систем нэвтэрснээр сүү бэлтгэлийн ажил илүү тодорхой болж байна</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">ХХААХҮЯ, ХҮБХЗГ-ын дарга Л.Чой-Иш:</span></em></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/fc5cb240075553f704f984be690a2e6e.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/fc5cb240075553f704f984be690a2e6e.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;">Өнгөрсөн оны 11 дүгээр сарын 1-ээс энэ оны 3 дугаар сарын 31-нийг хүртэл малчдад сүүний урамшуулал олгосон. Ингэхдээ техникийн зохицуулалтын шаардлага хангасан өөрөөр хэлбэл стандартын шаардлага хангасан үйлдвэрт сүү нийлүүлдэг малчдад уг урамшууллыг эхэлж олгосон юм. </p><p style="text-align: justify;">Энэ төсөл дээр Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэнд” төслийн хамт олонтой хамтарч ажиллалаа. Төслийн гол ач холбогдол нь хаанаас хэн гэдэг хүн хэзээ, хэдий хэмжээний сүүг аль үйлдвэрт өгсөн бэ гэдэг мэдээллийг иж бүрэн шууд татах боломжтой болсноороо онцлог. Мөн урт хугацааны бодлого гаргахад энэ системийн ач холбогдол тун өндөр. Эхний ээлжинд нийт найман үйлдвэрт уг системийг нэвтрүүлээд байна. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Том, жижиг үйлдвэрийн аль алинд нь энэхүү систем хэдийн нэвтэрчихлээ. Энэ бол зөвхөн урамшууллын хүрээнд ажиллуулж буй зүйл биш гэдгийг онцлон хэлэх ёстой. </span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Тухайн аж ахуйн нэгжүүд цаашдаа системийг байнга ашиглаад явна гэдгээрээ давуу талтай. Урамшуулал нь уг ажлыг үр дүнтэй болгох ердөө нэг алхам шүү дээ. Малчид заавал урамшуулал гэлтгүй цаашдаа малын түүхий эд нийлүүлэхдээ чанарын шаардлага хангасан, тодорхой стандартад нийцсэн бүтээгдэхүүнийг зах зээл дээр бий болгох зорилготой. </p><p style="text-align: justify;">Урамшууллын систем нэвтэрснээр сүү бэлтгэлийн ажил илүү тодорхой болно. Энэ үр дүн л төслийн гол үнэ цэнэ юм. Нөгөө талаас мөн мал эмнэлгийн системтэйгээ ч давхар уялдаж байна. Ингэснээр тухайн мал эрүүл эсэх, ямар эмчилгээ, тарилга хийснийг илүү тодорхой болгож байна. Урамшуулал 2025 оны 6 дугаар сард дуусгавар болно. <span class="twittersharelink">Ердөө жил гаруйн хугацаанд л 2500 гаруй малчин, фермерүүд, найман үйлдвэр хамрагдсан байна.</span> Тухайн жилийн 11 дүгээр сараас ирэх оны 4 дүгээр сар хүртэлх хугацаа юм. Энэ нь <span class="twittersharelink">өвлийн сүүний нийлүүлэлтийг илүү сайн нэмэгдүүлэхэд нөлөөлнө.</span> Манай улс жилдээ үйлдвэрийн дамжлагаар 45 сая литр гаруй сүү үйлдвэрлэдэг. Үүнээс өвлийн улиралд нийлүүлэгдэж байгаа нь 10 сая орчим байдаг. Тэгэхээр энэхүү 10 сая литр сүүний 9,8 саяд нь урамшуулал өгсөн гэсэн үг. Хуурай сүүний хэрэглээг багасгаж, малчдыг идэвхжүүлнэ гэдэгт итгэлтэй байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;">Манай систем дээр Монгол Улсын малтай бүх айлын мэдээлэл бий</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын Мал эмнэлгийн эрсдэлийн үнэлгээний газрын дарга П.Болдбаатар:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/e5b5351ea2502dc8f1b4c525c6de2e65.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/e5b5351ea2502dc8f1b4c525c6de2e65.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">Засгийн газрын 2020 оны 130 дугаар тогтоолоор “Сүү боловсруулах үйлдвэр, цехэд техникийн зохицуулалтын шаардлагад нийцсэн малын түүхий сүү нийлүүлсэн малчин, эрчимжсэн мал аж ахуй эрхлэгчид мөнгөн урамшуулал олгох журам”-ыг баталсан.</p><p style="text-align: justify;">Сүүнд тавигдах шаардлага гэдэг дээр мөн ялгаагүй мал эмнэлгийн гэрчилгээтэй байна гэж заасан. Мөн Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хуулийн дагуу тухайн малчны мал эрүүл байвал зах зээлд чөлөөтэй нэвтрэх ёстой. Хуулиар хариуцлагын тогтолцоог бий болгосон гэдгээрээ давуу талтай. Ний нуугүй хэлэхэд өмнө нь малаа турж үхсэн гэж мэдээлснээс шүлхийтэж үхүүлсэн нь дээр гэдэг үг хүртэл малчдын дунд байлаа. Нууц биш шүү дээ. Одоо бол 24 цагийн дотор малын эмчдээ заавал мэдэгддэг болсон. “Засгийн газрын бодлого шийдвэрийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор “Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хууль” хэрэгжүүлэх зорилготойгоор Мал эмнэлгийн ерөнхий газрыг байгуулсан. Мал эмнэлгийн ерөнхий газраас дээрх хуулийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор мал амьтны шилжих хөдөлгөөнийг нарийвчлан тогтоох, малын гаралтай бүтээгдэхүүний ариун цэвэр гарал үүслийн баталгааг хангах зорилгоор<span class="twittersharelink"> ШХА-ийн НАМЭМ төсөл хөтөлбөртэй хамтран ажиллаж, орон нутгаас ирэх мал эмнэлгийн гарал үүслийн гэрчилгээг цахимжуулж, эцсийн бүтээгдэхүүнийг ариун цэврийн баталгаажуулалтай бар кодтойгоор худалдаалах системтэй боллоо.</span></p><blockquote><p style="text-align: justify;">Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төслийнхөн мал эмнэлгийн нэгдсэн гэрчилгээний системийг хийж өгсөн. Энэхүү систем Малын эрүүл мэндийн тухай хуулийг хэрэгжүүлэхэд асар их дэм болсон гэдгийг онцлон хэлэх ёстой. Манай систем дээр Монгол Улсын малтай бүх айлын мэдээлэл бий. </p></blockquote><p style="text-align: justify;">Сүү өгсөн бол гэрчилгээ нь өдөр, цаг минуттай нь гарч ирдэг. Малчин нүүж нутаг сэлгэхэд эсвэл мах сүүгээ тушаахад тухайн регистрээр нь шүүхэд боомын вакцин, туулга хэзээ хийгдсэн нь шууд харагдана. Өөрөөр хэлбэл малын эмч тухайн айлын малд авсан арга хэмжээ дээр үндэслээд тэрхүү айлаас гарсан сүү эрүүл аюулгүй гэдгийг баталж гэрчилгээ олгож байгаа юм. Тухайн жилд малчин айлын хэдэн малд яг ямар арга авах вэ гэдгийг системд оруулдаг. Сумын мал эмнэлгийн тархвар судлаач нь тухайн нутаг дэвсгэр дээр ямар өвчний эсрэг арга хэмжээ авч, хэнийх гэж айлын малыг вакцинжуулахаа маш нарийн төлөвлөдөг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Малчид малаа эрүүлжүүлэх үүрэгтэй тул цааргалах зүйлгүй. Хэрвээ малчнаас шалтгаалан алдаа гарвал гарсан зардлыг нь малчин хүлээх хуультай. Төлөвлөснөөр хийгдсэн эсэхийг малын эмч хянаж хөтөлж, байцаагч батална. <span class="twittersharelink">Гар утас дээрх систем дээр мал эмнэлгийн бүх гүйцэтгэл хийгдсэн малтай айлын нэрс нь ногоон өнгөөр харагддаг, google дээр координатыг заадаг болчихсон.