Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_core_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_core_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/persistent/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\I18n\I18n::translators() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 80
Cake\I18n\I18n::getTranslator() - CORE/src/I18n/I18n.php, line 204
__d - CORE/src/I18n/functions.php, line 89
Cake\Controller\Component\AuthComponent::_setDefaults() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 504
Cake\Controller\Component\AuthComponent::identify() - CORE/src/Controller/Component/AuthComponent.php, line 822
CakeDC\Users\Controller\Component\RememberMeComponent::beforeFilter() - ROOT/vendor/cakedc/users/src/Controller/Component/RememberMeComponent.php, line 145
Cake\Event\EventManager::_callListener() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 351
Cake\Event\EventManager::dispatch() - CORE/src/Event/EventManager.php, line 328
Cake\Controller\Controller::dispatchEvent() - CORE/src/Event/EventDispatcherTrait.php, line 112
Cake\Controller\Controller::startupProcess() - CORE/src/Controller/Controller.php, line 673
Cake\Http\ActionDispatcher::_invoke() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 115
Cake\Http\ActionDispatcher::dispatch() - CORE/src/Http/ActionDispatcher.php, line 94
Cake\Http\BaseApplication::__invoke() - CORE/src/Http/BaseApplication.php, line 256
Cake\Http\Runner::__invoke() - CORE/src/Http/Runner.php, line 65 Warning (512)CORE/src/Cache/Cache.php , line 178 ]Code Context $registry -> set ( $name , new NullEngine ()); trigger_error ( $e -> getMessage (), E_USER_WARNING ); $name = '_cake_model_'
$registry = object(Cake\Cache\CacheRegistry) {
'_loaded' => [
(int) 0 => '_cake_core_',
(int) 1 => '_cake_model_'
]
}
$config = [
'className' => 'Cake\Cache\Engine\ApcuEngine',
'prefix' => 'myapp_cake_model_',
'path' => '/home/peakmn/new.peak.mn/tmp/cache/models/',
'serialize' => true,
'duration' => '+2 minutes',
'url' => null
]
$e = object(RuntimeException) {
[protected] message => 'Cache engine Cake\Cache\Engine\ApcuEngine is not properly configured.'
[protected] code => (int) 0
[protected] file => '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Cache/CacheRegistry.php'
[protected] line => (int) 92
} Cake\Cache\Cache::_buildEngine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 178
Cake\Cache\Cache::engine() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 236
Cake\Cache\Cache::read() - CORE/src/Cache/Cache.php, line 378
Cake\Database\Schema\CachedCollection::describe() - CORE/src/Database/Schema/CachedCollection.php, line 55
Cake\ORM\Table::getSchema() - CORE/src/ORM/Table.php, line 566
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::_fields() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 385
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::setupFieldAssociations() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 75
Batu\Version\Model\Behavior\VersionBehavior::initialize() - ROOT/plugins/Batu/Version/src/Model/Behavior/VersionBehavior.php, line 59
Cake\ORM\Behavior::__construct() - CORE/src/ORM/Behavior.php, line 165
Cake\ORM\BehaviorRegistry::_create() - CORE/src/ORM/BehaviorRegistry.php, line 147
Cake\Core\ObjectRegistry::load() - CORE/src/Core/ObjectRegistry.php, line 96
Cake\ORM\Table::addBehavior() - CORE/src/ORM/Table.php, line 878
App\Model\Table\ArticlesTable::initialize() - APP/Model/Table/ArticlesTable.php, line 40
Cake\ORM\Table::__construct() - CORE/src/ORM/Table.php, line 299
Cake\ORM\Locator\TableLocator::_create() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 293
Cake\ORM\Locator\TableLocator::get() - CORE/src/ORM/Locator/TableLocator.php, line 249 Warning (512)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 53 ]Code Context if ( Configure :: read ( 'debug' )) { trigger_error ( $message , E_USER_WARNING ); } else { $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Монгол хүн гэж хэн бэ? | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар1-р хэсэг.Монгол хүн бол монгол үндэстний нэг хэсэг“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг..." />
<meta name="keywords"
content="монгол хүн, үндэсний үзэл" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Монгол хүн гэж хэн бэ? | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар1-р хэсэг.Монгол хүн бол монгол үндэстний нэг хэсэг“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/e11186992c2ac267635985084501d44d.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Монгол хүн гэж хэн бэ? | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/e11186992c2ac267635985084501d44d.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар1-р хэсэг.Монгол хүн бол монгол үндэстний нэг хэсэг“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Монгол хүн гэж хэн бэ?</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%97%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/88765b55931d1288291a1a9d80d0a44f.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%97%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Б.Зандан</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">02 сарын 01, 2022</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be&text=Монгол хүн гэж хэн бэ?')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/e11186992c2ac267635985084501d44d.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/e11186992c2ac267635985084501d44d.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;">Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар</p><p style="text-align: justify;">1-р хэсэг.<strong><br>Монгол хүн бол монгол үндэстний нэг хэсэг</strong></p><p style="text-align: justify;">“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг юугаар тодорхойлох вэ? Газар нутаг, төр улс, иргэн харьяат, хэл, соёл, цус зэрэг хүчин зүйлс санаанд орж ирнэ. Хэдэн хүчин зүйлс нь бүрдэж байж тухайн хүнийг монгол мөн эсэхийг тодорхойлох вэ? Энэ асуултад үндэстний үзэл судалдаг эрдэмтэд болон монголч эрдэмтдийн бичсэн бүтээлүүд дээр үндэслэж эргэцүүлэл хийх гэж үзье.</p><p style="text-align: justify;"><strong>“Би монгол хүн” гэдэг бол үндэстний үзэл</strong></p><p style="text-align: justify;">Юуны өмнө “Би монгол хүн” гэж хэлж байгаа хүн өөрийгөө монгол үндэстний нэгээхэн хэсэг гэж үзэж байгаа үндэстний үзэлтэй байна гэсэн үг ажээ. Үндэстний үзэл гэдэг бол хүмүүс өөрийгөө ямар нэг бүлэг хүмүүст харьяалагдаж байгаа гэсэн бодол, өөрийгөө тэдэнтэй адилтгаж бодох үзэл, хамтын соёлтой байх, хамт гэснээ мэдрэх мэдрэмж гэж Сетон-Ватсон 1977 онд тодорхойлжээ. Өөртэй нь ямар нэг байдлаар нэгтгэх зүйл байна гэж үзээд байгаа болохоор монгол хүн монгол хүндээ өөриймсөг ханддаг байх. Улаанбаатарт үүнийг бичээд сууж байгаа би Сэлэнгэд амьдарч байгаа хүнийг танихгүй, магадгүй хэзээ ч уулзахгүй мөртлөө өөртөө хамаатуулж “бидний нэг” гэж бодож байна. “Монгол улсын нутаг дэвсгэрт, монголоор ярьдаг юм чинь” гэж та хэлэх байх. Гэтэл тэртээ Австралид монгол гэр бүлд төрж өсөөд монголоор ч ярьж чадахгүй тэр нэгэн хүүхдийг “монгол” гэж үзээд, өөриймсөг хандаж байхыг юу гэж тайлбарлах вэ? Монгол улсад төрж өсөөгүй боловч түүхийн нугачаанаас шалтгаалаад Монгол улсын нутаг дэвсгэрт амьдардаггүй өвөр монголчууд, Оросын буриадууд, халимагууд, хазарачуудыг “монгол” гэж үзэн өөриймсгөөр бодохыг юу гэж тайлбарлах вэ? “Монгол цустай юм чинь” гэж та хэлэх байх. Гэтэл Монголд төрж өсөөд, монгол эцэг эхтэй ч гэсэн Монголд дургүй, гадаад яваад Монголыг эх орноо гэж бодохгүй, дахиж хэзээ ч Монголтой холбоотой байхыг хүсэхгүй хүн байвал юу гэж үзэх вэ? Магадгүй ийм хүн “Монголоо алдсан” нөхөр байж болох юм. Ингээд бодохоор хүн өөрийгөө монгол үндэстний нэг хэсэг гэж үзэх нь монгол байх эхний алхам юм болов уу?</p><p style="text-align: justify;"><strong>Үндэстний үзлийг харах өнцгүүд</strong></p><p style="text-align: justify;">Өөрийн хамаатан ч биш, танил ч биш улсуудтай өөрийгөө нэг бүлэглэл гэж хамаатуулж төсөөлж бодсоноор үндэстний үзэл бий болдог гэж үзэж Бенедикт Андерсон 1983 онд “төсөөллийн бүлэглэл” гэдэг нэр томъёо гаргаж иржээ. Европод аж үйлдвэрийн хувьсгалын үеэр анх масс хэвлэл бий болсноор хүмүүс өөрийгөө ямар нэг бүлэглэлийн нэг хэсэг гэж мэдрэх болсон гэжээ. Андерсоны энэ үзэл нь үндэстний үзэл судлаачдын дунд модернист буюу орчин үеийн чиглэл юм. Энэхүү чиглэл нь үндэстэн гэдэг бол орчин үеийн төр улс дээр тулгуурласан, нэгдсэн боловсролын системээс улбаалсан нэгдсэн сэтгэхүйтэй хүмүүсийн нэгдэл гэж үздэг. Энэ чиглэлийн судлаачдын үзлээр Европын аж үйлдвэрлэлийн хувьсгалаас өмнө дэлхий дээр үндэстэн үүсээгүй байсан бөгөөд зөвхөн Европын колоничлолын үр дүнд бусад улсууд үндэстэн болж эхэлсэн гэж үздэг. Энэ чиглэлийнхэнийг хэтэрхий Европ төвтэй гэж шүүмжилдэг билээ.</p><p style="text-align: justify;">Примордиалист буюу гарал үүслийг чухалчилдаг үзэл нь социологи-антропологийн үүднээс үндэстэн гэдэг бол байгалиас өгөгдсөн бөгөөд цусан холбоо, сэтгэл санааны холбоо нь үндэстэн бүрэлдэхэд чухал үүрэгтэй гэж үздэг үзэл. Эртний грекчүүд, ромчууд, египетчүүд өөрснийгөө бусдаас дээгүүр гэж үздэг байсан жишээнээс харахад үндэстэн эртнээс үүссэн. Цус, хэл, уламжлал нь байгалиас заяагдсан өгөгдөл тул үндэстэнд эдгээр нь хамгийн чухал гэж Гирц гэдэг судлаач өгүүлжээ. Гэтэл цусан холбоогүй, өөр өөр улсаас ирсэн хүмүүс нэгдээд шинэ үндэстэн байгуулж болдгийг АНУ-ын жишээн дээрээс бас харж болно.