Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_core_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_core_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80 Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204 __d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89 Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504 Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822 CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145 Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351 Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328 Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112 Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673 Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115 Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94 Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256 Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65
Warning (512): Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured. [CORE/src/Cache/Cache.php, line 178]Code Context$registry->set($name, new NullEngine());trigger_error($e->getMessage(), E_USER_WARNING);$name = '_cake_model_' $registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) { '_loaded' => [ (int) 0 => '_cake_core_', (int) 1 => '_cake_model_' ] } $config = [ 'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine', 'prefix' => 'myapp_cake_model_', 'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/', 'serialize' => true, 'duration' => '+2 minutes', 'url' => null ] $e = object(RuntimeException) { [protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.' [protected] code => (int) 0 [protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php' [protected] line => (int) 92 }Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178 Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236 Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378 Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55 Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75 Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59 Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165 Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147 Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96 Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878 App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40 Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299 Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293 Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249
Warning (512): Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855 [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53]Code Contextif (Configure::read('debug')) {trigger_error($message, E_USER_WARNING);} else {$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.Хүний биеийн аль..." /> <meta name="keywords" content="зөсүт, хачигт халдвар" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.Хүний биеийн аль..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f1aac2bf20c54481d5a37b3b461fe253.png" /> <meta property="og:title" content="Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f1aac2bf20c54481d5a37b3b461fe253.png" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.Хүний биеийн аль..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/healthy"> Эрүүл мэнд </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">05 сарын 17, 2022</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news10l67')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news10l67&text=Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news10l67')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f1aac2bf20c54481d5a37b3b461fe253.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f1aac2bf20c54481d5a37b3b461fe253.png" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px;">Хүний биеийн аль тохиромжтой газар олж хазах гэж бараг хоёр цаг хүртэл бие дээр асаж явдаг </span></strong></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5f9c3f93dc89ed9e01a19103550bb876.jpg" data-size="650,405.16666666667" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5f9c3f93dc89ed9e01a19103550bb876.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Хачиг голдуу нимгэн арьстай газрыг сонгож хазна.Гэхдээ шумуул шиг суусан газраа хазчихдаггүй. Хүний биеийн аль тохиромжтой газар олж хазах гэж бараг хоёр цаг хүртэл асаж явдаг<br></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хачиг болгон л халдвар тараадаггүй гэнэ. Халдвартай хачиг буюу нян, вирусаар халдварласан хачиг л хүнийг өвчлүүлдэг байх нь. Гэхдээ <span class="twittersharelink">хазсан л бол өвчин үүсгэгч вирус, нянгаа цусанд оруулж өвчлүүлдэг гэмтэй.</span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">ЗӨСҮТ-ийн хийсэн судалгаагаар нийт хачигны 76,8 хувь нь халдвар тараадаг ажээ. Иймээс хазсан л бол хоруу чанартай гэдгээрээ алдартай. </p><p style="text-align: justify;">Манай улсад 9 төрлийн 40 гаруй хачгийг илрүүлсэн байдаг. Монголд хамгийн түгээмэл байдаг нь улаан, бор хачиг юм. Бидний сайн мэдэхээр хонь мал дээр шимэгчилж амьдардаг нь бор хачиг ажээ. Халдварыг нь риккетсиоз гэнэ. Харин хус, хар модонд үрждэг нь улаан хачиг юм. Үүсгэдэг халдварыг боррелиоз гэдэг.</p><p style="text-align: justify;">Хэрвээ <span class="twittersharelink">улаан хачигнаас халдвар авч хүндэрвэл төв мэдрэлийн системийг ч гэмтээж цаашлаад амь насанд аюултай.</span> Хусан ой ихтэй Сэлэнгэ, Булган, Дархан зэрэг найман аймгийн нутгаар голомтлон тархжээ. <span class="twittersharelink">Улаан хачгаар халдвар авагчдын дийлэнх нь идэр насны эрчүүд гэнэ. </span>Самар түүх, түлээ мод бэлдэхээр яваад халдвар авч, анзааралгүй удааж хүндрүүлдэг байна. Томчуудаас гадна хүүхдүүд ч хачигт халдварт өртдөг. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Дөнгөж дөрвөн сартай хүүхэд хазуулж хүндэрсэн тохиолдол бүртгэгдэж байжээ. <span class="twittersharelink">Самар түүж яваад ирсэн аав нь хувцасаа солилгүй тэвэрснээс хачигт халдварт өртсөн</span> аж. Хэдийгээр бага зэрэг хүндэрсэн байсан ч оношилж эдгээжээ. </p><p style="text-align: justify;">Малд явж ирсэн томчууд хувцасаа гөвөхгүй, хачиг наалдсан эсэхийг төдийлэн шалгадаггүй. Хэнэггүй хээгүй зангийнх нь балгаар есөөс доош насны хүүхдүүд голдуу бор хачгийн халдварт өртдөг гэлээ.</p><p style="text-align: justify;">Хачигт халдвар гэдэг нь хүнд хачгаар дамжин халдварладаг байгалийн голомтот хурц халдварт өвчин юм. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Манай улсад 2005 оноос хойш хачигт халдварын 300 гаруй тохиолдол бүртгэгдснээс 20 гаруй нь нас баржээ. Энэ тохиолдлуудын 75-80 хувь нь бор хачгаар, 10-12 хувь нь улаан хачгаар дамжсан байна. </p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгаан буюу хачигт халдвар</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 600px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a54219680d9d118ad4ffc9fa9f3821b7.jpeg" data-size="600,292" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a54219680d9d118ad4ffc9fa9f3821b7.jpeg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Хачигт халдварын уршиг насанд туршид ч үлдэж мэдэх гэмтэй. <br></span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Хачиг шигдчихэж, хүүхдийн чихний ард байсныг аваад хаячихлаа гэж ярьдаг шүү дээ. Энэ бол маш буруу ойлголт. </span>Учир нь хачигт хазуулсны уршиг насанд туршид ч үлдэж ч мэдэх гэмтэй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Хоёр жилийн өмнө гэхэд <span class="twittersharelink">Сэлэнгэ аймагт гарсан түймрийг унтрааж явахдаа хачигт хазуулснаас болж хөдөлмөрийн чадвараа алдсан харамсалтай тохиолдол ч гарсан</span> ажээ. </p><p style="text-align: justify;">Тухайн үедээ бие сулрах, толгой өвдөх, халуурах, үе мөчөөр өвдөх, арьсаар цагирган хэлбэрийн том, цөөн тууралт гарах зэрэг л шинж тэмдэг илэрч байсныг ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжав ярилаа. </p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Малчдын хувьд хачигт хазуулснаас болж халдвар нь даамжирч улмаар мэдрэл, үе мөчинд нь нөлөөлж хүндрүүлсэн тохиолдол цөөнгүй </span>гэв. Тэр байтугай зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгаан ч болж байгааг судлаачид тогтоожээ.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Өнгөрсөн жил ЗӨСҮТ-өөс Сэлэнгэ аймгийн Хүдэр сумд хачигт халдварын үлдэц илрүүлэх шинжилгээ хийжээ. <span class="twittersharelink">Толгой нь өвддөг, унаж татдаг болоод удсан, ойр зуурын юмыг мартдаг хүмүүсийн цусны шинжилгээнээс үзэхэд хачигт халдвар үлдэцтэй гэдэг нь тогтоогдсон</span> байна. Гоо сайхан талаасаа ч хазуулсан хэсгийн арьс үрчийж, хэлбэрээ алддаг. Тиймээс хачигт халдварт хайхрамжгүй хандаж болохгүй гэдгийг мэргэжлийн хүн онцгойлон захилаа. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Хачиг тэнгэрээс унадаггүй </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хүмүүсийн дунд хачиг тэнгэрээс унадаг гэх яриа бий. Уг нь тэнгэрээс унаж биш салхиар л дамжиж хүний биед наалддаг байх нь. Гэсэн хэдий ч өнөөг хүртэл хачиг тэнгэрээс буудаг гэсэн ойлголттой хүн олон байдгийг мэргэжлийн тархвар судлаач хэлэв. </p><p style="text-align: justify;">Ташрамд дурдахад монголчууд эртнээс <span class="twittersharelink">хонин сүргээ өндөр өвстэй газар хэвтүүлдэггүй, хаврын цагт салхи сөргүүлж байж хотлуулдаг уламжлалтай. Энэ нь хачгаас сэргийлэх арга </span>байжээ. </p><p style="text-align: justify;">Сонирхуулахад хачиг өсөж үржихийн тулд өндөр өвсний үзүүрт тогтдог гэнэ. Хажуугаар нь бүлээн цустай амьтад өнгөрөх төдийд л наалдчихдаг. Эс бөгөөс хүчтэй салхи дэгдэхэд агаарт хөөрч яваад ямар нэг биет дээр тогтоно. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Монгол орны хэмжээнд хийсэн тандалт илрүүлгийн шинжилгээгээр сүүлийн жилүүдэд халдвартай хачиг нэмэгдэх хандлагатай байна. <span class="twittersharelink">Өвчтэй нэг хачигнаас 30 ширхэг өндөг гардаг. Өндөг бүр нь халдвартай төдийгүй үржилд ороод дахин 30 ширхэг өндөг гаргана</span> гэх зэргээр үржихээр хачигны тоог хязгаарлах, нарийн тогтоох боломжгүй юм. </p><p style="text-align: justify;">Амьтны биед шигдээгүй буюу өндөг хэлбэрээр байгаль дээр 8-10 жил тэсэж үлдэх чадвартай. </p><p style="text-align: justify;">Авгалдай үедээ хулгана, зурам зэрэг жижиг мэрэгчийг шимэгчлэн амьдарч томордог. Хүүхэлдэй үедээ туулай, тарвага, үнэг зэрэг дундаж биетэй амьтдад шигдэн амьдарна. Бие нь томрох тусам буга, хонь зэрэг том биетэй амьтад руу шилжин, шимэгчилж эхэлдэг.</p><p style="text-align: justify;">Ингэж явсаар<span class="twittersharelink"> нас биед хүрсэн хойноо л хүний биед шигдэж, хазах чадвартай болдог</span> байна. Хачгийн амьдралын идэвхтэй үе нь 4-11 дүгээр сар юм.