</span> Малын эмч малд вакцин тарихдаа системээ асаахад хаана хийсэн нь автоматаар бүртгэгддэг офлайн системтэй. </p><p style="text-align: justify;">Малд хэрэглэсэн эм бэлдмэлийн түүх ч бас энд бичээстэй бий. Эмийн бүртгэлийн системээс нь аль улсад үйлдвэрлэгдсэн, ямар ААН оруулж ирсэн нь хүртэл харагдана. Хуурамч эм бэлдмэл ашиглах боломжгүй болж байгаа юм. Энэ бол дэлхий нийтийн жишгээр хийгдэж буй ажил. Манайхан малын мах, сүү, эмийн үлдэгдэлтэй гэж янз бүрээр л ярьдаг шүү дээ. Ийм яриа, эргэлзээг мөшгөлтийн систем хязгаарлах аргаар цэгцэлж байна. Жишээ нь, малчин Доржийн малд малын эмч ивомек тарьсан бол сүүний эмийн үлдэгдэл гарах хүртэл 28 хоногийн хугацаанд сүлжээнд сануулаад хадгалчихна. Мэдээж энэ хугацаанд ямар ч гэрчилгээ гарахгүй. Гэрчилгээгүй учраас малын мах, сүү, бүтээгдэхүүнээ борлуулах ямар ч боломжгүй. Ийм хязгаарлалтын ажил эхлүүлсэн.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Яг үнэндээ таны регистрийн дугаарыг хийхэд эрүүл мэндийн түүхтэй холбоотой бүх мэдээлэл гарч ирэх болов уу? Гэтэл энэ системийн ачаар бид тухайн малын эрүүл мэндийн бүхий л мэдээллийг ороод харж болж байна.</span></p><p style="text-align: justify;">Ард нь мөшгөлтийн систем, нарийн үе шаттай ажлууд явагдаж байгаа учраас гэрчилгээтэй бол бүрэн баталгаатай гэсэн үг. Сүү цуглуулалтын системд сүүний компаниудын мэдээлэл бүртгэсэн цаг минутаар орж ирнэ, бүхий л мэдээлэл дата болж үлдэнэ. Үүн дээр гэрчилгээ авах эрх цахимаар үүснэ. Тэгэхээр хэрэглэгчдийг гэрчилгээг нь нэхэж заавал QR кодыг нь ухаалаг утсаараа уншуулахыг зөвлөж байна.</p><p style="text-align: center;"><br><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;"><br>Мөшгөх системийн ачаар таны авч байгаа малын сүү, мах баталгаатай болсон</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">Төв аймгийн Борнуур сумын мал эмнэлгийн тасгийн дарга Ц.Болормаа:</span></em></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/fa8f341a9616720494442f3058924ac4.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/fa8f341a9616720494442f3058924ac4.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;">Мал аж ахуйн гаралтай түүхий эд буюу хүнсний бүтээгдэхүүнд гарал үүслийн гэрчилгээ авдаг малчдын тоо эрс өссөн. Үүнд төрөөс явуулж буй бодлогын урамшуулал, мал эмнэлгийн нэгдсэн цахим систем нэвтрүүлэлт, Швейцарын хөгжлийн агентлагийн Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төсөл, Хариуцлагатай нүүдэлчид малын гаралтай түүхий эдийн мөшгөх цахим систем, Сүү бэлтгэлийн мөшгөх систем нэвтрүүлэлт зэрэг олон хүчин зүйл нөлөөлсөн.</p><p style="text-align: justify;">Бид Витафит ХХК, ШХА-ийн Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төсөлтэй хамтран 1000 гаруй саалийн үнээнд бруцеллёзын шинжилгээг гурав дахь жилдээ хийгээд байна. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Өмнө нь хуц, ухныг л бруцеллёзын шинжилгээнд хамруулдаг эсвэл саалийн үнээнд шаардлагаар шахуу хийдэг байсан юм. Төслийн эхний жилд л гэхэд 1100 орчим, дараа жил нь 870 гаруй саалийн үнээнд шинжилгээ хийсэн. Мөн малын сүүний шинжилгээг тогтмол хийж байна. <span class="twittersharelink">Үр дүнд нь Төв аймгийн Борнуур сумаас зах зээл дээр антибиотиктой сүү нийлүүлэх боломжгүй болсон гэж ам бардам хэлнэ</span>. </p><p style="text-align: justify;">Бруцеллёзын шинжилгээ хийж, саалийн үнээг ээмэгжүүлж, шинжилгээний зардлыг даасанд малчдын өмнөөс талархлаа илэрхийлье. Ээмгэн дээрх чипээр дамжуулан тухайн малын эрүүл мэндийг цахим системд оруулдаг, ингэснээр иргэд эрүүл баталгаатай хүнсээр хэрэглээгээ хангаж байна.</p><p style="text-align: justify;">Манайхаас 2-3 удаа бруцеллёз болон бусад шинжилгээ хийдэг, тухайн бүсээс антибиотик илрээгүй тохиолдолд “Эрүүл Сүрэгтэн” гэрчилгээг хоёр дахь жилдээ олгож байна.</p><p style="text-align: justify;">Уг гэрчилгээг одоогоор 48 малчин, фермер өрх авсан, энэ жилдээ 500 болгоно гэсэн төлөвлөгөөтэйгээр ажиллаж байна. Саахалт айл нь шинжилгээ өгч, гэрчилгээ аваад байхад өөрсдөө идэвхгүй хандахаас малчид санаа зовж аль болох шинжилгээгээ хийлгэхийг хичээдэг болсон. <span class="twittersharelink">Мал эмнэлгийн нэгдсэн цахим сүлжээнд нэвтэрснээрээ отор нүүдлээр явж байгаа эсвэл манай сумаас гарч байгаа малын мэдээллийг шууд мэдчихдэг гээд олон давуу талтай. </span>Системээс уг мал ямар үйлчилгээнд хамрагдсан эсэхийг харна бас мал, амьтны халдварт өвчнийг тандах, эрт илрүүлэх, урьдчилан сэргийлэх боломж нээгдсэн.</p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;"><br><br>Малчид сүүний чанарт илүү хариуцлагатай ханддаг болсон</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">"Витафит милк” ХХК-ийн сүү бэлтгэлийн албаны дарга С.Ичинхорлоо:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7daf997f09d50921f208115825a4cef3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/7daf997f09d50921f208115825a4cef3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">“Витафит” компани 2016 оноос сүүний зах зээлд орж ажиллаж эхэлсэн. Анх Төв аймгийн гурван суманд хөргөлтийн цэг байгуулж байлаа. Яагаад гэвэл малчны хотноос авсан сүүгээ хөргөнө гэдэг сүүний чанар стандартыг хангах хамгийн эхний бас чухал алхам шүү дээ. Малчнаас сүүгээ авахаасаа өмнө гурван төрлийн шинжилгээ хийнэ. Үүнд сүүний шинэлэг байдал, сүүний хольц бүтцийн шинжилгээ зэргийг шинжлээд стандартын шаардлага хангасныг л авдаг. Хэрвээ эдгээр шаардлагыг хангахгүй бол тухайн сүүг авдаггүй. </p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Чиглэл бүрээс малчдаас сүүгээ аваад ирэхэд нь найман төрлийн дэлгэрэнгүй шинжилгээ авч сүүний танк руугаа хийдэг юм.</span></p><p style="text-align: justify;">Шинжилгээг ойрхон хугацаанд хийж үзээд байгаа нь сүүний шинэлэг байдлыг л хамгаалах арга юм. Халуун хүйтэн янз бүрийн хэмтэй сүү ирдэг учраас шууд Улаанбаатар руу сүүнийхээ машиндаа хийгээд гаргалгүйгээр эхлээд хүргэлтийн танканд хийж тодорхой хэм хүртэл нь хөргөдөг. Хөрсний дараа татан авалтын машинд ачдаг, машинаа PPS системээр хянаж байгаа учраас хаанаас хэдэн цагт гарсан нь, мөн үйлдвэрт хэдэн цагт ирэх нь тодорхой байдаг юм. Энэ хооронд үйлдвэр сүүгээ хүлээж авахад бэлдэж, ариутгал цэвэрлэгээгээ хийдэг.</p><p style="text-align: justify;">Үйлдвэрт ирсэн хойно нь лабораторид нийт 3 давтамжтайгаар 12 төрлийн шинжилгээ авч байна. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Манай компани эхний жилдээ антибиотикийн тест илрүүлгийг авахад жишээ нь 60 сая төгрөгийн зардал гаргаж байлаа. Энэ арга ажиллагааны хамгийн чухал ач холбогдол нь Монголчуудад эрүүл, аюулгүй сүүг нийлүүлэх. Эмийн үлдэгдэлтэй сүү хүний биед сөргөөр нөлөөлдөг. Малчдадаа энэ талын ойлголтыг өгөхөд бараг гурван жилийг зарцуулсан. Манайд сүү нийлүүлдэг малчид маань хотод байгаа хүүхдүүддээ “Витафит милк” ХХК-ийн сүүг л ав гэж захина аа гэж хэлдэг нь бидний ажлын үнэлгээ гэж боддог.</p><p style="text-align: justify;">Үнэхээр чанартай сүү нийлүүлдэг малчдадаа 50 төгрөгийн урамшуулал өгдөг уламжлалыг таван жилийн өмнө тогтоосон. Таван жилийн дараа эргээд харахад аль аль талдаа антибиотикийг ойлгодог болж компаниа хүндэлдэг болжээ. Өмнө үйлдвэрлэгчид сүүний чанар, аюулгүй байдалд санаа зовдог байсан бол Сүүний мөшгөх системийг хэрэгжүүлснээр энэ асуудал нэлээд цэгцэрч байна. Маш нарийн хяналттай тогтолцоо учраас хэрэглэгч сүүний чанарын асуудалд эргэлзэхгүйгээр авах боломж бүрдэж байна. QR уншуулаад л хэдэн цагийн өмнө малаа саагаад хэдэн цагийн дараа үйлдвэрт бүтээгдэхүүн болсныг ч хараад мэдчих боломжтой юм. Бид яг ийм систем бүрдүүлэхээр ажиллаж байна. Зургаан сарын дараа бол тухайн бүтээгдэхүүний мөшгөлтийн QR кодоор уншуулангуут эдгээр мэдээллийг гаргадаг болгохоор ажиллаж байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: right;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Сүүний урамшуулалд хамрагдан орлогоо нэмэгдүүлж, мал эмнэлгийн үйлчилгээгээ цаг хугацаандаа авч байна </span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">Борнуур сумын фермер малчин, 2017 оны аварга фермер Р.Бат-Эрдэнэ:</span></em></p><p style="text-align: justify;"><img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/b3e2f53d1b8afd898dfa2a27cca244f3.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/b3e2f53d1b8afd898dfa2a27cca244f3.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Малчид, малын эзний үүрэг хариуцлага өндөржиж, малын халдварт өвчнийг эрт илрүүлэн шуурхай хариу арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж байна.</span> 5-6 жилийн өмнө вакцин туулга одоогийнх шиг хийгддэг байсангүй. Тэр хэрээрээ малчин бид халдварт өвчинд санаа зовохоо больсонд олзуурхдаг. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Манайх гэхэд сүүний урамшуулалд хамрагдсан, манайх төдийгүй бусад малчдад овоо нэмэр болж байна. Малаа эрүүлжүүлж, чанаржуулахын тулд малын эмчтэйгээ гэрээ байгуулж, малаа үзлэг шинжилгээнд тогтмол хамруулдаг болсон. Энэ ажлыг тогтмолжуулсан учраас<span class="twittersharelink"> Борнуур суманд халдвар гараад байдаггүй гэж хардаг. Сүүний урамшуулалд хамрагдсанаас хойш нийлүүлэх сүүндээ мал эмнэлгийн гэрчилгээг тогтмол авдаг болсон</span>. Малчдын хувьд сүүний гэрчилгээний төлбөр 50-60 орчим мянган төгрөг төлж байна. Өмнө нь үйлдвэр малчдын өмнөөс төлдөг байсан юм. Энэ мэт олон зүйлээр малчдын үзэл сэтгэлгээ өөрчлөгдөж байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Улсаас сүүний нэмэгдэл урамшуулал олгосноор малчин, фермерүүд тэжээл худалдаж авч эсвэл өөрсдөө ногоон ургамал тарьж байна</span>. Малын тэжээлийн үнэ нэмэгдсэн энэ үед энэ нь маш чухал арга хэмжээ болж байна. Өмнө нь бид ногоон ургамал тариалж байсангүй. Үнэнийг хэлэхэд энэ талаар мэдээлэлгүй байжээ. Харин “Ногоон алт” төслийнхөн бидэнд хэрхэн тариалахыг зааж өгснөөр өөрсдөө тариалах боломж бүрдсэн. Ногоон тэжээлийн тухайд манай нутгийн малчид ам сайтай байна. Энэ жил бид газраа амрааж, өөрсдөө ногоон тэжээл тарьсан. Ногоон ургамал наанадаж бэлчээрийн газрыг амраахын зэрэгцээ ногооны шим тэжээл нь илүү, малдаа тарга тэвээрэг сайн өгдөг юм билээ. Өвлийг ажралгүй давсан. Ер нь өөрсдөө ногоон ургамал тариалж, хадлангийн талбай үүсгэх нь өнөө цагийн малчдын сурах ёстой нэг чадвар болжээ. Малын холимог ногоон тэжээл нь байгалийн хадланг бодвол малд шингэх шингэц, шимт чанар сайтай учир малын ашиг шимийн гарцад сайнаар нөлөөлж байна.</p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);"><br></span></strong></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Сүү бэлтгэлийн мөшгөх систем хэрэглэгчдийн эргэлзээг тайлна</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">ХХААХҮ-ийн Судалгаа хөгжлийн төвийн мэргэжилтэн Д.Батцэцэг:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/79b70360eb5eab4cc241c5f2ebb3a5c5.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/79b70360eb5eab4cc241c5f2ebb3a5c5.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">Өдөр тутамдаа хэрэглэдэг хүнсний бүтээгдэхүүн учраас сүүний гарал үүсэл, чанар, аюулгүй байдалд анхаарах маш чухал. Монгол малын сүү баталгаатай гэдгийг харуулахын тулд малчнаас эхлээд малын эмч, сүүний үйлдвэр гээд шат бүрт оролцогч талуудын гинжин хэлхээг үүсгэн бүртгэлжүүлж, цахимжуулах нь маш чухал. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">ШХА-ийн Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төслийн хүрээнд хийгдсэн томоохон ажлын нэг сүүний мөшгөх тогтолцооны системийн ажил 2018 оноос хэрэгжиж эхэлсэн. Эхний ээлжинд бид Витафит милк ХХК-тай хамтарч технологийн үйл ажиллагаанд нь түшиглэн мөшгөлтийн системийн хөгжүүлэлтээ хийсэн. Ингэснээр<span class="twittersharelink"> үйлдвэрт түүхий эд болж ирж байгаа сүү ямар гарал үүсэлтэй, хэнийхээс ирсэн, тухайн айлын мал вакцинд хэзээ хэрхэн хамрагдсан зэрэг бүх мэдээлэл нь бүрэн тодорхой мэдээллийн сан болж хадгалагдаж байна</span>. Мөшгөлтийн систем нь энэ салбарт чухал ажлын эхлэл гэж харж байгаа. </p><p style="text-align: justify;">Энэ ажлыг зохион байгуулахад талуудын ойлголцол, хамтын ажиллагаа чухал байсан. Энэ үйл ажиллагааг дэмжиж, хамтран ажилласан байгууллага, хувь хүмүүст талархаж байна.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Хэрэглэгчдийн дунд малын сүү эмийн үлдэгдэлтэй эсэх дээр эргэлзээ байдаг шүү дээ. <span class="twittersharelink">Хэн ч гэсэн гэр бүлдээ чанартай, баталгаатай сүү хэрэглэхийг л хүсдэг. Сүүний мөшгөх системийг бүрэн хэмжээнд хөгжүүлснээр хэрэглэгчдийн тэрхүү эргэлзээг тайлж чадна.