</p><p style="text-align: justify;">Этно-символист буюу угсаатны зүй, бэлгэ тэмдгийг чухалчилдаг үзэл нь дээрх хоёр чиглэлийг хослуулдаг бөгөөд үндэстэн бол хамтын хуульзүйн систем, газарзүйн байршил, хэл зэргийг багтаах орчин үеийн ойлголт боловч “этни” дээр үндэслэсэн байдаг гэжээ. “Этни” нь хамтын түүх, соёл, домог, дурсамж, үнэт зүйл, бэлгэ тэмдгүүдийн цогц бөгөөд үндэстний үзлийн салшгүй хэсэг гэж Смит хэлсэн байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Монгол хүн гэж хэн бэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">Товчхондоо, үндэстний үзэлд газар нутаг, төр улс, иргэн харьяат, хэл, соёл, цус зэрэг хүчин зүйлс хамааралтай боловч аль нь илүү чухал гэдэг дээр судлаачид маргалддаг ажээ. Харин үндэстний үзэл гэдэг бол субъектив ойлголт буюу тухайн хүний үзэл бодлоос ихээхэн шалтгаалдаг гэдэг дээр бүгд нэгддэг. Тэгэхээр монгол хүн байхын тулд юуны өмнө өөрийгөө монгол гэж үзэх нь чухал аж. Монголд төрж өссөн, Монгол улсад амьдардаг иргэн, монголоор ярьдаг, монгол соёл уламжлалаа мэддэг, монгол эцэг эхтэй гэх зэрэг хүчин зүйлс бол мэдээж монгол хүн байхад чухал хүчин зүйл боловч аль нэг нь бүрдээгүй ч монгол хүн гэж тооцож болох болов уу. Тодруулбал, Монголд төрж өсөөгүй атлаа монгол хүн байж болно, Монголд амьдардаггүй атлаа монгол хүн байж болно, Монголын иргэн биш атлаа монгол байж болно, монголоор ярьдаггүй атлаа монгол байж болно, монгол соёл уламжлалаа мэддэггүй атлаа монгол байж болно, эцэг эх хоёулаа монгол биш, аль нэг нь монгол байхад монгол байж болно. Мөн эцэг эхийн аль нь ч монгол биш боловч өөрөө Монголын иргэн болохоор шийдээд ирсэн харийн хүнийг монгол гэж үзэж болох уу? </p><p style="text-align: justify;">Тэр хүн Монголд амьдраад, монголоор яриад, монгол соёл уламжлалыг дагаад, өөрийгөө монгол гэж бодож байхад монгол гэж үзэж яагаад болохгүй гэж? Харин уг гарлаа мартахгүй нь ойлгомжтой тул орос, хятад, англи, турк гаралтай монгол гэж үзэх нь зөв болов уу. Нэгэнт улсаас тавьсан шалгуурыг давж (Монголд таван жилээс доошгүй оршин суусан байх, сарын орлого хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс 10 дахин их байх, монгол хэл, үндсэн хууль, ёс заншлыг мэддэг байх) манай улсын нэг хэсэг болохоор шийдээд усыг нь ууж ёсыг нь дагаж байгаа улсуудаа “монгол биш” гэж нүд үзүүрлэх нь нийгэмд сөрөг уур амьсгал төрүүлэх аюултай байх. Харин хэдэн харийн иргэнийг монгол харьяат болгох тал дээр квот байх нь зөв гэж боддог тул олон сая хятад хүн Монголын иргэн болгохыг дэмжлээ гэж буруу ойлгохгүй байхыг хүсье.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Казахууд монгол мөн үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">Тэгвэл Монголд амьдардаг казах үндэстнийг монгол гэж үзэх үү? Юуны өмнө тэд өөрснийгөө монгол гэдэг үндэстний нэг хэсэг мөн гэж үздэг эсэх дээр бид их маргалддаг. Манай нэг найз гадаадад хамт сургалтанд сурч байсан Монголын казах гадаадуудад “би казах” гэж танилцуулсан, тэгэхэд нь тэр “тэгвэл паспортыг чинь үзье” гэж эгдүүцснээ ярьж байсныг санаж байна. Эсрэгээрээ, бүр монголжоод казахаараа сайн ярихаа байсан казахууд ч байдаг. Тиймээс казахуудын хувьд хүн бүр өөрийн бодолтой байдаг болов уу. Монголоос олон казах Назарбаевын бодлогын дагуу өвөг дээдсийнхээ нутаг болох Казахстан руу явж суурьшсан байдаг. Гэтэл Казахстанд тэднийг “оралман” буюу “буцан ирэгсэд” гэж зарим нь ялгаварлах тохиолдол их гардаг гэнэ (жишээлбэл энд https://asiarussia.ru/news/2835/). Мөн Монголын казахууд Казахстанд очиж хангалуун амьдарч байгаа ч гэсэн төрсөн нутгаа буюу Монголоо санадаг юм билээ. Тэгээд бодохоор нэг хүн хоёр өөр үндэстний нэг хэсэг байж болох юм шиг санагддаг. Монголын казахуудаа монголчууд нь “бидний нэг” гэж үзэж, гаднын хүн шиг нүд үзүүрлэхгүй байх тусам өөриймсөг байх юм шиг санагддаг. Казахууд соёл заншлаа хадгалж дээдэлж байгаад дургүйцэхгүй, хүчээр монголжуулах гэж улайрахгүй, харин монгол хэлтэй байвал ажил орлоготой байх нөхцлийг бүрдүүлбэл аяандаа тэд монголоор ярих нь нэмэгдэх байх. Бид өнөөдөр БНХАУ-д төрөөс нь өвөр монголчуудад монгол хэл заахыг хориглохыг түгшүүртэй ажиглаж байгаа билээ. Уг нь хүн бүр өөрийн хэл соёлыг эрхэмлэн амьдрах боломжтой хорвоо баймаар.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Б. Зандан<br>Олон улсын харилцааны мэргэжилтэн</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/монгол хүн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монгол хүн</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/үндэсний үзэл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үндэсний үзэл</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be&text=Монгол хүн гэж хэн бэ?')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(4) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776684687.6845"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="908f3678-3199-4894-8a08-4cefc98bb928">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [105.119.17.217] ・ 2025.01.26</span>
<a onclick="addReply('908f3678-3199-4894-8a08-4cefc98bb928')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, 91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар) APPLY TO SELL YOUR KIDNEY FOR MONEY NOW $ 780,000.00</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="63c8c971-9915-4aa2-bdf7-de62caabfb59">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.178.198] ・ 2024.11.07</span>
<a onclick="addReply('63c8c971-9915-4aa2-bdf7-de62caabfb59')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Номин
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="17e73162-196a-43f1-bafc-cf11f2976cfa">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.160.122] ・ 2022.04.24</span>
<a onclick="addReply('17e73162-196a-43f1-bafc-cf11f2976cfa')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Гоё үг байна уу
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '34669';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '2ffb265c61453545ed4025d5d52e9ac77ec79285d409966b5db56b791ea524311daf8900697ef8059fc5cc9045260421343c5c221f2f9229e025e8973d7ec34d');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '2ffb265c61453545ed4025d5d52e9ac77ec79285d409966b5db56b791ea524311daf8900697ef8059fc5cc9045260421343c5c221f2f9229e025e8973d7ec34d');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '2ffb265c61453545ed4025d5d52e9ac77ec79285d409966b5db56b791ea524311daf8900697ef8059fc5cc9045260421343c5c221f2f9229e025e8973d7ec34d');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/jaki-chan-mongol-undesten-gedgee-zarlaw">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/fcfb7d4caff1eaad2e5732413a5ecec6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/fcfb7d4caff1eaad2e5732413a5ecec6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/jaki-chan-mongol-undesten-gedgee-zarlaw">
Жаки Чан монгол үндэстэн гэдгээ зарлав </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
06 сарын 27, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/sudalgaa-mongolchuudiin-urkhiin-orlogo-nemegdekh-tusam-nom-khudaldan-awakh-ni-ikhsej-baina">
<img src="https://peak.mn/files/5a758ef4-009d-4ed5-ab2c-cc4f1564cc80/2c4623c68fb8dff8149622012d40c374.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a758ef4-009d-4ed5-ab2c-cc4f1564cc80/2c4623c68fb8dff8149622012d40c374.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/sudalgaa-mongolchuudiin-urkhiin-orlogo-nemegdekh-tusam-nom-khudaldan-awakh-ni-ikhsej-baina">
Судалгаа: Монголчуудын өрхийн орлого нэмэгдэх тусам ном худалдан авах нь ихсэж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Болормаа </a> ・
02 сарын 24, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/arkhiw-ukhaj-uztel-tanii-4-dekh-ueiin-uwug-deedes-tsewer-tsusnii-khyatad-khun-baiwal-yaakh-we">
<img src="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/52aa1aff393c081e33b5e14454d0ede3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/52aa1aff393c081e33b5e14454d0ede3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/arkhiw-ukhaj-uztel-tanii-4-dekh-ueiin-uwug-deedes-tsewer-tsusnii-khyatad-khun-baiwal-yaakh-we">
Архив ухаж үзтэл таны 4 дэх үеийн өвөг дээдэс цэвэр цусны хятад хүн байвал яах вэ? </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Зандан </a> ・
02 сарын 06, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khunii-tuukh-ugsaa-garwaliin-tailal-ikh-gurwaljin">
<img src="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/6d154612f3cfbc66cbc98e03c71bd130_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/6d154612f3cfbc66cbc98e03c71bd130.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/book">
Ном </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khunii-tuukh-ugsaa-garwaliin-tailal-ikh-gurwaljin">
Монгол хүний түүх угсаа гарвалын тайлал "Их гурвалжин" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир </a> ・
04 сарын 20, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nqr1";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$maxBufferLength = (int) 8192
$file = '/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php'
$line = (int) 855
$message = 'Unable to emit headers. Headers sent in file=/home/peakmn/new.peak.mn/vendor/cakephp/cakephp/src/Error/Debugger.php line=855' Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 53
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 154 ]Code Context $response -> getStatusCode (), ( $reasonPhrase ? ' ' . $reasonPhrase : '' ) )); $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Монгол хүн гэж хэн бэ? | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар1-р хэсэг.Монгол хүн бол монгол үндэстний нэг хэсэг“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг..." />
<meta name="keywords"