</p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;">Хачигт халдвараас хэрхэн хамгаалах вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хачиг хөнөөлтэй ч хамгаалах арга бий.<span class="twittersharelink"> Хачигт халдвараас урьдчилан сэргийлэх гурван тун вакцин байдаг. </span>Эхний тунг хачгийн идэвхжлийн үед хийлгэдэг. Түүнээс зургаан сарын дараа хоёр дахь, жилийн дараа гурав дахь тунг хийлгэснээр хачигт халдвараас бүрэн хамгаалагдана. Давтан вакцинжуулалтыг гурван жилийн дараа хийлгэдэг байна.</p><p style="text-align: justify;">ЗӨСҮТ-өөс голомтот нутгийн иргэд, цагдаа, эмнэлэгийн байгууллагын ажилтан, онцгой байдлын алба хаагчдыг заавал хамруулдаг. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Мөн хачгийн голомттой нутгаар зорчих гэж байгаа бол сайн дураараа вакцин хийлгэх боломж нээлттэй байдаг гэнэ. Хэрвээ та вакцин хийлгэх бол орон нутгийнхаа эмнэлэгт хандаж хийлгэхээ бүү мартаарай.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/017479ee769aef77d28a757fa957126a.jpg" data-size="650,365" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/017479ee769aef77d28a757fa957126a.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong>Тод өнгийн хувцас өмс, арьс ноолуур гэртээ бүү хадгал</strong></p><p style="text-align: justify;">Ой модоор явахдаа, хонины ноос хяргах, ямаа самнах зэргээр малд ойртох үедээ тод өнгийн хувцас өмсөх нь илүү тохиромжтой. Тод өнгийн хувцас өмссөн бол хачгийг ялгаж харах боломжтой гэнэ. Хоёр цаг тутамд биеэ дээрээ байгаа эсэхийг шалгаж, гэрт орохоосоо өмнө хувцсаа сэгсэр. </p><p style="text-align: justify;">Малчид <span class="twittersharelink">малын арьс, ноос ноолуураа гэртээ хадгалснаас болж хачигт хазуулсан тохиолдол олон. </span>Иймээс малчдад малын арьс, үс, ноос ноолуурыг гэртээ хадгалахгүй байхыг зөвлөлөө.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Бор хачгаас сэргийлэхийн тулд мал сүргээ хачиггүйжүүлэх хэрэгтэй. Социализмын үед хачигт халдварын тохиолдол цөөн байсан нь малыг улсын нэгдсэн төлөвлөгөөгөөр угаалгад оруулдаг байсантай холбоотой ажээ. Иймд мал сүргээ хачгийн идэвхжлийн үеэс өмнө шаардлагатай тариа, тарилгад хамруулахыг зөвлөж байна.</p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Хачигт хазуулсан бол яах ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 583px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/257aa14677382def322ca5222f0a8f98.jpg" data-size="650,387.83333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/257aa14677382def322ca5222f0a8f98.jpg" data-test="true" data-test2="650" style="width: 583px;" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Дөрвөн хөлөөрөө арьсны хананд бэхлэгдээд амнаасаа нян ялгаруулж ойр орчимдоо хөндий зай үүсгэн хөндийд урсаж ирсэн цусаар “ундаалдаг” байх нь.<br></span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Хачиг шумуул шиг хатгаж, хүний цусыг хошуугаараа сордоггүй.</span> Дөрвөн хөлөөрөө арьсны хананд бэхлэгдээд амнаасаа нян (энзим) ялгаруулж ойр орчимдоо хөндий зай үүсгэнэ. Ингээд л тэрхүү хөндийд урсаж ирсэн цусаар “ундаалдаг” байх нь.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хэрэв энэ үед нь хүчтэй татаж гаргавал хошуу нь шигдэж үлдээд зогсохгүй, сорсон цусаа гулгих юм. Гулгисан цусаар хачигны доторх хор гадагшлах эрсдэлтэй. Иймд шууд сугалж авахаас татгалзаж, чих ухагч хөвөнгөөр бага багаар займчуулж гаргах нь зүйтэй. Хазуулсан хэсгийг спирт, иодтой хөвөнгөөр ариутгана.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Мөн хазуулсан хачгаа хаяж болохгүй. ЗӨСҮТ-ийн салбаруудад өгч лабораторийн шинжилгээ хийлгүүлээрэй. Ингэснээр халдвар хүндрэхээс өмнө урьдчилан сэргийлэх зөвлөгөө өгч хэмжээ авч чадах юм. </p><p style="text-align: justify;">Хэрэв <span class="twittersharelink">хачигт хазуулснаа сүүлд мэдвэл цуснаас дээж авч эсрэг биет үүссэн эсэхийг шалгаж болно. </span></p><p style="text-align: justify;">Лабораторийн шинжилгээнд үндэслэн эмчилгээ хийх шаардлагатай гэж үзвэл эмнэл зүйн эмч нарт зөвлөгөө өгч яаралтай хариу арга хэмжээ авдаг байна. </p><p style="text-align: justify;">Түүнчлэн ЗӨСҮТ-өөс жил бүр хачигны тархалтын тандалт мониторинг хийж аль нутгаар хэрхэн тархах уу гэдэг эрсдэлийг тооцоолж, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ хэрэгжүүлдэг ажээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/зөсүт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зөсүт</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/хачигт халдвар" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хачигт халдвар</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news10l67')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news10l67&text=Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news10l67')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news10l67" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news10l67"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776717950.507"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '40247'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b79132fba9f8d88ede4351c7bb6d6885555b3458fe19b8c5ca2a40e23d43be3abbc538692a61349314a5f687c9326ce83b1eb629de73321d151b54e19443e54'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b79132fba9f8d88ede4351c7bb6d6885555b3458fe19b8c5ca2a40e23d43be3abbc538692a61349314a5f687c9326ce83b1eb629de73321d151b54e19443e54'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b79132fba9f8d88ede4351c7bb6d6885555b3458fe19b8c5ca2a40e23d43be3abbc538692a61349314a5f687c9326ce83b1eb629de73321d151b54e19443e54'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ulaanbaatart-burtgegdsen-tarwagan-takhliin-sejigtei-tokhioldluudiin-onosh-uguisgegdlee"> <img src="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/4d80e84fd2f905891cb33d4f6d553f7e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/4d80e84fd2f905891cb33d4f6d553f7e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ulaanbaatart-burtgegdsen-tarwagan-takhliin-sejigtei-tokhioldluudiin-onosh-uguisgegdlee"> Улаанбаатарт бүртгэгдсэн тарваган тахлын сэжигтэй тохиолдлуудын онош үгүйсгэгдлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> П.Мөнгөнсор </a> ・ 08 сарын 15, 2023 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/khicheel-ekhlekhed-oyuutnuud-bolon-ar-geriinkhen-ni-tarwaga-tarwaganii-ed-erkhteng-zuuwurlun-irekh-tokhioldol-nemegddeg"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/4ad431da34017e3c834e840fa4a45cd6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/4ad431da34017e3c834e840fa4a45cd6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khicheel-ekhlekhed-oyuutnuud-bolon-ar-geriinkhen-ni-tarwaga-tarwaganii-ed-erkhteng-zuuwurlun-irekh-tokhioldol-nemegddeg"> "Хичээл эхлэхэд оюутнууд тарвага, тарваганы эд эрхтэнг зөөвөрлөн ирэх тохиолдол нэмэгддэг" </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 08 сарын 06, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ntsogbadrakh-koronawirus-tarkhakh-ersdeltei-ene-ued-tarwagan-takhliin-duudlaga-tasrakhgui-baina"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/59aad322f27a123c15bd68c27aa4925d.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/59aad322f27a123c15bd68c27aa4925d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ntsogbadrakh-koronawirus-tarkhakh-ersdeltei-ene-ued-tarwagan-takhliin-duudlaga-tasrakhgui-baina"> Н.Цогбадрах: Коронавирус тархах эрсдэлтэй энэ үед тарваган тахлын дуудлага тасрахгүй байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 07 сарын 30, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ntsogbadrakh-tarwagan-takhliin-ulmaas-khun-nas-barsan-baikhad-zergeldee-aimag-sumdad-tarwaga-agnaj-makhiig-ni-idej-baina"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/c5ac7db7994ca3abfe709941f9e19ba6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/c5ac7db7994ca3abfe709941f9e19ba6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ntsogbadrakh-tarwagan-takhliin-ulmaas-khun-nas-barsan-baikhad-zergeldee-aimag-sumdad-tarwaga-agnaj-makhiig-ni-idej-baina"> Н.Цогбадрах: Тарваган тахлаар хүн нас барсан байхад зэргэлдээ нутагт тарвага агнаж, махыг нь идэж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 07 сарын 18, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ankhaar-tagtaa-khaldwart-uwchin-teekh-taraakh-ersdeltei"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/c9ccf2ee52ecaeddaf93f1136f0b8c99.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/c9ccf2ee52ecaeddaf93f1136f0b8c99.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ankhaar-tagtaa-khaldwart-uwchin-teekh-taraakh-ersdeltei"> Анхаар: Тагтаа халдварт өвчин тээх, тараах эрсдэлтэй </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 03 сарын 25, 2020 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nv1z"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $maxBufferLength = (int) 8192 $file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php' $line = (int) 855 $message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855'Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154]Code Context$response->getStatusCode(),($reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '')));$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.Хүний биеийн аль..." /> <meta name="keywords" content="зөсүт, хачигт халдвар" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.Хүний биеийн аль..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f1aac2bf20c54481d5a37b3b461fe253.png" /> <meta property="og:title" content="Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f1aac2bf20c54481d5a37b3b461fe253.png" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.Хүний биеийн аль..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/healthy"> Эрүүл мэнд </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">05 сарын 17, 2022</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news10l67')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news10l67&text=Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news10l67')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f1aac2bf20c54481d5a37b3b461fe253.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f1aac2bf20c54481d5a37b3b461fe253.png" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px;">Хүний биеийн аль тохиромжтой газар олж хазах гэж бараг хоёр цаг хүртэл бие дээр асаж явдаг </span></strong></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5f9c3f93dc89ed9e01a19103550bb876.jpg" data-size="650,405.16666666667" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5f9c3f93dc89ed9e01a19103550bb876.