</span> Үйлдвэрийн зүгээс ч эрсдэлээ бууруулах боломж, нөгөө талаас зах зээлээ тэлэхэд туслах давуу тал үүснэ. Монголчууд гадаад зах зээлд сүү сүүн бүтээгдэхүүн экспортлоход тулгардаг асуудал ч үүний ард шийдэгдэх боломж бүрдэж байгаа юм. </p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><span style="color: rgb(41, 105, 176);"><strong><span style="font-size: 18px;">Сүү, сүүн бүтээгдэхүүн экспортлох боломж нээгдэж байна</span></strong></span></p><p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 18px;">“АПУ Дэйри” ХХК-ийн үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа хариуцсан менежер Г.Мөнхмаа:<img src="https://peak.mn/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a78dc2395e887afb0b15d14daca829c8.jpg" class="fr-fic fr-dib" data-size="650,433.33333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/b6c078e0-42ed-4638-b631-a1b1bde0f95f/a78dc2395e887afb0b15d14daca829c8.jpg" data-test="true" data-test2="650"></span></em></p><p style="text-align: justify;">Сүү бэлтгэлийн мөшгөх систем хэрэгжүүлснээр сүү үйлдвэрлэлийн бүхий л шат дамжлага хэрэглэгчдэд ил болж байна. Хэрэглэгчид өмнө нь зөвхөн тухайн компани, үйлдвэрийн нэрийг л мэддэг байсан шүү дээ. Харин мөшгөх системийг нэвтрүүлснээр таны ууж байгаа сүү анх аль аймгийн хэн гэдэг малчны хотноос, ямар үнээнээс саасан сүү вэ гэдгийг мэдэх боломжтой болсон. Үүгээр зогсохгүй сүүг хэрхэн тээвэрлэж, хэзээ, ямар дэлгүүрт ирсэн бэ зэрэг мэдээллийг цаг хугацаатай нь нарийн мэднэ гэсэн үг.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Өнгөрсөн жилээс эхлээд сүү нийлүүлж байгаа малчин бүрд “А данс” нээж, бүртгэл үүсгэсэн. Тухайн айлаас сүү авахдаа л дээжээс нь шинжилгээ авдаг. Шинжилсэн сүүнээс антибиотик, бактер зэргийн шинжилгээ хийснээр цаг алдалгүй асуудлыг илрүүлэх боломжтой. Хэрвээ ямар нэг асуудал гарлаа гэхэд хурдан хугацаанд малчинд мэдэгдэж, тухайн орон нутгийн малын эмчтэй хамтран шаардлагатай арга хэмжээ авна гэсэн үг. </p><p style="text-align: justify;">Манай үйлдвэрийн хувьд нийт 1200 гаруй малчдаас зуны улиралд 70-80 тн сүү, өвлийн улиралд өдөрт дундажаар 30-41 тн-ыг авч боловсруулдаг. Байнгын шинжилгээ хийж хяналт тавьж ажилласнаар малчдын хариуцлага ч нэмэгдэж байна. <span class="twittersharelink">Сүүний мөшгөх системд амжилттай шилжихэд улсаас авч хэрэгжүүлж буй бодлого шийдвэрүүд, өвлийн улиралд олгож буй сүүний урамшуулал ч их тус дэм болж байна. </span></p><p style="text-align: justify;">“Хариуцлагатай Нүүдэлчид”- Малын гаралтай түүхий эдийн бэлтгэн нийлүүлэлтийн мөшгих систем” хэрэгжиж эхэлснээр үйлдвэрлэгчдээс гадна хэрэглэгчид ч мөн чанартай бараа бүтээгдэхүүнийг өөрсдөө сонгож авах боломж нээгдэж байна.</p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Үйлдвэрт сүү нийлүүлж буй малчид гарал үүслийн баталгаатай сүүг нийлүүлэх үүрэгтэй, гарал үүслийн баталгааг тухайн бүс нутаг дахь гэрээт малын эмч нар, мал эмнэлгийн газар хяналтаа тавьсны дагуу тухай бүр олгож байна.</span> Үйлдвэр аль бүс нутгийн сүүг хэзээ, хэрхэн хүлээн авч ямар дамжлагаар боловсруулалт хийгдсэн талаарх тайланг өдөр тутам гаргах учраас хэрэглэгч тухайн бүтээгдэхүүнийг найдвартай баталгаатай мөн эсэхийг хүссэн үедээ мөшгөж мэдэх боломжтой юм. </p><p style="text-align: justify;">Малчид, фермерүүд маань эрүүл ахуйн зөв зохистой дадлыг хэрэгжүүлэхээр олон сургалт дээр хамтран ажиллаж байна. Тухайлбал сүүний соматик эсийн шинжилгээг хийснээр саалийн үнээний дэлэнгийн үрэвслтэй эсэхийг мэддэг.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Антибиотикийн шинжилгээг хийснээр саалийн үнээндээ антибиотик тарьсан тохиолдолд тухайн үнээнийхээ сүүг тусад нь авч тугалд нь өгөхгүй байхаас гадна өөрсдөө бас хэрэглэхгүй байх тал дээр зөвлөдөг. Энэ мэтээр малчдад сургалт хийж хүн амыг эрүүл аюулгүй сүү, сүүн бүтээгдэхүүнээр хангахад тэдний оролцоо маш чухал гэсэн ойлголтыг нь батжуулдаг.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Манай үйлдвэрийн зорилго бол сүү, сүүн бүтээгдэхүүнүүдээр дотоодын зах зээлийн хэрэгцээг хангах, импортыг орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, цаашид сүү, сүүн бүтээгдэхүүнийг экспортлох юм. Ингэхийн тулд олон улсын стандарт чанарыг баримталж бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэх төдийгүй үндсэн түүхий эд болох сүүгээ чанартай бэлтгэх нь чухал юм. Энэхүү сүү бэлтгэлийн мөшгөх цахим систем бидэнд энэ боломжийг олгоно гэж харж байгаа. </p><p style="text-align: justify;"><br style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: Roboto, sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: justify; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: rgb(255, 255, 255); text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;"></p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/тогтвортой хөгжил" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">тогтвортой хөгжил</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/швейцарынхөгжлийнагентлаг" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">швейцарынхөгжлийнагентлаг</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news-sha')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news-sha&text=Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг боллоо')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news-sha')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news-sha" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news-sha"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
</h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776625990.6337"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
</div>
<script>
var foreign_key = '39692';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b91482a0f5e648d21ba8ed40c57fb7e6a4410c1213d3b85eaf9fc9000287725ba9b69746b7882d4f7b9ab0549e9eb95cab61ce730617baf16d87584398e6b24');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b91482a0f5e648d21ba8ed40c57fb7e6a4410c1213d3b85eaf9fc9000287725ba9b69746b7882d4f7b9ab0549e9eb95cab61ce730617baf16d87584398e6b24');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b91482a0f5e648d21ba8ed40c57fb7e6a4410c1213d3b85eaf9fc9000287725ba9b69746b7882d4f7b9ab0549e9eb95cab61ce730617baf16d87584398e6b24');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://minipos.beez.mn/" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/ebb9e1b24581e03b1924a1091ad032c9.png" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-ulsiin-togtwortoi-khugjliin-tuluu-tunshilne">