content="монгол хүн, үндэсний үзэл" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Монгол хүн гэж хэн бэ? | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар1-р хэсэг.Монгол хүн бол монгол үндэстний нэг хэсэг“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/e11186992c2ac267635985084501d44d.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Монгол хүн гэж хэн бэ? | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/e11186992c2ac267635985084501d44d.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар1-р хэсэг.Монгол хүн бол монгол үндэстний нэг хэсэг“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Монгол хүн гэж хэн бэ?</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%97%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/88765b55931d1288291a1a9d80d0a44f.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%97%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Б.Зандан</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">02 сарын 01, 2022</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be&text=Монгол хүн гэж хэн бэ?')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/e11186992c2ac267635985084501d44d.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/e11186992c2ac267635985084501d44d.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;">Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар</p><p style="text-align: justify;">1-р хэсэг.<strong><br>Монгол хүн бол монгол үндэстний нэг хэсэг</strong></p><p style="text-align: justify;">“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг юугаар тодорхойлох вэ? Газар нутаг, төр улс, иргэн харьяат, хэл, соёл, цус зэрэг хүчин зүйлс санаанд орж ирнэ. Хэдэн хүчин зүйлс нь бүрдэж байж тухайн хүнийг монгол мөн эсэхийг тодорхойлох вэ? Энэ асуултад үндэстний үзэл судалдаг эрдэмтэд болон монголч эрдэмтдийн бичсэн бүтээлүүд дээр үндэслэж эргэцүүлэл хийх гэж үзье.</p><p style="text-align: justify;"><strong>“Би монгол хүн” гэдэг бол үндэстний үзэл</strong></p><p style="text-align: justify;">Юуны өмнө “Би монгол хүн” гэж хэлж байгаа хүн өөрийгөө монгол үндэстний нэгээхэн хэсэг гэж үзэж байгаа үндэстний үзэлтэй байна гэсэн үг ажээ. Үндэстний үзэл гэдэг бол хүмүүс өөрийгөө ямар нэг бүлэг хүмүүст харьяалагдаж байгаа гэсэн бодол, өөрийгөө тэдэнтэй адилтгаж бодох үзэл, хамтын соёлтой байх, хамт гэснээ мэдрэх мэдрэмж гэж Сетон-Ватсон 1977 онд тодорхойлжээ. Өөртэй нь ямар нэг байдлаар нэгтгэх зүйл байна гэж үзээд байгаа болохоор монгол хүн монгол хүндээ өөриймсөг ханддаг байх. Улаанбаатарт үүнийг бичээд сууж байгаа би Сэлэнгэд амьдарч байгаа хүнийг танихгүй, магадгүй хэзээ ч уулзахгүй мөртлөө өөртөө хамаатуулж “бидний нэг” гэж бодож байна. “Монгол улсын нутаг дэвсгэрт, монголоор ярьдаг юм чинь” гэж та хэлэх байх. Гэтэл тэртээ Австралид монгол гэр бүлд төрж өсөөд монголоор ч ярьж чадахгүй тэр нэгэн хүүхдийг “монгол” гэж үзээд, өөриймсөг хандаж байхыг юу гэж тайлбарлах вэ? Монгол улсад төрж өсөөгүй боловч түүхийн нугачаанаас шалтгаалаад Монгол улсын нутаг дэвсгэрт амьдардаггүй өвөр монголчууд, Оросын буриадууд, халимагууд, хазарачуудыг “монгол” гэж үзэн өөриймсгөөр бодохыг юу гэж тайлбарлах вэ? “Монгол цустай юм чинь” гэж та хэлэх байх. Гэтэл Монголд төрж өсөөд, монгол эцэг эхтэй ч гэсэн Монголд дургүй, гадаад яваад Монголыг эх орноо гэж бодохгүй, дахиж хэзээ ч Монголтой холбоотой байхыг хүсэхгүй хүн байвал юу гэж үзэх вэ? Магадгүй ийм хүн “Монголоо алдсан” нөхөр байж болох юм. Ингээд бодохоор хүн өөрийгөө монгол үндэстний нэг хэсэг гэж үзэх нь монгол байх эхний алхам юм болов уу?</p><p style="text-align: justify;"><strong>Үндэстний үзлийг харах өнцгүүд</strong></p><p style="text-align: justify;">Өөрийн хамаатан ч биш, танил ч биш улсуудтай өөрийгөө нэг бүлэглэл гэж хамаатуулж төсөөлж бодсоноор үндэстний үзэл бий болдог гэж үзэж Бенедикт Андерсон 1983 онд “төсөөллийн бүлэглэл” гэдэг нэр томъёо гаргаж иржээ. Европод аж үйлдвэрийн хувьсгалын үеэр анх масс хэвлэл бий болсноор хүмүүс өөрийгөө ямар нэг бүлэглэлийн нэг хэсэг гэж мэдрэх болсон гэжээ. Андерсоны энэ үзэл нь үндэстний үзэл судлаачдын дунд модернист буюу орчин үеийн чиглэл юм. Энэхүү чиглэл нь үндэстэн гэдэг бол орчин үеийн төр улс дээр тулгуурласан, нэгдсэн боловсролын системээс улбаалсан нэгдсэн сэтгэхүйтэй хүмүүсийн нэгдэл гэж үздэг. Энэ чиглэлийн судлаачдын үзлээр Европын аж үйлдвэрлэлийн хувьсгалаас өмнө дэлхий дээр үндэстэн үүсээгүй байсан бөгөөд зөвхөн Европын колоничлолын үр дүнд бусад улсууд үндэстэн болж эхэлсэн гэж үздэг. Энэ чиглэлийнхэнийг хэтэрхий Европ төвтэй гэж шүүмжилдэг билээ.</p><p style="text-align: justify;">Примордиалист буюу гарал үүслийг чухалчилдаг үзэл нь социологи-антропологийн үүднээс үндэстэн гэдэг бол байгалиас өгөгдсөн бөгөөд цусан холбоо, сэтгэл санааны холбоо нь үндэстэн бүрэлдэхэд чухал үүрэгтэй гэж үздэг үзэл. Эртний грекчүүд, ромчууд, египетчүүд өөрснийгөө бусдаас дээгүүр гэж үздэг байсан жишээнээс харахад үндэстэн эртнээс үүссэн. Цус, хэл, уламжлал нь байгалиас заяагдсан өгөгдөл тул үндэстэнд эдгээр нь хамгийн чухал гэж Гирц гэдэг судлаач өгүүлжээ. Гэтэл цусан холбоогүй, өөр өөр улсаас ирсэн хүмүүс нэгдээд шинэ үндэстэн байгуулж болдгийг АНУ-ын жишээн дээрээс бас харж болно.</p><p style="text-align: justify;">Этно-символист буюу угсаатны зүй, бэлгэ тэмдгийг чухалчилдаг үзэл нь дээрх хоёр чиглэлийг хослуулдаг бөгөөд үндэстэн бол хамтын хуульзүйн систем, газарзүйн байршил, хэл зэргийг багтаах орчин үеийн ойлголт боловч “этни” дээр үндэслэсэн байдаг гэжээ. “Этни” нь хамтын түүх, соёл, домог, дурсамж, үнэт зүйл, бэлгэ тэмдгүүдийн цогц бөгөөд үндэстний үзлийн салшгүй хэсэг гэж Смит хэлсэн байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Монгол хүн гэж хэн бэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">Товчхондоо, үндэстний үзэлд газар нутаг, төр улс, иргэн харьяат, хэл, соёл, цус зэрэг хүчин зүйлс хамааралтай боловч аль нь илүү чухал гэдэг дээр судлаачид маргалддаг ажээ. Харин үндэстний үзэл гэдэг бол субъектив ойлголт буюу тухайн хүний үзэл бодлоос ихээхэн шалтгаалдаг гэдэг дээр бүгд нэгддэг. Тэгэхээр монгол хүн байхын тулд юуны өмнө өөрийгөө монгол гэж үзэх нь чухал аж. Монголд төрж өссөн, Монгол улсад амьдардаг иргэн, монголоор ярьдаг, монгол соёл уламжлалаа мэддэг, монгол эцэг эхтэй гэх зэрэг хүчин зүйлс бол мэдээж монгол хүн байхад чухал хүчин зүйл боловч аль нэг нь бүрдээгүй ч монгол хүн гэж тооцож болох болов уу. Тодруулбал, Монголд төрж өсөөгүй атлаа монгол хүн байж болно, Монголд амьдардаггүй атлаа монгол хүн байж болно, Монголын иргэн биш атлаа монгол байж болно, монголоор ярьдаггүй атлаа монгол байж болно, монгол соёл уламжлалаа мэддэггүй атлаа монгол байж болно, эцэг эх хоёулаа монгол биш, аль нэг нь монгол байхад монгол байж болно. Мөн эцэг эхийн аль нь ч монгол биш боловч өөрөө Монголын иргэн болохоор шийдээд ирсэн харийн хүнийг монгол гэж үзэж болох уу? </p><p style="text-align: justify;">Тэр хүн Монголд амьдраад, монголоор яриад, монгол соёл уламжлалыг дагаад, өөрийгөө монгол гэж бодож байхад монгол гэж үзэж яагаад болохгүй гэж? Харин уг гарлаа мартахгүй нь ойлгомжтой тул орос, хятад, англи, турк гаралтай монгол гэж үзэх нь зөв болов уу. Нэгэнт улсаас тавьсан шалгуурыг давж (Монголд таван жилээс доошгүй оршин суусан байх, сарын орлого хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс 10 дахин их байх, монгол хэл, үндсэн хууль, ёс заншлыг мэддэг байх) манай улсын нэг хэсэг болохоор шийдээд усыг нь ууж ёсыг нь дагаж байгаа улсуудаа “монгол биш” гэж нүд үзүүрлэх нь нийгэмд сөрөг уур амьсгал төрүүлэх аюултай байх. Харин хэдэн харийн иргэнийг монгол харьяат болгох тал дээр квот байх нь зөв гэж боддог тул олон сая хятад хүн Монголын иргэн болгохыг дэмжлээ гэж буруу ойлгохгүй байхыг хүсье.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Казахууд монгол мөн үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">Тэгвэл Монголд амьдардаг казах үндэстнийг монгол гэж үзэх үү? Юуны өмнө тэд өөрснийгөө монгол гэдэг үндэстний нэг хэсэг мөн гэж үздэг эсэх дээр бид их маргалддаг. Манай нэг найз гадаадад хамт сургалтанд сурч байсан Монголын казах гадаадуудад “би казах” гэж танилцуулсан, тэгэхэд нь тэр “тэгвэл паспортыг чинь үзье” гэж эгдүүцснээ ярьж байсныг санаж байна. Эсрэгээрээ, бүр монголжоод казахаараа сайн ярихаа байсан казахууд ч байдаг. Тиймээс казахуудын хувьд хүн бүр өөрийн бодолтой байдаг болов уу. Монголоос олон казах Назарбаевын бодлогын дагуу өвөг дээдсийнхээ нутаг болох Казахстан руу явж суурьшсан байдаг. Гэтэл Казахстанд тэднийг “оралман” буюу “буцан ирэгсэд” гэж зарим нь ялгаварлах тохиолдол их гардаг гэнэ (жишээлбэл энд https://asiarussia.ru/news/2835/). Мөн Монголын казахууд Казахстанд очиж хангалуун амьдарч байгаа ч гэсэн төрсөн нутгаа буюу Монголоо санадаг юм билээ. Тэгээд бодохоор нэг хүн хоёр өөр үндэстний нэг хэсэг байж болох юм шиг санагддаг. Монголын казахуудаа монголчууд нь “бидний нэг” гэж үзэж, гаднын хүн шиг нүд үзүүрлэхгүй байх тусам өөриймсөг байх юм шиг санагддаг. Казахууд соёл заншлаа хадгалж дээдэлж байгаад дургүйцэхгүй, хүчээр монголжуулах гэж улайрахгүй, харин монгол хэлтэй байвал ажил орлоготой байх нөхцлийг бүрдүүлбэл аяандаа тэд монголоор ярих нь нэмэгдэх байх. Бид өнөөдөр БНХАУ-д төрөөс нь өвөр монголчуудад монгол хэл заахыг хориглохыг түгшүүртэй ажиглаж байгаа билээ. Уг нь хүн бүр өөрийн хэл соёлыг эрхэмлэн амьдрах боломжтой хорвоо баймаар.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Б. Зандан<br>Олон улсын харилцааны мэргэжилтэн</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/монгол хүн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монгол хүн</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/үндэсний үзэл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үндэсний үзэл</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be&text=Монгол хүн гэж хэн бэ?')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(4) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776684687.6845"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="908f3678-3199-4894-8a08-4cefc98bb928">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [105.119.17.217] ・ 2025.01.26</span>
<a onclick="addReply('908f3678-3199-4894-8a08-4cefc98bb928')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, 91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар) APPLY TO SELL YOUR KIDNEY FOR MONEY NOW $ 780,000.00</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="63c8c971-9915-4aa2-bdf7-de62caabfb59">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.178.198] ・ 2024.11.07</span>
<a onclick="addReply('63c8c971-9915-4aa2-bdf7-de62caabfb59')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Номин
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="17e73162-196a-43f1-bafc-cf11f2976cfa">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.160.122] ・ 2022.04.24</span>
<a onclick="addReply('17e73162-196a-43f1-bafc-cf11f2976cfa')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Гоё үг байна уу