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Хачиг голдуу нимгэн арьстай газрыг сонгож хазна.Гэхдээ шумуул шиг суусан газраа хазчихдаггүй. Хүний биеийн аль тохиромжтой газар олж хазах гэж бараг хоёр цаг хүртэл асаж явдаг<br></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хачиг болгон л халдвар тараадаггүй гэнэ. Халдвартай хачиг буюу нян, вирусаар халдварласан хачиг л хүнийг өвчлүүлдэг байх нь. Гэхдээ <span class="twittersharelink">хазсан л бол өвчин үүсгэгч вирус, нянгаа цусанд оруулж өвчлүүлдэг гэмтэй.</span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">ЗӨСҮТ-ийн хийсэн судалгаагаар нийт хачигны 76,8 хувь нь халдвар тараадаг ажээ. Иймээс хазсан л бол хоруу чанартай гэдгээрээ алдартай. </p><p style="text-align: justify;">Манай улсад 9 төрлийн 40 гаруй хачгийг илрүүлсэн байдаг. Монголд хамгийн түгээмэл байдаг нь улаан, бор хачиг юм. Бидний сайн мэдэхээр хонь мал дээр шимэгчилж амьдардаг нь бор хачиг ажээ. Халдварыг нь риккетсиоз гэнэ. Харин хус, хар модонд үрждэг нь улаан хачиг юм. Үүсгэдэг халдварыг боррелиоз гэдэг.</p><p style="text-align: justify;">Хэрвээ <span class="twittersharelink">улаан хачигнаас халдвар авч хүндэрвэл төв мэдрэлийн системийг ч гэмтээж цаашлаад амь насанд аюултай.</span> Хусан ой ихтэй Сэлэнгэ, Булган, Дархан зэрэг найман аймгийн нутгаар голомтлон тархжээ. <span class="twittersharelink">Улаан хачгаар халдвар авагчдын дийлэнх нь идэр насны эрчүүд гэнэ. </span>Самар түүх, түлээ мод бэлдэхээр яваад халдвар авч, анзааралгүй удааж хүндрүүлдэг байна. Томчуудаас гадна хүүхдүүд ч хачигт халдварт өртдөг. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Дөнгөж дөрвөн сартай хүүхэд хазуулж хүндэрсэн тохиолдол бүртгэгдэж байжээ. <span class="twittersharelink">Самар түүж яваад ирсэн аав нь хувцасаа солилгүй тэвэрснээс хачигт халдварт өртсөн</span> аж. Хэдийгээр бага зэрэг хүндэрсэн байсан ч оношилж эдгээжээ. </p><p style="text-align: justify;">Малд явж ирсэн томчууд хувцасаа гөвөхгүй, хачиг наалдсан эсэхийг төдийлэн шалгадаггүй. Хэнэггүй хээгүй зангийнх нь балгаар есөөс доош насны хүүхдүүд голдуу бор хачгийн халдварт өртдөг гэлээ.</p><p style="text-align: justify;">Хачигт халдвар гэдэг нь хүнд хачгаар дамжин халдварладаг байгалийн голомтот хурц халдварт өвчин юм. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Манай улсад 2005 оноос хойш хачигт халдварын 300 гаруй тохиолдол бүртгэгдснээс 20 гаруй нь нас баржээ. Энэ тохиолдлуудын 75-80 хувь нь бор хачгаар, 10-12 хувь нь улаан хачгаар дамжсан байна. </p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгаан буюу хачигт халдвар</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 600px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a54219680d9d118ad4ffc9fa9f3821b7.jpeg" data-size="600,292" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a54219680d9d118ad4ffc9fa9f3821b7.jpeg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Хачигт халдварын уршиг насанд туршид ч үлдэж мэдэх гэмтэй. <br></span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Хачиг шигдчихэж, хүүхдийн чихний ард байсныг аваад хаячихлаа гэж ярьдаг шүү дээ. Энэ бол маш буруу ойлголт. </span>Учир нь хачигт хазуулсны уршиг насанд туршид ч үлдэж ч мэдэх гэмтэй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Хоёр жилийн өмнө гэхэд <span class="twittersharelink">Сэлэнгэ аймагт гарсан түймрийг унтрааж явахдаа хачигт хазуулснаас болж хөдөлмөрийн чадвараа алдсан харамсалтай тохиолдол ч гарсан</span> ажээ. </p><p style="text-align: justify;">Тухайн үедээ бие сулрах, толгой өвдөх, халуурах, үе мөчөөр өвдөх, арьсаар цагирган хэлбэрийн том, цөөн тууралт гарах зэрэг л шинж тэмдэг илэрч байсныг ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжав ярилаа. </p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Малчдын хувьд хачигт хазуулснаас болж халдвар нь даамжирч улмаар мэдрэл, үе мөчинд нь нөлөөлж хүндрүүлсэн тохиолдол цөөнгүй </span>гэв. Тэр байтугай зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгаан ч болж байгааг судлаачид тогтоожээ.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Өнгөрсөн жил ЗӨСҮТ-өөс Сэлэнгэ аймгийн Хүдэр сумд хачигт халдварын үлдэц илрүүлэх шинжилгээ хийжээ. <span class="twittersharelink">Толгой нь өвддөг, унаж татдаг болоод удсан, ойр зуурын юмыг мартдаг хүмүүсийн цусны шинжилгээнээс үзэхэд хачигт халдвар үлдэцтэй гэдэг нь тогтоогдсон</span> байна. Гоо сайхан талаасаа ч хазуулсан хэсгийн арьс үрчийж, хэлбэрээ алддаг. Тиймээс хачигт халдварт хайхрамжгүй хандаж болохгүй гэдгийг мэргэжлийн хүн онцгойлон захилаа. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Хачиг тэнгэрээс унадаггүй </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хүмүүсийн дунд хачиг тэнгэрээс унадаг гэх яриа бий. Уг нь тэнгэрээс унаж биш салхиар л дамжиж хүний биед наалддаг байх нь. Гэсэн хэдий ч өнөөг хүртэл хачиг тэнгэрээс буудаг гэсэн ойлголттой хүн олон байдгийг мэргэжлийн тархвар судлаач хэлэв. </p><p style="text-align: justify;">Ташрамд дурдахад монголчууд эртнээс <span class="twittersharelink">хонин сүргээ өндөр өвстэй газар хэвтүүлдэггүй, хаврын цагт салхи сөргүүлж байж хотлуулдаг уламжлалтай. Энэ нь хачгаас сэргийлэх арга </span>байжээ. </p><p style="text-align: justify;">Сонирхуулахад хачиг өсөж үржихийн тулд өндөр өвсний үзүүрт тогтдог гэнэ. Хажуугаар нь бүлээн цустай амьтад өнгөрөх төдийд л наалдчихдаг. Эс бөгөөс хүчтэй салхи дэгдэхэд агаарт хөөрч яваад ямар нэг биет дээр тогтоно. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Монгол орны хэмжээнд хийсэн тандалт илрүүлгийн шинжилгээгээр сүүлийн жилүүдэд халдвартай хачиг нэмэгдэх хандлагатай байна. <span class="twittersharelink">Өвчтэй нэг хачигнаас 30 ширхэг өндөг гардаг. Өндөг бүр нь халдвартай төдийгүй үржилд ороод дахин 30 ширхэг өндөг гаргана</span> гэх зэргээр үржихээр хачигны тоог хязгаарлах, нарийн тогтоох боломжгүй юм. </p><p style="text-align: justify;">Амьтны биед шигдээгүй буюу өндөг хэлбэрээр байгаль дээр 8-10 жил тэсэж үлдэх чадвартай. </p><p style="text-align: justify;">Авгалдай үедээ хулгана, зурам зэрэг жижиг мэрэгчийг шимэгчлэн амьдарч томордог. Хүүхэлдэй үедээ туулай, тарвага, үнэг зэрэг дундаж биетэй амьтдад шигдэн амьдарна. Бие нь томрох тусам буга, хонь зэрэг том биетэй амьтад руу шилжин, шимэгчилж эхэлдэг.</p><p style="text-align: justify;">Ингэж явсаар<span class="twittersharelink"> нас биед хүрсэн хойноо л хүний биед шигдэж, хазах чадвартай болдог</span> байна. Хачгийн амьдралын идэвхтэй үе нь 4-11 дүгээр сар юм.</p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;">Хачигт халдвараас хэрхэн хамгаалах вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хачиг хөнөөлтэй ч хамгаалах арга бий.<span class="twittersharelink"> Хачигт халдвараас урьдчилан сэргийлэх гурван тун вакцин байдаг. </span>Эхний тунг хачгийн идэвхжлийн үед хийлгэдэг. Түүнээс зургаан сарын дараа хоёр дахь, жилийн дараа гурав дахь тунг хийлгэснээр хачигт халдвараас бүрэн хамгаалагдана. Давтан вакцинжуулалтыг гурван жилийн дараа хийлгэдэг байна.</p><p style="text-align: justify;">ЗӨСҮТ-өөс голомтот нутгийн иргэд, цагдаа, эмнэлэгийн байгууллагын ажилтан, онцгой байдлын алба хаагчдыг заавал хамруулдаг. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Мөн хачгийн голомттой нутгаар зорчих гэж байгаа бол сайн дураараа вакцин хийлгэх боломж нээлттэй байдаг гэнэ. Хэрвээ та вакцин хийлгэх бол орон нутгийнхаа эмнэлэгт хандаж хийлгэхээ бүү мартаарай.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/017479ee769aef77d28a757fa957126a.jpg" data-size="650,365" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/017479ee769aef77d28a757fa957126a.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong>Тод өнгийн хувцас өмс, арьс ноолуур гэртээ бүү хадгал</strong></p><p style="text-align: justify;">Ой модоор явахдаа, хонины ноос хяргах, ямаа самнах зэргээр малд ойртох үедээ тод өнгийн хувцас өмсөх нь илүү тохиромжтой. Тод өнгийн хувцас өмссөн бол хачгийг ялгаж харах боломжтой гэнэ. Хоёр цаг тутамд биеэ дээрээ байгаа эсэхийг шалгаж, гэрт орохоосоо өмнө хувцсаа сэгсэр. </p><p style="text-align: justify;">Малчид <span class="twittersharelink">малын арьс, ноос ноолуураа гэртээ хадгалснаас болж хачигт хазуулсан тохиолдол олон. </span>Иймээс малчдад малын арьс, үс, ноос ноолуурыг гэртээ хадгалахгүй байхыг зөвлөлөө.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Бор хачгаас сэргийлэхийн тулд мал сүргээ хачиггүйжүүлэх хэрэгтэй. Социализмын үед хачигт халдварын тохиолдол цөөн байсан нь малыг улсын нэгдсэн төлөвлөгөөгөөр угаалгад оруулдаг байсантай холбоотой ажээ. Иймд мал сүргээ хачгийн идэвхжлийн үеэс өмнө шаардлагатай тариа, тарилгад хамруулахыг зөвлөж байна.</p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Хачигт хазуулсан бол яах ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 583px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/257aa14677382def322ca5222f0a8f98.jpg" data-size="650,387.83333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/257aa14677382def322ca5222f0a8f98.jpg" data-test="true" data-test2="650" style="width: 583px;" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Дөрвөн хөлөөрөө арьсны хананд бэхлэгдээд амнаасаа нян ялгаруулж ойр орчимдоо хөндий зай үүсгэн хөндийд урсаж ирсэн цусаар “ундаалдаг” байх нь.<br></span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Хачиг шумуул шиг хатгаж, хүний цусыг хошуугаараа сордоггүй.</span> Дөрвөн хөлөөрөө арьсны хананд бэхлэгдээд амнаасаа нян (энзим) ялгаруулж ойр орчимдоо хөндий зай үүсгэнэ. Ингээд л тэрхүү хөндийд урсаж ирсэн цусаар “ундаалдаг” байх нь.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хэрэв энэ үед нь хүчтэй татаж гаргавал хошуу нь шигдэж үлдээд зогсохгүй, сорсон цусаа гулгих юм. Гулгисан цусаар хачигны доторх хор гадагшлах эрсдэлтэй. Иймд шууд сугалж авахаас татгалзаж, чих ухагч хөвөнгөөр бага багаар займчуулж гаргах нь зүйтэй. Хазуулсан хэсгийг спирт, иодтой хөвөнгөөр ариутгана.