<img src="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/06a3e541a10c444eda4097fad6ae626b_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/bbc426ef-1be2-4476-b271-a7ca5af297a4/06a3e541a10c444eda4097fad6ae626b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/my17">
Миний 17 </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-ulsiin-togtwortoi-khugjliin-tuluu-tunshilne">
“Монгол Улсын тогтвортой хөгжлийн төлөө түншилнэ” </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Peak.mn </a> ・
11 сарын 12, 2025 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/dgantsetseg">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b158d91fc18861e42083974fe2a43a37.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/b158d91fc18861e42083974fe2a43a37.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/dgantsetseg">
Жүжигчин Д.Ганцэцэг “Тогтвортой хөгжлийн боловсролын элч” боллоо </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
05 сарын 08, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/ikhkhot">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/2de397890caf619cf1231400ea60148c.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/2de397890caf619cf1231400ea60148c.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ikhkhot">
Баяртай, идээшиж дассан их хот минь </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 23, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/my17">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/d5961989b0453e0f02ca6940dff08b6b.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/d5961989b0453e0f02ca6940dff08b6b.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/my17">
Аль нэг хүйсийг дорд үзсэн үг хэллэг, зан үйлийг эсэргүүц </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 22, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/kinog-e">
<img src="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/551b3911e77b7085682f551acf826bb3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/f551c63b-8ded-4a81-bca0-d40f0f3e032c/551b3911e77b7085682f551acf826bb3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/kinog-e">
“Өөрчлөгдөж буй тэнгэр” киног эндээс үзээрэй </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Х.Оргил </a> ・
11 сарын 02, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/numk";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '7b91482a0f5e648d21ba8ed40c57fb7e6a4410c1213d3b85eaf9fc9000287725ba9b69746b7882d4f7b9ab0549e9eb95cab61ce730617baf16d87584398e6b24',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.MWM0ZTVhZWU0ZWU3MDhkM2E0Y2EyMDlkNTgwZDNlMWQ4NjA5YjQxZTZmNzZkZmFmNjdmYzQ4YjQxNTc3YjAyMX0n1LDbivC1v/Tx7+Z3WsRGMICZ7dG34xuH0y6PnWkP',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1779217990',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.YzExNTlmNzk0MGI5Y2ZmN2RhYjllMTU5NTlhZTI0MmIyNjVmZmJjNjM5ZWZlNWM2MjdlMjEzNzI0ZjlkNTYxYUmaWTp9o6S+SNyHIWx2Lk3D9Q810beOobjKtGNz/uyKexkvVCtuVMMYAaZQvGcjnHGC49br36XwVlbzchTNA0I=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1779217990',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '7b91482a0f5e648d21ba8ed40c57fb7e6a4410c1213d3b85eaf9fc9000287725ba9b69746b7882d4f7b9ab0549e9eb95cab61ce730617baf16d87584398e6b24'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.MWM0ZTVhZWU0ZWU3MDhkM2E0Y2EyMDlkNTgwZDNlMWQ4NjA5YjQxZTZmNzZkZmFmNjdmYzQ4YjQxNTc3YjAyMX0n1LDbivC1v/Tx7+Z3WsRGMICZ7dG34xuH0y6PnWkP'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1779217990'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.YzExNTlmNzk0MGI5Y2ZmN2RhYjllMTU5NTlhZTI0MmIyNjVmZmJjNjM5ZWZlNWM2MjdlMjEzNzI0ZjlkNTYxYUmaWTp9o6S+SNyHIWx2Lk3D9Q810beOobjKtGNz/uyKexkvVCtuVMMYAaZQvGcjnHGC49br36XwVlbzchTNA0I='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1779217990'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг... | Peak News
Малчны хотноос үйлдвэрийн хаалга хүртэлх сүү бэлтгэн нийлүүлэлтэд цахим системээр хяналт тавьдаг боллоо
Антибиотикийн үлдэгдэлтэй сүү ууж байгаа эсэхээ хэрхэн мэдэх вэ. Бид үнэхээр органик, эрүүл, аюулгүй хүнс хэрэглэж чадаж байна уу? Иргэдийн дунд эргэлзээ төрүүлдэг энэхүү асуудал шийдлээ олжээ. Шийдэл нь Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Хариуцлагатай нүүдэлчид” төслийн хүрээнд хийгдсэн малын гаралтай түүхий эдийн бэлтгэн нийлүүлэлтийг хянах цахим систем юм. Монголчуудын уламжлалт хүнс, сүүний чанар, аюулгүй байдал хэрхэн баталгаажсан талаар дараах зочдын ярианаас та уншаарай.
Малын гаралтай түүхий эдийг баталгаажуулж, малчдын орлогыг нэмэгдүүлэх зорилготой
“Ногоон алт-малын эрүүл мэнд” төслийн мэргэжилтэн Ч.Баярмаа:
“Ногоон алт-малын эрүүл мэнд” /НАМЭМ/ төслөөс “Хариуцлагатай нүүдэлчид” малын гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүний чанарыг хянах цахим системийг 2018 оноос эхлэн Монголын бэлчээр ашиглагчдын нэгдсэн холбоо, Дижитал медик компанитай хамтран хөгжүүлж байна.
Системийн гол зорилго нь малын гаралтай түүхий эдийн гарал үүсэл, чанар, түүхий эд нийлүүлэгч малчид, фермерүүдийн хариуцлагатай байдал, тэдний ашиглаж буй бэлчээрийн төлөв байдал, малын эрүүл мэнд, тавлаг байдал, байгаль орчинд ээлтэй байдал зэрэг мэдээллийг түүхий эд худалдан авч буй боловсруулах үйлдвэрүүд, худалдан авагчдад баталгаажуулах юм. Ингэснээрээ
Энэ системийн нэг модуль болох сүү бэлтгэлийн мөшгөх системийг сүүний чанар, эрүүл ахуй, аюулгүй байдлыг баталгаажуулахад ашиглах зорилгоор ХХААХҮ-ийн Судалгаа хөгжлийн төв, Витафит милк ХХК-тай хамтран хөгжүүлж ХХААХҮЯ-нд хүлээлгэн өглөө.
Урамшууллын систем нэвтэрснээр сүү бэлтгэлийн ажил илүү тодорхой болж байна
ХХААХҮЯ, ХҮБХЗГ-ын дарга Л.Чой-Иш:
Өнгөрсөн оны 11 дүгээр сарын 1-ээс энэ оны 3 дугаар сарын 31-нийг хүртэл малчдад сүүний урамшуулал олгосон. Ингэхдээ техникийн зохицуулалтын шаардлага хангасан өөрөөр хэлбэл стандартын шаардлага хангасан үйлдвэрт сүү нийлүүлдэг малчдад уг урамшууллыг эхэлж олгосон юм.