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '34669';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '2ffb265c61453545ed4025d5d52e9ac77ec79285d409966b5db56b791ea524311daf8900697ef8059fc5cc9045260421343c5c221f2f9229e025e8973d7ec34d');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '2ffb265c61453545ed4025d5d52e9ac77ec79285d409966b5db56b791ea524311daf8900697ef8059fc5cc9045260421343c5c221f2f9229e025e8973d7ec34d');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '2ffb265c61453545ed4025d5d52e9ac77ec79285d409966b5db56b791ea524311daf8900697ef8059fc5cc9045260421343c5c221f2f9229e025e8973d7ec34d');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/jaki-chan-mongol-undesten-gedgee-zarlaw">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/fcfb7d4caff1eaad2e5732413a5ecec6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/fcfb7d4caff1eaad2e5732413a5ecec6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/jaki-chan-mongol-undesten-gedgee-zarlaw">
Жаки Чан монгол үндэстэн гэдгээ зарлав </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
06 сарын 27, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/sudalgaa-mongolchuudiin-urkhiin-orlogo-nemegdekh-tusam-nom-khudaldan-awakh-ni-ikhsej-baina">
<img src="https://peak.mn/files/5a758ef4-009d-4ed5-ab2c-cc4f1564cc80/2c4623c68fb8dff8149622012d40c374.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a758ef4-009d-4ed5-ab2c-cc4f1564cc80/2c4623c68fb8dff8149622012d40c374.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/sudalgaa-mongolchuudiin-urkhiin-orlogo-nemegdekh-tusam-nom-khudaldan-awakh-ni-ikhsej-baina">
Судалгаа: Монголчуудын өрхийн орлого нэмэгдэх тусам ном худалдан авах нь ихсэж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Болормаа </a> ・
02 сарын 24, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/arkhiw-ukhaj-uztel-tanii-4-dekh-ueiin-uwug-deedes-tsewer-tsusnii-khyatad-khun-baiwal-yaakh-we">
<img src="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/52aa1aff393c081e33b5e14454d0ede3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/52aa1aff393c081e33b5e14454d0ede3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/arkhiw-ukhaj-uztel-tanii-4-dekh-ueiin-uwug-deedes-tsewer-tsusnii-khyatad-khun-baiwal-yaakh-we">
Архив ухаж үзтэл таны 4 дэх үеийн өвөг дээдэс цэвэр цусны хятад хүн байвал яах вэ? </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Зандан </a> ・
02 сарын 06, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khunii-tuukh-ugsaa-garwaliin-tailal-ikh-gurwaljin">
<img src="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/6d154612f3cfbc66cbc98e03c71bd130_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/6d154612f3cfbc66cbc98e03c71bd130.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/book">
Ном </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khunii-tuukh-ugsaa-garwaliin-tailal-ikh-gurwaljin">
Монгол хүний түүх угсаа гарвалын тайлал "Их гурвалжин" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир </a> ・
04 сарын 20, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nqr1";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$reasonPhrase = 'OK' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitStatusLine() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 154
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 59
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 183 ]Code Context foreach ( $values as $value ) { header ( sprintf ( '%s: %s' , $response = object(Cake\Http\Response) {
'status' => (int) 200,
'contentType' => 'text/html',
'headers' => [
'Content-Type' => [
[maximum depth reached]
]
],
'file' => null,
'fileRange' => [],
'cookies' => object(Cake\Http\Cookie\CookieCollection) {},
'cacheDirectives' => [],
'body' => '<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>
Монгол хүн гэж хэн бэ? | Peak News </title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description"
content="Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар1-р хэсэг.Монгол хүн бол монгол үндэстний нэг хэсэг“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг..." />
<meta name="keywords"
content="монгол хүн, үндэсний үзэл" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, maximum-scale=2, user-scalable=yes" />
<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge,chrome=1">
<meta name="HandheldFriendly" content="true">
<!-- Twitter Card data -->
<meta name="twitter:card"
content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@PEAK" />
<meta name="twitter:title"
content="Монгол хүн гэж хэн бэ? | Peak News">
<!-- Twitter Page description less than 200 characters -->
<meta name="twitter:description"
content="Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар1-р хэсэг.Монгол хүн бол монгол үндэстний нэг хэсэг“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг..." />
<!-- Twitter Summary card images must be at least 120x120px -->
<meta name="twitter:image"
content="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/e11186992c2ac267635985084501d44d.jpg" />
<meta property="og:title"
content="Монгол хүн гэж хэн бэ? | Peak News" />
<meta property="og:image"
content="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/e11186992c2ac267635985084501d44d.jpg" />
<meta property="og:site_name"
content="Peak News" />
<meta property="og:description"
content="Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар1-р хэсэг.Монгол хүн бол монгол үндэстний нэг хэсэг“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг..." />
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<meta name="msapplication-TileColor" content="#da532c">
<meta name="theme-color" content="#ffffff">
<link
href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto+Flex:opsz,wght@8..144,300;8..144,400;8..144,500;8..144,600;8..144,700&display=swap"
rel="stylesheet">
<link rel="stylesheet" href="/static/peak.min.v1726450691.css"/>
<!--[if lt IE 9]>
<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
<![endif]-->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/uikit@3.21.12/dist/js/uikit-icons.min.js"></script>
<script src="https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/2.1.4/jquery.min.js"></script>
</head>
<body class="uk-background-top-center uk-background-width-1-1 uk-background-norepeat" style="">
<!--Nav-->
<div class="peaknav" uk-sticky>
<nav class="uk-navbar-container">
<div class="uk-container uk-container-expand">
<div uk-navbar>
<div class="uk-navbar-left">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"
class="uk-navbar-item uk-logo"><img src="/img/peak.svg" width="100" alt=""/></a>
</div>
<div class="uk-navbar-center uk-visible@l">
<ul class="uk-navbar-nav">
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
</ul>
</div>
<div class="uk-navbar-right">
<a class="uk-navbar-toggle" href="#searchmodal" uk-search-icon uk-toggle></a>
<a class="uk-navbar-toggle uk-navbar-toggle-animate" uk-navbar-toggle-icon href="#"></a>
<div class="uk-navbar-dropdown" uk-drop="offset: 0; pos: bottom-right;">
<ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
<li class="uk-active"><a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new"><span
class="uk-margin-small-right" uk-icon="home"></span> Нүүр
хуудас</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu">Уурлах уу, Учирлах уу</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/economics">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/technology">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/healthy">Эрүүл мэнд</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">Уурлах уу, учирлах уу?</a></li>
<li class=""><a
href="https://peak.mn/my17">Бидний 17 зорилт</a></li>
<li class=""><a
href="/category/economics?menu=2">Санхүүгийн боловсрол</a></li>
<li class=""><a
href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">Би нэг удаа</a></li>
<li class=""><a
href="/category/khunii-bagsh?menu=26">Хүний багш</a></li>
<li class=""><a
href="/category/technology?menu=11">Шинжлэх ухаан, технологи</a></li>
<li class="uk-nav-divider"></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/amidraliin-tuukh-tuukh">Амьдралын түүх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/tsegtsteisetgekh">Цэгцтэй сэтгэх</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/society">Нийгэм</a></li>
<li><a href="https://new.peak.mn/category/world">Дэлхий дахин</a></li>
<li class=""><a
href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">Амьдралын түүх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">Цэгцтэй Сэтгэх</a></li>
<li class=""><a
href="/category/world?menu=6">Дэлхий</a></li>
<li class=""><a
href="/category/society?menu=3">Нийгэм</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</div>
</div>
</nav>
</div>
<!-- This is the modal -->
<div id="searchmodal" class="uk-modal-full uk-modal" uk-modal>
<div class="uk-modal-dialog uk-flex uk-flex-center uk-flex-middle" uk-height-viewport>
<button class="uk-modal-close-full uk-text-primary uk-close-large uk-margin-top uk-margin-right" type="button"
uk-close></button>
<form method="get" accept-charset="utf-8" class="uk-search uk-search-large" action="/search"> <input class="uk-search-input uk-text-center" type="search" placeholder="Хайлт + Enter" id="core-search"
name="searchText" value="" autofocus>
</form> </div>
</div>
<div id="fb-root"></div>
<script>
(function (d, s, id) {
var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];
if (d.getElementById(id)) return;
js = d.createElement(s); js.id = id;
js.src = 'https://connect.facebook.net/en_GB/sdk.js#xfbml=1&version=v2.10&appId=527290314294991';
fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);
}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));
</script>
<div class="latest">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</div>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top uk-width-2-3@s">Монгол хүн гэж хэн бэ?</h2>
<div uk-grid>
<div class="uk-width-2-3@s">