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Мөн хазуулсан хачгаа хаяж болохгүй. ЗӨСҮТ-ийн салбаруудад өгч лабораторийн шинжилгээ хийлгүүлээрэй. Ингэснээр халдвар хүндрэхээс өмнө урьдчилан сэргийлэх зөвлөгөө өгч хэмжээ авч чадах юм. </p><p style="text-align: justify;">Хэрэв <span class="twittersharelink">хачигт хазуулснаа сүүлд мэдвэл цуснаас дээж авч эсрэг биет үүссэн эсэхийг шалгаж болно. </span></p><p style="text-align: justify;">Лабораторийн шинжилгээнд үндэслэн эмчилгээ хийх шаардлагатай гэж үзвэл эмнэл зүйн эмч нарт зөвлөгөө өгч яаралтай хариу арга хэмжээ авдаг байна. </p><p style="text-align: justify;">Түүнчлэн ЗӨСҮТ-өөс жил бүр хачигны тархалтын тандалт мониторинг хийж аль нутгаар хэрхэн тархах уу гэдэг эрсдэлийг тооцоолж, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ хэрэгжүүлдэг ажээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/зөсүт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зөсүт</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/хачигт халдвар" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хачигт халдвар</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news10l67')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news10l67&text=Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news10l67')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news10l67" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news10l67"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776717950.507"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '40247'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b79132fba9f8d88ede4351c7bb6d6885555b3458fe19b8c5ca2a40e23d43be3abbc538692a61349314a5f687c9326ce83b1eb629de73321d151b54e19443e54'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b79132fba9f8d88ede4351c7bb6d6885555b3458fe19b8c5ca2a40e23d43be3abbc538692a61349314a5f687c9326ce83b1eb629de73321d151b54e19443e54'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b79132fba9f8d88ede4351c7bb6d6885555b3458fe19b8c5ca2a40e23d43be3abbc538692a61349314a5f687c9326ce83b1eb629de73321d151b54e19443e54'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ulaanbaatart-burtgegdsen-tarwagan-takhliin-sejigtei-tokhioldluudiin-onosh-uguisgegdlee"> <img src="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/4d80e84fd2f905891cb33d4f6d553f7e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/4d80e84fd2f905891cb33d4f6d553f7e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ulaanbaatart-burtgegdsen-tarwagan-takhliin-sejigtei-tokhioldluudiin-onosh-uguisgegdlee"> Улаанбаатарт бүртгэгдсэн тарваган тахлын сэжигтэй тохиолдлуудын онош үгүйсгэгдлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> П.Мөнгөнсор </a> ・ 08 сарын 15, 2023 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/khicheel-ekhlekhed-oyuutnuud-bolon-ar-geriinkhen-ni-tarwaga-tarwaganii-ed-erkhteng-zuuwurlun-irekh-tokhioldol-nemegddeg"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/4ad431da34017e3c834e840fa4a45cd6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/4ad431da34017e3c834e840fa4a45cd6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khicheel-ekhlekhed-oyuutnuud-bolon-ar-geriinkhen-ni-tarwaga-tarwaganii-ed-erkhteng-zuuwurlun-irekh-tokhioldol-nemegddeg"> "Хичээл эхлэхэд оюутнууд тарвага, тарваганы эд эрхтэнг зөөвөрлөн ирэх тохиолдол нэмэгддэг" </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 08 сарын 06, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ntsogbadrakh-koronawirus-tarkhakh-ersdeltei-ene-ued-tarwagan-takhliin-duudlaga-tasrakhgui-baina"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/59aad322f27a123c15bd68c27aa4925d.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/59aad322f27a123c15bd68c27aa4925d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ntsogbadrakh-koronawirus-tarkhakh-ersdeltei-ene-ued-tarwagan-takhliin-duudlaga-tasrakhgui-baina"> Н.Цогбадрах: Коронавирус тархах эрсдэлтэй энэ үед тарваган тахлын дуудлага тасрахгүй байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 07 сарын 30, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ntsogbadrakh-tarwagan-takhliin-ulmaas-khun-nas-barsan-baikhad-zergeldee-aimag-sumdad-tarwaga-agnaj-makhiig-ni-idej-baina"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/c5ac7db7994ca3abfe709941f9e19ba6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/c5ac7db7994ca3abfe709941f9e19ba6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ntsogbadrakh-tarwagan-takhliin-ulmaas-khun-nas-barsan-baikhad-zergeldee-aimag-sumdad-tarwaga-agnaj-makhiig-ni-idej-baina"> Н.Цогбадрах: Тарваган тахлаар хүн нас барсан байхад зэргэлдээ нутагт тарвага агнаж, махыг нь идэж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 07 сарын 18, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ankhaar-tagtaa-khaldwart-uwchin-teekh-taraakh-ersdeltei"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/c9ccf2ee52ecaeddaf93f1136f0b8c99.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/c9ccf2ee52ecaeddaf93f1136f0b8c99.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ankhaar-tagtaa-khaldwart-uwchin-teekh-taraakh-ersdeltei"> Анхаар: Тагтаа халдварт өвчин тээх, тараах эрсдэлтэй </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 03 сарын 25, 2020 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nv1z"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $reasonPhrase = 'OK'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183]Code Contextforeach ($values as $value) {header(sprintf('%s: %s',$response = object(Cake\Http\Response) { 'status' => (int) 200, 'contentType' => 'text/html', 'headers' => [ 'Content-Type' => [ [maximum depth reached] ] ], 'file' => null, 'fileRange' => [], 'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {}, 'cacheDirectives' => [], 'body' => '<!DOCTYPE html> <html> <head> <title> Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна | Peak News </title> <meta charset="utf-8"> <meta name="description" content="Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.Хүний биеийн аль..." /> <meta name="keywords" content="зөсүт, хачигт халдвар" /> <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" /> <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1"> <meta name="HandheldFriendly" content="true"> <!-- Twitter Card data --> <meta name="twitter:card" content="summary" /> <meta name="twitter:site" content="@PEAK" /> <meta name="twitter:title" content="Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна | Peak News"> <!-- Twitter Page description less than 200 characters --> <meta name="twitter:description" content="Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.Хүний биеийн аль..." /> <!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px --> <meta name="twitter:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f1aac2bf20c54481d5a37b3b461fe253.png" /> <meta property="og:title" content="Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна | Peak News" /> <meta property="og:image" content="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f1aac2bf20c54481d5a37b3b461fe253.png" /> <meta property="og:site_name" content="Peak News" /> <meta property="og:description" content="Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.Хүний биеийн аль..." /> <link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png"> <link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png"> <link rel="manifest" href="/site.webmanifest"> <meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c"> <meta name="theme-color" content="#ffffff"> <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap" rel="stylesheet"> <link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/> <!--[if lt IE 9]> <script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script> <![endif]--> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script> <script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script> <script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script> </head> <body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style=""> <!--Nav--> <div class="peaknav" uk-sticky> <nav class="uk-navbar-container"> <div class="uk-container uk-container-expand"> <div uk-navbar> <div class="uk-navbar-left"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new" class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a> </div> <div class="uk-navbar-center uk-visible@l"> <ul class="uk-navbar-nav"> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> </ul> </div> <div class="uk-navbar-right"> <a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a> <a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a> <div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;"> <ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav"> <li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр хуудас</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li> <li class=""><a href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li> <li class=""><a href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li> <li class=""><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li> <li class=""><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li> <li class=""><a href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li> <li class="uk-nav-divider"></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li> <li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li> <li class=""><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li> <li class=""><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li> <li class=""><a href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li> <li class=""><a href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <!-- This is the modal --> <div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal> <div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport> <button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button" uk-close></button> <form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search" name="searchText" value="" autofocus> </form> </div> </div> <div id="fb-root"></div> <script> (function (d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991'; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); </script> <div class="latest"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/healthy"> Эрүүл мэнд </a> </div> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна</h2> <div uk-grid> <div class="uk-width-2-3@s"> <div class="uk-margin" uk-grid> <div class="uk-width-auto"> <p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;"> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3"> <img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0" src="https://peak.mn/files/profile/304531db47d41e9a9162ad99156ea179.jpg"> </a> <a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D0%B3%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD%20%D0%9C%D3%A9%D0%BD%D1%85%D1%87%D0%B8%D0%BC%D1%8D%D0%B3" class="uk-text-semi uk-link-text">Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг</a> <br /> <span class="uk-text-xsmall">05 сарын 17, 2022</span> </p> </div> <div class="uk-width-expand uk-text-right"> <p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news10l67')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news10l67&text=Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news10l67')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </p> </div> </div> <div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox"> <p> <img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f1aac2bf20c54481d5a37b3b461fe253.png" class="" data-large="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/f1aac2bf20c54481d5a37b3b461fe253.png" alt=""/> </p> <blockquote><p style="text-align: justify;">Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.