Энэ төсөл дээр Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт-малын эрүүл мэнд” төслийн хамт олонтой хамтарч ажиллалаа. Төслийн гол ач холбогдол нь хаанаас хэн гэдэг хүн хэзээ, хэдий хэмжээний сүүг аль үйлдвэрт өгсөн бэ гэдэг мэдээллийг иж бүрэн шууд татах боломжтой болсноороо онцлог. Мөн урт хугацааны бодлого гаргахад энэ системийн ач холбогдол тун өндөр. Эхний ээлжинд нийт найман үйлдвэрт уг системийг нэвтрүүлээд байна.
Тухайн аж ахуйн нэгжүүд цаашдаа системийг байнга ашиглаад явна гэдгээрээ давуу талтай. Урамшуулал нь уг ажлыг үр дүнтэй болгох ердөө нэг алхам шүү дээ. Малчид заавал урамшуулал гэлтгүй цаашдаа малын түүхий эд нийлүүлэхдээ чанарын шаардлага хангасан, тодорхой стандартад нийцсэн бүтээгдэхүүнийг зах зээл дээр бий болгох зорилготой.
Урамшууллын систем нэвтэрснээр сүү бэлтгэлийн ажил илүү тодорхой болно. Энэ үр дүн л төслийн гол үнэ цэнэ юм. Нөгөө талаас мөн мал эмнэлгийн системтэйгээ ч давхар уялдаж байна. Ингэснээр тухайн мал эрүүл эсэх, ямар эмчилгээ, тарилга хийснийг илүү тодорхой болгож байна. Урамшуулал 2025 оны 6 дугаар сард дуусгавар болно. Тухайн жилийн 11 дүгээр сараас ирэх оны 4 дүгээр сар хүртэлх хугацаа юм. Энэ нь Манай улс жилдээ үйлдвэрийн дамжлагаар 45 сая литр гаруй сүү үйлдвэрлэдэг. Үүнээс өвлийн улиралд нийлүүлэгдэж байгаа нь 10 сая орчим байдаг. Тэгэхээр энэхүү 10 сая литр сүүний 9,8 саяд нь урамшуулал өгсөн гэсэн үг. Хуурай сүүний хэрэглээг багасгаж, малчдыг идэвхжүүлнэ гэдэгт итгэлтэй байна.
Манай систем дээр Монгол Улсын малтай бүх айлын мэдээлэл бий
Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын Мал эмнэлгийн эрсдэлийн үнэлгээний газрын дарга П.Болдбаатар:
Засгийн газрын 2020 оны 130 дугаар тогтоолоор “Сүү боловсруулах үйлдвэр, цехэд техникийн зохицуулалтын шаардлагад нийцсэн малын түүхий сүү нийлүүлсэн малчин, эрчимжсэн мал аж ахуй эрхлэгчид мөнгөн урамшуулал олгох журам”-ыг баталсан.
Сүүнд тавигдах шаардлага гэдэг дээр мөн ялгаагүй мал эмнэлгийн гэрчилгээтэй байна гэж заасан. Мөн Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хуулийн дагуу тухайн малчны мал эрүүл байвал зах зээлд чөлөөтэй нэвтрэх ёстой. Хуулиар хариуцлагын тогтолцоог бий болгосон гэдгээрээ давуу талтай. Ний нуугүй хэлэхэд өмнө нь малаа турж үхсэн гэж мэдээлснээс шүлхийтэж үхүүлсэн нь дээр гэдэг үг хүртэл малчдын дунд байлаа. Нууц биш шүү дээ. Одоо бол 24 цагийн дотор малын эмчдээ заавал мэдэгддэг болсон. “Засгийн газрын бодлого шийдвэрийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор “Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хууль” хэрэгжүүлэх зорилготойгоор Мал эмнэлгийн ерөнхий газрыг байгуулсан. Мал эмнэлгийн ерөнхий газраас дээрх хуулийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор мал амьтны шилжих хөдөлгөөнийг нарийвчлан тогтоох, малын гаралтай бүтээгдэхүүний ариун цэвэр гарал үүслийн баталгааг хангах зорилгоор
Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төслийнхөн мал эмнэлгийн нэгдсэн гэрчилгээний системийг хийж өгсөн. Энэхүү систем Малын эрүүл мэндийн тухай хуулийг хэрэгжүүлэхэд асар их дэм болсон гэдгийг онцлон хэлэх ёстой. Манай систем дээр Монгол Улсын малтай бүх айлын мэдээлэл бий.
Сүү өгсөн бол гэрчилгээ нь өдөр, цаг минуттай нь гарч ирдэг. Малчин нүүж нутаг сэлгэхэд эсвэл мах сүүгээ тушаахад тухайн регистрээр нь шүүхэд боомын вакцин, туулга хэзээ хийгдсэн нь шууд харагдана. Өөрөөр хэлбэл малын эмч тухайн айлын малд авсан арга хэмжээ дээр үндэслээд тэрхүү айлаас гарсан сүү эрүүл аюулгүй гэдгийг баталж гэрчилгээ олгож байгаа юм. Тухайн жилд малчин айлын хэдэн малд яг ямар арга авах вэ гэдгийг системд оруулдаг. Сумын мал эмнэлгийн тархвар судлаач нь тухайн нутаг дэвсгэр дээр ямар өвчний эсрэг арга хэмжээ авч, хэнийх гэж айлын малыг вакцинжуулахаа маш нарийн төлөвлөдөг.
Малчид малаа эрүүлжүүлэх үүрэгтэй тул цааргалах зүйлгүй. Хэрвээ малчнаас шалтгаалан алдаа гарвал гарсан зардлыг нь малчин хүлээх хуультай. Төлөвлөснөөр хийгдсэн эсэхийг малын эмч хянаж хөтөлж, байцаагч батална. Малын эмч малд вакцин тарихдаа системээ асаахад хаана хийсэн нь автоматаар бүртгэгддэг офлайн системтэй.
Малд хэрэглэсэн эм бэлдмэлийн түүх ч бас энд бичээстэй бий. Эмийн бүртгэлийн системээс нь аль улсад үйлдвэрлэгдсэн, ямар ААН оруулж ирсэн нь хүртэл харагдана. Хуурамч эм бэлдмэл ашиглах боломжгүй болж байгаа юм. Энэ бол дэлхий нийтийн жишгээр хийгдэж буй ажил. Манайхан малын мах, сүү, эмийн үлдэгдэлтэй гэж янз бүрээр л ярьдаг шүү дээ. Ийм яриа, эргэлзээг мөшгөлтийн систем хязгаарлах аргаар цэгцэлж байна. Жишээ нь, малчин Доржийн малд малын эмч ивомек тарьсан бол сүүний эмийн үлдэгдэл гарах хүртэл 28 хоногийн хугацаанд сүлжээнд сануулаад хадгалчихна. Мэдээж энэ хугацаанд ямар ч гэрчилгээ гарахгүй. Гэрчилгээгүй учраас малын мах, сүү, бүтээгдэхүүнээ борлуулах ямар ч боломжгүй. Ийм хязгаарлалтын ажил эхлүүлсэн.
Ард нь мөшгөлтийн систем, нарийн үе шаттай ажлууд явагдаж байгаа учраас гэрчилгээтэй бол бүрэн баталгаатай гэсэн үг. Сүү цуглуулалтын системд сүүний компаниудын мэдээлэл бүртгэсэн цаг минутаар орж ирнэ, бүхий л мэдээлэл дата болж үлдэнэ. Үүн дээр гэрчилгээ авах эрх цахимаар үүснэ. Тэгэхээр хэрэглэгчдийг гэрчилгээг нь нэхэж заавал QR кодыг нь ухаалаг утсаараа уншуулахыг зөвлөж байна.