<div class="uk-margin" uk-grid>
<div class="uk-width-auto">
<p class="uk-text-small uk-text-lighter" style="min-width: 220px;">
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%97%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD">
<img class="uk-border-circle uk-align-left" width="45" style="margin: -2px 12px 0 0"
src="http://peak.mn/files/profile/88765b55931d1288291a1a9d80d0a44f.jpg">
</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/p/author/%D0%91.%D0%97%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD" class="uk-text-semi uk-link-text">Б.Зандан</a>
<br />
<span class="uk-text-xsmall">02 сарын 01, 2022</span>
</p>
</div>
<div class="uk-width-expand uk-text-right">
<p><a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be&text=Монгол хүн гэж хэн бэ?')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</p>
</div>
</div>
<div class="articlecontent fr-view" uk-lightbox="toggle: .js-lightbox">
<p>
<img src="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/e11186992c2ac267635985084501d44d.jpg" class="" data-large="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/e11186992c2ac267635985084501d44d.jpg" alt=""/> </p>
<p style="text-align: justify;">Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар</p><p style="text-align: justify;">1-р хэсэг.<strong><br>Монгол хүн бол монгол үндэстний нэг хэсэг</strong></p><p style="text-align: justify;">“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг юугаар тодорхойлох вэ? Газар нутаг, төр улс, иргэн харьяат, хэл, соёл, цус зэрэг хүчин зүйлс санаанд орж ирнэ. Хэдэн хүчин зүйлс нь бүрдэж байж тухайн хүнийг монгол мөн эсэхийг тодорхойлох вэ? Энэ асуултад үндэстний үзэл судалдаг эрдэмтэд болон монголч эрдэмтдийн бичсэн бүтээлүүд дээр үндэслэж эргэцүүлэл хийх гэж үзье.</p><p style="text-align: justify;"><strong>“Би монгол хүн” гэдэг бол үндэстний үзэл</strong></p><p style="text-align: justify;">Юуны өмнө “Би монгол хүн” гэж хэлж байгаа хүн өөрийгөө монгол үндэстний нэгээхэн хэсэг гэж үзэж байгаа үндэстний үзэлтэй байна гэсэн үг ажээ. Үндэстний үзэл гэдэг бол хүмүүс өөрийгөө ямар нэг бүлэг хүмүүст харьяалагдаж байгаа гэсэн бодол, өөрийгөө тэдэнтэй адилтгаж бодох үзэл, хамтын соёлтой байх, хамт гэснээ мэдрэх мэдрэмж гэж Сетон-Ватсон 1977 онд тодорхойлжээ. Өөртэй нь ямар нэг байдлаар нэгтгэх зүйл байна гэж үзээд байгаа болохоор монгол хүн монгол хүндээ өөриймсөг ханддаг байх. Улаанбаатарт үүнийг бичээд сууж байгаа би Сэлэнгэд амьдарч байгаа хүнийг танихгүй, магадгүй хэзээ ч уулзахгүй мөртлөө өөртөө хамаатуулж “бидний нэг” гэж бодож байна. “Монгол улсын нутаг дэвсгэрт, монголоор ярьдаг юм чинь” гэж та хэлэх байх. Гэтэл тэртээ Австралид монгол гэр бүлд төрж өсөөд монголоор ч ярьж чадахгүй тэр нэгэн хүүхдийг “монгол” гэж үзээд, өөриймсөг хандаж байхыг юу гэж тайлбарлах вэ? Монгол улсад төрж өсөөгүй боловч түүхийн нугачаанаас шалтгаалаад Монгол улсын нутаг дэвсгэрт амьдардаггүй өвөр монголчууд, Оросын буриадууд, халимагууд, хазарачуудыг “монгол” гэж үзэн өөриймсгөөр бодохыг юу гэж тайлбарлах вэ? “Монгол цустай юм чинь” гэж та хэлэх байх. Гэтэл Монголд төрж өсөөд, монгол эцэг эхтэй ч гэсэн Монголд дургүй, гадаад яваад Монголыг эх орноо гэж бодохгүй, дахиж хэзээ ч Монголтой холбоотой байхыг хүсэхгүй хүн байвал юу гэж үзэх вэ? Магадгүй ийм хүн “Монголоо алдсан” нөхөр байж болох юм. Ингээд бодохоор хүн өөрийгөө монгол үндэстний нэг хэсэг гэж үзэх нь монгол байх эхний алхам юм болов уу?</p><p style="text-align: justify;"><strong>Үндэстний үзлийг харах өнцгүүд</strong></p><p style="text-align: justify;">Өөрийн хамаатан ч биш, танил ч биш улсуудтай өөрийгөө нэг бүлэглэл гэж хамаатуулж төсөөлж бодсоноор үндэстний үзэл бий болдог гэж үзэж Бенедикт Андерсон 1983 онд “төсөөллийн бүлэглэл” гэдэг нэр томъёо гаргаж иржээ. Европод аж үйлдвэрийн хувьсгалын үеэр анх масс хэвлэл бий болсноор хүмүүс өөрийгөө ямар нэг бүлэглэлийн нэг хэсэг гэж мэдрэх болсон гэжээ. Андерсоны энэ үзэл нь үндэстний үзэл судлаачдын дунд модернист буюу орчин үеийн чиглэл юм. Энэхүү чиглэл нь үндэстэн гэдэг бол орчин үеийн төр улс дээр тулгуурласан, нэгдсэн боловсролын системээс улбаалсан нэгдсэн сэтгэхүйтэй хүмүүсийн нэгдэл гэж үздэг. Энэ чиглэлийн судлаачдын үзлээр Европын аж үйлдвэрлэлийн хувьсгалаас өмнө дэлхий дээр үндэстэн үүсээгүй байсан бөгөөд зөвхөн Европын колоничлолын үр дүнд бусад улсууд үндэстэн болж эхэлсэн гэж үздэг. Энэ чиглэлийнхэнийг хэтэрхий Европ төвтэй гэж шүүмжилдэг билээ.</p><p style="text-align: justify;">Примордиалист буюу гарал үүслийг чухалчилдаг үзэл нь социологи-антропологийн үүднээс үндэстэн гэдэг бол байгалиас өгөгдсөн бөгөөд цусан холбоо, сэтгэл санааны холбоо нь үндэстэн бүрэлдэхэд чухал үүрэгтэй гэж үздэг үзэл. Эртний грекчүүд, ромчууд, египетчүүд өөрснийгөө бусдаас дээгүүр гэж үздэг байсан жишээнээс харахад үндэстэн эртнээс үүссэн. Цус, хэл, уламжлал нь байгалиас заяагдсан өгөгдөл тул үндэстэнд эдгээр нь хамгийн чухал гэж Гирц гэдэг судлаач өгүүлжээ. Гэтэл цусан холбоогүй, өөр өөр улсаас ирсэн хүмүүс нэгдээд шинэ үндэстэн байгуулж болдгийг АНУ-ын жишээн дээрээс бас харж болно.</p><p style="text-align: justify;">Этно-символист буюу угсаатны зүй, бэлгэ тэмдгийг чухалчилдаг үзэл нь дээрх хоёр чиглэлийг хослуулдаг бөгөөд үндэстэн бол хамтын хуульзүйн систем, газарзүйн байршил, хэл зэргийг багтаах орчин үеийн ойлголт боловч “этни” дээр үндэслэсэн байдаг гэжээ. “Этни” нь хамтын түүх, соёл, домог, дурсамж, үнэт зүйл, бэлгэ тэмдгүүдийн цогц бөгөөд үндэстний үзлийн салшгүй хэсэг гэж Смит хэлсэн байдаг.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Монгол хүн гэж хэн бэ?</strong></p><p style="text-align: justify;">Товчхондоо, үндэстний үзэлд газар нутаг, төр улс, иргэн харьяат, хэл, соёл, цус зэрэг хүчин зүйлс хамааралтай боловч аль нь илүү чухал гэдэг дээр судлаачид маргалддаг ажээ. Харин үндэстний үзэл гэдэг бол субъектив ойлголт буюу тухайн хүний үзэл бодлоос ихээхэн шалтгаалдаг гэдэг дээр бүгд нэгддэг. Тэгэхээр монгол хүн байхын тулд юуны өмнө өөрийгөө монгол гэж үзэх нь чухал аж. Монголд төрж өссөн, Монгол улсад амьдардаг иргэн, монголоор ярьдаг, монгол соёл уламжлалаа мэддэг, монгол эцэг эхтэй гэх зэрэг хүчин зүйлс бол мэдээж монгол хүн байхад чухал хүчин зүйл боловч аль нэг нь бүрдээгүй ч монгол хүн гэж тооцож болох болов уу. Тодруулбал, Монголд төрж өсөөгүй атлаа монгол хүн байж болно, Монголд амьдардаггүй атлаа монгол хүн байж болно, Монголын иргэн биш атлаа монгол байж болно, монголоор ярьдаггүй атлаа монгол байж болно, монгол соёл уламжлалаа мэддэггүй атлаа монгол байж болно, эцэг эх хоёулаа монгол биш, аль нэг нь монгол байхад монгол байж болно. Мөн эцэг эхийн аль нь ч монгол биш боловч өөрөө Монголын иргэн болохоор шийдээд ирсэн харийн хүнийг монгол гэж үзэж болох уу? </p><p style="text-align: justify;">Тэр хүн Монголд амьдраад, монголоор яриад, монгол соёл уламжлалыг дагаад, өөрийгөө монгол гэж бодож байхад монгол гэж үзэж яагаад болохгүй гэж? Харин уг гарлаа мартахгүй нь ойлгомжтой тул орос, хятад, англи, турк гаралтай монгол гэж үзэх нь зөв болов уу. Нэгэнт улсаас тавьсан шалгуурыг давж (Монголд таван жилээс доошгүй оршин суусан байх, сарын орлого хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс 10 дахин их байх, монгол хэл, үндсэн хууль, ёс заншлыг мэддэг байх) манай улсын нэг хэсэг болохоор шийдээд усыг нь ууж ёсыг нь дагаж байгаа улсуудаа “монгол биш” гэж нүд үзүүрлэх нь нийгэмд сөрөг уур амьсгал төрүүлэх аюултай байх. Харин хэдэн харийн иргэнийг монгол харьяат болгох тал дээр квот байх нь зөв гэж боддог тул олон сая хятад хүн Монголын иргэн болгохыг дэмжлээ гэж буруу ойлгохгүй байхыг хүсье.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Казахууд монгол мөн үү?</strong></p><p style="text-align: justify;">Тэгвэл Монголд амьдардаг казах үндэстнийг монгол гэж үзэх үү? Юуны өмнө тэд өөрснийгөө монгол гэдэг үндэстний нэг хэсэг мөн гэж үздэг эсэх дээр бид их маргалддаг. Манай нэг найз гадаадад хамт сургалтанд сурч байсан Монголын казах гадаадуудад “би казах” гэж танилцуулсан, тэгэхэд нь тэр “тэгвэл паспортыг чинь үзье” гэж эгдүүцснээ ярьж байсныг санаж байна. Эсрэгээрээ, бүр монголжоод казахаараа сайн ярихаа байсан казахууд ч байдаг. Тиймээс казахуудын хувьд хүн бүр өөрийн бодолтой байдаг болов уу. Монголоос олон казах Назарбаевын бодлогын дагуу өвөг дээдсийнхээ нутаг болох Казахстан руу явж суурьшсан байдаг. Гэтэл Казахстанд тэднийг “оралман” буюу “буцан ирэгсэд” гэж зарим нь ялгаварлах тохиолдол их гардаг гэнэ (жишээлбэл энд https://asiarussia.ru/news/2835/). Мөн Монголын казахууд Казахстанд очиж хангалуун амьдарч байгаа ч гэсэн төрсөн нутгаа буюу Монголоо санадаг юм билээ. Тэгээд бодохоор нэг хүн хоёр өөр үндэстний нэг хэсэг байж болох юм шиг санагддаг. Монголын казахуудаа монголчууд нь “бидний нэг” гэж үзэж, гаднын хүн шиг нүд үзүүрлэхгүй байх тусам өөриймсөг байх юм шиг санагддаг. Казахууд соёл заншлаа хадгалж дээдэлж байгаад дургүйцэхгүй, хүчээр монголжуулах гэж улайрахгүй, харин монгол хэлтэй байвал ажил орлоготой байх нөхцлийг бүрдүүлбэл аяандаа тэд монголоор ярих нь нэмэгдэх байх. Бид өнөөдөр БНХАУ-д төрөөс нь өвөр монголчуудад монгол хэл заахыг хориглохыг түгшүүртэй ажиглаж байгаа билээ. Уг нь хүн бүр өөрийн хэл соёлыг эрхэмлэн амьдрах боломжтой хорвоо баймаар.</p><p style="text-align: justify;"><br></p><p style="text-align: justify;">Б. Зандан<br>Олон улсын харилцааны мэргэжилтэн</p> </div>
<div class="uk-margin-large">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Холбоотой сэдвүүд</h5>
<p>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/монгол хүн" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">монгол хүн</a>
<a href="https://www.test.peak.mn/tag/үндэсний үзэл" class="uk-button uk-button-small uk-button-tag">үндэсний үзэл</a>
</p>
<div class="uk-margin socialshares">
<div>
<a onclick="openWindow('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook"></a>
<a onclick="openWindow('https://twitter.com/share?url=https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be&text=Монгол хүн гэж хэн бэ?')"