</p></blockquote><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px;">Хүний биеийн аль тохиромжтой газар олж хазах гэж бараг хоёр цаг хүртэл бие дээр асаж явдаг </span></strong></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 650px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5f9c3f93dc89ed9e01a19103550bb876.jpg" data-size="650,405.16666666667" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/5f9c3f93dc89ed9e01a19103550bb876.jpg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Хачиг голдуу нимгэн арьстай газрыг сонгож хазна.Гэхдээ шумуул шиг суусан газраа хазчихдаггүй. Хүний биеийн аль тохиромжтой газар олж хазах гэж бараг хоёр цаг хүртэл асаж явдаг<br></span></span></span></span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хачиг болгон л халдвар тараадаггүй гэнэ. Халдвартай хачиг буюу нян, вирусаар халдварласан хачиг л хүнийг өвчлүүлдэг байх нь. Гэхдээ <span class="twittersharelink">хазсан л бол өвчин үүсгэгч вирус, нянгаа цусанд оруулж өвчлүүлдэг гэмтэй.</span></p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">ЗӨСҮТ-ийн хийсэн судалгаагаар нийт хачигны 76,8 хувь нь халдвар тараадаг ажээ. Иймээс хазсан л бол хоруу чанартай гэдгээрээ алдартай. </p><p style="text-align: justify;">Манай улсад 9 төрлийн 40 гаруй хачгийг илрүүлсэн байдаг. Монголд хамгийн түгээмэл байдаг нь улаан, бор хачиг юм. Бидний сайн мэдэхээр хонь мал дээр шимэгчилж амьдардаг нь бор хачиг ажээ. Халдварыг нь риккетсиоз гэнэ. Харин хус, хар модонд үрждэг нь улаан хачиг юм. Үүсгэдэг халдварыг боррелиоз гэдэг.</p><p style="text-align: justify;">Хэрвээ <span class="twittersharelink">улаан хачигнаас халдвар авч хүндэрвэл төв мэдрэлийн системийг ч гэмтээж цаашлаад амь насанд аюултай.</span> Хусан ой ихтэй Сэлэнгэ, Булган, Дархан зэрэг найман аймгийн нутгаар голомтлон тархжээ. <span class="twittersharelink">Улаан хачгаар халдвар авагчдын дийлэнх нь идэр насны эрчүүд гэнэ. </span>Самар түүх, түлээ мод бэлдэхээр яваад халдвар авч, анзааралгүй удааж хүндрүүлдэг байна. Томчуудаас гадна хүүхдүүд ч хачигт халдварт өртдөг. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Дөнгөж дөрвөн сартай хүүхэд хазуулж хүндэрсэн тохиолдол бүртгэгдэж байжээ. <span class="twittersharelink">Самар түүж яваад ирсэн аав нь хувцасаа солилгүй тэвэрснээс хачигт халдварт өртсөн</span> аж. Хэдийгээр бага зэрэг хүндэрсэн байсан ч оношилж эдгээжээ. </p><p style="text-align: justify;">Малд явж ирсэн томчууд хувцасаа гөвөхгүй, хачиг наалдсан эсэхийг төдийлэн шалгадаггүй. Хэнэггүй хээгүй зангийнх нь балгаар есөөс доош насны хүүхдүүд голдуу бор хачгийн халдварт өртдөг гэлээ.</p><p style="text-align: justify;">Хачигт халдвар гэдэг нь хүнд хачгаар дамжин халдварладаг байгалийн голомтот хурц халдварт өвчин юм. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Манай улсад 2005 оноос хойш хачигт халдварын 300 гаруй тохиолдол бүртгэгдснээс 20 гаруй нь нас баржээ. Энэ тохиолдлуудын 75-80 хувь нь бор хачгаар, 10-12 хувь нь улаан хачгаар дамжсан байна. </p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгаан буюу хачигт халдвар</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 600px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a54219680d9d118ad4ffc9fa9f3821b7.jpeg" data-size="600,292" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/a54219680d9d118ad4ffc9fa9f3821b7.jpeg" data-test="true" data-test2="650" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Хачигт халдварын уршиг насанд туршид ч үлдэж мэдэх гэмтэй. <br></span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Хачиг шигдчихэж, хүүхдийн чихний ард байсныг аваад хаячихлаа гэж ярьдаг шүү дээ. Энэ бол маш буруу ойлголт. </span>Учир нь хачигт хазуулсны уршиг насанд туршид ч үлдэж ч мэдэх гэмтэй. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Хоёр жилийн өмнө гэхэд <span class="twittersharelink">Сэлэнгэ аймагт гарсан түймрийг унтрааж явахдаа хачигт хазуулснаас болж хөдөлмөрийн чадвараа алдсан харамсалтай тохиолдол ч гарсан</span> ажээ. </p><p style="text-align: justify;">Тухайн үедээ бие сулрах, толгой өвдөх, халуурах, үе мөчөөр өвдөх, арьсаар цагирган хэлбэрийн том, цөөн тууралт гарах зэрэг л шинж тэмдэг илэрч байсныг ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжав ярилаа. </p><blockquote><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Малчдын хувьд хачигт хазуулснаас болж халдвар нь даамжирч улмаар мэдрэл, үе мөчинд нь нөлөөлж хүндрүүлсэн тохиолдол цөөнгүй </span>гэв. Тэр байтугай зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгаан ч болж байгааг судлаачид тогтоожээ.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Өнгөрсөн жил ЗӨСҮТ-өөс Сэлэнгэ аймгийн Хүдэр сумд хачигт халдварын үлдэц илрүүлэх шинжилгээ хийжээ. <span class="twittersharelink">Толгой нь өвддөг, унаж татдаг болоод удсан, ойр зуурын юмыг мартдаг хүмүүсийн цусны шинжилгээнээс үзэхэд хачигт халдвар үлдэцтэй гэдэг нь тогтоогдсон</span> байна. Гоо сайхан талаасаа ч хазуулсан хэсгийн арьс үрчийж, хэлбэрээ алддаг. Тиймээс хачигт халдварт хайхрамжгүй хандаж болохгүй гэдгийг мэргэжлийн хүн онцгойлон захилаа. </p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Хачиг тэнгэрээс унадаггүй </span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хүмүүсийн дунд хачиг тэнгэрээс унадаг гэх яриа бий. Уг нь тэнгэрээс унаж биш салхиар л дамжиж хүний биед наалддаг байх нь. Гэсэн хэдий ч өнөөг хүртэл хачиг тэнгэрээс буудаг гэсэн ойлголттой хүн олон байдгийг мэргэжлийн тархвар судлаач хэлэв. </p><p style="text-align: justify;">Ташрамд дурдахад монголчууд эртнээс <span class="twittersharelink">хонин сүргээ өндөр өвстэй газар хэвтүүлдэггүй, хаврын цагт салхи сөргүүлж байж хотлуулдаг уламжлалтай. Энэ нь хачгаас сэргийлэх арга </span>байжээ. </p><p style="text-align: justify;">Сонирхуулахад хачиг өсөж үржихийн тулд өндөр өвсний үзүүрт тогтдог гэнэ. Хажуугаар нь бүлээн цустай амьтад өнгөрөх төдийд л наалдчихдаг. Эс бөгөөс хүчтэй салхи дэгдэхэд агаарт хөөрч яваад ямар нэг биет дээр тогтоно. </p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Монгол орны хэмжээнд хийсэн тандалт илрүүлгийн шинжилгээгээр сүүлийн жилүүдэд халдвартай хачиг нэмэгдэх хандлагатай байна. <span class="twittersharelink">Өвчтэй нэг хачигнаас 30 ширхэг өндөг гардаг. Өндөг бүр нь халдвартай төдийгүй үржилд ороод дахин 30 ширхэг өндөг гаргана</span> гэх зэргээр үржихээр хачигны тоог хязгаарлах, нарийн тогтоох боломжгүй юм. </p><p style="text-align: justify;">Амьтны биед шигдээгүй буюу өндөг хэлбэрээр байгаль дээр 8-10 жил тэсэж үлдэх чадвартай. </p><p style="text-align: justify;">Авгалдай үедээ хулгана, зурам зэрэг жижиг мэрэгчийг шимэгчлэн амьдарч томордог. Хүүхэлдэй үедээ туулай, тарвага, үнэг зэрэг дундаж биетэй амьтдад шигдэн амьдарна. Бие нь томрох тусам буга, хонь зэрэг том биетэй амьтад руу шилжин, шимэгчилж эхэлдэг.</p><p style="text-align: justify;">Ингэж явсаар<span class="twittersharelink"> нас биед хүрсэн хойноо л хүний биед шигдэж, хазах чадвартай болдог</span> байна. Хачгийн амьдралын идэвхтэй үе нь 4-11 дүгээр сар юм.</p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(41, 105, 176); font-size: 18px;">Хачигт халдвараас хэрхэн хамгаалах вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;">Хачиг хөнөөлтэй ч хамгаалах арга бий.<span class="twittersharelink"> Хачигт халдвараас урьдчилан сэргийлэх гурван тун вакцин байдаг. </span>Эхний тунг хачгийн идэвхжлийн үед хийлгэдэг. Түүнээс зургаан сарын дараа хоёр дахь, жилийн дараа гурав дахь тунг хийлгэснээр хачигт халдвараас бүрэн хамгаалагдана. Давтан вакцинжуулалтыг гурван жилийн дараа хийлгэдэг байна.</p><p style="text-align: justify;">ЗӨСҮТ-өөс голомтот нутгийн иргэд, цагдаа, эмнэлэгийн байгууллагын ажилтан, онцгой байдлын алба хаагчдыг заавал хамруулдаг. </p><p class="txt-block2" style="text-align: justify;">Мөн хачгийн голомттой нутгаар зорчих гэж байгаа бол сайн дураараа вакцин хийлгэх боломж нээлттэй байдаг гэнэ. Хэрвээ та вакцин хийлгэх бол орон нутгийнхаа эмнэлэгт хандаж хийлгэхээ бүү мартаарай.</p><p data-empty="true" style="text-align: justify;"><img class="fr-dib" src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/017479ee769aef77d28a757fa957126a.jpg" data-size="650,365" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/017479ee769aef77d28a757fa957126a.jpg" data-test="true" data-test2="650"></p><p style="text-align: justify;"><strong>Тод өнгийн хувцас өмс, арьс ноолуур гэртээ бүү хадгал</strong></p><p style="text-align: justify;">Ой модоор явахдаа, хонины ноос хяргах, ямаа самнах зэргээр малд ойртох үедээ тод өнгийн хувцас өмсөх нь илүү тохиромжтой. Тод өнгийн хувцас өмссөн бол хачгийг ялгаж харах боломжтой гэнэ. Хоёр цаг тутамд биеэ дээрээ байгаа эсэхийг шалгаж, гэрт орохоосоо өмнө хувцсаа сэгсэр. </p><p style="text-align: justify;">Малчид <span class="twittersharelink">малын арьс, ноос ноолуураа гэртээ хадгалснаас болж хачигт хазуулсан тохиолдол олон. </span>Иймээс малчдад малын арьс, үс, ноос ноолуурыг гэртээ хадгалахгүй байхыг зөвлөлөө.</p><p class="txt-block1" style="text-align: justify;">Бор хачгаас сэргийлэхийн тулд мал сүргээ хачиггүйжүүлэх хэрэгтэй. Социализмын үед хачигт халдварын тохиолдол цөөн байсан нь малыг улсын нэгдсэн төлөвлөгөөгөөр угаалгад оруулдаг байсантай холбоотой ажээ. Иймд мал сүргээ хачгийн идэвхжлийн үеэс өмнө шаардлагатай тариа, тарилгад хамруулахыг зөвлөж байна.</p><p style="text-align: center;"><br></p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18px; color: rgb(41, 105, 176);">Хачигт хазуулсан бол яах ёстой вэ?</span></strong></p><p style="text-align: justify;"><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib fr-draggable" contenteditable="false" draggable="false"><span class="fr-img-wrap" style="width: 583px;"><img src="https://peak.mn/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/257aa14677382def322ca5222f0a8f98.jpg" data-size="650,387.83333333333" data-success="true" data-filepath="/home/peakmn/public_html/webroot/files/853ed522-deb3-4413-8076-db893fe23e81/257aa14677382def322ca5222f0a8f98.jpg" data-test="true" data-test2="650" style="width: 583px;" class="fr-fil fr-dib"><span class="fr-inner" contenteditable="true">Дөрвөн хөлөөрөө арьсны хананд бэхлэгдээд амнаасаа нян ялгаруулж ойр орчимдоо хөндий зай үүсгэн хөндийд урсаж ирсэн цусаар “ундаалдаг” байх нь.