Төв аймгийн Борнуур сумын мал эмнэлгийн тасгийн дарга Ц.Болормаа:
Мал аж ахуйн гаралтай түүхий эд буюу хүнсний бүтээгдэхүүнд гарал үүслийн гэрчилгээ авдаг малчдын тоо эрс өссөн. Үүнд төрөөс явуулж буй бодлогын урамшуулал, мал эмнэлгийн нэгдсэн цахим систем нэвтрүүлэлт, Швейцарын хөгжлийн агентлагийн Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төсөл, Хариуцлагатай нүүдэлчид малын гаралтай түүхий эдийн мөшгөх цахим систем, Сүү бэлтгэлийн мөшгөх систем нэвтрүүлэлт зэрэг олон хүчин зүйл нөлөөлсөн.
Бид Витафит ХХК, ШХА-ийн Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төсөлтэй хамтран 1000 гаруй саалийн үнээнд бруцеллёзын шинжилгээг гурав дахь жилдээ хийгээд байна.
Өмнө нь хуц, ухныг л бруцеллёзын шинжилгээнд хамруулдаг эсвэл саалийн үнээнд шаардлагаар шахуу хийдэг байсан юм. Төслийн эхний жилд л гэхэд 1100 орчим, дараа жил нь 870 гаруй саалийн үнээнд шинжилгээ хийсэн. Мөн малын сүүний шинжилгээг тогтмол хийж байна. .
Бруцеллёзын шинжилгээ хийж, саалийн үнээг ээмэгжүүлж, шинжилгээний зардлыг даасанд малчдын өмнөөс талархлаа илэрхийлье. Ээмгэн дээрх чипээр дамжуулан тухайн малын эрүүл мэндийг цахим системд оруулдаг, ингэснээр иргэд эрүүл баталгаатай хүнсээр хэрэглээгээ хангаж байна.
Манайхаас 2-3 удаа бруцеллёз болон бусад шинжилгээ хийдэг, тухайн бүсээс антибиотик илрээгүй тохиолдолд “Эрүүл Сүрэгтэн” гэрчилгээг хоёр дахь жилдээ олгож байна.
Уг гэрчилгээг одоогоор 48 малчин, фермер өрх авсан, энэ жилдээ 500 болгоно гэсэн төлөвлөгөөтэйгээр ажиллаж байна. Саахалт айл нь шинжилгээ өгч, гэрчилгээ аваад байхад өөрсдөө идэвхгүй хандахаас малчид санаа зовж аль болох шинжилгээгээ хийлгэхийг хичээдэг болсон. Системээс уг мал ямар үйлчилгээнд хамрагдсан эсэхийг харна бас мал, амьтны халдварт өвчнийг тандах, эрт илрүүлэх, урьдчилан сэргийлэх боломж нээгдсэн.
"Витафит милк” ХХК-ийн сүү бэлтгэлийн албаны дарга С.Ичинхорлоо:
“Витафит” компани 2016 оноос сүүний зах зээлд орж ажиллаж эхэлсэн. Анх Төв аймгийн гурван суманд хөргөлтийн цэг байгуулж байлаа. Яагаад гэвэл малчны хотноос авсан сүүгээ хөргөнө гэдэг сүүний чанар стандартыг хангах хамгийн эхний бас чухал алхам шүү дээ. Малчнаас сүүгээ авахаасаа өмнө гурван төрлийн шинжилгээ хийнэ. Үүнд сүүний шинэлэг байдал, сүүний хольц бүтцийн шинжилгээ зэргийг шинжлээд стандартын шаардлага хангасныг л авдаг. Хэрвээ эдгээр шаардлагыг хангахгүй бол тухайн сүүг авдаггүй.
Шинжилгээг ойрхон хугацаанд хийж үзээд байгаа нь сүүний шинэлэг байдлыг л хамгаалах арга юм. Халуун хүйтэн янз бүрийн хэмтэй сүү ирдэг учраас шууд Улаанбаатар руу сүүнийхээ машиндаа хийгээд гаргалгүйгээр эхлээд хүргэлтийн танканд хийж тодорхой хэм хүртэл нь хөргөдөг. Хөрсний дараа татан авалтын машинд ачдаг, машинаа PPS системээр хянаж байгаа учраас хаанаас хэдэн цагт гарсан нь, мөн үйлдвэрт хэдэн цагт ирэх нь тодорхой байдаг юм. Энэ хооронд үйлдвэр сүүгээ хүлээж авахад бэлдэж, ариутгал цэвэрлэгээгээ хийдэг.
Үйлдвэрт ирсэн хойно нь лабораторид нийт 3 давтамжтайгаар 12 төрлийн шинжилгээ авч байна.
Манай компани эхний жилдээ антибиотикийн тест илрүүлгийг авахад жишээ нь 60 сая төгрөгийн зардал гаргаж байлаа. Энэ арга ажиллагааны хамгийн чухал ач холбогдол нь Монголчуудад эрүүл, аюулгүй сүүг нийлүүлэх. Эмийн үлдэгдэлтэй сүү хүний биед сөргөөр нөлөөлдөг. Малчдадаа энэ талын ойлголтыг өгөхөд бараг гурван жилийг зарцуулсан. Манайд сүү нийлүүлдэг малчид маань хотод байгаа хүүхдүүддээ “Витафит милк” ХХК-ийн сүүг л ав гэж захина аа гэж хэлдэг нь бидний ажлын үнэлгээ гэж боддог.
Үнэхээр чанартай сүү нийлүүлдэг малчдадаа 50 төгрөгийн урамшуулал өгдөг уламжлалыг таван жилийн өмнө тогтоосон. Таван жилийн дараа эргээд харахад аль аль талдаа антибиотикийг ойлгодог болж компаниа хүндэлдэг болжээ. Өмнө үйлдвэрлэгчид сүүний чанар, аюулгүй байдалд санаа зовдог байсан бол Сүүний мөшгөх системийг хэрэгжүүлснээр энэ асуудал нэлээд цэгцэрч байна. Маш нарийн хяналттай тогтолцоо учраас хэрэглэгч сүүний чанарын асуудалд эргэлзэхгүйгээр авах боломж бүрдэж байна. QR уншуулаад л хэдэн цагийн өмнө малаа саагаад хэдэн цагийн дараа үйлдвэрт бүтээгдэхүүн болсныг ч хараад мэдчих боломжтой юм. Бид яг ийм систем бүрдүүлэхээр ажиллаж байна. Зургаан сарын дараа бол тухайн бүтээгдэхүүний мөшгөлтийн QR кодоор уншуулангуут эдгээр мэдээллийг гаргадаг болгохоор ажиллаж байна.
Сүүний урамшуулалд хамрагдан орлогоо нэмэгдүүлж, мал эмнэлгийн үйлчилгээгээ цаг хугацаандаа авч байна
Борнуур сумын фермер малчин, 2017 оны аварга фермер Р.Бат-Эрдэнэ:
5-6 жилийн өмнө вакцин туулга одоогийнх шиг хийгддэг байсангүй. Тэр хэрээрээ малчин бид халдварт өвчинд санаа зовохоо больсонд олзуурхдаг.
Манайх гэхэд сүүний урамшуулалд хамрагдсан, манайх төдийгүй бусад малчдад овоо нэмэр болж байна. Малаа эрүүлжүүлж, чанаржуулахын тулд малын эмчтэйгээ гэрээ байгуулж, малаа үзлэг шинжилгээнд тогтмол хамруулдаг болсон. Энэ ажлыг тогтмолжуулсан учраас. Малчдын хувьд сүүний гэрчилгээний төлбөр 50-60 орчим мянган төгрөг төлж байна. Өмнө нь үйлдвэр малчдын өмнөөс төлдөг байсан юм. Энэ мэт олон зүйлээр малчдын үзэл сэтгэлгээ өөрчлөгдөж байна.