class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter"></a>
<a onclick="writeClipboardText('https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be')" class="uk-icon-button" uk-icon="link"></a>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<div class="fb-like" data-href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" data-layout="button_count"
data-action="like" data-size="small" data-show-faces="false" data-share="false"></div>
<div class="fb-share-button" data-href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be" data-layout="button" data-size="small"
data-mobile-iframe="true"><a class="fb-xfbml-parse-ignore" target="_blank"
href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fdevelopers.facebook.com%2Fdocs%2Fplugins%2F&src=sdkpreparse">Share</a>
</div>
<div class="fb-send" data-href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khun-gej-khen-be"></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="comments uk-margin-large">
<h3 class="uk-text-medium uk-margin-remove-bottom"><span uk-icon="icon: comments"></span> Сэтгэгдэл бичих
(4) </h3>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-remove-top">Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус
сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.</p>
<form>
<div class="uk-margin">
<div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_new" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="new"></textarea></div> </div>
<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom">
<button disabled="disabled" id="addComm_new" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large">Сэтгэгдэл бичих <span uk-icon="icon: arrow-right"></span></button> </div>
</form>
<input type="hidden" name="cmt-url" readonly="readonly" id="cmt-url" value="1776684687.6845"/><div id="comment_list" class="uk-margin uk-margin-large-top uk-text-small">
<div id="908f3678-3199-4894-8a08-4cefc98bb928">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [105.119.17.217] ・ 2025.01.26</span>
<a onclick="addReply('908f3678-3199-4894-8a08-4cefc98bb928')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, 91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар) APPLY TO SELL YOUR KIDNEY FOR MONEY NOW $ 780,000.00</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="63c8c971-9915-4aa2-bdf7-de62caabfb59">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.178.198] ・ 2024.11.07</span>
<a onclick="addReply('63c8c971-9915-4aa2-bdf7-de62caabfb59')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Номин
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div><div id="17e73162-196a-43f1-bafc-cf11f2976cfa">
<article class="uk-comment" tabindex="-1" role="comment">
<header class="uk-comment-header">
<p class="uk-margin-remove">
Зочин
<span class="uk-text-grey"> [66.181.160.122] ・ 2022.04.24</span>
<a onclick="addReply('17e73162-196a-43f1-bafc-cf11f2976cfa')"
class="uk-float-right uk-margin-left uk-text-muted uk-text-decoration-none">Хариулах</a>
</p>
</header>
<div>
<div class="uk-comment-body">
<p>Гоё үг байна уу
</p>
</div>
</article>
<hr>
</div></div>
<script>
var foreign_key = '34669';
var modelName = "articles";
var commentLimit = 5;
$(function () {
$('#addComm_new').on('click', function () {
if (commentLimit < 1) return;
var formData = {
'body': $('#comment_body_new').val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'foreign_key': foreign_key,
'model': modelName,
};
$('#comment_body_new').val('');
$('#addComm_new').attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_new').html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '2ffb265c61453545ed4025d5d52e9ac77ec79285d409966b5db56b791ea524311daf8900697ef8059fc5cc9045260421343c5c221f2f9229e025e8973d7ec34d');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#comment_list').prepend(newComment);
newComment.fadeIn();
commentLimit--;
}).fail(function (error) {
$('#addComm_new').html('Сэтгэгдэл бичих');
});
});
addEventToCommentBody();
});
function addReply(parentId) {
if ($('#reply_' + parentId).length) {
$('#reply_' + parentId).toggle();
return;
}
if (!$('#' + parentId).next('div').hasClass('uk-margin-large-left')) {
$('#' + parentId).after('<div class="uk-margin-large-left"></div>');
}
var cmtHtml = '<div id="reply_' + parentId + '" class="uk-margin-top uk-margin-bottom">' +
'<div class="uk-margin"><div class="input textarea"><textarea name="cmt-body" id="comment_body_' + parentId + '" rows="3" class="botCheck uk-textarea uk-width-1-1" placeholder="Сэтгэгдлээ бичнэ үү" data-comment-id="' + parentId + '"></textarea>' + '</div>' +
'<div class="uk-margin-small uk-margin-small-bottom"><button disabled="disabled" id="addComm_' + parentId + '" value="Бичих" type="button" class="uk-button uk-button-peak-grey uk-button-small uk-text-semi uk-width-1-1 uk-button-large" onclick="saveReply(\'' + parentId + '\')">Сэтгэгдэл бичих</button>' + '</div></div>';
$('#' + parentId).next('div').prepend(cmtHtml);
addEventToCommentBody();
}
function saveReply(parentId) {
var formData = {
'body': $('#comment_body_' + parentId).val() || '',
'url': $('input[name="cmt-url"]').val() || '',
'model': modelName,
'foreign_key': foreign_key,
'parent_id': parentId,
};
$('#comment_body_' + parentId).val('');
$('#addComm_' + parentId).attr('disabled', 'disabled');
$('#addComm_' + parentId).html('<i class="uk-icon-refresh uk-icon-spin"></i> Түр хүлээнэ үү... ');
$.ajax({
url: "/comments/ajax-save-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '2ffb265c61453545ed4025d5d52e9ac77ec79285d409966b5db56b791ea524311daf8900697ef8059fc5cc9045260421343c5c221f2f9229e025e8973d7ec34d');
},
data: formData
}).done(function (data) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
var newComment = $(data).hide();
$('#' + parentId).next('div').prepend(newComment);
$('#reply_' + parentId).remove();
newComment.fadeIn();
}).fail(function (error) {
$('#addComm_' + parentId).html('Сэтгэгдэл бичих');
});
addEventToCommentBody();
}
function deleteComment(c_id) {
if (confirm('Та итгэлтэй байна уу?')) {
$.ajax({
url: "/comments/ajax-delete-comment",
type: "POST",
beforeSend: function (request) {
request.setRequestHeader("X-CSRF-Token", '2ffb265c61453545ed4025d5d52e9ac77ec79285d409966b5db56b791ea524311daf8900697ef8059fc5cc9045260421343c5c221f2f9229e025e8973d7ec34d');
},
dataType: "json",
data: {
"c_id": c_id
}
}).done(function (data) {
if (data.success == true)
$('#' + c_id).fadeOut('slow');
}).fail(function (data) {
//console.log(data);
});
}
}
function addEventToCommentBody() {
$('.botCheck').keyup(function () {
var comment_id = $(this).attr('data-comment-id');
$allowed = 0;
if ($('#comment_body_' + comment_id).val().trim().length > 2) {
$allowed++;
}
if ($allowed === 1) {
$('#addComm_' + comment_id).removeAttr('disabled');
} else {
$('#addComm_' + comment_id).attr('disabled', 'disabled');
}
});
}
</script>
</div>
</div>
<div class="uk-width-expand">
<div uk-sticky="end: true; offset: 100; media: 640" style="z-index: 979;">
<h5 class="uk-text-primary uk-text-medium">Санал болгох</h5>
<div class="mostread hide-first-divider">
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
1 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bnyambayar-shuwuud">
Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
2 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/emd-suvilal">
ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү? </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
3 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/komyntal">
Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
4 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/bonaqua-brend">
Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо </a>
</p>
<hr />
<p class="uk-margin-remove uk-text-medium uk-text-small">
<span class="uk-align-left uk-text-bold uk-text-large@s uk-text-primary">
5 </span>
<a class="uk-link-heading trending-title" href="https://www.test.peak.mn/news/c-zavhlanbaatar-bor-cajny-sim">
Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай </a>
</p>
</div>
<div class="uk-margin-top">
<a href="https://www.mandalschool.mn/?msg=not-logged-in" target="_blank" class="side-banner">
<img src="https://peak.mn/files/banner/4b36acdcd6a66f23a7b23841fb81fdc1.jpg" class="uk-width-1-1" > </a>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="featured">
<div class="uk-container">
<div class="uk-slider-container" uk-slider>
<h2 class="uk-text-medium uk-margin-remove-top">Холбоотой мэдээ</h2>
<div class="uk-position-relative">
<div class="featurednav">
<a href uk-slidenav-previous uk-slider-item="previous"></a>
<a href uk-slidenav-next uk-slider-item="next"></a>
</div>
<ul class="uk-slider-items uk-child-width-1-3@s uk-child-width-1-4@l uk-grid uk-grid-small uk-grid-match">
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/jaki-chan-mongol-undesten-gedgee-zarlaw">
<img src="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/fcfb7d4caff1eaad2e5732413a5ecec6.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/e8d60fcb-f021-43e1-97c3-21ba798998b3/fcfb7d4caff1eaad2e5732413a5ecec6.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/jaki-chan-mongol-undesten-gedgee-zarlaw">
Жаки Чан монгол үндэстэн гэдгээ зарлав </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Баясгалан </a> ・
06 сарын 27, 2022 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/sudalgaa-mongolchuudiin-urkhiin-orlogo-nemegdekh-tusam-nom-khudaldan-awakh-ni-ikhsej-baina">
<img src="https://peak.mn/files/5a758ef4-009d-4ed5-ab2c-cc4f1564cc80/2c4623c68fb8dff8149622012d40c374.png" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/5a758ef4-009d-4ed5-ab2c-cc4f1564cc80/2c4623c68fb8dff8149622012d40c374.png" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/sudalgaa-mongolchuudiin-urkhiin-orlogo-nemegdekh-tusam-nom-khudaldan-awakh-ni-ikhsej-baina">
Судалгаа: Монголчуудын өрхийн орлого нэмэгдэх тусам ном худалдан авах нь ихсэж байна </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Болормаа </a> ・
02 сарын 24, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/arkhiw-ukhaj-uztel-tanii-4-dekh-ueiin-uwug-deedes-tsewer-tsusnii-khyatad-khun-baiwal-yaakh-we">
<img src="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/52aa1aff393c081e33b5e14454d0ede3.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/64a1092e-6b62-4934-ae13-480ab6686d49/52aa1aff393c081e33b5e14454d0ede3.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/society">