<br></span></span></span></p><p style="text-align: justify;"><span class="twittersharelink">Хачиг шумуул шиг хатгаж, хүний цусыг хошуугаараа сордоггүй.</span> Дөрвөн хөлөөрөө арьсны хананд бэхлэгдээд амнаасаа нян (энзим) ялгаруулж ойр орчимдоо хөндий зай үүсгэнэ. Ингээд л тэрхүү хөндийд урсаж ирсэн цусаар “ундаалдаг” байх нь.</p><blockquote><p style="text-align: justify;">Хэрэв энэ үед нь хүчтэй татаж гаргавал хошуу нь шигдэж үлдээд зогсохгүй, сорсон цусаа гулгих юм. Гулгисан цусаар хачигны доторх хор гадагшлах эрсдэлтэй. Иймд шууд сугалж авахаас татгалзаж, чих ухагч хөвөнгөөр бага багаар займчуулж гаргах нь зүйтэй. Хазуулсан хэсгийг спирт, иодтой хөвөнгөөр ариутгана.</p></blockquote><p style="text-align: justify;">Мөн хазуулсан хачгаа хаяж болохгүй. ЗӨСҮТ-ийн салбаруудад өгч лабораторийн шинжилгээ хийлгүүлээрэй. Ингэснээр халдвар хүндрэхээс өмнө урьдчилан сэргийлэх зөвлөгөө өгч хэмжээ авч чадах юм. </p><p style="text-align: justify;">Хэрэв <span class="twittersharelink">хачигт хазуулснаа сүүлд мэдвэл цуснаас дээж авч эсрэг биет үүссэн эсэхийг шалгаж болно. </span></p><p style="text-align: justify;">Лабораторийн шинжилгээнд үндэслэн эмчилгээ хийх шаардлагатай гэж үзвэл эмнэл зүйн эмч нарт зөвлөгөө өгч яаралтай хариу арга хэмжээ авдаг байна. </p><p style="text-align: justify;">Түүнчлэн ЗӨСҮТ-өөс жил бүр хачигны тархалтын тандалт мониторинг хийж аль нутгаар хэрхэн тархах уу гэдэг эрсдэлийг тооцоолж, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ хэрэгжүүлдэг ажээ.</p><p style="text-align: justify;"><br></p> </div> <div class="uk-margin-large"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5> <p> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/зөсүт" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">зөсүт</a> <a href="https://www.test.peak.mn/tag/хачигт халдвар" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">хачигт халдвар</a> </p> <div class="uk-margin socialshares"> <div> <a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/news10l67')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a> <a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/news10l67&text=Л.Роломжав: Хачигт халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгааны нэг болж байна')" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a> <a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/news10l67')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a> </div> <div class="uk-margin-top"> <div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count" data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div> <div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news10l67" data-layout="button" data-size="small" data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a> </div> <div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/news10l67"></div> </div> </div> </div> <div class="comments uk-margin-large"> <h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих </h3> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p> <form> <div class="uk-margin"> <div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div> <div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"> <button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div> </form> <input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776717950.507"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small"> </div> <script> var foreign_key = '40247'; var modelName = "articles"; var commentLimit = 5; $(function () { $('#addComm_new').on('click', function () { if (commentLimit < 1) return; var formData = { 'body': $('#comment_body_new').val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'foreign_key': foreign_key, 'model': modelName, }; $('#comment_body_new').val(''); $('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b79132fba9f8d88ede4351c7bb6d6885555b3458fe19b8c5ca2a40e23d43be3abbc538692a61349314a5f687c9326ce83b1eb629de73321d151b54e19443e54'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#comment_list').prepend(newComment); newComment.fadeIn(); commentLimit--; }).fail(function (error) { $('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих'); }); }); addEventToCommentBody(); }); function addReply(parentId) { if ($('#reply_' + parentId).length) { $('#reply_' + parentId).toggle(); return; } if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) { $('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>'); } var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' + '<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' + '<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>'; $('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml); addEventToCommentBody(); } function saveReply(parentId) { var formData = { 'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '', 'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '', 'model': modelName, 'foreign_key': foreign_key, 'parent_id': parentId, }; $('#comment_body_' + parentId).val(''); $('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled'); $('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... '); $.ajax({ url: "/comments/ajax-save-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b79132fba9f8d88ede4351c7bb6d6885555b3458fe19b8c5ca2a40e23d43be3abbc538692a61349314a5f687c9326ce83b1eb629de73321d151b54e19443e54'); }, data: formData }).done(function (data) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); var newComment = $(data).hide(); $('#' + parentId).next('div').prepend(newComment); $('#reply_' + parentId).remove(); newComment.fadeIn(); }).fail(function (error) { $('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих'); }); addEventToCommentBody(); } function deleteComment(c_id) { if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) { $.ajax({ url: "/comments/ajax-delete-comment", type: "POST", beforeSend: function (request) { request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '7b79132fba9f8d88ede4351c7bb6d6885555b3458fe19b8c5ca2a40e23d43be3abbc538692a61349314a5f687c9326ce83b1eb629de73321d151b54e19443e54'); }, dataType: "json", data: { "c_id": c_id } }).done(function (data) { if (data.success == true) $('#' + c_id).fadeOut('slow'); }).fail(function (data) { //console.log(data); }); } } function addEventToCommentBody() { $('.botCheck').keyup(function () { var comment_id = $(this).attr('data-comment-id'); $allowed = 0; if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) { $allowed++; } if ($allowed === 1) { $('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled'); } else { $('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled'); } }); } </script> </div> </div> <div class="uk-width-expand"> <div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;"> <h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5> <div class="mostread hide-first-divider"> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 1 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud"> Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 2 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal"> ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 3 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal"> Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 4 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend"> Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a> </p> <hr /> <p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small"> <span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary"> 5 </span> <a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim"> Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a> </p> </div> <div class="uk-margin-top"> <a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner"> <img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="featured"> <div class="uk-container"> <div class="uk-slider-container" uk-slider> <h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2> <div class="uk-position-relative"> <div class="featurednav"> <a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a> <a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a> </div> <ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match"> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ulaanbaatart-burtgegdsen-tarwagan-takhliin-sejigtei-tokhioldluudiin-onosh-uguisgegdlee"> <img src="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/4d80e84fd2f905891cb33d4f6d553f7e.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/24cd719c-1e58-4e66-8459-cc937a49083b/4d80e84fd2f905891cb33d4f6d553f7e.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ulaanbaatart-burtgegdsen-tarwagan-takhliin-sejigtei-tokhioldluudiin-onosh-uguisgegdlee"> Улаанбаатарт бүртгэгдсэн тарваган тахлын сэжигтэй тохиолдлуудын онош үгүйсгэгдлээ </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> П.Мөнгөнсор </a> ・ 08 сарын 15, 2023 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/khicheel-ekhlekhed-oyuutnuud-bolon-ar-geriinkhen-ni-tarwaga-tarwaganii-ed-erkhteng-zuuwurlun-irekh-tokhioldol-nemegddeg"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/4ad431da34017e3c834e840fa4a45cd6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/4ad431da34017e3c834e840fa4a45cd6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/khicheel-ekhlekhed-oyuutnuud-bolon-ar-geriinkhen-ni-tarwaga-tarwaganii-ed-erkhteng-zuuwurlun-irekh-tokhioldol-nemegddeg"> "Хичээл эхлэхэд оюутнууд тарвага, тарваганы эд эрхтэнг зөөвөрлөн ирэх тохиолдол нэмэгддэг" </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 08 сарын 06, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ntsogbadrakh-koronawirus-tarkhakh-ersdeltei-ene-ued-tarwagan-takhliin-duudlaga-tasrakhgui-baina"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/59aad322f27a123c15bd68c27aa4925d.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/59aad322f27a123c15bd68c27aa4925d.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ntsogbadrakh-koronawirus-tarkhakh-ersdeltei-ene-ued-tarwagan-takhliin-duudlaga-tasrakhgui-baina"> Н.