. Малын тэжээлийн үнэ нэмэгдсэн энэ үед энэ нь маш чухал арга хэмжээ болж байна. Өмнө нь бид ногоон ургамал тариалж байсангүй. Үнэнийг хэлэхэд энэ талаар мэдээлэлгүй байжээ. Харин “Ногоон алт” төслийнхөн бидэнд хэрхэн тариалахыг зааж өгснөөр өөрсдөө тариалах боломж бүрдсэн. Ногоон тэжээлийн тухайд манай нутгийн малчид ам сайтай байна. Энэ жил бид газраа амрааж, өөрсдөө ногоон тэжээл тарьсан. Ногоон ургамал наанадаж бэлчээрийн газрыг амраахын зэрэгцээ ногооны шим тэжээл нь илүү, малдаа тарга тэвээрэг сайн өгдөг юм билээ. Өвлийг ажралгүй давсан. Ер нь өөрсдөө ногоон ургамал тариалж, хадлангийн талбай үүсгэх нь өнөө цагийн малчдын сурах ёстой нэг чадвар болжээ. Малын холимог ногоон тэжээл нь байгалийн хадланг бодвол малд шингэх шингэц, шимт чанар сайтай учир малын ашиг шимийн гарцад сайнаар нөлөөлж байна.
Сүү бэлтгэлийн мөшгөх систем хэрэглэгчдийн эргэлзээг тайлна
ХХААХҮ-ийн Судалгаа хөгжлийн төвийн мэргэжилтэн Д.Батцэцэг:
Өдөр тутамдаа хэрэглэдэг хүнсний бүтээгдэхүүн учраас сүүний гарал үүсэл, чанар, аюулгүй байдалд анхаарах маш чухал. Монгол малын сүү баталгаатай гэдгийг харуулахын тулд малчнаас эхлээд малын эмч, сүүний үйлдвэр гээд шат бүрт оролцогч талуудын гинжин хэлхээг үүсгэн бүртгэлжүүлж, цахимжуулах нь маш чухал.
ШХА-ийн Ногоон алт-малын эрүүл мэнд төслийн хүрээнд хийгдсэн томоохон ажлын нэг сүүний мөшгөх тогтолцооны системийн ажил 2018 оноос хэрэгжиж эхэлсэн. Эхний ээлжинд бид Витафит милк ХХК-тай хамтарч технологийн үйл ажиллагаанд нь түшиглэн мөшгөлтийн системийн хөгжүүлэлтээ хийсэн. Ингэснээр. Мөшгөлтийн систем нь энэ салбарт чухал ажлын эхлэл гэж харж байгаа.
Энэ ажлыг зохион байгуулахад талуудын ойлголцол, хамтын ажиллагаа чухал байсан. Энэ үйл ажиллагааг дэмжиж, хамтран ажилласан байгууллага, хувь хүмүүст талархаж байна.
Хэрэглэгчдийн дунд малын сүү эмийн үлдэгдэлтэй эсэх дээр эргэлзээ байдаг шүү дээ. Үйлдвэрийн зүгээс ч эрсдэлээ бууруулах боломж, нөгөө талаас зах зээлээ тэлэхэд туслах давуу тал үүснэ. Монголчууд гадаад зах зээлд сүү сүүн бүтээгдэхүүн экспортлоход тулгардаг асуудал ч үүний ард шийдэгдэх боломж бүрдэж байгаа юм.
Сүү, сүүн бүтээгдэхүүн экспортлох боломж нээгдэж байна
“АПУ Дэйри” ХХК-ийн үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа хариуцсан менежер Г.Мөнхмаа:
Сүү бэлтгэлийн мөшгөх систем хэрэгжүүлснээр сүү үйлдвэрлэлийн бүхий л шат дамжлага хэрэглэгчдэд ил болж байна. Хэрэглэгчид өмнө нь зөвхөн тухайн компани, үйлдвэрийн нэрийг л мэддэг байсан шүү дээ. Харин мөшгөх системийг нэвтрүүлснээр таны ууж байгаа сүү анх аль аймгийн хэн гэдэг малчны хотноос, ямар үнээнээс саасан сүү вэ гэдгийг мэдэх боломжтой болсон. Үүгээр зогсохгүй сүүг хэрхэн тээвэрлэж, хэзээ, ямар дэлгүүрт ирсэн бэ зэрэг мэдээллийг цаг хугацаатай нь нарийн мэднэ гэсэн үг.
Өнгөрсөн жилээс эхлээд сүү нийлүүлж байгаа малчин бүрд “А данс” нээж, бүртгэл үүсгэсэн. Тухайн айлаас сүү авахдаа л дээжээс нь шинжилгээ авдаг. Шинжилсэн сүүнээс антибиотик, бактер зэргийн шинжилгээ хийснээр цаг алдалгүй асуудлыг илрүүлэх боломжтой. Хэрвээ ямар нэг асуудал гарлаа гэхэд хурдан хугацаанд малчинд мэдэгдэж, тухайн орон нутгийн малын эмчтэй хамтран шаардлагатай арга хэмжээ авна гэсэн үг.
Манай үйлдвэрийн хувьд нийт 1200 гаруй малчдаас зуны улиралд 70-80 тн сүү, өвлийн улиралд өдөрт дундажаар 30-41 тн-ыг авч боловсруулдаг. Байнгын шинжилгээ хийж хяналт тавьж ажилласнаар малчдын хариуцлага ч нэмэгдэж байна.
“Хариуцлагатай Нүүдэлчид”- Малын гаралтай түүхий эдийн бэлтгэн нийлүүлэлтийн мөшгих систем” хэрэгжиж эхэлснээр үйлдвэрлэгчдээс гадна хэрэглэгчид ч мөн чанартай бараа бүтээгдэхүүнийг өөрсдөө сонгож авах боломж нээгдэж байна.
Үйлдвэр аль бүс нутгийн сүүг хэзээ, хэрхэн хүлээн авч ямар дамжлагаар боловсруулалт хийгдсэн талаарх тайланг өдөр тутам гаргах учраас хэрэглэгч тухайн бүтээгдэхүүнийг найдвартай баталгаатай мөн эсэхийг хүссэн үедээ мөшгөж мэдэх боломжтой юм.
Малчид, фермерүүд маань эрүүл ахуйн зөв зохистой дадлыг хэрэгжүүлэхээр олон сургалт дээр хамтран ажиллаж байна. Тухайлбал сүүний соматик эсийн шинжилгээг хийснээр саалийн үнээний дэлэнгийн үрэвслтэй эсэхийг мэддэг.
Антибиотикийн шинжилгээг хийснээр саалийн үнээндээ антибиотик тарьсан тохиолдолд тухайн үнээнийхээ сүүг тусад нь авч тугалд нь өгөхгүй байхаас гадна өөрсдөө бас хэрэглэхгүй байх тал дээр зөвлөдөг. Энэ мэтээр малчдад сургалт хийж хүн амыг эрүүл аюулгүй сүү, сүүн бүтээгдэхүүнээр хангахад тэдний оролцоо маш чухал гэсэн ойлголтыг нь батжуулдаг.
Манай үйлдвэрийн зорилго бол сүү, сүүн бүтээгдэхүүнүүдээр дотоодын зах зээлийн хэрэгцээг хангах, импортыг орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, цаашид сүү, сүүн бүтээгдэхүүнийг экспортлох юм. Ингэхийн тулд олон улсын стандарт чанарыг баримталж бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэх төдийгүй үндсэн түүхий эд болох сүүгээ чанартай бэлтгэх нь чухал юм. Энэхүү сүү бэлтгэлийн мөшгөх цахим систем бидэнд энэ боломжийг олгоно гэж харж байгаа.
Цэдэнбалын Цэрэндолгор
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.