Нийгэм </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/arkhiw-ukhaj-uztel-tanii-4-dekh-ueiin-uwug-deedes-tsewer-tsusnii-khyatad-khun-baiwal-yaakh-we">
Архив ухаж үзтэл таны 4 дэх үеийн өвөг дээдэс цэвэр цусны хятад хүн байвал яах вэ? </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Б.Зандан </a> ・
02 сарын 06, 2021 </p>
</div>
</div> </li>
<li>
<div class="uk-card uk-card-small uk-card-hover">
<div class="uk-card-media-top uk-cover-container">
<a href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khunii-tuukh-ugsaa-garwaliin-tailal-ikh-gurwaljin">
<img src="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/6d154612f3cfbc66cbc98e03c71bd130_progressive.jpg" uk-cover="" class="progressive-image blurred" data-large="https://peak.mn/files/c0d225b2-3964-4c7c-b8aa-1533db21cb39/6d154612f3cfbc66cbc98e03c71bd130.jpg" alt=""/> <canvas width="400" height="400"></canvas>
</a>
</div>
<div class="uk-card-body">
<p class="uk-margin-small-bottom">
<a class="uk-button uk-button-xsmall uk-button-tag" href="https://www.test.peak.mn/category/book">
Ном </a>
</p>
<h5 class="uk-margin-remove uk-text-medium">
<a class="uk-link-heading" href="https://www.test.peak.mn/news/mongol-khunii-tuukh-ugsaa-garwaliin-tailal-ikh-gurwaljin">
Монгол хүний түүх угсаа гарвалын тайлал "Их гурвалжин" </a>
</h5>
<p class="uk-text-xsmall uk-margin-small-top uk-text-lighter"><a href="#" class="uk-text-semi uk-link-text">
Хөх толбот Д.Төмөр-Очир </a> ・
04 сарын 20, 2018 </p>
</div>
</div> </li>
</ul>
</div>
<ul class="uk-slider-nav uk-dotnav uk-flex-center uk-margin"></ul>
</div>
</div>
</div>
<!--Banner-->
<script>
var shortUrl = "https://peak.mn/bs/nqr1";
$('.twittersharelink').on('click', function () {
var el = $(this);
var url = document.URL;
if (shortUrl && shortUrl !== null) {
url = shortUrl;
}
var tweetUrl = "https://twitter.com/intent/tweet?text=" + el.text() + "&url=" + url + "&original_referer=" + url;
openWindow(url)
});
function openWindow(url) {
window.open(url, '_blank', 'location=yes,height=420,width=550,scrollbars=yes,status=yes');
}
$(function () {
setTimeout(function () {
$('video').each(function () {
this.play();
});
}, 2000);
});
</script>
<!--Footer-->
<div class="footer">
<div class="uk-container">
<div class="uk-margin-large-bottom uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div class="footerlogo">
<a href="https://new.peak.mn/pages/view/home-new">
<img src="/img/peak.svg" width="113" height="40" alt=""/> </a>
<img src="/img/sdg.svg" width="169" alt=""/> </div>
<div class="uk-text-right@s">
<a href="https://www.facebook.com/Peaknews1/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="facebook" target="_blank"></a>
<a href="https://www.instagram.com/peak.mn/" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="instagram"
target="_blank"></a>
<a href="https://twitter.com/peaknewsmn" class="uk-icon-button uk-margin-small-right" uk-icon="twitter" target="_blank"></a>
<a href="https://www.youtube.com/@peaknews8897" class="uk-icon-button" uk-icon="youtube" target="_blank"></a>
</div>
</div>
<div class="footermenu uk-child-width-expand@s" uk-grid>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үндсэн категори</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/uurlakh-uu-uchirlakh-uu?menu=19">
Уурлах уу, учирлах уу? </a></li>
<li><a href="https://peak.mn/my17">
Бидний 17 зорилт </a></li>
<li><a href="/category/economics?menu=2">
Санхүүгийн боловсрол </a></li>
<li><a href="/category/bi-neg-udaa?menu=25">
Би нэг удаа </a></li>
<li><a href="/category/khunii-bagsh?menu=26">
Хүний багш </a></li>
<li><a href="/category/technology?menu=11">
Шинжлэх ухаан, технологи </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Бусад</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="/category/amidraliin-tuukh-tuukh?menu=24">
Амьдралын түүх </a></li>
<li><a href="/category/tsegtsteisetgekh?menu=8">
Цэгцтэй Сэтгэх </a></li>
<li><a href="/category/world?menu=6">
Дэлхий </a></li>
<li><a href="/category/society?menu=3">
Нийгэм </a></li>
</ul>
</div>
<div>
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Үйлчилгээ</p>
<ul class="uk-list uk-list-large">
<li><a href="https://new.peak.mn/pages/view/editorial-word2">Редакцын бодлого</a></li>
<li>
<a href="/page/authors">Манай нийтлэгчид</a> </li>
<li>
<a href="#">
Контент нийлүүлэх
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
<li>
<a href="#">
Эвэнт дээр хамтран ажиллах
<img src="/img/icons/external-link.svg" width="15" height="15" class="uk-text-middle" alt=""/> </a>
</li>
</ul>
</div>
<div class="uk-text-small">
<p class="uk-text-xsmall uk-text-primary uk-text-medium">Холбоо барих</p>
<div class="uk-grid-small" uk-grid>
<div class="uk-width-2-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Мэдээ</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97677191977" target="_blank">
77191977 </a></p>
</div>
<div class="uk-width-3-5">
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Редакц</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="tel:+97699126085" target="_blank">
99126085 </a></p>
</div>
</div>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Имэйл</p>
<p class="uk-margin-remove-top"><a href="mailto: contact@peak.mn" target="_blank">
contact@peak.mn </a></p>
<p class="uk-text-grey uk-margin-remove-bottom">Холбоо барих</p>
<p class="uk-margin-remove-top">
Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу, 24-р байр </p>
</div>
</div>
<hr />
<p class="uk-text-small">©
2017-2024 Пийк Медиа Групп ХХК. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. </p>
</div>
</div> <!-- Google tag (gtag.js) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-61909596-20"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'UA-61909596-20');
</script>
<script src="/static/peak.min.v1726448455.js"></script>
<!--TODO: move this script to main.js-->
<script>
var isMobile = 0;
(function () {
var vcount = 0;
$("video").each(function () {
var _video = $(this);
_video.attr('videocount', ++vcount);
var _vcount = vcount;
_video.on('loadeddata', function () {
$(this).addClass("loaded");
this.play();
fixVideoHeight(_video);
});
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 500);
setTimeout(() => {
if (this.readyState >= 3) {
$('video[videocount=' + _vcount + ']').addClass("loaded");
this.play();
}
}, 2000);
fixVideoHeight(_video);
});
})();
function fixVideoHeight(videoEl) {
var videoHeight = Math.ceil(videoEl.width() / videoEl[0].videoWidth * videoEl[0].videoHeight);
if (videoHeight > 10) {
videoEl.css('max-height', videoHeight + 'px');
videoEl.css('min-height', videoHeight + 'px');
} else {
return;
}
var slideShow = videoEl.parent().parent();
if (slideShow.hasClass('banner-slide')) {
var maxHeight = 0;
slideShow.children('li').each(function () {
var type = $(this).attr('data-slideshow-slide');
var height = 0;
if (type == 'video') {
height = $(this).children("video").height();
}
if (type == 'img') {
height = $(this).children("img").height();
}
if (maxHeight < height) {
maxHeight = height;
}
});
slideShow.css('max-height', maxHeight + 'px');
slideShow.children('li').css('max-height', maxHeight + 'px');
}
}
</script>
</body>
</html>'
}
$cookies = [
'csrfToken' => [
'name' => 'csrfToken',
'value' => '2ffb265c61453545ed4025d5d52e9ac77ec79285d409966b5db56b791ea524311daf8900697ef8059fc5cc9045260421343c5c221f2f9229e025e8973d7ec34d',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '0',
'samesite' => null
],
'thisLocale' => [
'name' => 'thisLocale',
'value' => 'Q2FrZQ==.N2E3OGRmYjY3YTE5M2U0YzYzMTY5ODQ4NGJiNTczZTdmNTlhNGIxZmQxYjZmOTI5MzQ1NzU5MDRhZTNlMGY3N5NQ8yz28hIMJjRrjqZGxTF0b7HPpeWBF/inwbYpcxtC',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => false,
'expire' => '1779276687',
'samesite' => null
],
'id' => [
'name' => 'id',
'value' => 'Q2FrZQ==.OWFkNzNhYTk4YzE4ODIzMjU3NDkzMzc1NDg4ZGFkZjdiNzVjY2QyMzFkYWJjY2Y3NWQ3OTY5YjhkOTdiNWExMdZWdXRetiU2fJA90iYZeeSIWM+hXMJwaOJVT+bkxdC0Ty21vVf0oGJbphefNMCbAcsXMustobohbBitL1PguTE=',
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'httpOnly' => true,
'expire' => '1779276687',
'samesite' => null
]
]
$values = [
(int) 0 => 'text/html; charset=UTF-8'
]
$name = 'Content-Type'
$first = true
$value = 'text/html; charset=UTF-8' header - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 183
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'csrfToken'
$value = '2ffb265c61453545ed4025d5d52e9ac77ec79285d409966b5db56b791ea524311daf8900697ef8059fc5cc9045260421343c5c221f2f9229e025e8973d7ec34d'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '0'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'thisLocale'
$value = 'Q2FrZQ==.N2E3OGRmYjY3YTE5M2U0YzYzMTY5ODQ4NGJiNTczZTdmNTlhNGIxZmQxYjZmOTI5MzQ1NzU5MDRhZTNlMGY3N5NQ8yz28hIMJjRrjqZGxTF0b7HPpeWBF/inwbYpcxtC'
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => false,
'expires' => '1779276687'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40 Warning (2)CORE/src/Http/ResponseEmitter.php , line 269 ]Code Context setcookie ( $name , $value , $name = 'id'
$value = 'Q2FrZQ==.OWFkNzNhYTk4YzE4ODIzMjU3NDkzMzc1NDg4ZGFkZjdiNzVjY2QyMzFkYWJjY2Y3NWQ3OTY5YjhkOTdiNWExMdZWdXRetiU2fJA90iYZeeSIWM+hXMJwaOJVT+bkxdC0Ty21vVf0oGJbphefNMCbAcsXMustobohbBitL1PguTE='
$options = [
'path' => '/',
'domain' => '',
'secure' => false,
'samesite' => null,
'httponly' => true,
'expires' => '1779276687'
] setcookie - [internal], line ??
Cake\Http\ResponseEmitter::setcookie() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 269
Cake\Http\ResponseEmitter::emitCookies() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 211
Cake\Http\ResponseEmitter::emitHeaders() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 192
Cake\Http\ResponseEmitter::emit() - CORE/src/Http/ResponseEmitter.php, line 60
Cake\Http\Server::emit() - CORE/src/Http/Server.php, line 140
[main] - ROOT/webroot/index.php, line 40
Монгол хүн гэж хэн бэ? | Peak News
Монгол хүн гэж хэн бэ?
Монголын үндэстний үзэл, үндэстний мөн чанар
1-р хэсэг.
“Би монгол хүн”. Хэнд ч ойлгомжтой, мэдээжийн юм шиг энэ өгүүлбэрийн ард их олон асуулт нуугдаж байдаг ажээ. Монгол хүн гэж хэн бэ? “Монгол” гэдгийг юугаар тодорхойлох вэ? Газар нутаг, төр улс, иргэн харьяат, хэл, соёл, цус зэрэг хүчин зүйлс санаанд орж ирнэ. Хэдэн хүчин зүйлс нь бүрдэж байж тухайн хүнийг монгол мөн эсэхийг тодорхойлох вэ? Энэ асуултад үндэстний үзэл судалдаг эрдэмтэд болон монголч эрдэмтдийн бичсэн бүтээлүүд дээр үндэслэж эргэцүүлэл хийх гэж үзье.