Цогбадрах: Коронавирус тархах эрсдэлтэй энэ үед тарваган тахлын дуудлага тасрахгүй байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 07 сарын 30, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ntsogbadrakh-tarwagan-takhliin-ulmaas-khun-nas-barsan-baikhad-zergeldee-aimag-sumdad-tarwaga-agnaj-makhiig-ni-idej-baina"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/c5ac7db7994ca3abfe709941f9e19ba6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/c5ac7db7994ca3abfe709941f9e19ba6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ntsogbadrakh-tarwagan-takhliin-ulmaas-khun-nas-barsan-baikhad-zergeldee-aimag-sumdad-tarwaga-agnaj-makhiig-ni-idej-baina"> Н.Цогбадрах: Тарваган тахлаар хүн нас барсан байхад зэргэлдээ нутагт тарвага агнаж, махыг нь идэж байна </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 07 сарын 18, 2020 </p> </div> </div> </li> <li> <div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover"> <div class="uk-card-media-top uk-cover-container"> <a href="https://www.test.peak.mn/news/ankhaar-tagtaa-khaldwart-uwchin-teekh-taraakh-ersdeltei"> <img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/c9ccf2ee52ecaeddaf93f1136f0b8c99.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/c9ccf2ee52ecaeddaf93f1136f0b8c99.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas> </a> </div> <div class="uk-card-body"> <p class="uk-margin-small-bottom"> <a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society"> Нийгэм </a> </p> <h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium"> <a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/ankhaar-tagtaa-khaldwart-uwchin-teekh-taraakh-ersdeltei"> Анхаар: Тагтаа халдварт өвчин тээх, тараах эрсдэлтэй </a> </h5> <p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text"> Б.Баясгалан </a> ・ 03 сарын 25, 2020 </p> </div> </div> </li> </ul> </div> <ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul> </div> </div> </div> <!--Banner--> <script> var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nv1z"; $('.twittersharelink').on('click', function () { var el = $(this); var url = document.URL; if (shortUrl && shortUrl !== null) { url = shortUrl; } var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url; openWindow(url) }); function openWindow(url) { window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes'); } $(function () { setTimeout(function () { $('video').each(function () { this.play(); }); }, 2000); }); </script> <!--Footer--> <div class="footer"> <div class="uk-container"> <div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div class="footerlogo"> <a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"> <img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a> <img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div> <div class="uk-text-right@s"> <a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a> <a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram" target="_blank"></a> <a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a> <a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a> </div> </div> <div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19"> Уурлах уу, учирлах уу? </a></li> <li><a href="https://peak.mn/my17"> Бидний 17 зорилт </a></li> <li><a href="/category/economics?menu=2"> Санхүүгийн боловсрол </a></li> <li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25"> Би нэг удаа </a></li> <li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26"> Хүний багш </a></li> <li><a href="/category/technology?menu=11"> Шинжлэх ухаан, технологи </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24"> Амьдралын түүх </a></li> <li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8"> Цэгцтэй Сэтгэх </a></li> <li><a href="/category/world?menu=6"> Дэлхий </a></li> <li><a href="/category/society?menu=3"> Нийгэм </a></li> </ul> </div> <div> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p> <ul class="uk-list uk-list-large"> <li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li> <li> <a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li> <li> <a href="#"> Контент нийлүүлэх <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> <li> <a href="#"> Эвэнт дээр хамтран ажиллах <img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a> </li> </ul> </div> <div class="uk-text-small"> <p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p> <div class="uk-grid-small" uk-grid> <div class="uk-width-2-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank"> 77191977 </a></p> </div> <div class="uk-width-3-5"> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank"> 99126085 </a></p> </div> </div> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p> <p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank"> contact@peak.mn </a></p> <p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p> <p class="uk-margin-remove-top"> Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p> </div> </div> <hr /> <p class="uk-text-small">© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p> </div> </div> <!-- Google tag (gtag.js) --> <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script> <script> window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-61909596-20'); </script> <script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script> <!--TODO: move this script to main.js--> <script> var isMobile = 0; (function () { var vcount = 0; $("video").each(function () { var _video = $(this); _video.attr('videocount', ++vcount); var _vcount = vcount; _video.on('loadeddata', function () { $(this).addClass("loaded"); this.play(); fixVideoHeight(_video); }); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 500); setTimeout(() => { if (this.readyState >= 3) { $('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded"); this.play(); } }, 2000); fixVideoHeight(_video); }); })(); function fixVideoHeight(videoEl) { var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight); if (videoHeight > 10) { videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px'); videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px'); } else { return; } var slideShow = videoEl.parent().parent(); if (slideShow.hasClass('banner-slide')) { var maxHeight = 0; slideShow.children('li').each(function () { var type = $(this).attr('data-slideshow-slide'); var height = 0; if (type == 'video') { height = $(this).children("video").height(); } if (type == 'img') { height = $(this).children("img").height(); } if (maxHeight < height) { maxHeight = height; } }); slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px'); slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px'); } } </script> </body> </html>' } $cookies = [ 'csrfToken' => [ 'name' => 'csrfToken', 'value' => '7b79132fba9f8d88ede4351c7bb6d6885555b3458fe19b8c5ca2a40e23d43be3abbc538692a61349314a5f687c9326ce83b1eb629de73321d151b54e19443e54', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '0', 'samesite' => null ], 'thisLocale' => [ 'name' => 'thisLocale', 'value' => 'Q2FrZQ==.ZDdlNjg1ZDAzZmE1NjdiNmZjYjhhZThiMjZhYzY1MzczNGQ5ZjBjY2NjNjgyOGM0NTE1MGQxZGJiNTJhMGNlOEsGcEdWDFU6XKwkcmLT+XuFIjS8Iz/wEMr1fTDXlPuQ', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => false, 'expire' => '1779309950', 'samesite' => null ], 'id' => [ 'name' => 'id', 'value' => 'Q2FrZQ==.MTZiNGQ4OWIzZDVjZmRhNzY0MWIwZDg1NmYxMjY3YTg5ZjJhODY5ZTJkZjUwOTdkZTAzNDllZDRmMDA1NDgzYUlY9zofwAHkPuqFaHU7cjwzhWZsgEF5lM144yudq57U0ZQ6P0JjOxnL9RvCca0tf3ZgTLvdGpzJUKABGkIhm1Q=', 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'httpOnly' => true, 'expire' => '1779309950', 'samesite' => null ] ] $values = [ (int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8' ] $name = 'Content-Type' $first = true $value = 'text/html; charset=UTF-8'header - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'csrfToken' $value = '7b79132fba9f8d88ede4351c7bb6d6885555b3458fe19b8c5ca2a40e23d43be3abbc538692a61349314a5f687c9326ce83b1eb629de73321d151b54e19443e54' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '0' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'thisLocale' $value = 'Q2FrZQ==.ZDdlNjg1ZDAzZmE1NjdiNmZjYjhhZThiMjZhYzY1MzczNGQ5ZjBjY2NjNjgyOGM0NTE1MGQxZGJiNTJhMGNlOEsGcEdWDFU6XKwkcmLT+XuFIjS8Iz/wEMr1fTDXlPuQ' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => false, 'expires' => '1779309950' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php:855) [CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269]Code Contextsetcookie($name,$value,$name = 'id' $value = 'Q2FrZQ==.MTZiNGQ4OWIzZDVjZmRhNzY0MWIwZDg1NmYxMjY3YTg5ZjJhODY5ZTJkZjUwOTdkZTAzNDllZDRmMDA1NDgzYUlY9zofwAHkPuqFaHU7cjwzhWZsgEF5lM144yudq57U0ZQ6P0JjOxnL9RvCca0tf3ZgTLvdGpzJUKABGkIhm1Q=' $options = [ 'path' => '/', 'domain' => '', 'secure' => false, 'samesite' => null, 'httponly' => true, 'expires' => '1779309950' ]setcookie - [internal], line ?? Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269 Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211 Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192 Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60 Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140 [main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Буяндэлгэрийн Мөнхчимэг
05 сарын 17, 2022
Харахад жижиг ч хазвал насан туршийн эмгэг үлдээж чадах хөнөөлтэй амьтан бол хачиг. Хачигт халдварын тархалт, хор уршиг болоод түүнээс хэрхэн сэргийлэх талаар ЗӨСҮТ-ийн ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжавтай ярилцлаа.
Хүний биеийн аль тохиромжтой газар олж хазах гэж бараг хоёр цаг хүртэл бие дээр асаж явдаг
Хачиг голдуу нимгэн арьстай газрыг сонгож хазна.Гэхдээ шумуул шиг суусан газраа хазчихдаггүй. Хүний биеийн аль тохиромжтой газар олж хазах гэж бараг хоёр цаг хүртэл асаж явдаг
Хачиг болгон л халдвар тараадаггүй гэнэ. Халдвартай хачиг буюу нян, вирусаар халдварласан хачиг л хүнийг өвчлүүлдэг байх нь. Гэхдээ хазсан л бол өвчин үүсгэгч вирус, нянгаа цусанд оруулж өвчлүүлдэг гэмтэй.
ЗӨСҮТ-ийн хийсэн судалгаагаар нийт хачигны 76,8 хувь нь халдвар тараадаг ажээ. Иймээс хазсан л бол хоруу чанартай гэдгээрээ алдартай.
Манай улсад 9 төрлийн 40 гаруй хачгийг илрүүлсэн байдаг. Монголд хамгийн түгээмэл байдаг нь улаан, бор хачиг юм. Бидний сайн мэдэхээр хонь мал дээр шимэгчилж амьдардаг нь бор хачиг ажээ. Халдварыг нь риккетсиоз гэнэ. Харин хус, хар модонд үрждэг нь улаан хачиг юм. Үүсгэдэг халдварыг боррелиоз гэдэг.
Хэрвээ улаан хачигнаас халдвар авч хүндэрвэл төв мэдрэлийн системийг ч гэмтээж цаашлаад амь насанд аюултай. Хусан ой ихтэй Сэлэнгэ, Булган, Дархан зэрэг найман аймгийн нутгаар голомтлон тархжээ. Улаан хачгаар халдвар авагчдын дийлэнх нь идэр насны эрчүүд гэнэ. Самар түүх, түлээ мод бэлдэхээр яваад халдвар авч, анзааралгүй удааж хүндрүүлдэг байна. Томчуудаас гадна хүүхдүүд ч хачигт халдварт өртдөг.