“Би монгол хүн” гэдэг бол үндэстний үзэл
Юуны өмнө “Би монгол хүн” гэж хэлж байгаа хүн өөрийгөө монгол үндэстний нэгээхэн хэсэг гэж үзэж байгаа үндэстний үзэлтэй байна гэсэн үг ажээ. Үндэстний үзэл гэдэг бол хүмүүс өөрийгөө ямар нэг бүлэг хүмүүст харьяалагдаж байгаа гэсэн бодол, өөрийгөө тэдэнтэй адилтгаж бодох үзэл, хамтын соёлтой байх, хамт гэснээ мэдрэх мэдрэмж гэж Сетон-Ватсон 1977 онд тодорхойлжээ. Өөртэй нь ямар нэг байдлаар нэгтгэх зүйл байна гэж үзээд байгаа болохоор монгол хүн монгол хүндээ өөриймсөг ханддаг байх. Улаанбаатарт үүнийг бичээд сууж байгаа би Сэлэнгэд амьдарч байгаа хүнийг танихгүй, магадгүй хэзээ ч уулзахгүй мөртлөө өөртөө хамаатуулж “бидний нэг” гэж бодож байна. “Монгол улсын нутаг дэвсгэрт, монголоор ярьдаг юм чинь” гэж та хэлэх байх. Гэтэл тэртээ Австралид монгол гэр бүлд төрж өсөөд монголоор ч ярьж чадахгүй тэр нэгэн хүүхдийг “монгол” гэж үзээд, өөриймсөг хандаж байхыг юу гэж тайлбарлах вэ? Монгол улсад төрж өсөөгүй боловч түүхийн нугачаанаас шалтгаалаад Монгол улсын нутаг дэвсгэрт амьдардаггүй өвөр монголчууд, Оросын буриадууд, халимагууд, хазарачуудыг “монгол” гэж үзэн өөриймсгөөр бодохыг юу гэж тайлбарлах вэ? “Монгол цустай юм чинь” гэж та хэлэх байх. Гэтэл Монголд төрж өсөөд, монгол эцэг эхтэй ч гэсэн Монголд дургүй, гадаад яваад Монголыг эх орноо гэж бодохгүй, дахиж хэзээ ч Монголтой холбоотой байхыг хүсэхгүй хүн байвал юу гэж үзэх вэ? Магадгүй ийм хүн “Монголоо алдсан” нөхөр байж болох юм. Ингээд бодохоор хүн өөрийгөө монгол үндэстний нэг хэсэг гэж үзэх нь монгол байх эхний алхам юм болов уу?
Үндэстний үзлийг харах өнцгүүд
Өөрийн хамаатан ч биш, танил ч биш улсуудтай өөрийгөө нэг бүлэглэл гэж хамаатуулж төсөөлж бодсоноор үндэстний үзэл бий болдог гэж үзэж Бенедикт Андерсон 1983 онд “төсөөллийн бүлэглэл” гэдэг нэр томъёо гаргаж иржээ. Европод аж үйлдвэрийн хувьсгалын үеэр анх масс хэвлэл бий болсноор хүмүүс өөрийгөө ямар нэг бүлэглэлийн нэг хэсэг гэж мэдрэх болсон гэжээ. Андерсоны энэ үзэл нь үндэстний үзэл судлаачдын дунд модернист буюу орчин үеийн чиглэл юм. Энэхүү чиглэл нь үндэстэн гэдэг бол орчин үеийн төр улс дээр тулгуурласан, нэгдсэн боловсролын системээс улбаалсан нэгдсэн сэтгэхүйтэй хүмүүсийн нэгдэл гэж үздэг. Энэ чиглэлийн судлаачдын үзлээр Европын аж үйлдвэрлэлийн хувьсгалаас өмнө дэлхий дээр үндэстэн үүсээгүй байсан бөгөөд зөвхөн Европын колоничлолын үр дүнд бусад улсууд үндэстэн болж эхэлсэн гэж үздэг. Энэ чиглэлийнхэнийг хэтэрхий Европ төвтэй гэж шүүмжилдэг билээ.
Примордиалист буюу гарал үүслийг чухалчилдаг үзэл нь социологи-антропологийн үүднээс үндэстэн гэдэг бол байгалиас өгөгдсөн бөгөөд цусан холбоо, сэтгэл санааны холбоо нь үндэстэн бүрэлдэхэд чухал үүрэгтэй гэж үздэг үзэл. Эртний грекчүүд, ромчууд, египетчүүд өөрснийгөө бусдаас дээгүүр гэж үздэг байсан жишээнээс харахад үндэстэн эртнээс үүссэн. Цус, хэл, уламжлал нь байгалиас заяагдсан өгөгдөл тул үндэстэнд эдгээр нь хамгийн чухал гэж Гирц гэдэг судлаач өгүүлжээ. Гэтэл цусан холбоогүй, өөр өөр улсаас ирсэн хүмүүс нэгдээд шинэ үндэстэн байгуулж болдгийг АНУ-ын жишээн дээрээс бас харж болно.
Этно-символист буюу угсаатны зүй, бэлгэ тэмдгийг чухалчилдаг үзэл нь дээрх хоёр чиглэлийг хослуулдаг бөгөөд үндэстэн бол хамтын хуульзүйн систем, газарзүйн байршил, хэл зэргийг багтаах орчин үеийн ойлголт боловч “этни” дээр үндэслэсэн байдаг гэжээ. “Этни” нь хамтын түүх, соёл, домог, дурсамж, үнэт зүйл, бэлгэ тэмдгүүдийн цогц бөгөөд үндэстний үзлийн салшгүй хэсэг гэж Смит хэлсэн байдаг.
Монгол хүн гэж хэн бэ?
Товчхондоо, үндэстний үзэлд газар нутаг, төр улс, иргэн харьяат, хэл, соёл, цус зэрэг хүчин зүйлс хамааралтай боловч аль нь илүү чухал гэдэг дээр судлаачид маргалддаг ажээ. Харин үндэстний үзэл гэдэг бол субъектив ойлголт буюу тухайн хүний үзэл бодлоос ихээхэн шалтгаалдаг гэдэг дээр бүгд нэгддэг. Тэгэхээр монгол хүн байхын тулд юуны өмнө өөрийгөө монгол гэж үзэх нь чухал аж. Монголд төрж өссөн, Монгол улсад амьдардаг иргэн, монголоор ярьдаг, монгол соёл уламжлалаа мэддэг, монгол эцэг эхтэй гэх зэрэг хүчин зүйлс бол мэдээж монгол хүн байхад чухал хүчин зүйл боловч аль нэг нь бүрдээгүй ч монгол хүн гэж тооцож болох болов уу. Тодруулбал, Монголд төрж өсөөгүй атлаа монгол хүн байж болно, Монголд амьдардаггүй атлаа монгол хүн байж болно, Монголын иргэн биш атлаа монгол байж болно, монголоор ярьдаггүй атлаа монгол байж болно, монгол соёл уламжлалаа мэддэггүй атлаа монгол байж болно, эцэг эх хоёулаа монгол биш, аль нэг нь монгол байхад монгол байж болно. Мөн эцэг эхийн аль нь ч монгол биш боловч өөрөө Монголын иргэн болохоор шийдээд ирсэн харийн хүнийг монгол гэж үзэж болох уу?
Тэр хүн Монголд амьдраад, монголоор яриад, монгол соёл уламжлалыг дагаад, өөрийгөө монгол гэж бодож байхад монгол гэж үзэж яагаад болохгүй гэж? Харин уг гарлаа мартахгүй нь ойлгомжтой тул орос, хятад, англи, турк гаралтай монгол гэж үзэх нь зөв болов уу. Нэгэнт улсаас тавьсан шалгуурыг давж (Монголд таван жилээс доошгүй оршин суусан байх, сарын орлого хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс 10 дахин их байх, монгол хэл, үндсэн хууль, ёс заншлыг мэддэг байх) манай улсын нэг хэсэг болохоор шийдээд усыг нь ууж ёсыг нь дагаж байгаа улсуудаа “монгол биш” гэж нүд үзүүрлэх нь нийгэмд сөрөг уур амьсгал төрүүлэх аюултай байх. Харин хэдэн харийн иргэнийг монгол харьяат болгох тал дээр квот байх нь зөв гэж боддог тул олон сая хятад хүн Монголын иргэн болгохыг дэмжлээ гэж буруу ойлгохгүй байхыг хүсье.
Казахууд монгол мөн үү?
Тэгвэл Монголд амьдардаг казах үндэстнийг монгол гэж үзэх үү? Юуны өмнө тэд өөрснийгөө монгол гэдэг үндэстний нэг хэсэг мөн гэж үздэг эсэх дээр бид их маргалддаг. Манай нэг найз гадаадад хамт сургалтанд сурч байсан Монголын казах гадаадуудад “би казах” гэж танилцуулсан, тэгэхэд нь тэр “тэгвэл паспортыг чинь үзье” гэж эгдүүцснээ ярьж байсныг санаж байна. Эсрэгээрээ, бүр монголжоод казахаараа сайн ярихаа байсан казахууд ч байдаг. Тиймээс казахуудын хувьд хүн бүр өөрийн бодолтой байдаг болов уу. Монголоос олон казах Назарбаевын бодлогын дагуу өвөг дээдсийнхээ нутаг болох Казахстан руу явж суурьшсан байдаг. Гэтэл Казахстанд тэднийг “оралман” буюу “буцан ирэгсэд” гэж зарим нь ялгаварлах тохиолдол их гардаг гэнэ (жишээлбэл энд https://asiarussia.ru/news/2835/). Мөн Монголын казахууд Казахстанд очиж хангалуун амьдарч байгаа ч гэсэн төрсөн нутгаа буюу Монголоо санадаг юм билээ. Тэгээд бодохоор нэг хүн хоёр өөр үндэстний нэг хэсэг байж болох юм шиг санагддаг. Монголын казахуудаа монголчууд нь “бидний нэг” гэж үзэж, гаднын хүн шиг нүд үзүүрлэхгүй байх тусам өөриймсөг байх юм шиг санагддаг. Казахууд соёл заншлаа хадгалж дээдэлж байгаад дургүйцэхгүй, хүчээр монголжуулах гэж улайрахгүй, харин монгол хэлтэй байвал ажил орлоготой байх нөхцлийг бүрдүүлбэл аяандаа тэд монголоор ярих нь нэмэгдэх байх. Бид өнөөдөр БНХАУ-д төрөөс нь өвөр монголчуудад монгол хэл заахыг хориглохыг түгшүүртэй ажиглаж байгаа билээ. Уг нь хүн бүр өөрийн хэл соёлыг эрхэмлэн амьдрах боломжтой хорвоо баймаар.
Б. Зандан
Б.Зандан
Сэтгэгдэл бичих (4)
Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдад хүндэтгэлтэй хандана уу. Ёс бус сэтгэгдлийг Peak.mn сайт устгах эрхтэй.
Зочин [105.119.17.217] ・ 2025.01.26 Хариулах
Бид олон нийтэд мэдээлэхийг хүсч байна; Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, 91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар) APPLY TO SELL YOUR KIDNEY FOR MONEY NOW $ 780,000.00
Зочин [66.181.178.198] ・ 2024.11.07 Хариулах
Номин
Зочин [66.181.160.122] ・ 2022.04.24 Хариулах
Гоё үг байна уу
Санал болгох
1 Б.Нямбаяр: Шувууд үзэгдэхээ больж байвал тэр орчин амьдрах боломжгүй болж буйн дохио
2 ЭМД-ын тогтолцоо: Урьдчилан сэргийлэхгүй, зөвхөн хүндэрсэн үед л үйлчилдэг үү?
3 Хомын талд 26-хан ирсэн тахь 150-уулаа болж, өсөж өнөр олуулаа болсон нь
4 Bonaqua брэнд Монголдоо 100% дахин боловсруулсан савлагаатай анхны брэнд боллоо
5 Ц.Жавхланбаатар: Бор цайны шим хоол, эм шиг эрүүл мэндэд тустай