Дөнгөж дөрвөн сартай хүүхэд хазуулж хүндэрсэн тохиолдол бүртгэгдэж байжээ. Самар түүж яваад ирсэн аав нь хувцасаа солилгүй тэвэрснээс хачигт халдварт өртсөн аж. Хэдийгээр бага зэрэг хүндэрсэн байсан ч оношилж эдгээжээ.
Малд явж ирсэн томчууд хувцасаа гөвөхгүй, хачиг наалдсан эсэхийг төдийлэн шалгадаггүй. Хэнэггүй хээгүй зангийнх нь балгаар есөөс доош насны хүүхдүүд голдуу бор хачгийн халдварт өртдөг гэлээ.
Хачигт халдвар гэдэг нь хүнд хачгаар дамжин халдварладаг байгалийн голомтот хурц халдварт өвчин юм.
Манай улсад 2005 оноос хойш хачигт халдварын 300 гаруй тохиолдол бүртгэгдснээс 20 гаруй нь нас баржээ. Энэ тохиолдлуудын 75-80 хувь нь бор хачгаар, 10-12 хувь нь улаан хачгаар дамжсан байна.
Халдвар зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгаан буюу хачигт халдвар
Хачигт халдварын уршиг насанд туршид ч үлдэж мэдэх гэмтэй.
Хачиг шигдчихэж, хүүхдийн чихний ард байсныг аваад хаячихлаа гэж ярьдаг шүү дээ. Энэ бол маш буруу ойлголт. Учир нь хачигт хазуулсны уршиг насанд туршид ч үлдэж ч мэдэх гэмтэй.
Хоёр жилийн өмнө гэхэд Сэлэнгэ аймагт гарсан түймрийг унтрааж явахдаа хачигт хазуулснаас болж хөдөлмөрийн чадвараа алдсан харамсалтай тохиолдол ч гарсан ажээ.
Тухайн үедээ бие сулрах, толгой өвдөх, халуурах, үе мөчөөр өвдөх, арьсаар цагирган хэлбэрийн том, цөөн тууралт гарах зэрэг л шинж тэмдэг илэрч байсныг ахлах тархвар судлагч эмч АУМ Л.Роломжав ярилаа.
Малчдын хувьд хачигт хазуулснаас болж халдвар нь даамжирч улмаар мэдрэл, үе мөчинд нь нөлөөлж хүндрүүлсэн тохиолдол цөөнгүй гэв. Тэр байтугай зөнөгрөл, тэнэгрэл өвчний шалтгаан ч болж байгааг судлаачид тогтоожээ.
Өнгөрсөн жил ЗӨСҮТ-өөс Сэлэнгэ аймгийн Хүдэр сумд хачигт халдварын үлдэц илрүүлэх шинжилгээ хийжээ. Толгой нь өвддөг, унаж татдаг болоод удсан, ойр зуурын юмыг мартдаг хүмүүсийн цусны шинжилгээнээс үзэхэд хачигт халдвар үлдэцтэй гэдэг нь тогтоогдсон байна. Гоо сайхан талаасаа ч хазуулсан хэсгийн арьс үрчийж, хэлбэрээ алддаг. Тиймээс хачигт халдварт хайхрамжгүй хандаж болохгүй гэдгийг мэргэжлийн хүн онцгойлон захилаа.
Хачиг тэнгэрээс унадаггүй
Хүмүүсийн дунд хачиг тэнгэрээс унадаг гэх яриа бий. Уг нь тэнгэрээс унаж биш салхиар л дамжиж хүний биед наалддаг байх нь. Гэсэн хэдий ч өнөөг хүртэл хачиг тэнгэрээс буудаг гэсэн ойлголттой хүн олон байдгийг мэргэжлийн тархвар судлаач хэлэв.
Ташрамд дурдахад монголчууд эртнээс хонин сүргээ өндөр өвстэй газар хэвтүүлдэггүй, хаврын цагт салхи сөргүүлж байж хотлуулдаг уламжлалтай. Энэ нь хачгаас сэргийлэх арга байжээ.
Сонирхуулахад хачиг өсөж үржихийн тулд өндөр өвсний үзүүрт тогтдог гэнэ. Хажуугаар нь бүлээн цустай амьтад өнгөрөх төдийд л наалдчихдаг. Эс бөгөөс хүчтэй салхи дэгдэхэд агаарт хөөрч яваад ямар нэг биет дээр тогтоно.
Монгол орны хэмжээнд хийсэн тандалт илрүүлгийн шинжилгээгээр сүүлийн жилүүдэд халдвартай хачиг нэмэгдэх хандлагатай байна. Өвчтэй нэг хачигнаас 30 ширхэг өндөг гардаг. Өндөг бүр нь халдвартай төдийгүй үржилд ороод дахин 30 ширхэг өндөг гаргана гэх зэргээр үржихээр хачигны тоог хязгаарлах, нарийн тогтоох боломжгүй юм.
Амьтны биед шигдээгүй буюу өндөг хэлбэрээр байгаль дээр 8-10 жил тэсэж үлдэх чадвартай.
Авгалдай үедээ хулгана, зурам зэрэг жижиг мэрэгчийг шимэгчлэн амьдарч томордог. Хүүхэлдэй үедээ туулай, тарвага, үнэг зэрэг дундаж биетэй амьтдад шигдэн амьдарна. Бие нь томрох тусам буга, хонь зэрэг том биетэй амьтад руу шилжин, шимэгчилж эхэлдэг.
Ингэж явсаар нас биед хүрсэн хойноо л хүний биед шигдэж, хазах чадвартай болдог байна. Хачгийн амьдралын идэвхтэй үе нь 4-11 дүгээр сар юм.
Хачигт халдвараас хэрхэн хамгаалах вэ?
Хачиг хөнөөлтэй ч хамгаалах арга бий. Хачигт халдвараас урьдчилан сэргийлэх гурван тун вакцин байдаг. Эхний тунг хачгийн идэвхжлийн үед хийлгэдэг. Түүнээс зургаан сарын дараа хоёр дахь, жилийн дараа гурав дахь тунг хийлгэснээр хачигт халдвараас бүрэн хамгаалагдана. Давтан вакцинжуулалтыг гурван жилийн дараа хийлгэдэг байна.
ЗӨСҮТ-өөс голомтот нутгийн иргэд, цагдаа, эмнэлэгийн байгууллагын ажилтан, онцгой байдлын алба хаагчдыг заавал хамруулдаг.
Мөн хачгийн голомттой нутгаар зорчих гэж байгаа бол сайн дураараа вакцин хийлгэх боломж нээлттэй байдаг гэнэ. Хэрвээ та вакцин хийлгэх бол орон нутгийнхаа эмнэлэгт хандаж хийлгэхээ бүү мартаарай.

Тод өнгийн хувцас өмс, арьс ноолуур гэртээ бүү хадгал
Ой модоор явахдаа, хонины ноос хяргах, ямаа самнах зэргээр малд ойртох үедээ тод өнгийн хувцас өмсөх нь илүү тохиромжтой. Тод өнгийн хувцас өмссөн бол хачгийг ялгаж харах боломжтой гэнэ. Хоёр цаг тутамд биеэ дээрээ байгаа эсэхийг шалгаж, гэрт орохоосоо өмнө хувцсаа сэгсэр.
Малчид малын арьс, ноос ноолуураа гэртээ хадгалснаас болж хачигт хазуулсан тохиолдол олон. Иймээс малчдад малын арьс, үс, ноос ноолуурыг гэртээ хадгалахгүй байхыг зөвлөлөө.
Бор хачгаас сэргийлэхийн тулд мал сүргээ хачиггүйжүүлэх хэрэгтэй. Социализмын үед хачигт халдварын тохиолдол цөөн байсан нь малыг улсын нэгдсэн төлөвлөгөөгөөр угаалгад оруулдаг байсантай холбоотой ажээ. Иймд мал сүргээ хачгийн идэвхжлийн үеэс өмнө шаардлагатай тариа, тарилгад хамруулахыг зөвлөж байна.
Хачигт хазуулсан бол яах ёстой вэ?
Дөрвөн хөлөөрөө арьсны хананд бэхлэгдээд амнаасаа нян ялгаруулж ойр орчимдоо хөндий зай үүсгэн хөндийд урсаж ирсэн цусаар “ундаалдаг” байх нь.
Хачиг шумуул шиг хатгаж, хүний цусыг хошуугаараа сордоггүй. Дөрвөн хөлөөрөө арьсны хананд бэхлэгдээд амнаасаа нян (энзим) ялгаруулж ойр орчимдоо хөндий зай үүсгэнэ. Ингээд л тэрхүү хөндийд урсаж ирсэн цусаар “ундаалдаг” байх нь.
Хэрэв энэ үед нь хүчтэй татаж гаргавал хошуу нь шигдэж үлдээд зогсохгүй, сорсон цусаа гулгих юм. Гулгисан цусаар хачигны доторх хор гадагшлах эрсдэлтэй. Иймд шууд сугалж авахаас татгалзаж, чих ухагч хөвөнгөөр бага багаар займчуулж гаргах нь зүйтэй. Хазуулсан хэсгийг спирт, иодтой хөвөнгөөр ариутгана.
Мөн хазуулсан хачгаа хаяж болохгүй. ЗӨСҮТ-ийн салбаруудад өгч лабораторийн шинжилгээ хийлгүүлээрэй. Ингэснээр халдвар хүндрэхээс өмнө урьдчилан сэргийлэх зөвлөгөө өгч хэмжээ авч чадах юм.
Хэрэв хачигт хазуулснаа сүүлд мэдвэл цуснаас дээж авч эсрэг биет үүссэн эсэхийг шалгаж болно.
Лабораторийн шинжилгээнд үндэслэн эмчилгээ хийх шаардлагатай гэж үзвэл эмнэл зүйн эмч нарт зөвлөгөө өгч яаралтай хариу арга хэмжээ авдаг байна.
Түүнчлэн ЗӨСҮТ-өөс жил бүр хачигны тархалтын тандалт мониторинг хийж аль нутгаар хэрхэн тархах уу гэдэг эрсдэлийг тооцоолж, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ хэрэгжүүлдэг ажээ.
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай
Үндсэн категори
Холбоо барих
Имэйл
Холбоо барих
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр
© 2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Сэтгэгдэл бичих
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.